Sztuczna inteligencja tym różni się od sztucznych inteligentów, że jest prawdziwa i na tym polega paradoks. Bycie „inteligentem” nobilitowało nawet za czasów PRL-u, który na sztandarach miał klasę robotniczą. Tamto zakłamanie różniło się od dzisiejszego kompleksem na tle właśnie braku klasy. Obecne tumany nie mają kompleksów na tym tle, przeciwnie głupota jest dla nich powodem do dumy. Liczy się przecież wyłącznie posłuszeństwo: albo wobec Moskwy, dzisiaj wobec Berlina. Ale czy bałwanom da się to wytłumaczyć? Sztucznemu inteligentowi zdaje się, że jest „elitą”. Co rozumie jako prawo gardzenia wszystkimi myślącymi samodzielnie. Kogo mamy bać się bardziej: AI niekontrolowana, jest nieprzewidywalna, natomiast sztuczny inteligent wybierze zawsze najgorsze rozwiązanie każdego problemu. Da się coś z tym zrobić, czy czekamy, aż będzie za późno na ratunek? Chaos totalny już puka do drzwi.
=========================================
100 pień
‒ Fahrenheita?– zapytał DUCH CZASU. ‒ Czego? – zdziwiła się Małgorzata. ‒ Stopni, no bo przecież nie Celsiusza? ‒ Wiem, że jest gorąco, ale nie chodzi mi o temperaturę. ‒ Czyżby to już było nasze setne spotkanie? – Dlaczego tak myślisz? ‒ To może sto pytań bez odpowiedzi? – Podstawą jest nie tyle sto, co pień – podpowiedziała Małgorzata. ‒ Jak pień, drzewa? ‒ Albo stopień. ‒ Schodów? ‒ Może też być naukowy. ‒ Czy dobrze pamiętam, że jesteś magistrem od roślinek? ‒ Jestem. Bo co? ‒ Bo tu stopień, naukowy kojarzy mi się z pieńkiem i nie mam wcale na myśli naukowców z zakresu dendrologii. Teraz każdy profesor może być tępy jak pień. – podsumował DUCH CZASU. ‒ A może by tak zaaranżować sto pień na cześć Tuska? Odpowiednich „artystów” piejących pienia na jego chwałę znajdzie się na kopy ‒ uzupełniła Małgorzata.
***** ***** *** Schyłek III RP w kronikach blogerek
Ostatnia książka z tytułem zaczynającym się w tym na „S”. Następna jest w pisaniu i będzie zawierała w tytule SS. Ta, której okładka widnieje powyżej jest do kupienia jak zwykle w księgarni sklep@multibook.pl Dla stałych czytelników przewidziane są egzemplarze gratis.
International Man: Większość ludzi prawie nie myśli o oleju napędowym, dopóki cena na stacji nie skoczy. Jak to jest z tym olejem napędowym?
Doug Casey: Mówi się, że wojna to sposób, w jaki natura uczy Amerykanów geografii. Teraz można powiedzieć, że diesel to kolejny sposób, w jaki uczą ich geografii – a także chemii. I właśnie teraz robią w tym kierunku studia podyplomowe. Wojny na Ukrainie, w Iranie, a teraz w Hutilandzie, podwoiły ceny paliw w ciągu ostatnich sześciu miesięcy. I wierzę, że będą rosły.
Jak pokazuje mój kolega John Hunt , ceny ropy naftowej, gazu i oleju napędowego były jeszcze niedawno znacznie wyższe w ujęciu realnym. Jak w przypadku niemal wszystkich pytań w dzisiejszym, silnie regulowanym świecie, odpowiedź na to pytanie ma zarówno komponent techniczny, jak i polityczny. Chociaż cywilizacja opiera się na ropie naftowej, niewielu Amerykanów wie o niej cokolwiek lub ma z nią jakikolwiek kontakt poza wizytą na stacji benzynowej. Diesel to coś, o czym myślą tylko niektórzy robotnicy i kierowcy ciężarówek.
Niewielu Amerykanów jeździ samochodami z silnikiem Diesla. Ale prawie połowa Europejczyków jeździ dieslami. Dlaczego? Głównie z powodu podatków. W Stanach Zjednoczonych olej napędowy zazwyczaj kosztował więcej za galon niż zwykła benzyna, ale przy cenie 6,50 dolara za galon jest teraz o około 2 dolary droższy. Europejczycy płacą około 10 dolarów za galon zarówno za benzynę, jak i za olej napędowy. Różnica tkwi w podatkach. Choć w Stanach Zjednoczonych są one wysokie, w Europie są znacznie niższe. Biorąc pod uwagę, że Europejczycy zazwyczaj mają o 20-30% niższy dochód rozporządzalny niż Amerykanie, ich standard życia się załamuje. Chłopi na całym świecie mogą poczuć się bardzo niespokojni.
Amerykańskie rodziny nie zużywają dużo oleju napędowego w swoich samochodach. Ale gospodarka na nim opiera swoją działalność. A olej napędowy ma realne zalety w porównaniu z benzyną.
Po pierwsze, zawiera około 10–15% więcej energii na galon.
Po drugie, pozwala na uzyskanie mniej więcej dwukrotnie wyższego stopnia sprężania w silniku, powiedzmy 20:1 w porównaniu z 10:1 w przypadku benzyny. Te dwa czynniki sprawiają, że silnik jest o około 25% bardziej wydajny cieplnie, dlatego ciężarówki, traktory, lokomotywy, statki i ciężki sprzęt są napędzane olejem napędowym.
Po trzecie, temperatura zapłonu oleju napędowego jest znacznie wyższa niż benzyny i praktycznie nie wydziela on łatwopalnych oparów. To znacznie ułatwia jego przechowywanie i transport.
Po czwarte, olej napędowy sam w sobie jest środkiem smarnym dla pomp, wtryskiwaczy i pierścieni silnika, podczas gdy benzyna jest rozpuszczalnikiem, który wypłukuje olej. To, a także fakt, że silniki Diesla są cięższe, aby wytrzymać wyższe ciśnienia sprężania i spalania, oznacza, że są one zazwyczaj dwa lub trzy razy trwalsze niż porównywalne silniki benzynowe.
Wreszcie, ze względu na ubogą i wydajną mieszankę, silniki Diesla emitują mniej spalin niż silniki benzynowe. Mimo to Amerykanie nadal preferują silniki benzynowe, ponieważ oferują one wyższą wydajność, a ich produkcja jest znacznie lżejsza i tańsza niż silników Diesla.
Ale amerykański handel opiera się na oleju napędowym. I to tym bardziej dotyczy reszty świata.
International Man: Ciągle słyszymy, że świat może zmierzać w kierunku niedoboru oleju napędowego. Jakie siły za tym stoją – niedoinwestowanie rafinerii, regulacje rządowe, geopolityka, czy coś innego?
Doug Casey: Wszystko powyższe. Ale niewiele możemy zrobić, aby zmienić działania rządu ani poglądy tłumów głosujących na polityków. Dlatego poświęcę trochę więcej czasu na chemiczne i ekonomiczne realia branży naftowej. Jednym z ważnych pojęć, które warto zrozumieć, jest „rozprzestrzenianie się cracku”.
Marża crack to różnica w cenie między ropą naftową a produktami rafinowanymi z niej. Zasadniczo jest to marża brutto, jaką rafineria uzyskuje za „krakowanie” baryłki ropy naftowej na paliwa, takie jak benzyna, olej napędowy, nafta i olej opałowy. Ilość każdego z tych produktów wydobywana z baryłki ropy naftowej zależy od rodzaju ropy naftowej i organizacji rafinerii. Zazwyczaj jednak z trzech baryłek ropy naftowej powstają dwie baryłki benzyny i jedna baryłka innych destylatów.
W tej chwili rafinerie zarabiają krocie. Ale społeczeństwo kupujące ich produkty jest pod presją. Oczywiście możemy oczekiwać, że rząd „zainterweniuje”, co właśnie robi Trump. Wygląda na to, że zakazuje eksportu oleju napędowego ze Stanów Zjednoczonych, co stanowi poważny problem, ponieważ jesteśmy największym eksporterem tego paliwa na świecie. To może na jakiś czas ustabilizować ceny krajowe, ale wywoła chaos i antyamerykanizm na arenie międzynarodowej. Co więcej, świat wie, że to Stany Zjednoczone rozpoczęły wojnę z Iranem, która doprowadziła do całej katastrofy.
Tymczasem reżim Zełenskiego niszczy rosyjskie rafinerie, pogarszając sytuację. Całkowity zakaz handlu z Iranem wprowadzony przez Bessenta dla podmiotów trzecich jeszcze bardziej pogorszy sytuację.
Przeraża mnie również myśl, że Trump może wprowadzić kontrolę płac i cen, tak jak Nixon w latach 70., w niemądrej próbie powstrzymania eksplozji cen wywołanych przez jego zagraniczne przygody. Każda z tych rzeczy, a może wszystkie, może być katalizatorem Wielkiego Kryzysu.
International Man: Diesel napędza ciężarówki, statki, ciężki sprzęt, górnictwo i rolnictwo. Jeśli ceny oleju napędowego gwałtownie wzrosną lub wystąpią niedobory, jak szybko może to wpłynąć na ceny żywności i ogólny koszt utrzymania?
Doug Casey: Wyższe ceny oleju napędowego oznaczają wyższe koszty wszystkiego. Większość ludzi uważa, że to przyczyna inflacji. Nie jest. Inflacja to zjawisko czysto monetarne. Wynika z tworzenia pieniądza fiducjarnego – drukowania pieniędzy. Wyższe ceny oleju napędowego, podobnie jak ceny innych kosztów, skutkują jedynie niższymi marżami dla producentów i/lub konsumentów, którzy wydają więcej na te rzeczy, a mniej na inne.
Rezultatem jest niższy standard życia, a nie wyższa inflacja. To ważna różnica, której większość ludzi nie rozumie.
Nie martwię się zbytnio o wyższe ceny w przyszłym tygodniu czy miesiącu. Najbardziej martwi mnie to, że szaleńcy rządzący europejskimi rządami kompletnie oszaleją i rozpoczną III wojnę światową. Najwyraźniej podsycają histerię wśród swoich obywateli i próbują wciągnąć Rosję w wojnę.
Sednem sprawy jest to, że świat ogólnie, a Europa w szczególności, znajduje się w poważnych tarapatach, nie tylko z powodu znacznie wyższych cen ważnych destylatów ropy naftowej (oleju napędowego, nafty i benzyny), ale także z powodu ich zbliżającego się braku dostępności. Wszystkie trzy fronty wojenne – Ukraina, Iran i Jemen – atakują rafinerie. To poważna wojna gospodarcza, podobna do tej, którą Stany Zjednoczone przeprowadziły z Japonią przed II wojną światową, odcinając jej dostawy ropy. Roosevelt zepchnął ich do narożnika, gdzie uznali, że najlepszym rozwiązaniem jest atak. Jakiś kraj mógłby z łatwością zareagować tak, jak zrobiła to Japonia 85 lat temu.
Z mojego punktu widzenia jesteśmy dopiero na początku prawdziwego kryzysu. Pamiętajmy, że Ukraińcy poważnie uszkodzili pół tuzina rosyjskich rafinerii, a Irańczycy i Jemeńczycy robią to samo z rafineriami w Arabii Saudyjskiej i Zatoce Perskiej. Amerykanie i Irańczycy zatapiają lub unieruchamiają dwa miliony baryłek ropy naftowej w Zatoce Perskiej.
Nie widzę w tym momencie żadnego rozsądnego rozwiązania między obozem amerykańsko-izraelskim a irańskim. Irańczycy domagają się 300 miliardów dolarów odszkodowania za poniesione do tej pory szkody, a także opuszczenia przez Amerykanów wszystkich baz na Bliskim Wschodzie i zniesienia sankcji. Tymczasem Amerykanie dążą do ukarania stron trzecich, które mają cokolwiek wspólnego z Irańczykami. Kamień trafił na twardy grunt. Obie strony są nieugięte i obie eskalują konflikt.
To sytuacja chaotyczna, a jej wynik jest z natury nieprzewidywalny, poza stwierdzeniem, że zmierza w kierunku prawdziwego kryzysu. Założę się, że sytuacja będzie się pogarszać w dającej się przewidzieć przyszłości.
International Man: Rządy latami zniechęcały do inwestowania w węglowodory, zakładając, że energia pozostanie tania i będzie jej pod dostatkiem. Czy teraz zaczynamy dostrzegać konsekwencje tej polityki?
Doug Casey: Społeczeństwo zostało nauczone nienawiści do ropy naftowej i jej produktów ubocznych. Uważają ją za brudną i zanieczyszczającą środowisko, a jej producentów za złych. Wyobrażają sobie, że wycieki ropy zabijają ptaki i wydry. Kasta polityczna naturalnie ulega kaprysom mafii pod wpływem Zielonych. Kalifornia w szczególności aktywnie zamyka swoje rafinerie ropy naftowej, a także elektrownie jądrowe, co jest kompletnym szaleństwem.
Szkoda, bo węglowodorów wystarczy na wiele, wiele lat, dopóki nie zbudujemy elektrowni jądrowych. Z czasem fuzja i inne źródła energii zostaną udoskonalone.
Bezpośrednim źródłem wszystkich naszych problemów z władzą jest instytucja państwa, rządu. Jednak nawet gdy Boobus americanus to dostrzega, nadal oczekuje od rządu rozwiązania problemów, które sam stworzył. Z drugiej strony, naukowcy, inżynierowie, przedsiębiorcy i inwestorzy pracują nad rozwiązaniem naszych problemów z władzą. Jestem optymistą i wierzę, że ostatecznie zwyciężą dobrzy. Jednak rozmiary i potęga państwa są większe niż kiedykolwiek. Istnieje realne ryzyko, że po drodze sprawy mogą pójść w opłakanym kierunku.
International Man: Gdybyśmy weszli w długotrwały okres niedoborów oleju napędowego i produktów rafinowanych, gdzie szukałby Pan największych możliwości, a czego by Pan unikał?
Doug Casey: Jestem ostrożny z inwestowaniem w startupy, ponieważ rynek jest bardzo wysoki. To jedno ryzyko. Drugim jest ogromna liczba regulacji.
Najlepszym rozwiązaniem konwencjonalnym mogą być firmy produkujące maszyny do wytwarzania konwencjonalnej energii – głównie duże generatory przemysłowe. Generatory będą niezwykle poszukiwane do przetwarzania paliw ropopochodnych na energię elektryczną, głównie na potrzeby centrów danych, które powstają na całym świecie. Będą potrzebowały tak dużo energii, że będą musiały ją wytwarzać samodzielnie – bez polegania na sieci energetycznej. Podejrzewam, że firma taka jak Caterpillar będzie produkować generatory i transformatory mocy pełną parą przez co najmniej najbliższe pięć lat.
Poza tym nadal posiadam długie pozycje w akcjach górniczych, akcjach spółek naftowych i gazowych, akcjach uranu i surowcach w ogóle. Akcje spółek energetycznych stanowią zaledwie około 4% indeksu S&P. W 1980 roku stanowiły około 30% S&P. A górnictwo stanowi około 1% S&P. W przeszłości zazwyczaj wynosiło to około 8%. Te obszary są historycznie bardzo, bardzo tanie.
Nowy trend jest w ruchu i spodziewam się, że utrzyma się jeszcze co najmniej przez kilka lat. Pamiętaj o starej zasadzie rynkowej: miej rację i bądź ostrożny. Nie musisz teraz działać na chybił trafił. Akcje spółek surowcowych powinny pomnożyć Twój kapitał kilkukrotnie w ciągu najbliższych kilku lat.
Kiedy pięć lat temu pisałem artykuły na temat groźby blackoutu, miałem na myśli awarie zasilania prądem trwające dłużej niż kilka godzin. Poza jednym przypadkiem w Hiszpanii na szczęście nie było poważniejszej awarii w sektorze energetycznym. Daleki jestem od wzbudzania w czytelnikach strachu, wręcz przeciwnie.
Ten Blog powstał w pierwszym rzędzie z powodu niedorzecznego rozpowszechniania przez media scen kowidowego horroru i ma za zadanie obnażać kłamstwa systemu dążącego do kontroli nad całą ludzkością.
Nie oznacza to jednak, że będę milczał, kiedy widzę realne zagrożenia upadku systemu monetarnego lub kryzysu związanego z energią. Obecny kryzys na rynku paliw, głównie diesla nie pojawił się przypadkowo. Byłoby skrajną przesadą twierdzić, że walczący w Jemenie Huti mają tajne porozumienie z USA skierowane przeciwko Arabii Saudyjskiej. Prędzej podejrzewałbym dostarczenie tym, notabene wrogom USA, „tajnej informacji”, że Stany Zjednoczone nie przyjdą z pomocą królowi z rodu Saudów. To wystarczy, żeby wrogowie prowadzili praktycznie wspólne działania przeciwko największej potędze petrochemicznej świata. Co robi USA w tym kierunku poza pozostawieniem na lodzie byłych sojuszników? Likwiduje swoje bazy wojskowe w ramach niejawnego porozumienia o nowym podziale świata między Chinami, Rosją i USA.
Właśnie ostatni amerykański żołnierz okupujący Irak od 23 lat, zakończył swoją „misję pokojową” w tym kraju.
Irak już wolny od jankesów. A Iran sam siebie już nie ograbi.
Jest jeszcze czwarta siła poza trzema mocarstwami, która sprawia, że wojny wciąż trwają. Globaliści potrzebują wojny dla ratowania własnej skóry przed grożącymi im rozliczeniami za ludobójstwo – nie tylko kowidowe. Dlatego koalicja chętnych globalizmowi atakuje rafinerie w Rosji. Wygląda to pozornie, jakby wszyscy działali pod jednym hasłem: im mniej diesla na rynku, tym lepiej!
Jednak panuje tutaj konkurencja na niespotykaną dotychczas skalę. Nagrodą mają być wpływy na losy przyszłego świata. Kto zadecyduje o momencie wybuchu największego światowego kryzysu, ten będzie dysponował lepszymi kartami. Tak wyraziłby się zapewne Trump, gdyby chciał być szczery, ale nie chce.
Niewielu Amerykanów jeździ samochodami z silnikiem Diesla. Jednak prawie połowa Europejczyków jeździ dieslami. Dlaczego? Głównie z powodu podatków. W Stanach Zjednoczonych olej napędowy zazwyczaj kosztował więcej za galon niż zwykła benzyna, ale przy cenie 6,50 dolara za galon jest teraz o około 2 dolary droższy. Europejczycy płacą około 10 dolarów za galon zarówno za benzynę, jak i za olej napędowy.
Różnica tkwi w podatkach. Choć w Stanach Zjednoczonych są one wysokie, w Europie są znacznie niższe. Biorąc pod uwagę, że Europejczycy zazwyczaj mają o 20-30% niższy dochód rozporządzalny niż Amerykanie, ich standard życia się załamuje. Chłopi na całym świecie mogą poczuć się bardzo niespokojni.
Przede wszystkim wstrzymaniem dostaw do hurtowni i sklepów. Ten transport jest realizowany samochodami ciężarowymi poruszanymi silnikami na olej napędowy, czyli właśnie diesel. Także transport morski stosuje ten rodzaj silników okrętowych. Efektem będą puste półki w sklepach jak za komuny i powszechna walka o zdobycie podstawowych artykułów. Dopiero wtedy uświadomimy sobie, jak bardzo jesteśmy uzależnieni od towarów kupowanych w marketach. Przeciętny supermarket oferuje zazwyczaj od 12 000 do 30 000 różnych rodzajów produktów. I praktycznie wszystkie znikną z półek sklepowych.
W PRL pozostawał jedynie ocet na półkach i nie było to spowodowane brakiem oleju napędowego, lecz brakiem odpowiednich priorytetów miłościwie panującej partii.
Kolejnym etapem blackoutu będzie wzrost niepokojów społecznych i napadów rabunkowych nie tylko na ulicy, ale także w domach. Zapanuje prawo pięści. A co na to policja? Zobaczcie, co dzisiaj się stanie, kiedy obcokrajowiec dokonuje ataku, a ty staniesz w obronie ofiary? Kogo zaaresztuje policja pod zarzutem nienawiści rasowej? Podczas blackoutu policja nikogo nie będzie aresztować – sami się pochowają, widząc bezsens jakiegokolwiek działania. Naszym zadaniem będzie przeczekanie najgorszego, początkowego okresu kryzysu, w czym pomogą zapasy żywności i podstawowych produktów, żeby nie trzeba było opuszczać w miarę, choć nie na 100% bezpiecznego mieszkania.
Znowu ktoś mógłby mi zarzucić, że niepotrzebnie straszę. Podaję wskazówki, co warto zrobić, żeby się zabezpieczyć przed blackoutem, który nie musi wcale się wydarzyć. Co z tym zrobicie, to jest oczywiście wasza sprawa. Zdecydowanie lepiej jest o tym wiedzieć, niż zostać zaskoczonym.
Autor artykułu Marek Wójcik Mail: worldscam3@gmail.com
Putin był gospodarzem dorocznego Międzynarodowego Klubu Dyskusyjnego Wałdaj, w trakcie którego wygłosił wiele interesujących oświadczeń w ramach sesji plenarnej z udziałem zagranicznych dziennikarzy.
Najbardziej godne uwagi było wyjaśnienie ataków Rosji na ukraińskie statki towarowe na Morzu Czarnym i hipokryzja tkwiąca w żądaniach Zachodu, aby Rosja je zaprzestała:
——————————
Putin o propozycji wstrzymania strajków na rafinerie ropy naftowej:
Albo mówią nam: „Niech przestaną atakować wasze rafinerie, a wy przestaniecie atakować ich statki. Niech eksportują ładunki cywilne – produkty rolne”. Ale co z naszymi innymi ładunkami cywilnymi? Takimi jak ropa naftowa i produkty ropopochodne. W ten sposób przerywają strajki, a my zostajemy z nadwyżką oleju napędowego – takiego, na który jest tak duże zapotrzebowanie, powiedzmy, w Stanach Zjednoczonych. Mielibyśmy go więcej. Mamy już wystarczająco dużo oleju napędowego. Ale nie trafiłby on na rynki światowe z powodu zakazów i sankcji obowiązujących obecnie wobec naszej ropy naftowej i produktów ropopochodnych. Jak
więc nasz olej napędowy miałby trafić na rynki światowe, skoro sankcje nadal obowiązują? Nie trafiłby. Jednak w zamian oczekiwano by od nas zaprzestania ataków na cele, które są dla nich wrażliwe ekonomicznie. Trzeba przyznać, że to brzmi absurdalnie.
Putin słusznie zauważa hipokryzję tkwiącą w żądaniach Zachodu, by zaprzestać ataków na najbardziej wrażliwe cele gospodarcze Ukrainy, podczas gdy rosyjska gospodarka nadal jest atakowana lub obkładana sankcjami na rynkach światowych. Wnikliwie dekonstruuje iluzję kryjącą się za tą ofertą: wzajemne zawieszenie broni pozwala Ukrainie eksportować swój potencjał gospodarczy za granicę, podczas gdy rosyjskie rafinerie, choć byłyby bezpieczne przed strajkami, nie mogą eksportować oleju napędowego, którego sama Rosja nie potrzebuje, bo ma go pod dostatkiem. W ten sposób Ukraina zyskuje asymetryczną przewagę.
Putin stwierdza rzecz oczywistą: Ukraina jest państwem buforowym, które nie może istnieć pod własnym egidą, przede wszystkim dlatego, że utraciła już swoją państwowość i suwerenność oraz jest kontrolowana przez interesy zewnętrzne, co stanowi zagrożenie dla Rosji.
Na pytanie, czy Rosja powinna rozbić UE, Putin odpowiedział, że nie ma takiej potrzeby, ponieważ skorumpowany sojusz rozpadnie się sam z siebie w wyniku autodestrukcyjnej polityki.
=============================================
Przyjrzyjmy się teraz najciekawszym wiadomościom dnia na froncie ukraińskim. Dwie rzeczy zasługują na uwagę:
Po pierwsze, Rosja najwyraźniej rozpoczęła swoją coroczną zimową kampanię dezaktywacji Ukrainy, której głównym celem jest Kijów. Pierwsze elektrownie w Kijowie zostały ponownie zaatakowane przez drony i pociski, co spowodowało natychmiastowe przerwy w dostawie prądu i awarię 30% powierzchni miasta, według niektórych doniesień:
Potwierdzono, że trafiona została fabryka w Trypilskiej na południu Kijowa, a rosyjskie źródła wojskowe twierdzą, że trafione zostały również następujące obiekty:
Kijowska Elektrownia Wodna w Wyszogrodzie (na północ od miasta)
Kijowska podstacja elektryczna w pobliżu Naływajkiwki
Obiekt magazynowania energii w akumulatorach w Horenychi
Fragment skutków nocnego strajku w elektrowni cieplnej Trypolis w obwodzie kijowskim.
Nagranie najwyraźniej zostało nakręcone pod kątem, który nie oddaje pełnego rozmiaru zniszczeń.
Najciekawsze jednak było to, że wkrótce potem nowy typ rosyjskiego drona uzbrojonego w „wąsy” zaczął atakować słupy wysokiego napięcia w regionie, co wcześniej się nie zdarzyło. Jak widać poniżej, wiele takich dronów zniszczyło słup:
Zbliżenie jednego z tych „wąsatych” dronów:
Could not load video.
Strona ukraińska donosi, że Rosja zaczęła używać nowej wersji drona „Geran-4”, z „wąsikami” z przodu kadłuba. Jeden z takich dronów rzekomo pojawił się podczas niedawnych ataków na Kijów.Według strony odbierającej, może to być detonator odpalany przez kontakt.Nie sprecyzowano, czy jest to związane z faktem, że strona odbierająca ma teraz możliwość zbadania niektórych zestrzelonych dronów i w związku z tym muszą one eksplodować po zetknięciu z powierzchnią, czy też istnieje inny powód.
Wiodący ukraiński ekspert w dziedzinie radioelektroniki Serhij Flash pisze:
Złe wieści. Dziś, po raz pierwszy, wróg użył specjalnej głowicy kumulatywnego cięcia (CCWH) na reaktywnym bezzałogowym statku powietrznym.
Ten typ głowicy został zaprojektowany specjalnie do niszczenia słupów wysokiego napięcia i żelaznych konstrukcji mostowych.
CCWH składa się z głównej głowicy o masie 40 kg i czterech modułów.
Sądzę, że wróg planuje zaatakować ważne linie energetyczne wysokiego napięcia.
Analiza ukraińskiego kanału Legitimny pisze, że ataki te zapoczątkowały nową rosyjską strategię eskalacji przeciwko Bankowej:
Nasze źródło donosi, że ataki na linie energetyczne, słupy i most południowy w Kijowie są demonstracją i testem nowej strategii. Za pomocą tych ataków Kreml wysyła publiczny komunikat do Bankowej (odnosząc się do ukraińskiego rządu), że jeśli nie będą dążyć do pokoju, sytuacja ulegnie dalszej eskalacji, zgodnie z nowym, bardziej katastrofalnym scenariuszem dla Ukrainy.
Kreml może uszkodzić linie energetyczne, powodując wyłączenie wszystkich obiektów energetycznych i pogrążając kraj w całkowitym blackoutcie. Następnie rozpoczną niszczenie głównych wież telekomunikacyjnych, a następnie mostów o metalowych konstrukcjach.
Według ekspertów, most południowy może zostać wyłączony z eksploatacji na długi czas, jeśli zostanie zniszczone 25% jego podpór kablowych. Jeśli rosyjskie siły zbrojne zniszczą ponad 50%, ryzyko zawalenia się mostu sięgnie 70%. W takim przypadku uderzenie kilku pocisków Iskander całkowicie zniszczy most.
Byłaby to katastrofa logistyczna dla Kijowa i północnej części lewobrzeżnej Ukrainy.
Legitmny
Wspominają o ataku na most w Kijowie, do którego przejdziemy dalej. Oprócz bezprecedensowych ataków na wieże transmisyjne, rosyjskie drony po raz pierwszy zaczęły atakować jeden z ważnych mostów łączących wschodni i zachodni brzeg stolicy Ukrainy.
Na początek wspomnijmy, że około miesiąc temu przekazaliśmy „plotki”, jakoby Rosja planowała zablokować mosty w Kijowie w ramach nowego poziomu eskalacji „bez rękawiczek”:
W tamtym czasie spekulowaliśmy, że mogłoby to być powiązane z plotkami o przyszłych ofensywach na froncie północnym z Czernihowa w kierunku Kijowa. Rosja mogłaby planować atak na wschodni Kijów po odcięciu go od zachodniego brzegu.
Teraz po raz pierwszy Rosja najwyraźniej zaczęła atakować jeden z tych mostów, gdyż Most Południowy został trafiony nie mniej niż trzy razy do chwili pisania tego tekstu przez rzekomo drona Geran-4:
Warto zauważyć, że rosyjski dron zwiadowczy ponownie filmował w czasie rzeczywistym:
Atak drona kamikaze „Geran-4”uderzył dziś rano w podporę kablową Mostu Południowego w Kijowie .
W wyniku ataku uszkodzona została podpora mostu w Kijowie, a ruch uliczny i metro zostały zawieszone.
▪️ Metro i naziemny transport publiczny przez Most Południowy zostały zawieszone” – oświadczył Kliczko. ▪️ Uszkodzone zostały podpora mostu, bariera, nawierzchnia drogi i ochronna betonowa konstrukcja linii metra.
Choć trafienia nie wyrządziły większych szkód poza zawieszeniem ruchu i wywołaniem alarmu, mogły być jedynie zapowiedzią lub testem mającym na celu kalibrację systemów naprowadzania, taktyki lub jakiegoś nowego podejścia, podobnego do tego, które zaobserwowano w przypadku nowych „wąsatych” dronów, które najwyraźniej używają jakiegoś rodzaju nowych głowic kumulacyjnych.
W chwili pisania tego tekstu pojawiły się doniesienia, że Rosja przygotowuje dziś wieczorem kolejny duży atak balistyczny na Kijów i że tym razem rakiety mogą wspólnie z dronami uderzyć w mosty:
❗️Rosja planuje zniszczyć Most Południowy: Podczas kolejnego zmasowanego ataku na Kijów Rosjanie mogą użyć w nim rakiet balistycznych, a konkretnie rakiet „Iskander-M” i północnokoreańskich pocisków KN-24, zgodnie z doniesieniami monitoringu.
👆Ukraiński post
Nadal uważam to za mało prawdopodobne, gdyż wydaje się, że drony były swego rodzaju atakiem testowym, ale z pewnością wskazuje to na eskalację i rozszerzenie zakresu celów działań Putina lub dowództwa rosyjskiego.
W poniższym wątku można znaleźć kilka ciekawych teorii:
Na przykład zauważono, że nowe drony Whisker mają specjalną łączną „ładunkową amunicję tnącą” przeznaczoną do przecinania kabli i że te testowe uderzenia mogły być wymierzone w duże kable nośne mostu, aby osłabić jego konstrukcję, być może w ramach przygotowań do większego ataku balistycznego w przyszłości:
Rosyjski bloger wojenny Jurij Kotenok opisuje dzisiejsze ataki jako test nowej „ulepszonej amunicji na dronach odrzutowych z czterema dodatkowymi ładunkami tnącymi, detonowanymi przez dodatkowe czujniki kontaktowe zwane „wąsami””.
Źródła ukraińskie opisują nową głowicę jako „specjalny ładunek kumulatywno-tnący” (KRSN), składający się z ładunku głównego o masie około 40 kg i dodatkowych ładunków kumulacyjnych.
Jewgienij Poddubny komentuje: „Jeden z ataków trafił w podporę, ale celem były prawdopodobnie liny podtrzymujące konstrukcję. Kijowski most Piwdennyj jest mostem wantowym (wiszącym), co oznacza, że nasze bezzałogowe statki powietrzne będą priorytetowo traktować stalowe odciągi zapewniające stabilność”.
Rybar sugeruje, że tanie drony Geran ze specjalistyczną głowicą bojową mogłyby zmienić sytuację. Wadym Denysenko, szef think tanku „Diełowoj Stolica”, twierdzi, że nowa głowica może być przełomowa i określa atak jako eksperymentalny.
„Wygląda na to, że podjęto decyzję o sprawdzeniu, czy drony Shahed mogą uszkodzić most do tego stopnia, że przestanie on działać”.
W 2020 roku ówczesny doradca mera Kijowa Maksym Bachmatow stwierdził, że około 90% ruchu tranzytowego między lewobrzeżną a prawobrzeżną Ukrainą odbywa się przez most Piwdenny. Dotyczy to również znacznej części ruchu wojskowego. /koniec
Przypomnijmy, że w zeszłym miesiącu Rosja po raz pierwszy zaatakowała jeden z mostów na Dnieprze rzekomo bombą ślizgową, tym razem w pobliżu Zaporoża:
Te rozproszone uderzenia zdają się być swego rodzaju testami lub jednorazowymi działaniami, ale zobaczymy, czy obecna kampania w Kijowie doprowadzi do czegoś systematycznego.
Teraz, jak zawsze, zachodnie media coraz bardziej obawiają się nadchodzącej zimy, zwłaszcza w obliczu coraz bardziej „bezrefleksyjnego” podejścia Rosji do Kijowa:
Na koniec warto dodać, że jeden z głównych polskich analityków proukraińskich stwierdził, że Rosja we wrześniu kontynuowała zdobywanie terytorium, pomimo lokalnych ukraińskich kontrataków, które pozwoliły jej odzyskać terytorium. Najbardziej znaczący z nich miał miejsce w sektorze Lyman:
W rzeczywistości wrzesień wydaje się przynosić największe zyski na froncie od kwietnia tego roku, choć wciąż pozostają one niewielkie w porównaniu z poprzednimi latami. Jak jednak wspomnieliśmy w niedawnym płatnym artykule , Rosja asymetrycznie nadrabia wolniejsze sukcesy na polu bitwy rozszerzając wojnę na inne obszary, gdzie poniosła rekordowe straty przeciwko Ukrainie, prawdopodobnie w okresie strategicznego względnego uśpienia, mającego na celu przeczekanie obecnej, zdominowanej przez drony „meta”, zanim przyszłe postępy (Rassvet itp.) pozwolą na wznowienie śmielszych manewrów na polu bitwy.
Izrael przygotowuje rozwiązanie, które może jeszcze bardziej podzielić palestyńskie terytoria na Zachodnim Brzegu. Chodzi o ponowne otwarcie drogi nr 463, przebiegającej przez ścisły obszar Ramallah i Al-Bireh. Odcinek ma być dostępny zasadniczo wyłącznie dla ruchu izraelskich osadników, czyli nowej „rasy panów”. Według palestyńskiej Komisji ds. Kolonizacji i Oporu przeciwko Murowi decyzja doprowadzi do odcięcia ośmiu palestyńskich wsi i dwóch dużych dzielnic od południowej części aglomeracji. To ich faktyczna gettoizacja.
Powstaje droga Nur für Juden. Informacje o planach jej otworzenia pojawiły się najpierw w izraelskich mediach. Jak podała „Haaretz”, powołując się na syjonistyczny tygodnik „Olam Katan”, izraelska armia ma przygotowywać warunki umożliwiające ponowne otwarcie trasy, mającej działać w warunkach etniczności. Yisrael Gantz, przewodniczący rady Yesha oraz rady regionalnej Binyamin, miał potwierdzić, że zapadła wstępna decyzja w tej sprawie, zabezpieczono środki finansowe, a wojsko rozpoczęło przygotowania prawne i związane z bezpieczeństwem.
Droga nr 463, określana również jako Fellerstein Axis, ma około 10 kilometrów długości. Łączy okolice Al-Bireh i obozu uchodźców Jalazone na wschodzie z rejonem Ein Qiniya na zachodzie. Została wybudowana w 1994 roku, aby połączyć izraelskie osiedla Beit El i Dolev. Po wybuchu drugiej intifady w 2000 roku izraelska armia ograniczyła możliwość korzystania z części trasy zarówno przez osadników, jak i przez Palestyńczyków.
Teraz sytuacja ma się zmienić. Zwolennicy otwarcia drogi twierdzą, że ma ona skrócić przejazd między izraelskimi osiedlami. Problem polega jednak na tym, że trasa nie przebiega przez pustkowie. Przecina obszar będący częścią palestyńskiej aglomeracji Ramallah i Al-Bireh, a w jej pobliżu znajdują się ważne obiekty, w tym szpital, uniwersytet oraz oczyszczalnia ścieków.
Według palestyńskiej Komisji ds. Kolonizacji i Oporu przeciwko Murowi otwarcie drogi będzie wymagało ustanowienia nowych posterunków wojskowych, punktów kontrolnych i innych zabezpieczeń. To właśnie one mogą w praktyce ograniczyć możliwość swobodnego poruszania się Palestyńczyków. Komisja twierdzi, że osiem wsi oraz dwie duże dzielnice w północnej części obszaru Ramallah i Al-Bireh może zostać oddzielonych od południowej części aglomeracji.
Konsekwencje mogą być odczuwalne przez dziesiątki tysięcy mieszkańców. Zamiast korzystać z bezpośredniej trasy, mieliby oni zostać skierowani na starszą drogę w pobliżu obozu Jalazone. Według palestyńskich władz droga ta już jest zatłoczona i dodatkowy ruch mógłby znacząco wydłużyć podróże pomiędzy sąsiednimi miejscowościami.
Sprawa wywołuje szczególne kontrowersje także dlatego, że otwarcie trasy jest przedstawiane jako element szerszej polityki rozbudowy infrastruktury służącej izraelskim osiedlom. Palestyńska komisja twierdzi, że kolejne drogi, punkty kontrolne i osiedla przyczyniają się do fragmentacji Zachodniego Brzegu, utrudniając Palestyńczykom przemieszczanie się pomiędzy ich własnymi miejscowościami.
Nie jest to zresztą pierwszy przypadek, gdy infrastruktura drogowa staje się elementem konfliktu. Według danych przytaczanych przez ONZ i palestyńską Komisję ds. Kolonizacji i Oporu przeciwko Murowi na Zachodnim Brzegu znajduje się obecnie 942 punktów kontrolnych, zamknięć i innych barier ograniczających ruch. W samym regionie Ramallah i Al-Bireh odnotowano ich 160. Bariery te mogą powodować, że przejazd pomiędzy miejscowościami położonymi stosunkowo blisko siebie wymaga korzystania z długich tras objazdowych.
W ostatnich miesiącach nacisk na otwarcie drogi nr 463 miał się dodatkowo nasilić. Izraelskie grupy osadnicze organizowały przejazdy i wydarzenia na jej fragmentach, pojawiały się tam izraelskie flagi, a część takich działań odbywała się przy obecności lub przy współpracy izraelskich sił bezpieczeństwa. Według palestyńskiej komisji 8 września żydonazistowscy osadnicy zablokowali rondo w pobliżu Ein Ayoub i mieli rzucać kamieniami w palestyńskie samochody, uszkadzając co najmniej jeden z nich.
Istotą sporu jest to, że droga ma zostać otwarta wyłącznie dla ruchu osadniczego, podczas gdy równocześnie przewidywane są wojskowe punkty kontroli i ograniczenia dotyczące palestyńskiego ruchu. W praktyce może więc powstać system, w którym izraelscy osadnicy otrzymają znacznie łatwiejszy dostęp do trasy przebiegającej przez obszar zamieszkany przez Palestyńczyków.
Palestyńska komisja uważa, że byłby to kolejny krok prowadzący do aneksji Zachodniego Brzegu i dalszego izolowania i wysiedlania palestyńskich miejscowości. To właśnie kontrola nad infrastrukturą może decydować o tym, czy poszczególne palestyńskie miejscowości pozostaną połączone, czy też będą funkcjonować jako coraz bardziej odizolowane minigetta – siedliska biedy i beznadziei, które są celem żydowskiego reżimu.
Od Zgromadzenia Ogólnego ONZ do zagrożenia nuklearnego nad Kaliningradem: porządek bezpieczeństwa Europy na rozdrożu
Opinia Wolfganga Effenbergera .
Finałowy dzień, 28 września 2026 r., nie zmienia ogólnego obrazu, lecz raczej go potwierdza i wzmacnia w kluczowym momencie: debata generalna ujawnia nie tyle nowy, zamknięty porządek świata, co otwartą walkę o zasady świata wielobiegunowego. Debata generalna 81. Zgromadzenia Ogólnego ONZ oficjalnie odbyła się w dniach 22–28 września 2026 r. (1)
Ostatni dzień sesji może nie przyniósł głównych przemówień programowych z pierwszych kilku dni, ale z pewnością był pouczający i stanowił źródło analiz. Jeden temat, który przewijał się już przez całą debatę, ponownie stał się szczególnie wyraźny:
Państwa coraz częściej zgadzają się, że obecny porządek międzynarodowy jest w kryzysie – ale nie zgadzają się co do tego, co powinno go zastąpić lub jak go zreformować. Być może najważniejsze odkrycie: wielobiegunowość nie jest już stanowiskiem marginalnym.
António Guterres już na początku powszechnej debaty wyraźnie opisał rozwój w kierunku świata wielobiegunowego jako rzeczywistość. Rozróżnił on wielobiegunowość naznaczoną konfliktami i fragmentaryczną oraz „wielobiegunowość sieciową” opartą na wspólnych regułach.
Przemówienia wygłoszone do 28 września włącznie pokazują, że termin ten nie jest już używany wyłącznie przez Rosję lub Chiny.
Zamiast tego pojawiają się różne warianty tego samego podstawowego problemu:
Kto będzie sprawował władzę polityczną w przyszłości?
Kto ustala zasady międzynarodowe?
Kto jest uprawniony do podejmowania decyzji o ich egzekwowaniu?
Jak bardzo Rada Bezpieczeństwa jest nadal reprezentatywna?
Jaką rolę odgrywają USA, Chiny, Rosja, Indie i globalne Południe?
W jakim stopniu suwerenność narodowa może iść w parze ze współpracą globalną?
To zmienia centralne pytanie polityki światowej.
Już nie chodzi tylko o to: Kto należy do istniejącego porządku?
ale coraz częściej: Jak zorganizowany jest porządek międzynarodowy, w którym istnieje wiele ośrodków władzy?
28 września potwierdza krytykę istniejącego porządku.
Doniesienia z minionego dnia pokazują po raz kolejny, że wiele państw uważa obecny porządek międzynarodowy za niewystarczający.
W szczególności państwa mniejsze i średnie krytykowały koncentrację władzy w Radzie Bezpieczeństwa i domagały się większej reprezentacji Afryki i innych regionów, które dotychczas były niedoreprezentowane. AP podsumowuje nastrój ogólnej debaty następująco: choć wiele państw chce utrzymać współpracę wielostronną, jednocześnie krytykują nierówny podział władzy w ONZ.
Krytyka istniejącego porządku nie pochodzi tylko ze strony głównych mocarstw, takich jak USA, Chiny czy Rosja, ale również ze strony państw, które nie chcą dołączyć do nowego bloku.
Nadaje to kategorii Globalnego Południa samodzielne znaczenie.
Korea Północna 28 września: szczególnie wymowny przykład
Przemówienie Korei Północnej wygłoszone ostatniego dnia jest tego dobrym przykładem.
Wiceminister spraw zagranicznych Kim Son Gyong mówił o świecie charakteryzującym się „bezprecedensową wzajemną nieufnością i konfrontacją”. Jednocześnie podkreślił znaczenie multilateralizmu, suwerenności narodowej i konieczności posiadania narodowych zdolności odstraszania.
Co jest tutaj godne uwagi, to nie tyle samo stanowisko Korei Północnej, co jego struktura:
To nie do końca pasuje do prostego schematu: Zachód kontra nie-Zachód.
Pokazuje natomiast, że państwa rzeczywiście mogą popierać multilateralizm, jednocześnie odrzucając dominację poszczególnych mocarstw.
Oznacza to, że istniejące modele wymagają pewnego udoskonalenia.
Istniejąca czteroosobowa struktura pozostaje użyteczna, ale po 28 września powinna zostać sformułowana w bardziej zróżnicowany sposób:
To nie są cztery zamknięte bloki . Pozycje częściowo się pokrywają.
Właśnie to jest ważne.
Trump i Guterres reprezentują dwie różne odpowiedzi na ten sam problem.
Guterres:
zasady międzynarodowe – ograniczenie władzy – porządek wielostronny
Atut:
siła narodowa – odstraszanie – siła negocjacyjna – wynik
Agencja Reuters opisuje przemówienie Trumpa w ONZ z 22 września jako mocno skoncentrowane na interesach narodowych, suwerenności, sile militarnej i bardziej krytycznym podejściu do instytucji międzynarodowych.
Nie oznacza to, że Trump jest „przeciwko porządkowi międzynarodowemu”. Raczej zadaje inne pytanie:
W jaki sposób państwo może chronić swoje interesy, jeśli instytucje międzynarodowe nie wywiązują się rzetelnie z tego zadania?
To zupełnie inna koncepcja porządku niż ta, którą miał Guterres.
Wydarzenia między 22 a 28 września są zatem szczególnie interesujące.
Początkowo główne pytanie brzmiało:
Jak można zachować istniejący porządek międzynarodowy?
Pytanie na początku brzmiało:
Jaki rodzaj porządku międzynarodowego może nadal funkcjonować w warunkach zmienionej dynamiki władzy?
Zgromadzenie Ogólne nie podjęło w ten sposób decyzji o nowym porządku świata.
Zamiast tego ukazała problem ich pochodzenia .
Ukraina: brak konsensusu co do przyczyn, ale konsensus co do potrzeby rozwiązania.
Ukraina pozostaje konfliktem środkowoeuropejskim.
Nadal istnieją różne punkty wyjścia:
Pozycja zachodnia
Suwerenność Ukrainy
integralność terytorialna
Naruszenie Karty Narodów Zjednoczonych przez inwazję rosyjską
Wsparcie dla Ukrainy
brak uznania rosyjskiej strefy wpływów
Stanowisko rosyjskie
długotrwały konflikt bezpieczeństwa
Rozszerzenie NATO
infrastruktura wojskowa
Rosyjskie interesy bezpieczeństwa
Krytyka podwójnych standardów Zachodu
Położenie dużych części Globalnego Południa
Zakończyć wojnę
układy
Szanuj suwerenność
bez konfrontacji blokowej
silniejsza rola państw niezachodnich
Oznacza to, że wcześniej ustalone napięcie pozostaje:
Z jednej strony suwerenność i integralność terytorialna – z drugiej zakończenie wojny poprzez negocjacje.
Obie zasady nie muszą być logicznie identyczne.
Bliski Wschód i Iran zaostrzają konflikt między prawem a władzą
28 września sytuacja uległa dalszemu pogorszeniu.
Równolegle z obradami Zgromadzenia Ogólnego, trwały działania mediacyjne między USA a Iranem. Agencja Reuters poinformowała 28 września o oddzielnych rozmowach mediacyjnych, podczas gdy Iran naciskał na rozwiązanie dyplomatyczne.
To po raz kolejny uwypukla zasadniczy problem porządku międzynarodowego:
ONZ może formułować normy, jednak rzeczywiste rozwiązanie konfliktów w dużej mierze zależy od dynamiki sił i gotowości stron konfliktu do negocjacji.
To właśnie jest napięcie między
Prawidłowy
I
Móc,
który przewija się przez całą ogólną debatę.
Dodatkowe odkrycie z 28 września: główne mocarstwa coraz częściej podejmują działania poza ONZ.
Szczególnie interesującym wydarzeniem równoległym są relacje pomiędzy USA i Chinami.
28 września agencja Reuters poinformowała o porozumieniach między Waszyngtonem a Pekinem w sprawie ograniczonych obniżek ceł i kontynuacji rozmów. Jednocześnie kluczowe punkty sporne pozostały nierozstrzygnięte.
Jest to niezwykłe w kontekście kwestii porządku świata.
Ponieważ tutaj Zgromadzenie Ogólne nie podejmuje decyzji w sprawie międzynarodowego porządku gospodarczego.
Kluczowe negocjacje odbywają się pomiędzy samymi ośrodkami władzy.
Potwierdza to problem strukturalny: ONZ posiada uniwersalną legitymację, ale nie automatycznie odpowiadającą jej władzę. Główne mocarstwa posiadają znaczną władzę, ale ich decyzje nie posiadają automatycznie uniwersalnej legitymacji.
Kryzys porządku światowego znajduje się pomiędzy tymi dwoma biegunami.
Do 26 września można było jeszcze powiedzieć :
Zgromadzenie Ogólne jest pogrążone w otwartej debacie na temat przyszłego porządku świata.
Po zakończeniu 28 września można sformułować te słowa bardziej precyzyjnie:
81. Zgromadzenie Ogólne ONZ nie stworzyło nowego porządku świata. Dało jednak niezwykle jasno do zrozumienia, że istniejący porządek stracił swoją dawną oczywistość.
Seria historyczna 1888–2026
Rok
Funkcja historyczna
1888
Początek nowej europejskiej konstelacji mocarstw; zbliżenie francusko-rosyjskie.
1904
Brytyjska reorientacja strategiczna; Entente Cordiale; Komitet Obrony Imperialnej
1914
Załamanie się równowagi sił w Europie i początek I wojny światowej
1945
Rzeczywisty nowy początek instytucjonalny: ONZ, Bretton Woods, nowy porządek bezpieczeństwa
1990/91
Koniec bipolarności; zdominowany przez Amerykę porządek przejściowy; „Nowy porządek świata” Busha
1992
Wolfowitz-DPG: Zapobieganie pojawieniu się nowego strategicznego rywala
2014
TRADOC „Wygrać w złożonym świecie 2020–2040”; Przygotowanie do złożonych, globalnych i wielowymiarowych konfliktów2018 zaostrzenie edycji z 2014 r.
2022
otwarta wojna i fundamentalny kryzys europejskiego porządku bezpieczeństwa
2026
otwarta debata na temat porządku instytucjonalnego, militarnego, gospodarczego i technologicznego świata wielobiegunowego
Kluczową informacją na rok 2026 nie jest to, że nowe zamówienie już istnieje. Ono jeszcze nie istnieje.
Zaktualizowana matryca testowa
Ostatni wers jest szczególnie istotny.
Rok 2026 to nie rok 1945.
Do dziś nie ma porównywalnego aktu założycielskiego nowego porządku świata.
Prawdziwe wnioski wyciągnięte ze Zgromadzenia Ogólnego 2026
Rok 2026 nie jest potencjalnym punktem zwrotnym w historii, ponieważ wyłonił się już nowy porządek świata. Rok 2026 jest interesujący, ponieważ istniejący porządek stracił swoją dawną oczywistość, a nowy porządek nie został jeszcze instytucjonalnie ustanowiony.
To znaczy:
1990/91 – dominacja unipolarna
2014 – strategiczna adaptacja do bardziej złożonego świata
2022 – otwarta konfrontacja militarna
2026 – otwarty konkurs regulacyjny
Tutaj zadano pytanie przewodnie
„Od wojny do porządku świata?” – jakie jest jego prawdziwe znaczenie.
Ponieważ kluczowe pytanie historyczne nie brzmi już tylko:
Kto wygrywa daną wojnę?
raczej:
Jaki podział władzy i jakie zasady będą decydować o porządku międzynarodowym po tej fazie transformacji?
Istotna konsekwencja metodologiczna
Rok 2026 oznacza fazę otwartą, przejściową między porządkiem ukształtowanym historycznie, zinstytucjonalizowanym po 1945 r. i silnie ukształtowanym przez Stany Zjednoczone po latach 1990/91, a porządkiem wielobiegunowym, który jeszcze się nie skonsolidował.
Czy z tego powodu
zreformowany porządek wielostronny,
wielobiegunowa równowaga sił,
nowa konfrontacja blokowa,
lub dłuższy okres fragmentacji międzynarodowej
Wynik nie będzie znany do 28 września 2026 r .
To właśnie w tym momencie szczególnie interesujący staje się cykl historyczny 1888 – 1904 – 1914 – 1945 – 1990/91 – 1992 – 2014 – 2022 – 2026 .
Ponieważ teraz kluczowe pytanie brzmi:
Czy porządek świata powstaje poprzez wojny, czy też wojny powstają tam, gdzie istniejący porządek świata nie jest już w stanie pokojowo sprostać zmieniającej się równowadze sił?
Można zbadać tę kwestię, używając szeregów czasowych , bez zakładania od razu wyniku .
28 września nie zmienia istniejącego obrazu, a wręcz go potwierdza. Ogólna debata pokazała:
Dotychczasowe obserwacje można teraz podsumować jako wynik zakończonej ogólnej debaty .
Wielobiegunowość jest wspólnym punktem wyjścia większości wypowiedzi – świat jest wyraźnie kształtowany przez kilka ośrodków władzy.
Należy rozróżnić ONZ jako forum ustalania zasad, prawa i debat politycznych od rzeczywistych ośrodków władzy , które dysponują siłą ekonomiczną, polityczną i militarną.
Ostatnie przemówienia, zwłaszcza z Korei Południowej i Północnej , potwierdzają ten obraz. Nie wprowadzają one żadnego fundamentalnie nowego modelu porządku świata.
28 września nie przyniesie nowego punktu zwrotnego.
Zamiast tego potwierdził:
Świat zmierza w kierunku porządku wielobiegunowego, ale zasady tego nowego porządku nie zostały jeszcze ustalone. ONZ prowadzi nad nimi dyskusję – jednak decyzje są w dużej mierze podejmowane poza ONZ, przez rzeczywiste ośrodki władzy .
Eskalacja w regionie Morza Bałtyckiego stała się widoczna dzień później:
29 września 2026 roku Ambasada Rosji w Londynie opublikowała oświadczenie:
„Każdy, kto opowiada się za blokadą lub atakiem na Kaliningrad, nie powinien mieć złudzeń co do konsekwencji. Każda brytyjska lub natowska akcja militarna przeciwko terytorium Rosji spotka się z wszelkimi dostępnymi Rosji środkami, w tym bronią jądrową”.
Oświadczenie to potwierdzają liczne niezależne media; podaje je również kanał rosyjskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych. (3)
Ambasada rosyjska wyraźnie odpowiedziała na doniesienia brytyjskich mediów i fikcyjną grę wojenną, a nie na udowodnioną decyzję Wielkiej Brytanii o wprowadzeniu blokady.
Sama ambasada rosyjska podaje następujący powód:
artykuł z brytyjskiego i Paper o Kaliningradzie
możliwość blokady NATO lub nieuznania suwerenności Rosji,
serial Sky News „The Wargame”, który symuluje hipotetyczną wojnę między Rosją a Wielką Brytanią. (4)
Brytyjski artykuł, do którego się odwołuje, omawiał Kaliningrad jako potencjalny słaby punkt Rosji. Inne doniesienia potwierdzają, że omawiano tam scenariusze blokady lub izolacji militarnej. (5)
Od pewnego czasu pojawiają się również względy militarne dotyczące szczególnego strategicznego położenia Kaliningradu:
Rosja – Kaliningrad – Polska – Litwa – Korytarz Suwalski – Kraje Bałtyckie.
Kaliningrad ma wyjątkowe położenie pod względem militarnym:
Terytorium Rosji, lecz oddzielone od kontynentalnej części kraju i położone pomiędzy państwami członkowskimi NATO.
Automatycznie stwarza to problem strategiczny w przypadku poważnej wojny między Rosją a NATO:
W jaki sposób Rosja może zaopatrywać i bronić Kaliningrad, jeśli zagrożone jest połączenie lądowe przez terytorium NATO i szlaki morskie?
Ta właśnie luka jest obecnie przedmiotem publicznej dyskusji.
Ta część również nie jest w całości zmyślona.
Brytyjska dyskusja faktycznie odnosi się do Kaliningradu jako strategicznego punktu Rosji. Cytowany brytyjski ekspert ds. bezpieczeństwa nazwał go „piętą achillesową”. (6)
Ale i tutaj należy dokonać wyraźnego rozróżnienia:
„Kaliningrad jest bezbronny”
jest oceną sytuacji militarnej.
Ponieważ sformułowanie
„za pomocą wszystkich środków, jakimi dysponuje Rosja, w tym broni jądrowej”.
To niezwykle wyraźny przekaz odstraszający od broni nuklearnej.
Jest ona skierowana nie tylko przeciwko hipotetycznej inwazji na centralne terytorium Rosji, ale wprost przeciwko:
Blokada lub działania militarne przeciwko Kaliningradowi.
To ma strategiczne znaczenie.
Ponieważ Moskwa najwyraźniej próbuje określić wstępny etap możliwego konfliktu:
Izolacja militarna Kaliningradu nie powinna być postrzegana jako ograniczona operacja konwencjonalna, lecz jako atak na terytorium Rosji.
To bardzo jasny przekaz odstraszający.
NATO odpowiedziało później, określając rosyjską retorykę nuklearną jako nieodpowiedzialną. Rzeczniczka NATO Allison Hart oświadczyła, że NATO jest sojuszem obronnym, a jego działania i ćwiczenia nie stanowią zagrożenia dla terytorium Rosji. (7)
Rząd brytyjski rzeczywiście zamierza w roku 2026 wdrożyć silniejszą strategię odporności całego społeczeństwa lub strategię odporności narodowej.
We wrześniu 2026 roku brytyjski parlament wyraźnie nakreślił wzmożone przygotowania na wypadek kryzysów i konfliktów. Rząd brytyjski pracuje również nad nowym „Government War Book” i planuje duże ćwiczenia w zakresie bezpieczeństwa wewnętrznego na rok 2027. (8)
A co jeszcze ciekawsze:
25 września 2026 roku, zaledwie kilka dni przed ostrzeżeniem kaliningradzkim, rząd brytyjski ogłosił zamknięte briefingi dotyczące zagrożeń dla firm z sektora infrastruktury krytycznej i obronności. Briefingi te wyraźnie dotyczyły zagrożeń ze strony Rosji. (9)
To prawdziwa zmiana w brytyjskim planowaniu bezpieczeństwa.
Gdy zestawimy te wydarzenia chronologicznie, wyłania się niezwykły obraz:
Dlaczego w zachodnich mediach, grach wojennych i dyskusjach strategicznych Kaliningrad jest coraz częściej traktowany jako potencjalny słaby punkt militarny Rosji – i dlaczego Moskwa teraz wprost odpowiada groźbą odstraszania nuklearnego?
Nie należy wyciągać wniosku na podstawie pojedynczego raportu, że istnieje kompletny plan wojny, lecz raczej przeanalizować szereg dokumentów, ćwiczeń, gier wojennych, oświadczeń publicznych i potencjału militarnego.
Podstawowe, wiarygodne informacje to:
Rosja publicznie oświadczyła 29 września 2026 r., że jakakolwiek akcja militarna Wielkiej Brytanii lub NATO przeciwko Kaliningradowi może spotkać się z odpowiedzią wszelkimi dostępnymi środkami, w tym bronią jądrową.
Prawdziwym przesłaniem strategicznym jest zatem nie tyle „wojna nuklearna jest nieuchronna”, co:
Kaliningrad jest coraz częściej traktowany jako potencjalny punkt zapalny w konflikcie między Rosją a NATO – Moskwa zaś stara się nie uwzględniać tego punktu w zachodnich planach wojskowych, stosując możliwie najbardziej jawne środki odstraszania nuklearnego.
Uważam, że jest to najbardziej obiektywna i wiarygodna interpretacja wydarzenia.
Jednocześnie 29 września 2026 roku prezydent Putin ponownie zwiększył docelową liczebność sił zbrojnych Rosji:
+15 500 żołnierzy aktywnych
Aktywny personel wojskowy: 1 550 500
Łączna liczba personelu upoważnionego, wliczając pracowników cywilnych: 2 441 630. (10)
Jest to już czwarta podwyżka zakładanej liczebności sił zbrojnych w 2026 r.; w porównaniu do stanu na początek 2026 r. wzrost ten, według dostępnych informacji, wynosi ok. 49 860 żołnierzy. (11)
Międzynarodowy Instytut Studiów Strategicznych (IISS) stwierdza w 2026 r., że jeśli produkcja i rekrutacja będą kontynuowane w obecnym tempie, Rosja będzie mogła do 2030 r. zniwelować różnice między obecnym poziomem personelu i wyposażenia a nowo zdefiniowaną, szerszą strukturą sił zbrojnych. (12)
To znaczy:
Władze Rosji najwyraźniej planują nie tylko obecną wojnę na linii frontu, ale także utworzenie na stałe większej struktury wojskowej.
Może być kilka przyczyn:
Odstraszanie przeciwko NATO,
Zabezpieczenie długiej granicy,
Bezpieczeństwo Kaliningradu
Kontrola Arktyki,
Siły na Dalekim Wschodzie,
Wymiana obiektów zniszczonych w wojnie na Ukrainie,
Przygotowanie do długotrwałej konfrontacji z Zachodem.
Nie można na podstawie samej liczby pracowników określić, która z tych motywacji ma największy udział.
Władze rosyjskie wyraźnie uzasadniają zwiększenie liczebności wojsk zagrożeniami zewnętrznymi.
Kiedy Rosja zwiększyła swoje siły zbrojne o 170 000 żołnierzy w 2023 roku, Ministerstwo Obrony Narodowej jednoznacznie uzasadniło to rosnącym zagrożeniem wynikającym z wojny na Ukrainie i trwającego rozszerzenia NATO. Jednocześnie Moskwa oświadczyła, że wzrost ten zostanie osiągnięty dzięki żołnierzom kontraktowym i nie będzie stanowił nowej, dużej fali mobilizacyjnej. (13)
Jest to przede wszystkim rosyjskie wyjaśnienie, a nie niezależnie udowodniony opis faktycznej motywacji.
Ale dla analizy strategicznej ważne jest:
Sama Moskwa umiejscawia budowę w długoterminowym kontekście współpracy Rosja-NATO.
Jednakże należy bezwzględnie brać pod uwagę porównania z Zachodem.
Odosobniony pogląd, że „Rosja się przezbraja”, byłby niepełny.
Europa również dokonuje masowego zbrojenia.
Według SIPRI wydatki na armię w Europie wzrosły realnie o 14% w 2025 r. Rosja wydała na armię około 190 miliardów dolarów w 2025 r., co stanowi 7,5% jej PKB, zgodnie z danymi SIPRI. (14)
Według szacunków IISS do 2025 r. Rosja będzie potrzebowała około 186 miliardów dolarów, czyli ponad 7,3% swojego PKB. (15)
Procenty nie mają większego znaczenia; tutaj liczą się liczby bezwzględne:
SIPRI szacuje, że całkowite wydatki wojskowe w Europie w 2025 r. wyniosą 864 mld USD. Oznacza to realny wzrost o 14% w porównaniu z 2024 r. W przypadku Rosji kwota ta wyniosła 190 mld USD.
W rezultacie otrzymujemy:
To doprowadziło do wzajemnego wyścigu zbrojeń:
Rosja: rozszerzenie NATO i zbrojenia Zachodu → większe siły zbrojne Rosji.
NATO/UE: Wojna Rosji z Ukrainą i postrzegane zagrożenie ze strony Rosji → większe europejskie siły zbrojne.
Obie strony mogą przedstawiać swoje działania jako reakcję na działania drugiej strony.
Czy zatem rozmieszczenie wojsk rosyjskich ma charakter ofensywny czy defensywny?
Pewna odpowiedź brzmi:
Sama liczba pracowników nie jest wystarczająca, aby to ustalić.
Większa armia ma oczywiście potencjał ofensywny.
Ale ta sama armia może być jednocześnie:
Obrona narodowa
Odstraszenie,
Bezpieczeństwo granic,
Obrót,
Wojna na Ukrainie,
Służy jako przygotowanie do ewentualnego konfliktu w ramach NATO.
Od 2022 roku Rosja nie tylko zwiększa liczebność swoich sił zbrojnych. Reorganizuje również strukturę dowodzenia, przekształca brygady w dywizje, tworzy nowe korpusy i armie, rozbudowuje infrastrukturę wojskową na północnym zachodzie i tworzy większą, stałą strukturę wojskową, szczególnie w obwodzie karelijsko-fińsko-bałtycko-kaliningradzkim.
Jednocześnie wiele z tych jednostek nie jest jeszcze w pełni obsadzonych, a znaczna część rosyjskich zdolności bojowych pozostaje ograniczona przez wojnę na Ukrainie. Sytuacja ta świadczy zatem o przygotowaniach do długotrwałego konfliktu między mocarstwami, ale sama w sobie nie jest celowym atakiem Rosji na państwa NATO.
Widoczna eskalacja we wrześniu 2026 r. nie wróży nic dobrego i powinniśmy wziąć sobie do serca apel o „walkę o przetrwanie”.
„Walka o przetrwanie” (17) – gdy stary porządek pokazuje swoje granice
Już na początku 2023 roku Wolfgang Effenberger i Amir Mortasawi opublikowali apel „Stańmy w obronie przetrwania ”. Ich głównym zmartwieniem było to, że wojna na Ukrainie może doprowadzić do bezpośredniej konfrontacji między Rosją a państwami NATO, potencjalnie wywołując eskalację konfliktu nuklearnego w Europie. Autorzy apelowali zatem o odejście od koncepcji, że konflikt musi zostać rozwiązany militarnie, i opowiadali się za negocjacjami oraz rozwiązaniem politycznym.
Dziś, trzy i pół roku później, to pytanie pojawia się ponownie w zmienionych okolicznościach. Rosyjskie ostrzeżenia z 29 września 2026 roku dotyczące potencjalnej izolacji Kaliningradu i odniesienia do „wszystkich środków pozostających w dyspozycji Rosji, w tym broni jądrowej”, wyznaczają nowy etap w konfrontacji bezpieczeństwa. Do tego dochodzi zapowiedziane zwiększenie liczebności rosyjskich sił zbrojnych.
Łączy to bezpośrednio obecny rozwój sytuacji z centralnym pytaniem niniejszego artykułu: Jeżeli istniejący porządek świata utraci zdolność ograniczania konfliktów w ramach ogólnie przyjętych ram reguł, co zajmie jego miejsce?
Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2026 roku pokazało, że równowaga polityczna na świecie już ulega zmianie. Coraz więcej państw kwestionuje istniejący porządek ustanowiony po 1945 roku, a zwłaszcza po 1990 roku, i apeluje o bardziej wielobiegunowe podejście do stosunków międzynarodowych. Jednak nowy, powszechnie akceptowany porządek bezpieczeństwa wciąż nie istnieje.
To właśnie w tej przestrzeni granicznej rośnie ryzyko eskalacji. Stary porządek nie jest już niepodważalny – nowy jeszcze się nie ugruntował. Polityczna reorganizacja świata i rzeczywistość militarna rozchodzą się zatem w czasie. Podczas gdy państwa walczą o wpływy, interesy bezpieczeństwa i nową dynamikę władzy, militarne instrumenty konfrontacji starego bloku pozostają w mocy – w tym odstraszanie nuklearne.
Na tym tle wezwanie do „walki o przetrwanie” nabiera nowego znaczenia. Nie dlatego, że Effenberger i Mortasawi przewidzieli konkretne wydarzenia z 2026 roku, ale dlatego, że fundamentalne zagrożenie, które zidentyfikowali, wciąż istnieje: świat, w którym porządek polityczny rozpada się szybciej, niż udaje się stworzyć nową architekturę bezpieczeństwa, jest szczególnie podatny na błędne kalkulacje i eskalacje.
Kluczowe pytanie brzmi zatem nie tylko, kto ostatecznie dysponuje większą siłą militarną . Decydującym czynnikiem jest raczej to, czy uda się stworzyć ramy polityczne między rozpadającym się starym porządkiem a nowym, który dopiero ma się wyłonić – ramy, które ograniczą konflikty, uwzględnią interesy bezpieczeństwa wszystkich stron i zapobiegną bezpośredniemu starciu między mocarstwami nuklearnymi.
Autorzy wezwali zatem do odejścia od koncepcji, że konflikt należy rozstrzygać na drodze militarnej, opowiadając się za negocjacjami i poszukiwaniem rozwiązania politycznego.
Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2026 roku pokazało, że równowaga polityczna na świecie już ulega zmianie. Coraz więcej państw kwestionuje istniejący porządek ustanowiony po 1945 roku, a zwłaszcza po 1990 roku, i apeluje o bardziej wielobiegunowe podejście do stosunków międzynarodowych. Jednak nowy, powszechnie akceptowany porządek bezpieczeństwa wciąż nie istnieje.
To właśnie w tej przestrzeni granicznej rośnie ryzyko eskalacji. Stary porządek nie jest już niepodważalny – nowy jeszcze się nie ugruntował. Polityczna reorganizacja świata i rzeczywistość militarna rozchodzą się zatem w czasie. Podczas gdy państwa walczą o wpływy, interesy bezpieczeństwa i nową dynamikę władzy, militarne instrumenty konfrontacji starego bloku pozostają w mocy – w tym odstraszanie nuklearne.
+++
Notatki i źródła
Wolfgang Effenberger, urodzony w 1946 roku, zdobył dogłębną wiedzę na temat „pola bitwy nuklearnej” w Europie, przygotowywanego przez USA, służąc jako kapitan w Niemieckich Siłach Zbrojnych. Po dwunastu latach służby studiował nauki polityczne i edukację średnią (inżynieria lądowa i matematyka) w Monachium, a następnie do 2000 roku wykładał w Wyższej Szkole Budownictwa Lądowego i Wodnego. Od tego czasu publikował prace na temat najnowszej historii Niemiec i geopolityki Stanów Zjednoczonych. Jego najnowsze publikacje obejmują:
Urzędnicy nowych władz Syrii i przedstawiciele Hezbollahu mieli przeprowadzić w zeszłym miesiącu tajne rozmowy w Turcji, w celu rozładowania napięć granicznych między dawnymi wrogami.
Rewelacje te przytoczył w czwartek, za agencją Reutera, portal Al Mayadeen. Fakt spotkania miało potwierdzić tej pierwszej sześć anonimowych źródeł[kurcze, no, jeśli aż sześć.. md]. Było to pierwsze takie spotkanie od czasu implozji systemu baasistowskiego w Syrii, ucieczki Baszara al-Asada do Moskwy i przejęcia władzy w tym kraju, przez wywodzący się z Al Kaidy ruch Tahrir asz-Szam.
W czasie trwającej od 2011 roku wojny w Syrii, Hezbollah był czołowym sojusznikiem sił rządowych al-Asada. Kilka tysięcy zaprawionych w bojach libańskich szyitów odegrało ważną rolę w podtrzymaniu ówczesnych władz na całą dekadę. Tymczasem obecni rządzący Syrią, jako zwolennicy Al Kaidy sformowali w 2012 roku dżihadystyczne ugrupowanie zbrojne Dżabhat an-Nusra, które było jednym z silniejszych przeciwników tych władz.
Według źródeł, we wrześniowych rozmowach uczestniczyli przedstawiciele Hezbollahu, urzędnicy syryjskich służb wywiadowczych i Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Ich strony mają „wzajemne obawy dotyczące bezpieczeństwa” i spotkanie miało rozładować napięcie i uspokoić sytuację na granicy. Do terytorium Syrii przylega bowiem na dużej długości akurat ta część Libanu, która kontrolowana jest przez organizację szyitów – Dolina Bekaa.
Jedno ze źródeł libańskich poinformowało Reutera, że obie strony „poczyniły znaczne postępy w kwestiach bezpieczeństwa”.
W szczegółach rozmowy dotyczyły kilku kwestii, w tym syryjskich oskarżeń o przemyt transgraniczny oraz zarzutów dotyczących komórek Hezbollahu w aktywnych południowej Syrii. Jednak libańska organizacja zaprzeczyła, że ma taką ekspozyturę. Podkreśliła, że nie jest obecna na terytorium Syrii i nie jest tam zaangażowana w żadne działania militarne w tym państwie.
Syryjski urzędnik powiedział, że obie strony zgodziły się, iż nie będą podejmować wobec siebie wrogich działań. Zapewniono Hezbollah, że nowe władz Syrii nie zamierzają interweniować militarnie w Libanie w celu wsparcia Izraelczyków, czy obecnych prozachodnich władz Libanu przeciw organizacji szyitów.
Jeśli tego rodzaju porozumienie nastąpiło, pomiesza to szyki Donaldowi Trumpowi. Będąc czołowym partnerem nowych, wywodzących się z Al Kaidy władz Syrii, prezydent USA próbował skłonić ich oddziały do wystąpienia przeciwko Hezbollahowi i wkroczenia do Libanu.
Krucjata Różańcowa za Ojczyznę prosi: Z Maryją Królową Polski módlmy się o Polskę wierną Bogu, Krzyżowi i Ewangelii, o wypełnienie Jasnogórskich Ślubów Narodu aby Chrystus królował w sercach Polaków i Polsce
Rządy, które stwarzają więcej problemów niż rozwiązują, nie zasługują na przetrwanie.
Rozważmy te ostatnie nagłówki: (1) „Nowy Jork wraca do autobusów gazowych po tym, jak boleśnie przekonał się, że wersje elektryczne mają poważne problemy”, (2) „Jako były szef MI6, wiem, że polityka klimatyczna Wielkiej Brytanii naraża nas na niebezpieczeństwo ze strony naszych wrogów” i (3) „Hiszpania: 74% podejrzanych o przestępstwa seksualne w Kraju Basków to obcokrajowcy”.
Pochodzą z trzech różnych krajów zachodnich i dotyczą trzech zupełnie różnych kwestii – transportu publicznego, bezpieczeństwa narodowego i przestępczości z użyciem przemocy – jednak każdy z tych raportów pokazuje prawdziwe konsekwencje niepowodzeń rządu:
(1) Aby osiągnąć zerową emisję netto CO₂, Nowy Jork zainwestował w autobusy elektryczne, które są zbyt drogie i całkowicie zawodne dla potrzeb miasta. (2) Były szef brytyjskiego wywiadu jest w końcu gotowy publicznie przyznać, że urojeniowa obsesja jego kraju na punkcie „zmiany klimatu” zniszczyła zdolność Wielkiej Brytanii do samowystarczalności przemysłowej i energetycznej oraz uczyniła byłe supermocarstwo zależnym od zagranicznych przeciwników w kwestii przyszłego przetrwania. (3) Chociaż obcokrajowcy stanowią zaledwie 10% populacji Kraju Basków, odpowiadają za 74% aresztowań za gwałt, 73% aresztowań za zabójstwo, 95% aresztowań za jazdę pod wpływem alkoholu, 80% aresztowań za kradzież i 78% aresztowań za brutalny rozbój.
Uderzający w tych doniesieniach jest ich czynnik „Oczywiście!”. Zwykły, rozsądny człowiek bez trudu przewidziałby awarię miejskiej floty autobusów elektrycznych, przeniesienie kluczowych gałęzi przemysłu kraju za granicę czy politykę otwartych granic, która praktycznie zaprasza zagraniczną inwazję. Mimo to burmistrzowie, gubernatorzy i premierzy realizowali te katastrofalne programy, podczas gdy szefowie agencji wywiadowczych i miliony urzędników państwowych albo popierali ich szkodliwe decyzje, albo haniebnie milczeli.
Środkowy artykuł odnosi się do transkrypcji przemówienia, które sir Richard Dearlove wygłosił w zeszłym tygodniu przed Fundacją Polityki Globalnego Ocieplenia w Londynie. Było to dobre przemówienie na ważny temat, a Dearlove zasługuje na uznanie za zajęcie stanowiska, które przeciwstawia się silnej fali „politycznie poprawnej” zachodniej ortodoksji. Wygłosił je jednak z wygodnej pozycji quasi-emeryta, który miał niewiele do stracenia poza kilkoma honorowymi stanowiskami w zarządzie. Gdzie był jego głos, kiedy mógł faktycznie coś zrobić z samobójczą polityką energetyczną Wielkiej Brytanii?
W swoim przemówieniu Dearlove wyjaśnił, jak doświadczenia z czasów zimnej wojny nauczyły go, że „potencjał wojenny kraju tkwi w jego przemyśle, że naszym najsłabszym ogniwem są dostawy paliw… i że nasza baza przemysłowa może zostać odbudowana i naprawiona”. Jednak dziś „niewiele przemysłu pozostało, które można chronić, i nie możemy odbudować nieistniejących gałęzi przemysłu, zlokalizowanych pod obcymi jurysdykcjami, poza naszym zasięgiem”. Dearlove podsumował, że Wielka Brytania „musi odbudować strategiczne gałęzie przemysłu, których potrzebujemy, aby móc bronić naszej wyspiarskiej fortecy i być niezawodnym sojusznikiem przyjaznych demokracji na całym świecie”.
To absolutnie prawdziwe stwierdzenia. Robotnicy na całym Zachodzie wysuwają te argumenty od pięćdziesięciu lat. Gdyby MI6 kierował zwykły Brytyjczyk z niewielkimi formalnymi kwalifikacjami, osoba ta krzyczałaby przekleństwa i biła na alarm na długo przed zamknięciem przez Wielką Brytanię ostatnich kopalń węgla i hut stali. Czy to nie powinno zawstydzać brytyjskich „elity rządzących”? A jeśli nie, to czy te „elity rządzące” nie powinny być uważane za zagrożenie dla dobrobytu i bezpieczeństwa publicznego?
Długo wyczekiwane sygnały ostrzegawcze po zakończeniu kariery przypominają mi pożegnalne przemówienie prezydenta Eisenhowera z 1961 roku, w którym ostrzegał Amerykanów przed rosnącymi zagrożeniami ze strony rozwijającego się „kompleksu wojskowo-przemysłowego”. Choć określenie to jest nadal używane sześćdziesiąt pięć lat później, byłoby wspaniale, gdyby były Naczelny Dowódca Sił Sojuszniczych i pięciogwiazdkowy generał wykorzystał swoje dwie kadencje jako prezydent Stanów Zjednoczonych, aby zająć się tym problemem, zanim wymknął się spod kontroli. Eisenhower niewątpliwie miał doświadczenie, by dostrzec jego destrukcyjny potencjał wyraźniej niż większość, ale postanowił nakreślić zagrożenie, odchodząc z urzędu, i pozostawić jego rozwiązanie innym. Niektórzy historycy uważają, że w zamachu na prezydenta Kennedy’ego brały udział elementy kompleksu wojskowo-przemysłowego, a jeśli to prawda, brak reakcji Eisenhowera w odpowiednim czasie miał niezwykle dalekosiężne konsekwencje, w tym śmierć jego następcy.
Pokolenia Amerykanów urodzone po prezydenturze Eisenhowera oddały mu wielkie uznanie za to, że dostrzegł, iż symbiotyczna relacja między Wielkim Rządem a Wielkim Biznesem przeradza się w niekonstytucyjną i antyamerykańską oligarchię, którą dziś znamy jako „stałą biurokrację”, „klasę rządzącą” lub „głębokie państwo”. Gdyby amerykański generał, który został prezydentem, zneutralizował Państwo Głębokie w pierwszej dekadzie po II wojnie światowej, być może nie musielibyśmy doświadczać najgorszych rozdziałów najnowszej historii Ameryki, w tym wojny w Wietnamie, dewaluacji dolara amerykańskiego, cichego zamachu stanu FBI przeciwko prezydentowi Nixonowi, pięćdziesięciu lat oszustwa związanego z „globalnym ociepleniem”, sześćdziesięciu lat masowej imigracji z krajów Trzeciego Świata, niszczącej przemysł krwawej łaźni NAFTA, przystąpienia Chin do WTO, islamistycznych ataków terrorystycznych z 11 września, globalnej wojny z terroryzmem, przejęcia opieki zdrowotnej przez rząd w ramach ustawy Obamacare, oszustwa związanego ze zmową z Rosją, wojny informacyjnej COVID przeciwko Karcie Praw, licznych sfałszowanych wyborów rozstrzygniętych przez nielegalnych wyborców i oszustw związanych z głosowaniem korespondencyjnym, kilku prób zamachu na prezydenta Trumpa, morderstwa Charliego Kirka, inspirowanej lewicą przemocy wobec konserwatystów i stworzonej przez Demokratów paniki opartej na sztucznej inteligencji, która ma miejsce obecnie. Stawianie diagnozy bez podejmowania konkretnych kroków w celu ich rozwiązania prowadzi do przewrotnego zjawiska: im gorsze stają się nierozwiązane problemy, tym bardziej dalekowzroczna wydaje się osoba, która przed nimi ostrzegała.
Pod koniec swojego przemówienia były szef brytyjskiego wywiadu argumentował, że rząd, którego był integralną częścią, poniósł spektakularną porażkę: „Pierwszym obowiązkiem każdego rządu jest bezpieczeństwo narodu. Jednak kolejne rządy o tym zapomniały i Wielka Brytania jest teraz uwięziona w pułapce energetycznej, którą sami stworzyliśmy. Podobnie jak w przypadku odbudowy naszych sił zbrojnych, wydobycie się z niej i przywrócenie nam bezpiecznej pozycji będzie wymagało znacznego wysiłku ze strony całego kraju. Zadanie jest pilne”.
To niewątpliwie prawda. Pytanie brzmi, dlaczego tak wiele kolejnych rządów w Wielkiej Brytanii i na całym Zachodzie zdradziło własnych obywateli i znacznie zmniejszyło bezpieczeństwo swoich krajów. Ponieważ zwykli obywatele nigdy nie zleciliby swoich miejsc pracy w przemyśle i produkcji wrogim państwom, takim jak komunistyczne Chiny. Zwykli obywatele nie spiskowaliby z międzynarodowymi gangami handlu ludźmi, aby sprowadzić do kraju dziesiątki milionów nie-asymilujących się nielegalnych imigrantów. Zwykli obywatele nie uchwaliliby przepisów dotyczących „zielonej energii”, które utrudniają rolnikom uprawę żywności, a firmom płacenie rachunków. Zwykli obywatele nie nakazaliby, aby zawodne pojazdy elektryczne zastępowały silniki spalinowe, podczas gdy sieci energetyczne załamują się z powodu niedostatecznej energii wiatrowej i słonecznej. Tego rodzaju polityka jest tak ewidentnie głupia i samobójcza, że tylko nasza akademicko uzdolniona „klasa rządząca” mogłaby ją usprawiedliwić.
Czy to oznacza, że nasi biurokraci są zbyt głupi, by zagwarantować bezpieczeństwo naszych narodów – co Dearlove słusznie uważa za nadrzędny obowiązek rządu? A może ta autodestrukcyjna polityka narodowa dowodzi, że zachodnie biurokracje prowadzą wojnę z obywatelami Zachodu? Z pewnością zachodnie rządy zawodzą swoich obywateli. Pozostaje tylko pytanie, czy ich porażka wynika z połączenia niekompetencji i arogancji, czy ze zdrady i złośliwości.
Podczas gdy obywatele Zachodu zastanawiają się nad tym pytaniem, szybko biorą sprawy w swoje ręce. Hiszpanie w Ceucie niszczą państwowe kwatery wybudowane dla zagranicznych osadników. Brytyjska wioska zagłosowała za secesją ze Zjednoczonego Królestwa po tym, jak rząd ogłosił plany umieszczenia w sąsiedztwie armii zagranicznych imigrantów. Ceną za zdradę rządu może wkrótce być upadek stolicy Zachodu.
Samo rozpoznanie problemów nie wystarczy. Rządy, które stwarzają więcej problemów niż rozwiązują, nie zasługują na to, by pozostać u władzy.
W miarę jak jego walka z wielobiegunowością się rozszerza, Waszyngton przestawia zachodnią gospodarkę na produkcję broni, wykorzystując państwa wasalne i podważając własne fundamenty społeczne – powtarzając w ten sposób spiralę upadku Imperium Brytyjskiego.
Przez dziesięciolecia Stany Zjednoczone wykorzystywały swoje liczne państwa wasalne jako przedłużenie własnej potęgi militarnej, gospodarczej, finansowej i politycznej, aby wciągać świat zachodni i państwa od niego zależne w wojny, wojny zastępcze i przymus ekonomiczny, a także tworzyć iluzję politycznej legitymizacji globalnych działań USA.
Wszystko to jest kontynuacją praktyki Imperium Brytyjskiego polegającej na wykorzystywaniu kolonii do wspierania wojen i utrzymywania globalnej dominacji, aż do czasów wojen światowych włącznie.
I tak jak Imperium Brytyjskie w ostatnich latach swojego istnienia, gdy jego potęga słabła, coraz bardziej polegało na swoich koloniach, wysysając z nich krew i bogactwa, eksploatując i niszcząc je w trakcie tego procesu, tak samo Stany Zjednoczone coraz bardziej polegają na swoich państwach wasalnych, a ich wojna z wielobiegunowością rozszerza się na odradzającą się Rosję, rosnące w siłę Chiny, nieustępliwy Iran i wiele państw pomiędzy nimi.
Proponowana przez USA metoda utrzymania globalnej hegemonii opiera się wyłącznie na destabilizacji i osłabianiu rodzącego się świata wielobiegunowego, a nie na dogonieniu lub nawet prześcignięciu przez USA rosnącej potęgi i dobrobytu świata wielobiegunowego.
Podobnie jak Brytyjczycy stosowali połączenie kontroli administracyjnej i propagandy politycznej, aby wymusić posłuszeństwo w swoich koloniach, Stany Zjednoczone wykorzystują swoją kontrolę polityczną nad państwami wasalnymi i bezprecedensową dominację informacyjną, aby manewrować tymi państwami w celu wszczynania wojen i wojen zastępczych, a także uzasadniać rosnące wydatki na siłę militarną kosztem programów socjalnych, a nawet żywotności gospodarczej – zarówno w kraju, jak i w obecnym imperium.
Sieć współdzielenia obciążenia
Za kadencji Obamy, pierwszego Trumpa, Bidena i teraz drugiego Trumpa, Stany Zjednoczone coraz częściej wprowadzały kombinację sojuszy politycznych, gospodarczych i wojskowych, mających na celu umocnienie amerykańskiej potęgi na całym świecie.
Obejmuje to wszystko, od „Quad” [USA, Australii, Indii i Japonii] po „AUKUS” [ porozumienie między Australią, Wielką Brytanią i Stanami Zjednoczonymi md] , od stale rozszerzającego się NATO po pozorne antyamerykańskie sojusze, takie jak europejska „koalicja chętnych” skupiona na Ukrainie, czy proponowane przez Kanadę „stowarzyszone członkostwo” w Unii Europejskiej. Wszystkie te ustalenia mają na celu usprawnienie procesu administracyjnego wykorzystywania władzy regionalnej w wielu państwach klienckich – wraz z narracjami politycznymi mającymi na celu przekonanie jak największej liczby osób w tych państwach docelowych do idei, że kraje te powinny być wykorzystywane wbrew celom polityki zagranicznej USA.
Quad i AUKUS posługują się sfabrykowanymi groźbami „chińskiej ekspansji” i „agresji”, aby skłonić miliony ludzi w regionie Azji i Pacyfiku do przeznaczania ogromnych i stale rosnących środków z rozwoju kraju na wydatki wojskowe i potencjalną konfrontację z samymi Chinami.
Tak zwana „koalicja chętnych” – termin zapożyczony z czasów inwazji USA na Irak w 2003 r. – wraz z proponowanym członkostwem Kanady w UE ma na celu stworzenie zagrożenia ze strony „agresywnej Rosji”, aby zmobilizować dodatkowe zasoby na rzecz trwającej wojny zastępczej Waszyngtonu na Ukrainie.
W Azji Zachodniej Stany Zjednoczone stosują tzw. „Wspólne Porozumienie o Obronie z Mekki” i „Porozumienia Abrahama”, aby zjednoczyć państwa klienckie w regionie – pomimo dziesięcioleci sprzecznych przekazów propagandowych, które podtrzymują amerykańską strategię napięć w całym regionie, ze szczególnym uwzględnieniem Izraela.
Sztucznie podsycana nienawiść i/lub strach społeczny są wykorzystywane do promowania tych różnorodnych prób koncentracji zasobów i władzy państw klienckich USA na całym świecie – w obliczu powiązanych konfliktów w Europie i Azji Zachodniej oraz narastających napięć w regionie Azji i Pacyfiku. W ramach tego procesu, powiązane konflikty toczą się również wszędzie, od Ameryki Łacińskiej po kontynent afrykański.
Pomijając propagandę, wyłania się bardzo prosta formuła: wszystkie te sojusze polityczne mają jeden cel – zwiększenie wydatków wojskowych – a konkretnie na broń produkowaną przez same Stany Zjednoczone lub stanowiącą element globalnej interoperacyjności wojskowej USA. Co więcej, to właśnie te wydatki wojskowe kosztują programy socjalne, rozwój gospodarczy i narodowy, a nawet stabilność polityczną różnych państw klienckich USA, które wchodzą w skład tych sojuszy – niezależnie od tego, czy są one tworzone i kierowane przez Stany Zjednoczone, czy też deklarują sprzeciw wobec polityki USA.
Choć ta „sieć podziału obciążeń” kształtowała się przez kilka administracji USA w XXI wieku, to jedynie opiera się na tym, co zawsze było kontynuacją dawnego Imperium Brytyjskiego. Termin „sieć podziału obciążeń” został dosłownie włączony do Strategii Bezpieczeństwa Narodowego USA z 2025 roku i celowo wprowadzony jako środek zapobiegający nadmiernej ekspansji USA – tak jak Imperium Brytyjskie musiało utrzymać swoją władzę pod koniec swojej globalnej dominacji.
Jego zastępcy pożerają własną gospodarkę
Biorąc pod uwagę, że liczba ludności i baza przemysłowa Chin znacznie przewyższają łącznie liczbę ludności USA i Europy, a także biorąc pod uwagę rozległą i wciąż rozwijającą się sieć partnerów, jaką Chiny budują w ramach kształtującego się świata wielobiegunowego, nawet zwiększona eksploatacja państw klienckich USA sama w sobie nie wystarczy.
Z tego powodu Stany Zjednoczone próbują przekształcić podupadającą gospodarkę Zachodu z produkcji cywilnej w produkcję zbrojeniową. Przykłady tego zjawiska coraz częściej pojawiają się w nagłówkach zachodnich gazet: fabryki samochodów w całej Europie, a teraz także w USA, coraz częściej wykorzystują niewykorzystane moce produkcyjne do produkcji komponentów do broni i amunicji.
Podczas gdy Zachód określa się jako „społeczeństwo wolnego rynku”, aktywnie tłumi „wolny rynek”, zmuszając cywilną produkcję do przekształcenia się w produkcję wojskowo-przemysłową – nie za pomocą deklaracji politycznych, lecz poprzez ostrożne zarządzanie warunkami społeczno-politycznymi i ekonomicznymi, które nie pozostawiają wiele innego wyboru.
USA zdołały zmusić całą gospodarkę europejską do odłączenia się od taniej, obfitej i niezawodnej energii z Rosji – poprzez zorganizowany przez USA zamach stanu na Ukrainie w 2014 roku i późniejszą wojnę wywołaną agresją USA wzdłuż granic Rosji. Odcinając import rosyjskiej energii do Europy, USA były w stanie skierować całą gospodarkę europejską w stronę produkcji wojskowo-przemysłowej, czyniąc każdą inną działalność gospodarczą horrendalnie kosztowną.
Chociaż produkcja przemysłowo-wojskowa również będzie kosztowna, rządy europejskie wykorzystują inscenizację z USA, aby stworzyć iluzję egzystencjalnego zagrożenia ze strony Rosji i bycia „porzuconymi” przez USA w obliczu tego „rosyjskiego zagrożenia” – co pozwala na wyższe wydatki na produkcję przemysłowo-wojskową, niż byłoby to możliwe w rzeczywistych warunkach wolnego rynku.
Chociaż ostatnie rządy USA, w tym zarówno Trumpa, jak i Bidena, ogłosiły środki mające na celu reindustrializację Stanów Zjednoczonych, żadne z faktycznie niezbędnych do tego środków – takich jak reforma systemu edukacji, zwłaszcza kształcenia zawodowego, inwestycje w infrastrukturę krajową lub nacjonalizacja kluczowych gałęzi przemysłu – nie zostały zaproponowane, nie mówiąc już o wdrożeniu.
Zamiast tego ogromne sumy pieniędzy amerykańskich podatników płyną do przemysłu zbrojeniowego i firm z łańcucha dostaw, aby zwiększyć produkcję broni i amunicji – ale ze względu na nastawienie tych firm na zysk, jak najmniej pieniędzy przeznacza się na zwiększenie faktycznej produkcji.
Ponieważ żadna z amerykańskich administracji, które obiecały reindustrializację USA, nie zajęła się fundamentalnymi założeniami, całe amerykańskie gałęzie przemysłu – w tym przemysł motoryzacyjny – znajdują się w kryzysie. Zamiast pozwolić, by „wolny rynek” wypychał z rynku nieefektywne i niekompetentne korporacje, korporacje te wykorzystują również pieniądze amerykańskich podatników, aby w coraz większym stopniu wykorzystywać niewykorzystane moce produkcyjne do produkcji części do broni zamiast do samochodów.
Na przykład GM niedawno chwalił się produkcją obudów zewnętrznych do pocisków rakietowych Patriot. GM wykorzystuje nieużywane centra obróbcze sterowane komputerowo, zazwyczaj wykorzystywane do prototypów i produkcji form, do produkcji tych obudów w ilościach, których Lockheed Martin nie byłby w stanie osiągnąć bez inwestycji w podobne zakłady.
Podobnie jak skorumpowane, niekompetentne korporacje, które upadają pod ciężarem własnej chciwości i łączą siły, aby utrzymać to, co można najlepiej określić jako piramidę finansową, tak w USA kształtuje się „fuzja cywilno-wojskowa”, gdzie rząd tworzy niepotrzebną potrzebę ciągłej wojny oraz broni i amunicji niezbędnej do niej, a amerykańskie korporacje przywłaszczają sobie w tym procesie pieniądze podatników.
To, że imperium źle zarządza swoją gospodarką w obliczu nieustannego upadku, nie jest niczym nowym. Imperium Brytyjskie również sprzeniewierzało zasoby narodowe i przemysł w desperackiej próbie utrzymania globalnej dominacji, zamiast uznać niezrównoważoność takiego podejścia i potrzebę przekształcenia się z drapieżnego imperium w funkcjonujące i produktywne państwo narodowe.
W rezultacie imperium nie tylko utraciło swoje imperium, ale również zostało pozbawione społeczno-ekonomicznych i politycznych podstaw do rządzenia sprawnie funkcjonującym państwem narodowym. Przez cały okres po-imperialny było jedynie dodatkiem do imperium amerykańskiego, zamiast istnieć jako suwerenne brytyjskie państwo narodowe.
Stany Zjednoczone – podobnie jak Imperium Brytyjskie – jedynie zyskują na czasie, by utrzymać globalną dominację, odmawiając uznania tej rzeczywistości, zamiast opracować realny plan jej realnego zabezpieczenia. Czyniąc to, poważnie zaniedbują niezbędne fundamenty funkcjonującego, produktywnego państwa narodowego – z infrastrukturą niszczejącą pod stopami Amerykanów, niedostępną edukacją i opieką zdrowotną oraz podzielonym, coraz bardziej dysfunkcyjnym społeczeństwem.
Co gorsza, proponowana przez USA metoda utrzymania globalnej hegemonii opiera się wyłącznie na destabilizacji i podważaniu rodzącego się świata wielobiegunowego, zamiast na tym, aby USA dorównały rosnącej potędze i dobrobytowi świata wielobiegunowego, a nawet je przewyższyły.
Końcowym rezultatem jest to, że Stany Zjednoczone wydrążają się, wysysając ze swoich partnerów ostatnie soki w procesie podważania i destabilizowania reszty świata – pozostawiając wszystkie trzy państwa w ruinie i nędzy, jeśli multipolarności nie uda się skutecznie powstrzymać tego procesu i przeprowadzić względnie stabilnego przejścia od hegemonii USA do globalnej multipolarności.
Tylko czas pokaże, jak dokładnie potoczy się cały ten proces. Grupy interesu po obu stronach zaproponowały plany i wdrażają je na arenie międzynarodowej. Tylko jedna strona ma po swojej stronie historię oraz trwałe fundamenty geopolityczne i gospodarcze – i nie są to Wall Street i Waszyngton. Jednak zawsze łatwiej jest niszczyć niż budować – dlatego wielobiegunowość musi rozwijać się z niewiarygodną szybkością i na niespotykaną dotąd skalę, aby przewyższyć udowodnioną niszczycielską siłę Stanów Zjednoczonych. Ten, kto okaże się bardziej skuteczny w swoim podejściu, albo ustanowi nowy, lepszy porządek świata, albo pozostawi świat w ruinie.
Kolaboranci i zbrodniarze OUN-UPA współdziałający z III Rzeszą są od kilkudziesięciu lat prezentowani w przekazie historycznym i propagandzie politycznej Kijowa jako bohaterowie, „herosi”, którzy z poświęceniem walczyli o „wolną Ukrainę”, a więc o tereny Polski południowo-wschodniej m.in. lubelskie i rzeszowskie, wschodnie obszary obecnej Słowacji.
Ukraina nigdy nie potępiła zbrodniarzy i formacji nacjonalistyczno-faszystowskich, przypisując im honor, cnoty i wartości tzw. banderowskie, które są nie do zaakceptowania przez Polskę. Bohaterowie współczesnej Ukrainy (OUN-UPA) w latach 20. i 30. XX w. oraz w czasie II wojny światowej z premedytacją i niebywałym okrucieństwem mordowali Polaków, Żydów, Rosjan, Słowaków, Węgrów a nawet swoich pobratymców okazujących litość i sympatię innym nacjom. Zbrodniarze odwoływali się do wzorców i metod działania III Rzeszy, czego efektem były masowe i pojedyncze zbrodnie, zacieranie pamięci o ofiarach i miejscach, gdzie dokonano okrutnych zbrodni.
Na Ukrainie dowódców zbrodniczych prowidnyków i organizacji OUN oraz UPA np. (Banderę, Szuchewycza, Konowalca, Kłaczkiwskiego) wynosi się obecnie na piedestał, wydaje się w dużych nakładach książki naukowe i popularnonaukowe, broszury biograficzne, monografie, wznosi się pomniki, tworzy się muzea, izby pamięci i masowo indoktrynuje się młodzież ukraińską w mediach oraz m.in. na lekcjach historii i j. ukraińskiego tworząc kłamliwe toposy i narrację o ich bohaterstwie.
Taką pejoratywną postacią jest niewątpliwe Jewhen Konowalec, który na Ukrainie przedstawiany jest jako „gigant”, wzór normatywny dla kolejnych pokoleń Ukraińców. Nie przypadkiem prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski w sierpniu 2026 r. podczas ponownego pochówku szczątków Konowalca na Cmentarzu Wojskowym pod Kijowem nazwał prowidnyka OUN „wybitnym synem narodu ukraińskiego”, i „wzorowym żołnierzem”.
Kim zatem był Konowalec, skoro obecnie jest tak eksponowany i hołubiony przez polityków ukraińskich i oficjalne władze państwowe. Pomija się milczeniem niewygodne fakty z jego biografii m.in. to, że był twórcą i organizatorem Ukraińskiej Wojskowej Organizacji (UWO) powstałej w sierpniu 1920 r. przekształconej następnie Organizację Ukraińskich Nacjonalistów (OUN). Obie organizacje eksponowane obecnie przez Ukrainę współdziałały i były szkolone przez służby specjalne Republiki Weimarskiej, a następnie przez III Rzeszę w zakresie akcji terrorystyczno-sabotażowej oraz wywiadowczej przeciwko II Rzeczpospolitej.
Jewhen Konowalec (ps. „Wira”, „Wirlenka”, „Did`ko”) urodził się 14 czerwca 1891 r. we wsi Zakrzów pod Lwowem. Jego matka Katarzyna Skroka (z. domu Węgrzynowska) pochodziła z rodziny polskiej, ale uważała się za Ukrainkę. Ojciec zaś Mychajło był dyrektorem szkoły ukraińskiej. Późniejszy prowadnik OUN miał dwóch młodszych braci. Po ukończeniu ukraińskiego gimnazjum we Lwowie w 1909 r. rozpoczął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Lwowskiego. Aktywnie włączył się wówczas w działalność ruchu studenckiego i czynnie wspierał dążenia Ukraińców do utworzenia ukraińskiego uniwersytetu we Lwowie.
W czasie studiów działał też w studenckiej organizacji „Proświt” i sportowego towarzystwa „Sokił”. W tym okresie zajmował się agitacją propagandowo-polityczną na terenie wiosek pod Lwowem. Oprócz działalności w ruchu studenckim był tez członkiem Ukraińskiej Partii Narodowo-Demokratycznej1.
W czasie I wojny światowej służył w 19. Pułku Piechoty armii Austrio-węgierskiej i po bitwie pod Makówką trafił w 1915 r. do niewoli rosyjskiej. Po zwolnieniu z obozu jenieckiego w1917 r. wraz z pułkownikiem Romanem Daszkewyczem utworzył Galicyjsko-Bukowieński kureń Strzelców Siczowych, którego został dowódcą.
Jego kariera wojskowo-polityczna rozpoczęła się właściwie w 1920 r., gdy współtworzył Ukraińsko Wojskową Organizację (UWO) i objął wówczas w sierpniu funkcję komendanta ukraińskiego ruchu nacjonalistycznego. Zasadniczy jednak wpływ na kształtowanie zrębów organizacji miała niemiecka Reichswera. W 1920 r. Konowalec spotkał się w Berlinie z dowódcą Reichswery gen. Hansem von Seecktem i byłym szefem wywiadu wojskowego płk. Walterem Nicolai, którzy przedstawili warunki, na jakich Ukraińcy powinni tworzyć zręby organizacyjne grup nacjonalistycznych, w celu uzyskania pomocy finansowej i materiałowej Reichswery [2].
Reichswera finansując ukraiński ruch nacjonalistyczny, miała niemal od początku kontrolę nad UOW. W tym celu oddelegowała Richo Jaryja, byłego funkcjonariusza austriackiego wywiadu wojskowego i oficera UHD (a od 1921 r. pracownika Abwehrguppe), który kontaktował się m.in. Alfredem Rosenbergiem, Hermanem Göringiem i Ernstem Röhmem i uzyskiwał wskazówki oraz instrukcje. Ricko Jaryj z pochodzenia Żyd był też od 1932 r. oficjalnym przedstawicielem UWO przy sztabie Hitlera.
W życiu prywatnym Konowalca także dokonały się istotne zmiany. W 1922 r. ożenił się z Olhą Fedak, córką adwokata lwowskiego Stephena Fedaka, i mieli jednego syna. Siostra Olhi poślubiła z kolei Andrzeja Melnyka, który później został następcą Konowalca i przewodził od 1938 r. Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN).
Ukraińska Wojskowa Organizacja (UWO) już w 1922 r. przystąpiła za aprobatą wywiadu wojskowego Reichswery do działań terrorystycznych przeciwko Polsce. Bojówkarze ukraińscy organizowali akcje sabotażowo-terrorystyczne i zamachy na przedstawicieli władz polskich. Wysadzali mosty, podpalali budynki, dokonywali napadów rabunkowych. Tylko w 1922 r. przeprowadzili na terenie Polski 2300 podpaleń, 38 dywersji kolejowych jako odwet przeciwko tzw. polskiej okupacji wschodnich terenów II RP [3].
To w okresie, gdy UWO kierował Konowalec, wykrystalizowała się koncepcja walki terrorystycznej z państwem polskim. Wówczas to bojówki stosowały zasadę et nefaz czyli stosowały różne metody, aby osiągnąć cel i zdestabilizować życie społeczne i gospodarcze.
Niemcy weimarskie chętnie wspomagały UWO w zakresie materiałowym, instruktażowym czy szkoleniowym, co adekwatnie odzwierciedlało wizję historii opartej na przemocy, zbrodniach i antypolskich fobiach Ukraińców. Terroryści z UWO z inspiracji niemieckiej organizowali zamachy na polskich polityków. Przykładowo we wrześniu 1921 r. zorganizowali nieudany zamach we Lwowie na Józefa Piłsudskiego, którego konsekwencją były liczne aresztowania członków UWO. Skutki działań polskich władz były na tyle groźne, że Konowalec przyjechał potajemnie do Lwowa, aby rozeznać się o skali aresztowań. Spotkał się także z abp. Andriejem Szeptyckim w celu uzgodnienia z metropolitą dalszego planu działania. Abp Szeptycki popierał nacjonalistyczny ruch ukraiński i miał nadzieję, że przy wsparciu Niemiec osiągnie się cel nadrzędny – powstanie Ukrainy.
Konowalec ustalił z metropolitą, że do Lwowa przyjedzie jego zastępca Andriej Melnyk, który obejmie posadę administratora lasów Szeptyckiego. To nie był przypadek, gdyż do Melnyka jako przyszłego prowidnyka OUN miał zaufanie. Był jego zastępca i ożenił się z siostrą żony Konowalca, a wiec stopień zażyłości między nimi był duży. Melnyk jako administrator lasów arcybiskupa miał też większa swobodę przemieszczania się, co ułatwiało mu kontakty z emisariuszami i agentami OUN.
Kierownictwo OWU uznało, że trzeba kontynuować działania terrorystyczne przeciwko Polsce. Przed wyborami do Sejmu RP pod koniec 1922 r. bojówka ukraińska przeprowadziła śmiertelny zamach na prof. Sydora Twardochliba, kandydata na posła narodowości ukraińskiej, którego Ukraińcy oskarżyli o kolaborację z Polską. W 1924 r. zorganizowano nieudany zamach na prezydenta RP. Stanisława Wojciechowskiego [4]. W trakcie procesu w 1925 r. ustalono ścisłe powiązania UWO Konowalca z wywiadem Reichswery oraz penetracje różnych obszarów życia społeczno-politycznego RP przez Ukraińców. Skala tego zjawiska była ogromna. Tylko w 1928 r. w polskich więzieniach przebywało ok. 100 agentów niemieckich legitymizujących się przynależnością do UWO [5].
Konowalec kontaktował się kilkakrotnie z Adolfem Hitlerem jeszcze przed przejęciem władzy przez NSDAP w styczniu 1933 r. W czasie tych spotkań Hitler rozmawiał z Konowalcem (w obecności Alfreda Rosenberga) i zachęcał prowidnyka, aby UWO pracowała intensywniej „nad stworzeniem bojowej siły uderzeniowej, która hartuje się w codziennej walce ze swoimi wrogami [i] może zająć poczesne miejsce w odrodzeniu państwa ukraińskiego – wspólnika wielkich Niemiec” [6].
Ukraińskie organizacje nacjonalistyczne potrafiły od 1929 r. stosować terror w walce z przeciwnikami na dużą skalę. UWO przekonywał swoich członków, że właśnie nadeszła taka chwila, gdy „terror staje się nieodzowny (…) wszelkie moralne skrupuły znikają. Głosy o miłości bliźniego <przelanie krwi> [w] humanitaryzmie stają się śmieszne [a] argumenty o szkodliwym wpływie terroru na polityczne wychowanie narodu – ogłupiające (…) Terror to siła, która staje w obronie ludzkich praw (…) a terrorysta to jeden z sędziów, który poświęca się dla ogólnego dobra w imię prawa Salus populi – suprema lex [7]. Ukraińska Wojskowa Organizacja akcentowało, że dobro narodu jest najważniejszym prawem, które trzeba stosować za każdą cenę.
Konowalec był pod dużym wpływem ideologii nazistowskiej. Często odwoływał się także do pracy Alfreda Rosenberga z 1927 r. pt. Mit XX wieku. Odegrał kluczową rolę w scaleniu różnych organizacji ukraińskich rozproszonych w Europie. Na zebraniach kierownictwa UWO cytował fragmenty z książki Rosenberga i podkreślał, że „zniszczenie państwa polskiego jest żywotną potrzebą Niemiec [a] stworzenie wspólnej granicy [z Ukrainą] staje się narodową i państwową koniecznością dla przyszłej polityki niemieckiej” [8]. Tylko Niemcy wytyczą drogę do powstania wielkiej Ukrainy w skład, której wejdą „etnograficzne terytoria oczyszczone z tzw. okupantów” [9].
Prowydnyk UWO spieszył się, aby przygotować środowisko nacjonalistyczne i spełnić oczekiwania Niemiec. Niewątpliwie konsolidacji różnych organizacji ukraińskich sprzyjało zbliżenie Ukraińskiej Wojskowej Organizacji z Reichswerą. Już w 1922 r. UWO Konowalca w zamian za pomoc materialną, instruktażową, szkoleniową oficerów ukraińskich w szeregach Reichswery w zakresie szpiegostwa, dywersji, terroru uzyskała mgliste obietnice dotyczące przyszłości Ukrainy. Nacjonaliści mogli także liczyć na półoficjalną pomoc i wsparcie władz czeskich i litewskich [10].
W lutym 1929 r. wysiłki Konowalca przyniosły wymierne efekty. W Pradze utworzono wówczas Organizacje Ukraińskich Nacjonalistów w skład której weszły: Legia Ukraińskich Nacjonalistów (ŁUN), Prowid Ukraińskich Nacjonalistów (PUN) i Związek Ukraińskiej Młodzieży. Prowydnykiem scalonych organizacji działającej pod nazwą Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) został Konowalec.
OUN przyjęła faszystowską zasadę wodzostwa. Prowydnykowi podlegali przywódcy terenowi, którzy mieli prawo skazywania na śmierć podległych mu członków na wypadek niesubordynacji i zdrady. W dekalogu OUN z lat 30. XX w. skłaniano Ukraińców, aby nie zawahali się popełniać największych zbrodni, kiedy tego wymaga dobro sprawy i aby nienawiścią i podstępem przyjmować wrogów. Dążyć do rozszerzenia siły, bogactwa i obszaru państwa ukraińskiego drogą ujarzmienia cudzoziemców.
Z inspiracji Konowalca opracowano instrukcję, która obligowała nacjonalistów do przestrzegania tych zaleceń. OUN działała tam, gdzie były skupiska ukraińskich emigrantów m. in. w Niemczech, Czechosłowacji, Jugosławii, Rumunii, Bułgarii, a także Belgii, Włoszech, Turcji, USA, Kanadzie, Australii i w niektórych krajach Ameryki Południowej. Tak liczna emigracja ukraińska budziła nadzieję, że silne zaplecze gospodarcze, ludzkie i pomoc finansowa przyspieszą powstanie „samostijnej Ukrainy”. Konowalec w gazecie „Na Starożi” apelował do ukraińskich nacjonalistów, aby „stali gęsto kozacką ławą u boku Hitlera, który otworzy bramy na Wschód” [11].
Wiosną 1933 r. w Locarno odbyła się tajna narada przedstawicieli Włoch i Niemiec, w której uczestniczył m.in. Konowalec. Rzecznikiem ukraińskim był Alfred Rosenberg, który przedstawił plan rozczłonkowania ZSRR i wyodrębnienia z części sowieckiego terytorium „burżuazyjnej Ukrainy”. Konowalec niemal natychmiast powiadomił o treści narady abpa Szeptyckiego. Pisał: „W imieniu führera (…) dana została uroczysta obietnica odrodzenia państwa ukraińskiego. Wielkie Niemcy będą związane z Wielką Ukrainą” [12].
Wspólne narady przedstawicieli OUN i III Rzeszy obywały się wielokrotnie w latach 30. XX w. Knowalec kontaktował się także z admirałem Canarisem, nowym szefem Abwehry, który, jak twierdzi prof. Edward Prus, darzył Konowalca sympatią. Canaris uważał, że ounowcy najlepiej nadają się do walki na zapleczu obszaru etnicznie ukraińskiego i szczególnie po przeszkoleniu mogą w czasie wojny „stać się siłą w szybkim, a nawet efektownym, pokonaniu Polski” w zakresie „szerokiej dywersji czy nawet powstania zbrojnego” oraz siania zamętu na tyłach wojsk polskich. Prowydnyk Konowalec już w 1937 r. zaakceptował powstanie w Małopolsce Wschodniej pierwszego konspiracyjnego oddziału bojowego OUN pod kryptonimem „Wowki”, który w jego zamyśle miał być zalążkiem nacjonalistycznej armii [13].
Konowalec wcześniej znalazł się w orbicie zainteresowania Wywiadu II Abwehry (wywiadu wojskowego), który był najważniejszym wojskowym ośrodkiem organizującym akcje dywersyjne początkowo przeciwko Czechosłowacji oraz Polsce w oparciu o mniejszość ukraińską i niemiecką [14]. Został też zwerbowany jako agent Abwehry.
Wywiad radziecki był zorientowany w planach Niemiec wykorzystania nacjonalistycznych oddziałów ukraińskich przeciwko ZSRR. W NKWD rozważno różne warianty likwidacji Konowalca. Do tego zadania wyznaczono Pawła Sudopłatowa, który w latach 30. XX w. kilkakrotnie spotkał się z Konowalcem. Decyzję zbicia Konowalca podjął osobiście Józef Stalin pod koniec listopada 1937 r. Wydział techniczny NKWD przygotował bombę ukrytą w pudełku czekoladek, którą Sudopłatow wręczył Konowalcowi podczas spotkania 23 maja 1938 r. w centrum Rotterdamu. Wybuch bomby spowodował śmierć Konowalca [15].
Po zlikwidowaniu prowidnyka OUN ruchem nacjonalistycznym kierował jego szwagier płk. inż. Andriej Melnyk. Śmieć Konowalca spowodowała pogłębienie wewnętrznych podziałów politycznych i programowych i rozłam w OUN – powstanie OUN – B (frakcja Bandery) i OUN –M (frakcja Melnyka). Ten podział utrzymał się mniej więcej do powstania UPA.
Prof. dr hab. Jan Ryszard Sielezin
[1] M. Gibiec, „Kulisy funkcjonowania Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów na emigracji świetle Archiwum Senyka (1929-1934)”, Wrocław 2025, s. 110.
[2] E. Prus, „Herosi spod znaku tryzuba”, Warszawa 1985, s. 35-36.
[3] J. R. Sielezin, „Ukraińcy sojusznicy Hitlera”, „Nasz Dziennik” 21-22 III 2026 nr 67 (dodatek „Naszego Dziennika”) s. 4.;zob. też R. Torzecki, „Kwestia Ukraińska w Polsce w latach 1923-1929”, Kraków 1989, s, 62.
[4] J. R. Sielezin, op. cit., s. 4.
[5] E. Prus, op. cit., s. 44, 53-54.
[6] Cyt. za: E. Prus, op. cit., s. 45.
[7] Ibidem, s. 49.
[8] Ibidem, s. 57.
[9] A. Podhajecki, „OUN i UPA pod skrzydłami III Rzeszy”, Warszawa 2018, s. 62.
[10] R. Torzecki, op. cit. s. 63.
[11] E. Prus, op. cit., s. 74.
[12] Ibidem, s. 75.
[13] Ibidem, s. 98.
[14] A. Dorożdżyński, J. Zaborowski, „Oberländer. Przez „Ostforschung” wywiad i NSDAP do rządu NRF”, Poznań-Warszawa 1960, s. 50; A. Podhajecki, op. cit., s. 107.
[15] P. Sudopłatow, „Wspomnienia niewygodnego świadka”, Warszawa 1999, s. 44-48.
Polska pozwala na zestrzelenie podejrzanych obiektów latających bez kontaktu wzrokowego. Wcześniej było to traktowane w sojuszu jako reguła dla stanu wojny – i uderza w rosyjską enklawę Kaliningradu.
Przez Sevim Dagdelen.
W przyszłości Polska zatwierdzi uruchomienie podejrzanych obiektów latających z własnych myśliwców nawet bez kontaktu wzrokowego, zwłaszcza w odniesieniu do rosyjskiej enklawy Kaliningradu, która ma wspólną granicę z Polską. To nigdy wcześniej nie zdarzyło się w NATO. W ramach zachodniego paktu wojskowego było to możliwe wcześniej tylko w stanie wojny. Poza ogromnym zagrożeniem dla lotnictwa cywilnego spowodowanym przez ten układ, staje się coraz bardziej jasne, że NATO najwyraźniej już widzi siebie w wojnie z Rosją. Polska jest tylko pionierem.
Kaliningrad jako czynnik, który gwałtownie zaognia konflikt
W niebezpiecznej iluzji konieczności rzucenia wyzwania Rosji w enklawie Kaliningradu, niemiecki sojusznik NATO włącza śrubę eskalacyjną. Jednocześnie rozgrywane są scenariusze militarnej izolacji Kaliningradu, na co strona rosyjska odpowiedziała NATO groźbą „opcji nuklearnej”.
Czy NATO przechodzi do trzeciej wojny światowej? Trudno, ponieważ trzeba przyjąć ukierunkowaną strategię eskalacji paktu wojskowego, aby wypełnić interesy USA. Polska i kraje bałtyckie zostaną wysłane do przodu, nic więcej.
Właśnie te scenariusze podają w wątpliwość obowiązek pomocy artykułu 5 NATO w badaniach (Allensbach) na rzecz względnej większości ludności niemieckiej: umieranie za politykę eskalacji sojuszników NATO na wschodniej flance. Można więc również wytłumaczyć, że Bundeswehra musi teraz siłą zobowiązać żołnierzy do służby na wschodzie, na Litwie. Tylko nieliczni chcą dobrowolnie narazić się temu szaleństwu.
Kontakt z konwersacją jako polityka symboliczna
Na tym tle należy zaklasyfikować kontakt niemieckiego ministra spraw zagranicznych Wadephula ze swoim rosyjskim odpowiednikiem Ławrowem jako polityka symboliczna. Wraz z odczytaniem Demarchów symulowana jest gotowość do mówienia, co w ogóle nie jest podbudowane przez drugą politykę. Wręcz przeciwnie, Niemcy pogłębiają swój status wazy próbnej w USA i są protekcjonalnie chwalone przez USA.
=========================
Elbridge Colby, podsekretarz stanu w Ministerstwie Obrony i konceptualista strategii wojennej NATO 3.0, chwalił Niemcy jako kraj modelowy NATO z powodu gigantycznego przezbrojenia Berlina. Gotowość Europejczyków, a w szczególności rządu federalnego, do rzucenia się pod autobus dla USA wydaje się niemal nieograniczona.
NATO przygotowuje swoje siły morskie do potencjalnego bezpośredniego konfliktu zbrojnego z Rosją. Podczas zakrojonych na szeroką skalę ćwiczeń ‚Strike Warrior’ u wybrzeży Szkocji około 1300 żołnierzy z kilku państw NATO trenowało scenariusze, które jeszcze kilka lat temu wydawałyby się grą w najgorszym przypadku: ataki rakietowe i powietrzne na okręty NATO, bitwy morskie, zwalczanie okrętów podwodnych oraz przymusowe przejmowanie podejrzanych jednostek. O przygotowaniach do wojny w powietrzu pisze niemiecka publicystka Sevim Dagdelen:
Polska będzie teraz zezwalać swoim myśliwcom na zestrzeliwanie podejrzanych samolotów nawet bez kontaktu wzrokowego, szczególnie w odniesieniu do rosyjskiej enklawy kaliningradzkiej. Jest to bezprecedensowe w NATO. Do tej pory było to możliwe tylko w ramach zachodniego sojuszu wojskowego w stanie wojny. Pomijając ogromne zagrożenie dla lotnictwa cywilnego, jakie ten rozkaz stwarza, staje się coraz bardziej oczywiste, że NATO najwyraźniej już uważa się za będące w stanie wojny z Rosją. Polska jest zaledwie pierwszą, która podjęła ten krok.
Kaliningrad jako akcelerator
W niebezpiecznej iluzji, że musi rzucić wyzwanie Rosji w sprawie enklawy kaliningradzkiej, sojusznik Niemiec z NATO dokręca śrubę eskalacji. Jednocześnie rozważane są scenariusze militarnej izolacji Kaliningradu, na które Rosja odpowiedziała NATO groźbą ‚opcji nuklearnej’ [„Jeśli NATO próbowałoby odciąć Kaliningrad od Rosji, wówczas Rosja byłaby gotowa użyć broni atomowej – wynika z dokumentu przekazanego dowództwu sojuszu przez Rosję, z którym zapoznała się agencja Reutera. O sprawie pisze też Financial Times” – przypis ZB].
Czy NATO lunatykuje w III wojnę światową? Raczej nie, ponieważ należy założyć, że pakt wojskowy celowo realizuje strategię eskalacji, służącą interesom USA. Polska i państwa bałtyckie są wysyłane do przodu, nic więcej [jak podrzędne szczury, które testują, czy napotkane żarcie nie jest zatrute – przypis ZB].
To właśnie te scenariusze, według sondaży (Allensbach), sprawiają, że względna większość społeczeństwa niemieckiego wątpi w zobowiązanie do wzajemnej obrony zawarte w artykule 5 NATO: umierając za politykę eskalacji sojuszników NATO na wschodniej flance. To również wyjaśnia, dlaczego Bundeswehra jest teraz zmuszona do poboru żołnierzy do służby na wschodzie, na Litwie. Niewielu jest gotowych dobrowolnie poddać się temu szaleństwu.
Dialog jako polityka symboliczna
W tym kontekście rozmowy między niemieckim ministrem spraw zagranicznych Wadephulem a jego rosyjskim odpowiednikiem Ławrowem należy zakwalifikować jako politykę symboliczną. Interpretacja démarche symuluje gotowość do dialogu, która w żaden sposób nie znajduje poparcia w innych działaniach politycznych. Wręcz przeciwnie, Niemcy pogłębiają swoją pozycję modelowego wasala USA i są za to protekcjonalnie chwalone przez USA.
Elbridge Colby, podsekretarz stanu w Ministerstwie Obrony i architekt strategii wojennej NATO 3.0, wychwalał Niemcy jako modelowego członka NATO ze względu na ogromną rozbudowę potencjału militarnego. Gotowość Europejczyków, a zwłaszcza niemieckiego rządu, do poświęcenia się dla USA wydaje się praktycznie nieograniczona.
Polscy naukowcy powinni na polskich dzieciach porównać bezpieczeństwo podawanych im szczepionek. Nie ufać propagandzie koncernów i ich komiwojażerów w różnych przebraniach
Z Delem Bigtree, jednym z najbliższych współpracowników Roberta F. Kennedy’ego jr, ministra zdrowia USA, byłym szefem medialnym jego kampanii prezydenckiej, laureatem Nagrody Emmy za talk show o medycynie „The Doctors”, producentem filmów „Vaxxed” i „Niewygodne badanie”, liderem ruchu ICAN (Informed Consent Acion Network), rozmawia Maciej Pawlicki
Po co przyjechałeś do Polski?
Del Bigtree: By mówić o rosnącym zagrożeniu utraty wolności, które dotyczy nas wszystkich – nas w USA tak samo, jak was w Polsce. Globalna próba pozbawienia nas wolności jest realizowana przez system ochrony zdrowia. Widzieliśmy gwałtowne przyspieszenie tej operacji podczas pandemii COVID, gdy zakazywano nam poruszania się, pracowania, nawet normalnego oddychania. WUSA szczepień odmówiło 30 proc., w Polsce 50 proc. ludzi, czyli wasz poziom samodzielnego myślenia sprawił, że połowa nie poddała się hipnozie wylewanej przez media. A wystarczy 15 proc., by zmienić system, możecie więc dokonać cudów.
Podczas tzw. pandemii jednym z głównych oponentów wobec covidowego terroru był Robert F. Kennedy jr. A potem wystartował w wyborach na prezydenta USA. Byłeś szefem medialnym jego kampanii, kreując wizerunek kandydata i broniąc go przed atakami. Jakie były wasze główne zadania? RFK powiedział nam, że wystartuje z tego samego powodu, z którego startował jego ojciec. Nie oczekiwał, że wygra, ale chciał mówić ludziom prawdę. Jego ojciec, gdyby nie został zastrzelony, pewnie zostałby prezydentem. Dziś jego syn podobnie widzi swe zadanie. Nasz kraj jest obecnie poddany interesom korporacji. Zdecydowaliśmy się na opuszczenie skorumpowanej Partii Demokratycznej, Bobby wystartował jako kandydat niezależny, zdobył 20 proc. poparcia. Po zamachu zadzwonił do Trumpa z wyrazami solidarności, a Trump powiedział: „Wspaniale walczysz, ale nie wygrasz, a w sprawie zdrowia nikt nie zrobi tego lepiej niż ty, dołącz do nas”. Ogłoszenie tej decyzji to jeden z ikonicznych momentów w amerykańskiej polityce – rywale łączą siły, by zrobić coś dobrego dla swego narodu.
Jak to się stało, że RFK, podczas pandemii tak poniewierany, marginalizowany, wyśmiewany, manipulowany, także w Polsce, został zaakceptowany na jednym z najważniejszych stanowisk rządu USA?
RFK był znienawidzony przez koncerny farmaceutyczne, posłusznych im polityków i media. Mówił, że zbliżamy się do państwa totalitarnego, technologia umożliwia całkowite śledzenie, więzienie, które dla nas budują, będzie bezwzględne i perfekcyjne. Miliony ludzi się obudziło i spostrzegło, że to nie RFK oszalał, lecz świat. Zrozumieli, że nasze prawa mogą zostać zdeptane wjednej chwili pod byle pretekstem. Kennedy stał się inspiracją dla tych, dla których wolność jest ważna. Jeśli wolność nie jest najważniejsza także w trudnych czasach, to nie istnieje. RFK nigdy nie zostałby sekretarzem Departamentu Zdrowia, gdyby nie COVID. Dopiero on uświadomił ludziom, jak ważne jest, by na tym stanowisku był człowiek odważny, dociekliwy i niezależny. Trump i Kennedy, znienawidzeni przez korporacje i media, dzięki mediom społecznościowym, dzięki głosowi narodu, objęli dwa najważniejsze na świecie stanowiska w kwestii zdrowia.
Dlaczego zdecydowałeś się robić film o „badaniu”? Przecież badanie to w nauce coś oczywistego, banalnego.
Tak, ale mowa o najważniejszym badaniu, które powinno być wykonywane dla dobra naszych dzieci, dla dobra gatunku ludzkiego – badaniu, które jest zwalczane, ukrywane i zakazywane na całym świecie. WUSA mamy najbardziej chore dzieci w historii i w wolnym świecie. 57 proc. naszych dzieci cierpi na co najmniej jedną chorobę przewlekłą. W latach 80. było to 12 proc. To największy upadek zdrowia w historii. Co go powoduje? Nie genetyka, geny nie ewoluują tak szybko. Film „Vaxxed” był o szczepionce MMR i autyzmie. Jeździłem z nim po USA, przeprowadziłem ponad tysiąc wywiadów z ofiarami szczepionek, cierpiącymi nie tylko z powodu autyzmu. Przychodzili rodzice, których dzieci umarły po szczepionce na grypę, były sparaliżowane po Gardasilu czy szczepieniu przeciw HPV oraz wielu innych.
Wciąż słyszymy, że szczepionki są „bezpieczne i skuteczne”.
Nie obchodzi mnie kwestia skuteczności, obchodzi mnie to, na jakiej podstawie uznajemy, że są bezpieczne. Widzę ten ocean nieszczęścia, ocean skutków ubocznych i zrozpaczonych rodziców, którym mówi się, że oszaleli, a ich dziecko zachorowało z innego powodu niż przez jeden z kilkudziesięciu preparatów, które mu wstrzyknięto. A w nich żywe wirusy, bakterie, tkanki martwych płodów, metale ciężkie, rtęć, aluminium. Jak to jest, że są takie bezpieczne?
Kiedy nastąpił tak gwałtowny wzrost liczby szczepień?
Kluczowa była ustawa Vaccine Injury Act, która zwalniała producentów z odpowiedzialności za efekty uboczne szczepionek. Podpisał ją Ronald Reagan w 1986 r. Producenci przekonali go, że płacą tak ogromne odszkodowania za skutki uboczne, że nie zarabiają na szczepionkach. Odtąd odszkodowania ofiarom płacą podatnicy. W sprawie leków można pozywać producentów, w sprawie szczepionek – nie. Odtąd liczba szczepionek wystrzeliła, dodano kilkadziesiąt nowych. Wtedy nastąpiła eksplozja chorób alergicznych, immunologicznych i neuropsychiatrycznych. Nagle na całym świecie ludzkie systemy odpornościowe, zamiast chronić nas przed zagrożeniami i zanieczyszczeniami zewnętrznymi, atakują nas – atakują trzustkę, powodując cukrzycę, atakują mięśnie, powodując zapalenia, stwardnienie rozsiane i wiele innych. Musimy zrozumieć powody rozregulowania naszej odporności. Żaden inny ssak nie przechodzi takiego kryzysu swego ciała, tylko ten najmądrzejszy.
A może przyczyny są inne?
Mówią mi: „Skąd wiesz, że to nie fluor, który dodają do wody czy past do zębów, herbicydy i pestycydy, które są w żywności czy hormony, które dodają do mięsa albo wszechobecny plastik?”. Ale jest tylko jeden produkt, który został zaprojektowany właśnie tak, by hiper-stymulować nasz system odpornościowy. Skoro mamy problemy z systemem odpornościowym, czy nie powinniśmy przyjrzeć się temu, co nieustannie go atakuje i zaburza? Nie 1 raz, nie 10, nie 20, ale 72 razy! [w Polsce 42 – przyp. red.]. Czy jest możliwe, że atakując nasz system odpornościowy kilkadziesiąt razy, rozstroiliśmy go, więc zamiast tego atakuje nas, zamiast bronić? To racjonalne pytanie. Ale to jedyne naukowe pytanie, którego nie wolno zadać.
Naukowcy go nie zadają?
Gdy powiedziałem to na spotkaniu z naukowcami, dr Marcus Zervos z Henry Ford Health, może najlepszego ośrodka na świecie, powiedział, że gdy słyszał, jak twierdzę, że nigdy nie przeprowadzono prawidłowego badania, by naukowo stwierdzić, że szczepionki są bezpieczne. Uważał to za obraźliwe imając może największą na świecie bazę danych, chciał przynieść dowody na to, że się mylę. Ale ich nie znalazł, przyznał mi rację, iż żadnej szczepionki nigdy nie poddano badaniu zaślepionemu, porównującemu z placebo, czyli jedynego wiarygodnego. Nigdy nie przeprowadziliśmy naukowego badania bezpieczeństwa szczepionki. To jest problem. „To go rozwiąż, przeprowadź takie badanie” – powiedziałem. Zgodził się. Byłem zachwycony, bo to badanie, o które prosimy od dekad.
Brawo, skłoniłeś naukowca do najważniejszego badania.
Przeprowadził je w 2020 r. I odmówił opublikowania wyników. Zapytałem, dlaczego, wszak każdy, kto chce sprawdzić teorię, hipotezę czy nowy produkt, nie powinien być uciszany, a wręcz przeciwnie – zapraszany do zadawania pytań. Weryfikowania, by wzmocnić teorię czy produkt. Na tym przecież polega nauka. Odpowiedział: „Gdy zgodziłem się zrobić to badanie, nie zdawałem sobie sprawy, że będzie ono oznaczać koniec programu szczepień dzieci. Nie mogę ci tego wyjaśnić, ale te rezultaty są straszne. Dla szczepionek”. Naciskałem go przez dwa lata, spotkałem się z nim i zrobiłem coś, czego nigdy wcześniej nie robiłem – nagrałem naszą rozmowę ukrytą kamerą, jest w filmie „Niewygodne badanie”. Dr Zervos powiedział, że nie opublikuje wyników tego badania, bo to zniszczyłoby jego karierę, byłby „skończony”. Robert Kennedy jr. wraz z dr. Brianem Hookerem, który także jest ze mną w Warszawie, napisali książkę „Vax-Unvax. Let the Science Speak”, do której napisałem wstęp [wydanie polskie „Szczepić – nie szczepić. Prawda o szczepionkach w świetle badań naukowych”, 2024], w której z ogromną rzetelnością odsłonili przerażający brak badań naukowych nad skutkami szczepień.
RFK jest teraz ministrem zdrowia, dlaczego nie przeprowadzicie takiego badania na nowo?
W dniu, w którym RFK został sekretarzem Departamentu Zdrowia, dane zostały zniszczone. Musi je zatem zbierać z innych źródeł, ma problemy ze znalezieniem naukowców, którzy chcieliby zaryzykować przeprowadzenie takiego badania, boją się. Myślę zresztą, że każdy kraj powinien je przeprowadzić. Polska powinna to zrobić na swojej grupie badawczej, nie ufać propagandzie koncernów i ich komiwojażerów w różnych przebraniach. Polscy naukowcy powinni porównać na polskich dzieciach bezpieczeństwo podawanych im szczepionek.
Polscy lekarze i naukowcy są prześladowani za kwestionowanie covidowych dogmatów czy przymusu szczepień dzieci, ponad setce z nich wytoczono procesy za zadawanie pytań.
Zadawanie pytań to podstawa nauki. Bez tego nauka nie istnieje. Ci, którzy tego zabraniają, to wrogowie nauki, głupcy lub skorumpowani słudzy rodzącego się totalitaryzmu. W wielu krajach prześladowano lekarzy, którzy mieli odwagę leczyć ludzi chorych na COVID. Lekarze, którzy zyskali 100-proc. skuteczność, lecząc iwermektyną, tracili licencje, a zachowali je ci, którzy nie leczyli ludzi, wysyłali ich do domu i kazali przyjść, gdy pacjent był w bardzo złym stanie. Wtedy podłączano go do respiratora i w 9 na 10 przypadkach nie wychodził żywy. To działo się wszędzie, wedle tej samej instrukcji
Jaki jest na to – nomen omen – lekarstwo?
Odwaga. Lekarze, którzy mają odwagę zadawać pytania, są bohaterami. Wszyscy, którzy to rozumieją, muszą stanąć razem w-obronie swej wolności. Nie wolno nam pozwolić, by to wydarzyło się znowu. A przecież wiemy, że szykują nam kolejną pandemię, wydali miliardy na paszporty szczepionkowe i nie zrezygnowali z nich. Trzeba zacząć pozywać szpitale, izby lekarskie, które ścigają uczciwych i odważnych lekarzy. Oni chcą, byśmy się bali, 50 proc. Polaków nie przyjęło wątpliwego preparatu na COVID, a wasz parlament chce przyjąć ustawę zakazującą terapii innych niż wyznaczone przez koncerny farmaceutyczne. Chcecie być skazani tylko na system, który was okłamywał w sprawie COVID? I nie wie, skąd gwałtowny wzrost turbo-raka, ataków serca, zakrzepicy, podczas gdy połowa z was zna prawdę?
Kwestia obowiązkowości szczepień to najważniejsza sprawa naszego życia. Nie ma czasu, tylko kilka lat dzieli nas od utraty naszych dzieci, naszej wolności, naszej przyszłości
Nasze rządy w wielu sprawach idą za wskazaniami USA, ale wtym jednym – nie.
Ameryka jest teraz samotna. Tylko w USA mamy rząd, który wystąpił ze skorumpowanego WHO i otwarcie mówi, że sprawa zdrowia jest wykorzystywana do pozbawiania krajów niepodległości, a obywateli – wolności. Dlaczego wy tego nie robicie? Wybraliśmy Trumpa i Kennedy’ego jr., chociaż w USA tylko 30 proc. ludzi nie poddało się pandemicznemu terrorowi. U was było to aż 50 proc., macie ogromną siłę.
Aco z tymi, którzy wierzą, że szczepionki bazują na badaniach naukowych?
A co z tymi, którzy wierzyli w komunizm?
Do polski komunizm przywiozły sowieckie czołgi.
Byli potężni, ale okazało się, że jest wystarczająco wielu ludzi, by obalić komunizm. Teraz także istnieją potężne siły, ale również je można pokonać, pod warunkiem że Polacy staną w obronie swojej wolności. Bo jeśli nie, ustawią was w szeregach jak bydło i będą szczepić nie jedną, nie kilkudziesięcioma, ale setkami szczepionek, które będą decydować o zdrowiu i życiu, o tym czy możesz mieć dzieci. Bill Gates już to robił, został przyłapany na sterylizowaniu dziewczynek w Kenii. Za pomocą szczepionek masowo sterylizowane są zwierzęta, wiadomo, jak to robić. Gdy Gates, Obama, Schwab i Światowe Forum Ekonomiczne mówią, że największym problemem świata jest przeludnienie, a ich ulubionym działaniem jest szczepienie – słuchajmy ich.
Polacy mobilizują się raz na kilka lat, ale są niechętni codziennej aktywności.
Chcesz, by to rząd decydował, jak długo żyjesz, czym masz siłę, by myśleć o tym, czy możesz mieć rodzinę? Tak naprawdę właśnie o tym jest program szczepień. Dlatego są tak wściekle zdeterminowani, by wprowadzić paszporty szczepionkowe. COVID był po to, by zmusić do szczepień nie tylko dzieci, lecz także dorosłych. Chcą mieć kontrolę nad naszymi ciałami, być ich właścicielami. A jeśli mogą wstrzykiwać twoim dzieciom lub tobie co chcą bez twojej zgody, a nawet mimo sprzeciwu, to twoje prawa zostały zredukowane do praw zwierzęcia hodowlanego. Kwestia obowiązkowości szczepień to najważniejsza sprawa naszego życia. Nie ma czasu, tylko kilka lat dzieli nas od utraty naszych dzieci, naszej wolności, naszej przyszłości. Jeśli się nie przeciwstawimy, zdradzimy nasze dzieci, zrezygnujemy z człowieczeństwa.
W drugiej części swojego ekskluzywnego wywiadu w Moskwie, Éva Péli skupia się na bieżącej polityce Berlina, trwającej spirali eskalacji i zbliżającej się dostawie pocisków manewrujących Taurus na Ukrainę. Dmitrij Trenin analizuje , dlaczego Moskwa, pomimo głębokich napięć, nadal uważa niemieckie władze za długoterminowego sąsiada, a jednocześnie nie ma praktycznie miejsca na dyplomatyczne odwrócenie twardego stanowiska.
Éva Péli: Kanclerz Friedrich Merz wyraźnie zaostrza kurs polityczny, a ekspert CDU ds. polityki zagranicznej Johann Wadephul opisuje sankcje wobec Rosji jako permanentny środek wywierania presji. AfD, której motywy określił Pan jako „czysto niemieckie”, przekracza granicę 30% w sondażach i kładzie nacisk przede wszystkim na argumenty ekonomiczne. Czy ta twarda linia Berlina to strategiczna definicja polityki, czy jedynie odruchowa reakcja na presję wewnętrzną? I czy wzrost poparcia dla AfD w jakikolwiek sposób zmienia kalkulacje Moskwy?
Dmitrij Trenin: Na razie to niczego nie zmienia, ponieważ uprawnienia do ustalania kierunków polityki zagranicznej nadal należą do kanclerza i rządu federalnego. Dopóki AfD nie dojdzie do władzy poprzez udział w koalicji – co jest obecnie mało prawdopodobne – pozostanie to pozycją mniejszości parlamentarnej. Nawet jeśli AfD zdobędzie 30 procent, przeciwstawi się temu 70 procent, które stanowczo sprzeciwia się jakiejkolwiek współpracy rządu z nimi.
Po drugie, program AfD pozostaje dość niejasny. Po prostu nie wiemy, jak ta partia zachowa się, jeśli kiedykolwiek wejdzie w skład koalicji rządzącej. Czy takie Niemcy, na przykład, poważnie dążyłyby do opuszczenia Unii Europejskiej? Nie sądzę, ponieważ Unia oferuje Niemcom ogromne korzyści gospodarcze.
Nie pokładam zatem nierealistycznych nadziei w AfD. Jako nurt polityczny jest on jednak niezwykle interesujący. Godne uwagi jest to, że w Europie – epicentrum liberalizmu, w którym Niemcy stanowią samo centrum – ruchy nacjonalistyczne zyskują na popularności w Niemczech, Francji i Wielkiej Brytanii. Jeśli te tendencje będą się nadal rozwijać, w przyszłości możliwe będzie prowadzenie z nimi negocjacji na zupełnie innym poziomie. Zmienią swój język: od abstrakcyjnych formuł demokratycznych w stronę twardych, pragmatycznych realiów – bezpieczeństwa, kwestii energetycznych, klimatu – i nie będą już dążyć do strategicznego celu, jakim jest osłabienie Rosji.
Ostatecznie nie dążymy do osłabienia ani zniszczenia Niemiec, Francji czy Anglii. Nie dążymy nawet do zniszczenia Ukrainy i bardzo świadomie oszczędzaliśmy ukraińską infrastrukturę przez dłuższy czas.
W Berlinie regularnie mówi się o „hybrydowych atakach” Moskwy, ale nie przedstawia się żadnych publicznie weryfikowalnych dowodów. Jednocześnie prawdziwa eskalacja jest niezaprzeczalna: zamknięcie Domu Rosyjskiego w Berlinie i konsulatu w Bonn, wzajemne zamykanie instytutów i wydalanie dyplomatów – ostatnio nawet na Węgrzech. Czy ta toksyczna mieszanka pustej retoryki nie dolewa oliwy do ognia?
Oczywiście, to napędza eskalację, ale to jest ewidentnie cel, który został wykalkulowany. Jak już wspomnieliśmy, dla Europy, w tym dla niemieckich przywódców, ta wojna jest de facto korzystna, wręcz błogosławiona. Niemcy same w sobie nie doznają żadnych fizycznych zniszczeń na swoim terytorium; nie ma tam bezpośrednich ofiar wśród ludności cywilnej.
Konflikt ten można zatem wygodnie kontynuować z dystansu – poświęcając obcych i jednocześnie stanowczo uniemożliwiając im osiągnięcie porozumienia z Rosją. Przypomnijmy, jak brytyjski premier Boris Johnson osobiście interweniował wiosną 2022 roku, aby uniemożliwić Ukraińcom podpisanie porozumienia stambulskiego.
Jak trafnie zauważył niedawno minister spraw zagranicznych Siergiej Ławrow: Gdyby porozumienie z Alaski zostało wdrożone, żylibyśmy już od roku w pokoju. Tymczasem i to porozumienie zostało storpedowane przez wolę państw europejskich, w tym Niemiec.
Ta spirala eskalacji postępuje nieubłaganie i nieuchronnie prowadzi nas ku bezpośredniej konfrontacji. Bo jeśli ten kurs będzie konsekwentnie utrzymywany, punkt militarnego starcia między Rosją a państwami europejskimi nieuchronnie nadejdzie. A to oznacza otwartą wojnę. Jeśli do niej dojdzie, to – jak już podkreślił Ławrow – będzie ona krótkotrwała. Jednak krótka wojna może mieć miejsce tylko w bardzo specyficznych warunkach… Nikt nie chce takiego scenariusza, ale Europa obecnie zachowuje się w tej kwestii w sposób wręcz szalony.
Sytuacja niebezpiecznie eskaluje: w następstwie tzw. incydentu z dronem w Lipsku – po którym pojawiły się poważne oskarżenia pod adresem Moskwy bez cienia dowodów – Berlin ucieka się do drastycznych środków, takich jak zamknięcie Domu Rosyjskiego. Spirala się nakręca, podsycając obawy przed niekontrolowanym wybuchem konfliktu. Choć to jeszcze nie jest otwarta wojna, jaki może być kolejny, potencjalnie śmiertelny krok?
Czego więc możemy się spodziewać dalej? Do gry może wejść broń dalekiego zasięgu – nie drony, ale pociski manewrujące dostarczane Ukrainie w dużych ilościach: niesławny system Taurus , zdolny do atakowania celów w Moskwie. Jednak w tym przypadku rosyjscy urzędnicy jasno i jednoznacznie dali do zrozumienia: potraktujemy to jako bezpośrednie przystąpienie do wojny i atak militarny państw europejskich, zwłaszcza Niemiec. A takiemu atakowi nieuchronnie towarzyszyć będzie atak odwetowy. Jeśli zostanie podjęta próba ataku na Moskwę, nastąpi odpowiedni atak na Berlin.
To w gruncie rzeczy głęboko przerażająca perspektywa – kolejny logiczny krok. A jednak podążają tą drogą z szeroko otwartymi oczami i zdają się nie cofać przed niczym. Ta całkowita bezczelność europejskich elit, szczerze mówiąc, zadziwia mnie i głęboko niepokoi.
Jakie minimalne, realne kroki mogłyby podjąć obie strony, aby przywrócić impet z krawędzi upadku? Jakie warunki musiałyby stworzyć Berlin i Moskwa, aby wzajemne zrozumienie stało się znów możliwe?
Wiecie, nie chcę tu dyktować żadnych warunków. Aby cokolwiek się zmieniło, musiałoby dojść do fundamentalnego przemyślenia, zwłaszcza wśród niemieckiej elity. Uważam jednak, że w krótkiej perspektywie jest to mało prawdopodobne. Ci gracze konsekwentnie forsują ten kurs od lat i z każdym miesiącem jest coraz trudniej. Po prostu nie wyobrażam sobie nagłego zwrotu w dowolnym momencie, w stylu: „Nie, posunęliśmy się za daleko, musimy teraz przestać”.
Na tej europejskiej ścieżce trudno zatem oczekiwać racjonalnych korekt. Zmiana kursu mogłaby nastąpić jedynie poprzez inną ścieżkę. Amerykanie mogliby to wykorzystać, ponieważ ten konflikt nie ma dla nich takiego samego znaczenia egzystencjalnego, jak dla Europejczyków. Dla Europy – podkreślam to raz jeszcze – ta wojna oferuje rzekome korzyści: naprawia kruchą jedność UE, uzasadnia remilitaryzację gospodarki i zabezpiecza władzę elit, ponieważ każdy, kto krytykuje ten kurs, jest natychmiast piętnowany jako „agent Putina”. To niezwykle wygodny mechanizm.
Takie zainscenizowane wydarzenia, jak to w Lipsku – moim zdaniem, były czysto ukraińsko-niemiecką prowokacją. Tego rodzaju operacje stawiają opinię publiczną w trudnej sytuacji, ponieważ każdy, kto odważy się powiedzieć: „To zainscenizowane wydarzenie”, jest natychmiast społecznie wykluczony i napiętnowany jako rosyjski agent. Zwykli obywatele po prostu chcą przetrwać i, co zrozumiałe, unikają ryzyka stania się celem.
Administracja USA pozostaje jednak wobec tego w dużej mierze obojętna. Gdyby Waszyngton – a raczej Trump – pewnego dnia dał jednoznacznie do zrozumienia prezydentowi Ukrainy Wołodymyrowi Zełenskiemu: „Słuchaj, teraz akceptujesz warunki, których żąda Putin (takie jak wycofanie wojsk z pozostałego Donbasu), aby walki ustały, a my w zamian jakoś ci pomożemy…”, to często wystarczyłby jeden krok ze strony USA. Telefon, w którym Waszyngton mówi: „Natychmiast zaprzestaniemy udostępniania naszych danych wywiadowczych” – i to by było wszystko. Po tym Zełenski byłby zmuszony ustąpić.
Oczywiście będzie stawiał zacięty opór, ale Europejczycy po prostu nie mają możliwości, by choćby w przybliżeniu zrekompensować amerykańskie braki. W konsekwencji klucz do całego kryzysu leży de facto w rękach Waszyngtonu: jeśli pragną prawdziwego pokoju, mają absolutną władzę, by zmusić Zełenskiego do wyrażenia na niego zgody. Zełenski o tym wie i boi się tej chwili. Bo jeśli zgodzi się na wycofanie z ostatniego, kontrolowanego przez Ukrainę, zakątka Donbasu, zostanie wyeliminowany przez własnych nacjonalistów – i doskonale wie, że właśnie to zrobią.
Amerykanie mogliby zatem przełamać impas. Europejczycy natomiast nie są w stanie zrobić tego samodzielnie. Dlatego nie spodziewam się żadnych konstruktywnych inicjatyw ze strony Europy.
Na koniec spójrzmy na szerszy obraz: Jakie jest Twoje dzisiejsze wrażenie o Niemczech? Czy Twoim zdaniem kraj ten dobrze sobie radzi?
Cóż, musimy być realistami: postrzegamy dziś Niemcy jako państwo nieprzyjazne, a nawet wrogie. Prezydent Putin wielokrotnie podkreślał jednak, że naszym prawdziwym wrogiem nie jest bynajmniej naród niemiecki ani sam kraj, lecz wyłącznie rządząca elita polityczna.
Obecne władze Niemiec – od kanclerz po konglomeraty medialne takie jak „Der Spiegel ” – działają jak nasz zdeterminowany przeciwnik. Napędzają eskalację i celowo prowadzą do otwartego konfliktu. Ale w pełni rozumiemy, że okoliczności polityczne mogą się zmieniać.
W lutym 1942 roku radziecki przywódca Józef Stalin wypowiedział znamienne zdanie: „Hitlerzy przychodzą i odchodzą, ale naród niemiecki i państwo niemieckie pozostają”. Ta refleksja utrwaliła się w zbiorowej pamięci narodu rosyjskiego. W przeciwieństwie do wielu innych narodów, my, Rosjanie, historycznie rzadko nosimy w sobie cierpienie minionych czasów jako wieczną cierń w boku. Polacy debatują o historycznych traumach od dziesięcioleci, Ormianie upamiętniają ludobójstwo od ponad wieku, a na Bliskim Wschodzie konflikty tlą się od wieków.
Po Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej my w Niemczech niezwykle szybko odnaleźliśmy krewnych, przyjaciół i partnerów – mimo że niektórzy z nich walczyli wcześniej w Wehrmachcie (pomyślmy o premierze Niemiec Wschodnich Willim Stophu, który, podobnie jak kanclerz RFN Helmut Schmidt, był niegdyś porucznikiem Wehrmachtu). Ta wyraźna zdolność do wybaczania jest dla Rosjan zarówno błogosławieństwem, jak i przekleństwem. Z jednej strony świadczy o wewnętrznej sile; z drugiej strony czasami prowadzi nas do niedoceniania samych siebie w naszych własnych oczekiwaniach.
Z tego powodu fundamentalna relacja Rosjan z Niemcami i kulturą Zachodu jako sąsiadami pozostaje zasadniczo nienaruszona. Nawet relacje z ludnością ukraińską nie są na dłuższą metę przesiąknięte ślepą nienawiścią. Głęboko zakorzeniona nienawiść nie istnieje w Rosji. Na Ukrainie jednak zakorzeniła się silna, głęboka nienawiść do wszystkiego, co rosyjskie, do języka i kultury rosyjskiej, która z niezliczonych powodów będzie miała swoje reperkusje jeszcze długo po wojnie. Takie nastawienie nie pojawiło się w Rosji – i nie sądzę, żeby kiedykolwiek się pojawiło.
Oznacza to, że nawet gdyby sytuacja polityczna w Niemczech, Francji i Wielkiej Brytanii uległa radykalnej zmianie, być może nie od razu znów byśmy się zaprzyjaźnili. Możemy jednak powrócić do całkowicie normalnego, twardego pragmatyzmu, uregulowanego handlu i wzajemnych wizyt.
Ostatecznie wszystko zależy od Zachodu, ponieważ Rosja nie nałożyła wówczas na niego praktycznie żadnych jednostronnych sankcji – poza niezbędnymi środkami zaradczymi w sektorze rolnym. Nie mam złudzeń: taka droga powrotna będzie długa i żmudna. Ale gdy tylko polityczny kompas w Europie się przeorientuje, wszystko bardzo szybko się zmieni również u nas. Wystarczy porzucić formalną definicję „państwa nieprzyjaznego”, a pozostanie to, czym zawsze byliśmy: bezpośrednimi sąsiadami.
Kiedyś, na długo przed tym wszystkim, w 2019 roku, siedziałem z niemieckim dyplomatą – ówczesnym ambasadorem UE w Moskwie, Markusem Edererem. Rozważaliśmy filozofię na temat tego, jak zdefiniować nasze przyszłe relacje: gdzie leży wspólny mianownik stabilnej normalności? I zgodziliśmy się: jest to idea sąsiedztwa.
Jesteśmy sąsiadami geograficznymi. Sąsiedzi bywają dobrzy lub uciążliwi, ale dzielimy tę samą przestrzeń. Z bezpośrednimi sąsiadami najlepiej nie kłócić się; nie należy palić z nimi mostów bez dokładnego przemyślenia. Nieuchronnie trzeba utrzymywać z nimi minimalny poziom uregulowanych relacji. Właśnie taką długoterminową perspektywę pokojowego sąsiedztwa wyobrażam sobie na przyszłość. Z rosyjskiej strony nie ma tu przeszkód nie do pokonania. Prawdziwe bariery, moim zdaniem, istnieją obecnie w Europie – i obawiam się, że nie zostaną usunięte w najbliższym czasie.
Panie Trenin, dziękuję bardzo za tę otwartą i wnikliwą rozmowę.
Przetłumaczone z języka rosyjskiego przez Évę Péli .
