W styczniu 2026 roku konsorcjum pod przewodnictwem firmy inwestycyjnej TechMet i Ronalda S. Laudera, jednego z najbliższych powierników Donalda Trumpa, otrzymało kontrakt na jedno z najcenniejszych, niewykorzystanych złóż litu w Europie.
Złoże, zwane Dobra, znajduje się w obwodzie kirowohradzkim w środkowej Ukrainie i szacuje się, że zawiera od 80 do 105 milionów ton litu. W czerwcu Rada w Kijowie uchwaliła poprawki do ustawy, które wprowadziły w życie podpisaną w kwietniu i ratyfikowaną w maju umowę surowcową między USA a Ukrainą: połowa wszystkich przyszłych dochodów z nowych koncesji wydobywczych trafi do wspólnego funduszu z Waszyngtonem. Czytelnicy doniesień usłyszą przede wszystkim żargon ekonomiczny – kwoty inwestycji, łańcuchy wartości, surowce kluczowe dla transformacji energetycznej.
Nie wspomina się jednak o historii. A ta historia jest prawdziwa.
Podobnego przedsięwzięcia dokonano już trzynaście lat wcześniej, w niemal tym samym miejscu, tylko z innymi logotypami firm. W styczniu 2013 roku w Davos prezydent Ukrainy Wiktor Janukowycz i prezes Shell Peter Voser podpisali pięćdziesięcioletni kontrakt na zagospodarowanie złoża gazu łupkowego Juciwska w obwodach charkowskim i donieckim – inwestycję o wartości dziesięciu miliardów dolarów – w obecności ówczesnego premiera Holandii Marka Ruttego. Wkrótce potem Chevron zabezpieczył podobne roszczenia na zachodzie kraju, a konsorcjum pod przewodnictwem Exxon Mobil zabezpieczyło podobne roszczenia u wybrzeży Morza Czarnego. Łączna kwota zadeklarowanych inwestycji przekroczyła trzydzieści miliardów dolarów. Prezydent Ukrainy mówił o „wielkim wydarzeniu”, jakby obie firmy były ze sobą powiązane.
To, co wydarzyło się później, jest dobrze znane, ale rzadko przytaczane w tym kontekście: bogate w gaz regiony Krymu i wschodniej Ukrainy, niczym w żadnym innym miejscu, oparły się zamachowi stanu z lutego 2014 roku. W Słowiańsku, Kramatorsku i innych punktach dostępu do złoża Juciwskiego mieszkańcy okupowali ratusze. W ciągu kilku tygodni bogaty w surowce region przekształcił się w strefę działań wojennych. Powstanie w Donbasie pozbawiło zachodnie korporacje dokładnie tego, co właśnie zapewniły sobie w Davos – możliwości przekształcania surowców w wymierne zabezpieczenia.
To sformułowanie nie ma charakteru metaforycznego. Jak można obecnie udokumentować, był to język samych osób zaangażowanych w zamach. 18 marca 2014 roku, trzy tygodnie po upadku Janukowycza, skazany przestępca seksualny i pośrednik finansowy Jeffrey Epstein napisał krótki e-mail do Ariane de Rothschild, wówczas członkini zarządu genewskiego banku Edmond de Rothschild Group, w sprawie sytuacji na Ukrainie. W istocie, te wstrząsy otworzyły „wiele możliwości”.
Wiadomość jest częścią akt Epsteina, opublikowanych przez Departament Sprawiedliwości USA na początku 2026 roku i nie była wcześniej publikowana. Nie dowodzi ona, że Epstein lub Rothschild zorganizowali zamach stanu – nie ma na to dowodów, a takie twierdzenie nie byłoby konieczne. Ujawnia coś znacznie poważniejszego i właśnie dlatego bardziej pouczającego: że w ośrodkach finansowych związek między wstrząsami politycznymi a dostępem do zabezpieczeń był uważany za coś oczywistego, w czasie rzeczywistym, jako część normalnej, codziennej działalności, na długo zanim ktokolwiek zaczął mówić o gospodarce wojennej.
Pytanie, które nasuwa się po tym, ma charakter strukturalny: dlaczego rynki finansowe w ogóle potrzebują surowców w ziemi jako „zabezpieczenia”? Odpowiedź leży w samym rynku instrumentów pochodnych. Od momentu otwarcia międzynarodowego rynku usług finansowych na mocy Protokołu WTO z 1997 roku, który wszedł w życie w 1999 roku i zniósł rozdział banków oszczędnościowych od inwestycyjnych we wszystkich 156 państwach członkowskich, pozagiełdowy handel instrumentami pochodnymi stał się jednym z najbardziej skoncentrowanych i dochodowych sektorów na świecie, kontrolowanym przez garstkę dużych banków z siedzibą w londyńskim City – jednostce administracyjnej z własnym burmistrzem, policją i systemem wyborczym, który przydziela głosy firmom na podstawie liczby pracowników.
Ta machina funkcjonuje tylko tak długo, jak długo jest stale zasilana nowymi, cennymi zabezpieczeniami: ropą naftową, gazem ziem rzadkich, metalami ziem rzadkich i litem. Jeśli podaż się nie zmaterializuje, istnieje ryzyko dodatkowych żądań kapitału, wymuszonej sprzedaży i ostatecznie załamania, jak to miało miejsce w 2008 r., kiedy to sekurytyzowane nieruchomości śmieciowe zamiast zasobów mineralnych, ale według tego samego mechanizmu.
[Aktywa sekurytyzowane to prawa lub długi (np. kredyty, pożyczki), które zmieniono w papiery wartościowe. Banki lub firmy łączą te długi w grupy. Potem sprzedają je innym inwestorom, aby szybko zdobyć gotówkę i uwolnić miejsce w swoim bilansie. md]
Konflikt w Donbasie w 2014 roku nie był zatem sporem peryferyjnym, lecz naruszeniem bezpieczeństwa. To, co nastąpiło, było logiczne, jeśli podążymy za tą logiką do samego końca: pożyczka MFW w wysokości 17 miliardów dolarów dla nowego rządu w Kijowie w kwietniu 2014 roku, zmobilizowana pod wyraźną presją zachodnich kredytodawców, by odzyskać kontrolę nad wschodem i południem. Wizyta ówczesnego dyrektora CIA Johna Brennana w Kijowie kilka dni wcześniej, którą Biały Dom potwierdził po przeprowadzeniu dochodzenia, a jednocześnie zmobilizowano 60-tysięczną Gwardię Narodową pod dowództwem szefa ochrony Andrija Parubija.
Powołanie Huntera Bidena do zarządu największej prywatnej ukraińskiej firmy energetycznej, Burismy, w maju 2014 roku, kilka tygodni po wizycie jego ojca w Kijowie, podczas której ojciec zobowiązał się do wsparcia nowego rządu w „realizacji” kontraktów energetycznych podpisanych w 2013 roku. Każde z tych wydarzeń jest udokumentowane i możliwe do indywidualnego wyjaśnienia. Łącznie ujawniają one pewien schemat: próbę wymuszenia, za pomocą środków politycznych i polityki bezpieczeństwa, tego, czego nie można już było kupić swobodnie za pomocą środków ekonomicznych.
Dwanaście lat i pełnowymiarowa wojna później, właśnie to zostało osiągnięte – tyle że teraz nie poprzez umowy o podziale produkcji między poszczególnymi korporacjami a ukraińskim rządem, ale poprzez traktat międzyrządowy, który na stałe wiąże część ukraińskich dochodów z surowców ze wspólnym funduszem z Waszyngtonem. Różnica w stosunku do 2013 roku nie polega na istocie, ale na stopniu przejrzystości. Wtedy kadra kierownicza korporacji negocjowała z prezydentem w Davos; dziś dostęp jest zagwarantowany w ustawodawstwie Rady. Około jedna piąta ukraińskich zasobów mineralnych, w tym znaczne części Donbasu, znajduje się obecnie pod kontrolą Rosji – co oznacza, że to sama linia frontu decyduje, które złoża mogą nadal służyć jako zabezpieczenie funduszu. Wojna przerysowała mapę możliwości eksploatacji, a to, co pozostało, jest teraz rejestrowane, a pierwszym beneficjentem jest inwestor powiązany z Trumpem.
Każdy, kto twierdzi, że to jedynie legalna dyplomacja gospodarcza, nie rozumie istoty rzeczy. Legalna dyplomacja gospodarcza nie szuka zabezpieczenia pod ostrzałem artyleryjskim. Fakt, że dzieje się tak od 2014 roku, a w jeszcze bardziej zintensyfikowanej formie od 2022 roku, jest prawdziwym skandalem – nie ze względu na moralne ułomności jednostek, ale ze względu na immanentną logikę systemu, który nie jest już w stanie utrzymać własnego długu bez ciągłego dostępu do nowych zabezpieczeń. Od czasu uchwalenia ustawy Big Bang Act z 1986 roku londyńskie City zbudowało swoją infrastrukturę właśnie w tym celu: polisy ubezpieczeniowe na wypadek wojny w Lloyd’s, które od 1898 roku mogą pobierać wygórowane składki w przypadku wojny, oraz wolumen instrumentów pochodnych, który obecnie stukrotnie przekracza realną gospodarkę. Ta machina nie zmierza w kierunku coraz to nowych konfliktów dlatego, że jej zarządcy chcą wojen. Zmierza w ich kierunku, ponieważ system się załamie, jeśli tego nie zrobi.
Zwrot „Wojny to wojny bankierów” oddaje to powiązanie zbyt lakonicznie, by być precyzyjnym – sugeruje celowy plan, w którym w rzeczywistości działa ograniczenie strukturalne, uniemożliwiające poszczególnym aktorom podejmowanie decyzji, a zmuszające ich jedynie do ich realizacji. To właśnie czyni sytuację bardziej niebezpieczną, a nie mniej: plan można by zatrzymać, odsuwając planistów. Ograniczenie strukturalne, które stale domaga się nowych gwarancji, nie znika wraz ze zmianą personelu w Urzędzie Kanclerza lub Białym Domu. Po prostu przenosi się na kolejny front – z Bagdadu, przez Donbas, do Teheranu i, jak pokazuje sprawa Dobrej, z powrotem na Ukrainę, gdzie rachunek z 2013 roku jest teraz płacony, z dwunastoletnim opóźnieniem i z wieloma ofiarami śmiertelnymi.
Dobra Lithium / Umowa o surowcach USA-Ukraina 2025/26 Ukrainska Pravda (angielski), 12 stycznia 2026 r. – Wyrok dla Dobra Lithium Holdings JV (TechMet/Rock Holdings): https://www.pravda.com.ua/eng/news/2026/01/12/8015797/
Nadal sceptycznie podchodzę do możliwości szybkiego porozumienia między USA i Iranem w sprawie Cieśniny Ormuz. USA chcą, aby była ona otwarta dla wszystkich statków i stanowczo sprzeciwiają się pobieraniu przez Iran jakichkolwiek opłat lub myta od statków wpływających do Zatoki Perskiej lub z niej wypływających.
Stanowisko Iranu pozostaje niezmienione… Będzie pobierał opłatę od każdego statku wpływającego do Zatoki Perskiej i nie zezwoli na wpłynięcie statkom izraelskim ani amerykańskim.
Załóżmy jednak, że w piątek zostanie osiągnięte porozumienie i tankowce z ropą i LNG będą mogły opuścić Zatokę Perską przez Cieśninę Ormuz. Nawet jeśli porozumienie zostanie osiągnięte, miną miesiące, a może nawet lata, zanim Arabowie z Zatoki Perskiej powrócą do normalnego życia z powodu uszkodzeń sprzętu pompującego i magazynującego ropę.
Producenci i osoby wykonujące prace gwarancyjne, a także naprawy platform wiertniczych i gazowych, rurociągów w elektrowniach i stacjach sprężania, to głównie podwykonawcy amerykańscy. Personel zajmujący się konserwacją i naprawą infrastruktury naftowej i LNG jest w 100% powiązany z armią amerykańską… To relacja symbiotyczna.
Wiele magazynów, w których przechowywany jest sprzęt i części do naprawy terminali naftowych i rurociągów, również uległo zniszczeniu. Po drugie, w magazynach, które wciąż są nienaruszone, znajduje się ograniczona ilość części zamiennych. Po trzecie, przeszkolony personel konserwacyjny, który pracował na platformach wiertniczych i gazowych oraz rurociągach elektrowni, wraz z wojskiem amerykańskim, opuścił wiele z tych obiektów. Brak części zamiennych i ewakuacja amerykańskich wykonawców spowodują dodatkowe opóźnienia w próbach przywrócenia normalnej pracy platform wiertniczych i gazowych.
Nawet gdyby wszystko zostało dziś otwarte i ruch przez Cieśninę Ormuz był możliwy, prace naprawcze i konserwacyjne niezbędne do przywrócenia działania systemów będą opóźnione o tygodnie, a być może nawet lata. Odbudowa i przywrócenie pełnej sprawności niektórych elementów infrastruktury, takich jak instalacja LNG Qatars LNG w Ras Laffen, zajmie co najmniej trzy lata.
Oto podział szkód poniesionych dotychczas w poszczególnych krajach:
Oprócz fizycznych szkód wyrządzonych infrastrukturze naftowej i gazowej, globalna gospodarka odczuwa poważne straty… Utrata 25% światowych zasobów ropy naftowej i gazu, a także 35% zasobów siarki i mocznika oraz 44% zasobów helu spowodowała poważne perturbacje gospodarcze na całym świecie. Na przykład utrata helu, niezbędnego do produkcji chipów komputerowych, spowodowała znaczny wzrost ich cen.
Karl Miller, który dostarczył informacji na potrzeby tego artykułu, podsumowuje sytuację w następujący sposób:
Cieśninę można otworzyć w ciągu jednego dnia. Ekosystem naprawczy nie. Państwa i firmy Rady Współpracy Zatoki Perskiej (GCC), które kontrolują kompatybilne części zamienne, pełną dokumentację, wykwalifikowanych pracowników, moce produkcyjne, sloty fabryczne OEM, bezpieczną logistykę i uprawnienia alokacyjne, odzyskają siły. Pozostałe pozostaną w trudnej sytuacji długo po tym, jak konflikt zniknie z nagłówków gazet.
Rozmawiałem o niedoborach broni w USA z Edem DeMarche, redaktorem Trends Journal :
Wracamy do Piotra Kurzina, który słusznie uważa, że atak Trumpa na Iran jest największym błędem w historii USA:
Nima i ja mieliśmy trochę zabawy z Ghalibafem, który trolluje Donalda Trumpa:
Kolejna ożywiona dyskusja z Mario… Głównym tematem naszej rozmowy była doniesienia o decyzji Iranu o pobieraniu 5% opłaty za przejazd statkami wpływającymi do Zatoki Perskiej:
Oto mój najnowszy artykuł z cyklu „Counter Currents” . Wygłaszam w nim elegancką tyradę na temat niepowodzenia Rosji w opracowaniu rozsądnej strategii wojny informacyjnej:
Dziękuję za nieocenione wsparcie w postaci czasu poświęconego na czytanie i komentowanie.
Kluczowa zmienna w tych niezwykle wzburzonych wodach: treść porozumienia jest ściśle powiązana strategicznie z Pekinem – w całości.
Waszyngton de facto ogłosił, że irańsko-amerykańskie porozumienie o porozumieniu jest martwe. Nie w stanie śpiączki: jego twórca został powalony.
Teraz jednak może dojść do matek wszystkich Dead Cat Bounces – jako organizacyjnych ram irańskiej powojennej polityki zagranicznej.
Teheran przedstawia teraz to, co dawniej nazywano Memorandum z Islamabadu, jako podstawę przyszłych stosunków zagranicznych i wzywa Waszyngton do przestrzegania zobowiązań zawartych w Memorandum Porozumienia, podpisanym przez prezydenta USA.
Irański minister spraw zagranicznych Araghchi ma przybyć do Islamabadu w najbliższy piątek – na zaproszenie pakistańskiego ministra spraw zagranicznych Ishaqa Dara. Coraz więcej wskazuje na to, że Pakistan ponownie pełni rolę centralnego gwaranta, kanału wojskowego i strategicznego mostu między Teheranem a Waszyngtonem, a także państwami Rady Współpracy Zatoki Perskiej.
Oczywiście, istnieje wiele sprzeczności. Podczas gdy Teheran publicznie wskazuje Pakistan jako mediatora, a Islamabad wydaje się koordynować działania z zawsze ostrożną Arabią Saudyjską, nawet na najwyższym szczeblu, Trump w zeszły poniedziałek publicznie pochwalił Arabię Saudyjską, Katar, a nawet Zjednoczone Emiraty Arabskie – ale nie Pakistan.
Zanurzmy się w mgłę. Martwy kot z MoU przetrwał na tratwie, niesiony łaską wzburzonego geopolitycznego morza i gniewem bogów, by odrodzić się jako obowiązująca doktryna dyplomatyczna Iranu.
Mimo że Teheran traktował go jak martwego, prezydent Massoud Peseschkian publicznie określił zobowiązanie do przestrzegania Memorandum of Understanding jako wynik zbiorowej oceny Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego.
Oświadczył również, że porozumienie powinno stać się kamieniem węgielnym przyszłych stosunków zagranicznych Iranu i wezwał administrację Trumpa do wypełnienia postanowień podpisanych w Wersalu.
W ten sposób śpiący kot najprawdopodobniej ma dziewięć żyć: przestał być tymczasowym mechanizmem zawieszenia broni, a odrodził się jako długoterminowa strategia.
Wpływy USA słabną wszędzie.
Araghchi wielokrotnie rozmawiał bezpośrednio z pakistańskim feldmarszałkiem Asimem Munirem, co potwierdziły nasze źródła znajdujące się blisko stołu negocjacyjnego – który na razie został rozwiązany.
Oznacza to, że Araghchi nie tylko prowadzi negocjacje za pośrednictwem cywilnych kanałów dyplomatycznych. Angażuje on najwyższego dowódcę wojskowego Pakistanu w najbardziej newralgicznej fazie dramatu „bez wojny nie ma pokoju”.
Pomimo oczywistych błędnych szacunków związanych z jednoczesną wyprawą do Jemenu i Sił Mobilizacji Ludowej do Iraku, Arabia Saudyjska, za pośrednictwem ministra spraw zagranicznych księcia Faisala bin Farhana, również jest częścią tej architektury komunikacyjnej.
Najważniejszy kanał negocjacji ma zatem charakter militarno-strategiczny, a nie tylko dyplomatyczny.
Każdy, kto obstawia, że Pakistan stanie się pomostem między Iranem a Arabią Saudyjską, znajdzie się w bardzo trudnej sytuacji.
Faktem jest, że premier Shehbaz Sharif, marszałek polowy Munir i minister spraw zagranicznych Dar będą przebywać w Arabii Saudyjskiej od czwartku do soboty, aby odbyć rozmowy na wysokim szczeblu z następcą tronu księciem MbS.
Ministerstwo Spraw Zagranicznych Pakistanu określa to jako coś strategicznego. Oznaczałoby to, że Islamabad nie tylko przekazywałby informacje między Teheranem a Rijadem, ale także pomagałby w budowaniu trwałego regionalnego bezpieczeństwa i ram dyplomatycznych, łączących obie stolice.
Przyparta do muru administracja Trumpa może próbować uniemożliwić uznanie w całych Stanach Zjednoczonych, że posiadające broń jądrową państwo islamskie, ściśle powiązane z Chinami i rozwijające strategiczne stosunki z Iranem, jest absolutnie niezbędne do przeprowadzenia negocjacji.
Nigdy nie należy lekceważyć psychologii „macho-macho” Trumpa: pełne uznanie mediacji pakistańskiej pokazuje, jak bardzo utracił on jednostronną kontrolę nad całym procesem.
Pakistan gra strategiczną niejednoznacznością do granic możliwości. Islamabad kontynuuje rozmowy z Waszyngtonem, ale odmawia bycia wasalem USA i nie chce w pełni identyfikować się z jakimkolwiek stanowiskiem. Dzięki temu utrzymuje swoją wiarygodność w oczach Teheranu, Waszyngtonu, Rijadu, Pekinu i Moskwy.
Jednocześnie Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej nie sprawdziła irańskich zapasów wzbogaconego uranu od 28 lutego, ponieważ Teheran ograniczył dostęp do 20 zadeklarowanych lokalizacji.
Ostatni sprawdzony zapas obejmował około 440,9 kg uranu wzbogaconego do 60 procent.
Tłumaczenie: Ta nuklearna „niepewność” przekształciła się teraz w broń strategiczną.
Administracja Trumpa nie ma pojęcia, gdzie znajduje się wzbogacony uran Iranu ani ile go jest; czy został on rozdystrybuowany; jak szybko Iran mógłby przejść na wzbogacanie na poziomie umożliwiającym produkcję broni; ani czy operacja militarna zniszczyłaby te zapasy lub przyspieszyła produkcję broni.
Co więcej, wpływy militarne, gospodarcze i polityczne administracji Trumpa maleją na oczach całego świata: strategiczne rezerwy ropy naftowej zbliżają się do historycznej granicy; marże na rafinacjach oleju napędowego osiągnęły ekstremalny poziom; praktycznie nie ma handlu przez Cieśninę Ormuz; składki na ubezpieczenia od ryzyka wojennego gwałtownie rosną; a zapasy precyzyjnie kierowanych pocisków dalekiego zasięgu są niemal wyczerpane.
A jednak to, co Waszyngton i Teheran mówią publicznie, sprowadza się do totalnego konfliktu.
Trump upiera się, że negocjacje trwają. Amerykańskie media głównego nurtu twierdzą, że porozumienie jest bliskie. Teheran zaprzecza wznowieniu negocjacji i twierdzi, że jedyny aktywny kanał komunikacji – techniczny – dotyczy umów morskich i żeglugowych między Teheranem a Maskatem.
Kluczowe pytanie brzmi jednak, kto kontroluje architekturę dyplomatyczną.
Fakty wskazują, że minister spraw zagranicznych Iranu komunikuje się z dowódcą armii Pakistanu, podczas gdy Katar jest w najlepszym razie graczem drugoplanowym; Pakistan zaś koordynuje swoje działania bezpośrednio z Rijadem.
Czego naprawdę chcą Chiny
Tymczasem to, co dzieje się w korytarzach władzy w Teheranie, pozostaje niezwykle istotne.
Według naszych źródeł Ahmad Vahidi, głównodowodzący Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej, nadal wywiera poważny wpływ na irański aparat bezpieczeństwa.
Biorąc pod uwagę nastroje panujące na ulicach, kilku czołowych przedstawicieli Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej jest zdecydowanie przeciwnych negocjacjom ze Stanami Zjednoczonymi. Co więcej, Zgromadzenie Ekspertów publicznie potępiło wszelkie porozumienia z Waszyngtonem i określiło to jako kapitulację.
Nic dziwnego, że Araghchi jest pod ogromną presją polityczną. Ale sytuacja wkrótce stanie się jeszcze poważniejsza: Vahidi osobiście zażądał rezygnacji prezydenta Peseschkiana.
Jednak bezpośrednia presja instytucjonalna wydaje się być skierowana bardziej na Araghchiego i proces negocjacyjny niż bezpośrednio na Peseschkiana. Oznacza to, że walka o władzę w Teheranie nie dotyczy wyłącznie przetrwania prezydenta, ale tego, czy porozumienie – lub ramy porozumienia z Islamabadu – staną się stałą irańską polityką.
Kluczowa zmienna w tych niezwykle wzburzonych wodach: treść porozumienia jest ściśle powiązana strategicznie z Pekinem – w całości.
Polska powinna bezwzględnie wzorem Czech wprowadzić obostrzenia dla Ukraińców w wieku poborowym, którzy mają nieuregulowany stosunek do służby wojskowej. Nie jest w polskim interesie obecność dużej ilości młodych mężczyzn z Ukrainy.
Minister koordynator służb specjalnych Tomasz Siemoniak stwierdził wprost, że „nie będzie w Polsce obostrzeń dla Ukraińców w wieku poborowym”. Takie słowa są zachętą do osiedlania się w Polsce nie tylko pacyfistów ale różnorakich kombinatorów a czasem przestępców.
Ja rozumiem, że młodzi Ukraińcy w znacznej części nie chcą walczyć za państwo rządzone przez Wołodymyra Zełenskiego. Rozumiem, że są również tacy, którzy nie chcą walczyć z różnych powodów przeciwko Rosji. To nie powinna być nigdy nasza wojna. To nie powinny być nasze dylematy.
Oczywiście Polska nie powinna zmuszać nikogo by walczył za rząd swojego kraju, a nawet własną ojczyznę. Idzie o coś zupełnie innego.
Należałoby z miesięcznym wyprzedzeniem zapowiedzieć wprowadzenie takich przepisów. Zaś ze względów humanitarnych umożliwić tym osobom wyjazd z Polski do innych krajów Unii Europejskiej. Jestem głęboko przekonany, że przepełnione humanizmem kraje Europy przyjmą młodych mężczyzn z otwartymi ramionami.
Osoby z Ukrainy łamiące prawo w Polce powinny być bezwzględnie deportowane. Dotyczyć powinno to również Ukraińców, którzy w jakikolwiek sposób promują na terenie Polski banderyzm lub próbują negować zbrodniczość ukraińskich formacji kolaboranckich i szowinistycznych.
Uważam, poza tym za niezwykle za szkodliwą ustawę z dnia 13 marca 2026 roku o niekaraniu obywateli Rzeczypospolitej Polskiej biorących udział po stronie Ukrainy w konflikcie Rosji. Polacy nie powinni walczyć w obcych wojnach po żadnej stronie. Kuriozalną sytuacją jest to, że młodzi Ukraińcy siedzą w Polsce, zaś polscy najemnicy walczą na Ukrainie.
Przestały działać prymitywne i emocjonalne szantaże typu: „jakby nie Ukraina to Rosja stoi u naszych granic” i „Ukraińcy walczą za Polskę”, tak przestanie w niedługim czasie działać szantaż mówiący „jak Ukraińcy wyjada, to nie będzie miał kto pracować”. To wyjątkowo łajdackie kłamstwo połączone z brakiem szacunku do polskich pracowników.
Dzisiaj przekaz licznych politykierów – zwłaszcza tych określających sie jako prawica – na temat Ukrainy się zmienił. Nawet politycy, którzy sami nazywali się „sługami narodu ukraińskiego” dzisiaj zauważają oczywiste od początku problemy. To wszystko jednak musztarda po obiedzie. Powinniśmy przynajmniej tym razem wzorem Czechow być mądrymi przed szkodą.
Historycy wojskowości przypominają, że podobne iluzje dotyczące „humanitarnej” czy „ograniczonej” wojny atomowej pojawiały się już w latach 50. i 60. XX wieku, jednak zawsze były porzucane ze względu na zbyt ogromne ryzyko globalnej anihilacji. Powrót do tych skompromitowanych idei w XXI wieku świadczy o głębokim kryzysie dyplomacji i braku wyobraźni współczesnych elit politycznych. Zamiast gasić pożary trawiące globalny ład, administracja i jej planiści wojskowi podsycają ogień, budując technologiczne podwaliny pod katastrofę, która nie wybiera ofiar i nie zna granic państwowych.
https://youtube.com/watch?v=P15wQEGixWE%3Frel%3D0
W kuluarach Pentagonu dochodzi do fundamentalnej zmiany w globalnej architekturze bezpieczeństwa, która na zawsze może odmienić losy ludzkości. Podsekretarz wojny ds. polityki Elbridge Colby nadzoruje prace nad nową, tajną strategią nuklearną, która kładzie nacisk na wykorzystanie taktycznej broni jądrowej o mniejszej sile rażenia. Ta radykalna rewizja doktryny wojskowej ma dać prezydentowi USA alternatywne, rzekomo bardziej „użyteczne” opcje militarne w obliczu potencjalnego konfliktu regionalnego z Rosją lub Chinami.
Zamiast tradycyjnego odstraszania, nowa strategia skupia się na tak zwanym „zarządzaniu eskalacją”, co w praktyce oznacza próbę oswojenia opinii publicznej z myślą o lokalnej wojnie atomowej. Zwolennicy tego podejścia twierdzą, że posiadanie mniejszych ładunków nuklearnych pozwoli na chirurgiczne uderzenia, które zademonstrują amerykańską determinację bez konieczności niszczenia całych miast za pomocą rakiet dalekiego zasięgu.
Według planistów wojskowych, takie kontrolowane uderzenie zmusiłoby przeciwnika do natychmiastowego wycofania się i deeskalacji napięcia. Przekształcanie broni ostatecznego zniszczenia w standardowy element taktyki pola bitwy budzi jednak przerażenie ekspertów, ponieważ opiera się na naiwnym założeniu, że przeciwnik zareaguje w sposób przewidywalny i powstrzyma się przed masowym odwetem.
Krytycy nowej doktryny bezlitośnie obnażają słabość tego rozumowania, przypominając pasmo spektakularnych porażek amerykańskich strategów w Iraku, Afganistanie czy Libii. Jeśli Pentagon nie potrafił kontrolować przebiegu wojen konwencjonalnych z asymetrycznym przeciwnikiem, wiara w jego zdolność do precyzyjnego zarządzania wymianą ciosów nuklearnych między supermocarstwami graniczy z szaleństwem.
W momencie, gdy eksploduje pierwszy ładunek taktyczny, wszelkie akademickie teorie teoretyków wojny natychmiast tracą rację bytu, ustępując miejsca chaosowi, skażeniu radioaktywnemu i impulsywnym decyzjom podejmowanym pod presją czasu. Sposób, w jaki wdrażane są te zmiany, również budzi ogromne kontrowersje i uzasadniony niepokój. Zamiast standardowej procedury Przeglądu Postawy Nuklearnej, która podlega debacie między-agencyjnej oraz ścisłemu nadzorowi amerykańskiego Kongresu, administracja zdecydowała się na wewnętrzny, utajniony przegląd strategii.
Pominięcie demokratycznych mechanizmów kontroli i przeniesienie prac do zamkniętego biura Colby’ego oraz Dowództwa Strategicznego USA (STRATCOM) wskazuje, że decyzje o kluczowym znaczeniu dla przetrwania biosfery zapadają w całkowitym cieniu. Wokół tej nagłej i skrytej zmiany doktryny w naturalny sposób wyrosły mroczne teorie, które znajdują coraz więcej zwolenników na całym świecie.
Najpopularniejsza z nich głosi, że taktyczna broń jądrowa nie ma służyć obronie, lecz jest narzędziem celowo zaplanowanego „Wielkiego Resetu” geopolitycznego, kontrolowanego przez zakulisowe elity finansowe. Według tej narracji, ograniczona wojna nuklearna w Europie Wschodniej lub na Morzu Południowochińskim miałaby doprowadzić do załamania globalnych rynków, co pozwoliłoby na wprowadzenie rygorystycznego cyfrowego pieniądza banku centralnego (CBDC) i totalnej kontroli nad zdziesiątkowaną populacją.
Z kolei inny nurt łączy te działania z tajnymi programami kosmicznymi oraz rzekomym zagrożeniem z zewnątrz. Według zwolenników UFO i ufologii wojskowej, nagła potrzeba posiadania „użytecznych” i mobilnych ładunków nuklearnych o mniejszej mocy nie jest wymierzona w ziemskie mocarstwa, lecz stanowi element przygotowań do odparcia niewyjaśnionych anomalii lub ochrony tajnych baz orbitalnych. Teoria ta zakłada, że rządy celowo maskują przygotowania do konfliktu kosmicznego jako standardową rywalizację z Chinami i Rosją, aby nie wywołać powszechnej paniki – jednakże to jest po prostu kolejny akt w teatrze dla mas.
Nie bez powodu wypuścili teraz film Stevena Spielberga pt. „Dzień Objawienia”.
Nie brakuje również głosów łączących te doniesienia z technologią sztucznej inteligencji, która rzekomo przejęła już kontrolę nad systemami planowania STRATCOM. Niektórzy sugerują, że autonomiczne algorytmy kwantowe, analizując scenariusze geopolityczne, doszły do wniosku, iż konwencjonalna dominacja USA dobiega końca. W efekcie sztuczna inteligencja miała zasugerować ludzkim decydentom obniżenie progu nuklearnego jako jedyną matematyczną szansę na utrzymanie globalnej hegemonii, manipulując raportami dostarczanymi do biura Elbridge’a Colby’ego.
Warto zauważyć, że modernizacja arsenału odbywa się w czasie, gdy na świecie nasilają się głosy o bliskim spełnieniu proroctw eschatologicznych. Dla wielu środowisk o charakterze religijnym i tradycjonalistycznym, działania Pentagonu są namacalnym dowodem na to, że zbliżamy się do biblijnego Armagedonu. Teksty nowotestamentowe i starotestamentowe przepowiednie o „odebraniu pokoju ziemi” oraz narodach zbrojących się na ostateczną batalię są dziś przez wielu odczytywane nie jako metafory, lecz jako precyzyjny scenariusz, który realizuje się na naszych oczach w zaciszach gabinetów Departamentu Wojny.
Historycy wojskowości przypominają, że podobne iluzje dotyczące „humanitarnej” czy „ograniczonej” wojny atomowej pojawiały się już w latach 50. i 60. XX wieku, jednak zawsze były porzucane ze względu na zbyt ogromne ryzyko globalnej anihilacji. Powrót do tych skompromitowanych idei w XXI wieku świadczy o głębokim kryzysie dyplomacji i braku wyobraźni współczesnych elit politycznych. Zamiast gasić pożary trawiące globalny ład, administracja i jej planiści wojskowi podsycają ogień, budując technologiczne podwaliny pod katastrofę, która nie wybiera ofiar i nie zna granic państwowych.
Ostatecznie, niezależnie od tego, czy nowa strategia Pentagonu to cyniczna gra geopolityczna, realizacja apokaliptycznego scenariusza, czy wynik nacisków ze strony kompleksu militarno-przemysłowego, ludzkość znalazła się w najbardziej niebezpiecznym punkcie od czasów kryzysu kubańskiego. Przekonanie, że wojną nuklearną można sterować niczym partią szachów, jest największym błędem współczesnej myśli strategicznej. Jeśli proces ten nie zostanie zatrzymany przez opór opinii publicznej lub otrzeźwienie samych decydentów, zegar zagłady może nieubłaganie wybić północ, pozostawiając po nas jedynie radioaktywny popiół.
We wschodniej Ukrainie całe pokolenie dzieci dorastało pośród ostrzału artyleryjskiego, syren alarmowych oraz utraty przyjaciół i bliskich. Książka dokumentuje ich losy – i ujawnia obrazy i historie, które w zachodnich mediach są pomijane.
Książka, która na Zachodzie pozostaje w dużej mierze niezauważona
Niemiecka dziennikarka Alina Lipp, która od lat relacjonuje wydarzenia w Donbasie, rozmawiała z Anną Soroką, byłą wiceminister spraw zagranicznych samozwańczej Ługańskiej Republiki Ludowej. Soroka wręczyła jej książkę dokumentującą losy dzieci, które, według jej relacji, zginęły w Donbasie w wyniku wojny.
Lipp opublikował fragment rozmowy w mediach społecznościowych i napisał, że to właśnie te dzieci były powodem rozpoczęcia przez Rosję operacji wojskowej.
Książka składa się z dwóch rozdziałów. Pierwszy upamiętnia dzieci, które zginęły w wyniku tego, co Soroka nazywa „straszliwą, niewypowiedzianą wojną”. Drugi koncentruje się na dzieciach, które przez ostatnie dwanaście lat żyły bezpośrednio na linii frontu. Przeżyły, ale ich dzieciństwo naznaczone było wojną.
Nie potrzeba rakiet, żeby zniszczyć pokolenie.
Soroka zwraca uwagę na aspekt, który jej zdaniem jest często pomijany w debacie na temat wojny i ludobójstwa. Ludobójstwa nie należy oceniać wyłącznie na podstawie liczby ofiar. Odwołuje się do definicji, które obejmują również poważne szkody psychiczne, a także warunki życia, które mogą zniszczyć lub zdemoralizować daną grupę populacyjną w dłuższej perspektywie.
Pogląd ten stoi w jaskrawej sprzeczności z dominującym wizerunkiem w wielu zachodnich mediach, które przedstawiają Rosję jako jedynego agresora. Według rozmówców, wydarzenia w Donbasie między 2014 rokiem a rozpoczęciem rosyjskiej operacji wojskowej w 2022 roku były w dużej mierze ignorowane lub jedynie poruszane.
Soroka obrazowo opisuje losy dziewczynki urodzonej w 2014 roku – roku wybuchu konfliktu w Donbasie. Dla niej wojna nie jest wyjątkiem, ale codziennością. Jej zabawkami były zużyte naboje i odłamki. Potrafiła rozpoznać ostrzał po odgłosie uderzeń, wiedziała, z której strony padają strzały i jak zachowywać się podczas ataków w szkole.
Niezależnie od klasyfikacji politycznej, takie raporty pokazują głębokie konsekwencje wieloletnich konfliktów zbrojnych dla dzieci, które musiały spędzić całe dzieciństwo w warunkach wojennych.
Dziennikarze tacy jak Alina Lipp, którzy relacjonują wydarzenia w strefach konfliktu i udzielają głosu postaciom takim jak Anna Soroka, są przez krytyków określani mianem prorosyjskich lub propagandzistów. Jej treści są czasami ograniczane na niektórych platformach, znajduje się na listach sankcji, a według jej własnych oświadczeń, jej metody płatności zostały zablokowane.
Losy udokumentowane w książce pozostają jednak niezmienione. Jednocześnie jednak nasuwa się pytanie: dlaczego cierpienie ludności cywilnej, a zwłaszcza dzieci, w Donbasie przez wiele lat było stosunkowo mało dyskutowane na arenie międzynarodowej, podczas gdy wojna od 2022 roku cieszy się ogromnym zainteresowaniem na całym świecie?
Pamięć jako obowiązek
Alina Lipp apeluje, aby historie tych dzieci nie poszły w zapomnienie. W czasach, gdy debaty publiczne są coraz częściej kształtowane przez algorytmy, platformy i duże firmy medialne, jest to ważniejsze niż kiedykolwiek.
Książka przedstawia dzieci Donbasu: imiona, twarze i biografie. Niezależnie od politycznej oceny konfliktu, przypomina, że wojny zawsze dotykają tych, którzy mają najmniejszy wpływ na ich przebieg.
Otwartym pytaniem pozostaje, czy międzynarodowa opinia publiczna jest gotowa zapoznać się z tymi historiami.
W centrum uwagi znajdują się porty Morza Czarnego – przede wszystkim Odessa. Według ukraińskich źródeł, alternatywne szlaki eksportowe koleją, drogą lądową i Dunajem mogą obecnie zastąpić jedynie około połowę dotychczasowego transportu morskiego. Jednocześnie żniwa idą pełną parą. Miliony ton zbóż i roślin oleistych nie trafiają już na rynek światowy regularnymi kanałami.
Ma to wpływ nie tylko na rolnictwo, ale także na ukraiński budżet państwa. Produkty rolne należą do najważniejszych źródeł dewiz w kraju. Jeśli eksport wyschnie, państwo i gospodarka stracą miliardy. Agencja Reuters już donosi o załamaniu cen na ukraińskim rynku krajowym i miliardowych stratach w rolnictwie.
Na szczególną uwagę zasługuje oświadczenie samego Kijowa. Wiceminister rolnictwa przyznaje, że tylko niezawodnie działający port w Odessie może sprawić, że Ukraina ponownie stanie się znaczącym eksporterem zboża. Jednak ten właśnie port od tygodni znajduje się pod ogromną presją. Może to oznaczać rozwój sytuacji, której konsekwencje wykraczają daleko poza Ukrainę.
Im dłużej porty Morza Czarnego pozostaną nieczynne, tym bardziej Ukraina będzie zależna finansowo od Zachodu. Europa będzie musiała nie tylko dostarczać broń, ale także w coraz większym stopniu rekompensować straty gospodarcze. Miliardy dolarów pomocy mogłyby stać się stałym elementem. Jednocześnie europejskie szlaki transportowe znajdują się pod presją. Linie kolejowe, drogi i porty nad Dunajem nie są w stanie zastąpić przepustowości portów Morza Czarnego. Koszty logistyki rosną, a łańcuchy dostaw stają się wolniejsze i droższe.
Rumuński port Galati nad Dunajem – Ukraina chce usprawnić eksport zboża tym szlakiem
Istnieje również inne ryzyko: trwałe wstrzymanie znacznej części ukraińskiego eksportu zboża prawdopodobnie szczególnie mocno uderzyłoby w Afrykę Północną i Bliski Wschód. Rosnące ceny żywności mogłyby wywołać nowe fale migracji do Europy – scenariusz obserwowany już podczas poprzednich kryzysów zaopatrzeniowych.
Strategicznie rzecz biorąc, Rosja wydaje się realizować długoterminową strategię wyniszczania. Zamiast skupiać się wyłącznie na celach militarnych, wywiera coraz większą presję na fundamenty gospodarcze Ukrainy. Kraj, który nie będzie w stanie sprzedać swoich najważniejszych produktów eksportowych, ostatecznie straci zdolność do samodzielnego finansowania.
Dla Europy stanowi to niewygodną rzeczywistość: nawet jeśli sytuacja na froncie militarnym pozostanie w dużej mierze niezmieniona, obciążenie finansowe UE będzie nadal rosnąć. Więcej pakietów pomocowych, wyższe koszty logistyki, rosnąca presja na rynki rolne i potencjalne nowe fale migracji nie byłyby bezpośrednimi konsekwencjami poszczególnych konfliktów, a raczej stopniową erozją gospodarczą.
Jeśli taka sytuacja będzie się utrzymywać i Rosja na stałe przerwie szlaki eksportowe przez Morze Czarne, wojna może przekształcić się z militarnej w ekonomiczną wojnę na wyniszczenie – a rachunek za nią ostatecznie będzie musiała zapłacić nie tylko Ukraina, ale cała Europa.
Prawdziwa rewolucja w tej wojnie nie dokonuje się w okopach. Pojawia się w platformach danych, oprogramowaniu i cyfrowych sieciach zaopatrzenia. Tam rozwija się ekosystem wojskowo-przemysłowy, który fundamentalnie zmienia europejski porządek bezpieczeństwa – w dużej mierze niezauważony w debacie publicznej.
Punkt widzenia Sabiene Jahn .
Ci, którzy dziś mówią o wojnie na Ukrainie, zazwyczaj myślą o liniach frontu, kolumnach czołgów lub dziennej liczbie zniszczonych dronów. Percepcja społeczna koncentruje się na widocznych wydarzeniach. Siła militarna nadal jest postrzegana jako suma uzbrojenia, żołnierzy i zdolności produkcyjnych. Głębsze zmiany zachodzą w przepływie danych między polem bitwy, rozwojem oprogramowania, przemysłem i zaopatrzeniem.
Każdy zniszczony dron, każdy zagłuszony kanał radiowy i każda nowa taktyka generują informacje. Informacje te decydują o tym, która broń zostanie ulepszona, która firma otrzyma kolejny kontrakt i która technologia zostanie rozwinięta w ciągu kilku tygodni. Wojna generuje zatem ciągły strumień użytecznych danych.
Przez dziesięciolecia innowacje wojskowe przebiegały w oddzielnych fazach – badań, rozwoju, testów, zaopatrzenia, produkcji i wdrożenia. Od pomysłu do jego wdrożenia często mijało dziesięć lub piętnaście lat. Na Ukrainie rozwój, wdrożenie, ocena i udoskonalenie następują niemal jednocześnie. Nowe produkty trafiają bezpośrednio na linię frontu, żołnierze testują je w warunkach rzeczywistych, a wnioski z tych badań spływają z powrotem niemal natychmiast. W ciągu kilku tygodni wdrażane są modyfikacje techniczne, które następnie są wykorzystywane w kolejnej bitwie. Sama wojna staje się środowiskiem rozwoju.
Decyzje zakupowe coraz częściej opierają się na stale gromadzonych danych operacyjnych. Decydującym czynnikiem jest udokumentowana wydajność w warunkach bojowych, a nie tylko teoretyczna zdolność. Prawdziwym surowcem są dane dotyczące zasięgu, wskaźników awaryjności, dokładności, czasu dostawy i rzeczywistych korzyści. Kto posiada te informacje, ma przewagę w wiedzy, która przekłada się na udoskonalenia techniczne i korzyści ekonomiczne. (12)
Podczas gdy rządy debatowały nad pakietami zbrojeniowymi i miliardami dolarów pomocy, wyłoniła się cyfrowa infrastruktura, zaprojektowana w celu trwałego połączenia rozwoju, produkcji, rozmieszczenia i zaopatrzenia. Walerij Załuszny znalazł programowy wyraz tego zjawiska. Kiedy były dowódca naczelny ukraińskich sił zbrojnych przemawiał na Międzynarodowych Targach Lotniczych i Kosmicznych w Farnborough w lipcu 2026 roku, określił wojnę jako początek nowej ery militarnej. Ukraina stała się laboratorium nowoczesnej sztuki wojennej. W przyszłości liczebność armii nie będzie już jedynym czynnikiem decydującym. Decydująca będzie jej zdolność do przekształcania doświadczeń w innowacje technologiczne niemal w czasie rzeczywistym. (1)(2)
Nowością jest połączenie dotychczas odrębnych sektorów. Żołnierze pierwszej linii frontu, deweloperzy, startupy, firmy zbrojeniowe, agencje zamówień publicznych, inwestorzy i decydenci polityczni stają się częścią wspólnego cyklu innowacji. W ten sposób tworzy się ekosystem wojskowo-przemysłowy, który znacząco różni się od tradycyjnego przemysłu obronnego. Jego elementy składowe noszą nazwy takie jak DELTA, Mission Control, Brave1, ePoints, DOT-Chain Defence i Manufacturer Dashboard. Razem mają one cyfrowo połączyć praktycznie każdy etap między potrzebami wojskowymi a produkcją przemysłową. Europa wspiera obecnie tę architekturę nie tylko finansowo, ale także zaczyna stopniowo wdrażać kluczowe elementy. W tym właśnie tkwi jej prawdziwe znaczenie: w Europie wyłania się nowy porządek bezpieczeństwa i gospodarki, na długo zanim zostanie ustalony jego ostateczny kształt polityczny. (14)
System uczenia się
Ukraina dąży do zintegrowania potrzeb wojskowych, rozwoju technologicznego i zamówień w jednym cyklu. Doświadczenie bojowe ma być jak najszybciej wdrożone w nowych produktach, zmodyfikowanym oprogramowaniu i innych zamówieniach. (12)
„DELTA” zapewnia cyfrowy obraz świadomości sytuacyjnej. (6) „Kontrola misji” rejestruje i ocenia wdrożenie systemów bezzałogowych. (9) „Brave1” łączy jednostki z deweloperami, startupami, inwestorami i agencjami rządowymi. (5) Zatwierdzone produkty można wybrać za pośrednictwem „Rynku Brave1”. (15) „ePoints” przekłada potwierdzone wyniki na dodatkowe możliwości zamówień. (16) „Obrona łańcucha dostaw” organizuje zawieranie umów, płatności i dostawy. (17) „Panel producenta” zapewnia producentom informacje zwrotne na temat popytu i wdrożenia. (12)
Bitwa generuje dane dotyczące zasięgu, podatności na zakłócenia, awarii i skutków. Deweloperzy modyfikują projekt lub oprogramowanie. Producenci dostosowują produkcję. Ulepszona wersja wraca na linię frontu. Zamówienia liniowe stają się systemem uczącym się. Skraca to czas reakcji. Jednak jednocześnie zmienia układ sił. (12)
Ten, kto decyduje, jakie dane są gromadzone i jak są oceniane, wpływa na popyt. Ten, kto zatwierdza producenta, przyznaje mu dostęp do rynku. Ten, kto decyduje o standardach technicznych i interfejsach, może faworyzować lub wykluczać całe grupy produktów. Platformy pomagają określić, które technologie stają się widoczne, które firmy się rozwijają i które systemy są zamawiane w większych ilościach. Nowy rynek obronny jest w coraz większym stopniu napędzany przez dane, zasady dostępu i oceny cyfrowe. (14)
Przyspieszone w warunkach wojennych
Choć ta architektura wydaje się nowa, jej podstawowa idea sięga czasów sprzed wojny na Ukrainie. Już pod koniec lat 90. XX wieku amerykańscy stratedzy wojskowi, skupieni wokół Arthura K. Cebrowskiego i Johna J. Garstki, opracowali koncepcję „wojny sieciocentrycznej”. Zgodnie z nią, przewaga militarna miała wynikać przede wszystkim z przyspieszonego przepływu informacji. Czujniki, rozpoznanie, dowodzenie i kontrola, przemysł oraz siły operacyjne miały być połączone we wspólną sieć cyfrową. Decydującym czynnikiem nie była zatem wyłącznie wydajność pojedynczego systemu uzbrojenia. Kluczowa stała się szybkość, z jaką informacje mogły być przetwarzane i przekładane na działania militarne. (21)
Ta szkoła myślenia dała początek licznym programom Departamentu Obrony USA w kolejnych dekadach. Terminy takie jak „Joint All-Domain Command and Control” (JADC2), „Mosaic Warfare”, „Software-defined Warfare” i „Acquisition Agility” opierały się na tej samej podstawowej idei: radykalnego skrócenia cykli rozwoju, ułatwienia dostępu innowacji cywilnych do użytku wojskowego oraz zastąpienia sztywnych procesów zamówień systemami edukacyjnymi. Instytucje badawcze Pentagonu, Jednostka Innowacji Obronnych, DARPA oraz think tanki, takie jak RAND, CSIS i Centrum Nowego Bezpieczeństwa Amerykańskiego, pracowały nad tymi koncepcjami na długo przed wojną na Ukrainie. (24)(25)(26)(28)
Ukraina nie wymyśliła tych idei. Wdrożyła je w warunkach wojny egzystencjalnej z szybkością, która wcześniej była niemal niewyobrażalna. Modele teoretyczne stały się platformami cyfrowymi. Właśnie dlatego zachodnie siły zbrojne kierują teraz wzrok ku Ukrainie, ponieważ pokazuje ona, jak koncepcje rozwijane przez dekady można zorganizować w rzeczywistych warunkach bojowych. (29)
Rosja również realizuje szybki cykl innowacji, choć według innej logiki. Jej przemysł obronny jest w większym stopniu kontrolowany przez państwo, zintegrowany pionowo i nastawiony na niższe koszty jednostkowe swoich systemów. Adaptacje są często wprowadzane bezpośrednio w siłach zbrojnych, a następnie wdrażane centralnie. Również w tym przypadku droga od doświadczenia do zmian technologicznych jest znacznie skrócona. (32)(33)
Europa przejmuje zachodnią ideę, której praktyczną skuteczność Ukraina udowodniła w warunkach wojny. Programy takie jak „Brave Germany”, „EDIP” oraz nowa niemiecka strategia rozwoju startupów i scaleupów są wyrazem tego rozwoju. Stopniowo przenoszą one cykle innowacji przyspieszone w warunkach wojny do europejskiego przemysłu obronnego. (49)(62)(69)
Żołnierze jako część procesu rozwoju
Drony, roboty naziemne i systemy zautomatyzowane mają przejąć niebezpieczne zadania i chronić żołnierzy. Nie eliminuje to jednak ryzyka związanego z człowiekiem. Systemy bezzałogowe muszą być przygotowane, kontrolowane, konserwowane i odbudowywane. Operatorów można śledzić, łącza radiowe mogą ulec awarii, a sprzęt może działać nieprawidłowo. Terytorium pozostaje w rękach człowieka, a decyzja o ataku również pozostaje w gestii człowieka.
Model ukraiński skraca czas między opracowaniem a wdrożeniem. Jest to zarówno jego zaleta, jak i etyczna granica. Produkt, który wcześniej przechodził długotrwałe testy na poligonie, teraz szybciej trafia do walki. Jego słabości ujawniają się, gdy awarie mają natychmiastowe konsekwencje. Żołnierz jest zatem czymś więcej niż tylko użytkownikiem gotowej technologii; staje się częścią procesu jej rozwoju. Producenci mogą wprowadzać ulepszenia, inwestorzy – realokować kapitał, a ministrowie – wymieniać. Żołnierz jednak może zapłacić za błąd życiem.
System ePoints jest szczególnie wrażliwy. Nagradza mierzalny wpływ. Potwierdzone trafienie jest łatwo rejestrowane. Uniknięty atak lub oszczędzenie wyczerpanych żołnierzy trudniej przełożyć na system punktowy. System tworzy zachęty, które należy monitorować. (16) Międzynarodowe prawo humanitarne wymaga zróżnicowania, proporcjonalności i środków ostrożności. Atak nie jest usprawiedliwiony tylko dlatego, że zapewnia jednostce lepszy sprzęt. (37)(38) Cyfrowy system oceny nigdy w pełni nie odzwierciedla rzeczywistości. Uwidacznia pewne osiągnięcia, a inne są ledwo mierzalne. W ten sposób może wpływać na zachowanie, nie wydając rozkazów. Co najważniejsze, decyduje, kto potwierdza trafienia, które cele mogą być oceniane i czy zapobieganie krzywdzie ludności cywilnej jest traktowane tak samo poważnie, jak liczba „udanych” ataków. Innowacje wojskowe mogą ratować życie. Mogą również umożliwić przedłużenie wojny w coraz trudniejszych warunkach. Ich wartość zależy od tego, czy ochrona ludności ma pierwszeństwo przed potrzebami systemu.
Rosnąca cyfryzacja wojskowych procesów decyzyjnych rodzi również pytanie, jakie cele są preferowane przez takie systemy. Pod koniec czerwca 2026 roku prezydent Wołodymyr Zełenski zainicjował strategię „sankcji dalekiego zasięgu” poprzez zintensyfikowanie ataków na cele w głębi Rosji. Według jego własnych oświadczeń, celem było zwiększenie presji militarnej i gospodarczej na Moskwę do takiego stopnia, że Rosja byłaby zmuszona negocjować na warunkach ukraińskich. (39)(40) Podczas gdy Kijów rozumiał te ataki jako presję militarną i ekonomiczną, Moskwa określiła je mianem terroryzmu wymierzonego w cele cywilne. Kampania ta pokazała na początku sierpnia, że nawet zaawansowane technologicznie systemy niekoniecznie osiągają cele polityczne. Rosyjska wojna nie zmieniła zasadniczo swojego kursu. Jednocześnie Moskwa zintensyfikowała ataki na ukraińskie zakłady produkujące drony i pociski rakietowe. Zatem wojna oparta na danych nie zastępuje strategii politycznej. (41)
Architekci tej zmiany
Za platformami cyfrowymi stoją decyzje polityczne i ludzie, którzy zmieniają ugruntowane struktury. Mychajło Fiodorow był jednym z głównych architektów tej transformacji. Na arenie międzynarodowej zyskał sławę ministra ds. transformacji cyfrowej. Pod jego kierownictwem stworzono infrastrukturę wykraczającą daleko poza modernizację administracyjną. Wraz z przedłużaniem się wojny, uwaga skupiła się na przemyśle zbrojeniowym. (44)
Fiodorow nie chciał po prostu kupować szybciej. Jego celem był system zaopatrzenia, który stale uczył się na podstawie rzeczywistych potrzeb. Dane miały być punktem wyjścia. Producenci tworzyli produkty dla jednostek, których opinie były bezpośrednio uwzględniane w kolejnym etapie rozwoju. Małe firmy miały możliwość testowania produktów w warunkach rzeczywistych. Nowe technologie mogły być wprowadzane znacznie szybciej. (12)
Ministerstwo Obrony przekształciło się w ten sposób z roli zwykłego komisarza w operatora ekosystemu innowacji. Ustanawiało zasady, zapewniało platformy i organizowało przepływ informacji między linią frontu, przemysłem a badaniami. To zmieniło równowagę sił w obszarze zamówień publicznych i rozwoju. Decydującym czynnikiem stało się teraz to, kto definiował potrzeby, oceniał efektywność, zapewniał dostęp do rynku i kontrolował uzyskane dane. (14)
Kiedy Fiodorow zastosował te zasady do zamówień wojskowych, ekonomiczny rdzeń reformy stał się jasny. Innowacji cyfrowych nie dało się oddzielić od interesów przemysłu. Zamówienia decydowały o rozwoju firm, wykorzystaniu linii produkcyjnych i przepływie miliardów dolarów z funduszy publicznych. (43)(44)
Konflikt między potrzebami wojskowymi a planowaniem gospodarczym
Opór pojawia się tam, gdzie przesuwają się obowiązki, decyzje stają się przejrzyste lub gdy zagrożone są interesy ekonomiczne. Zamówienia nigdy nie są czysto techniczne. Za każdym kontraktem stoją moce produkcyjne, inwestycje i łańcuchy dostaw. Ci, którzy inwestują miliony w maszyny, personel i materiały, potrzebują perspektywy długoterminowych kontraktów. To bezpieczeństwo planowania jest warunkiem koniecznym dla produkcji przemysłowej.
Reformy Fiodorowa częściowo podważyły tę logikę. Jeśli wymagania zmieniają się gwałtownie w wyniku nowych doświadczeń na froncie, produkt może stracić na znaczeniu, nawet jeśli zdolności produkcyjne zostały już ugruntowane. System cyfrowy reaguje szybciej – w tym tkwi jego siła. Jednocześnie pojawia się konflikt między potrzebami wojskowymi a planowaniem ekonomicznym. (44)
Po zwolnieniu Fiodorow otwarcie opisał ten konflikt. Decyzje dotyczące amunicji i innych materiałów mogły kosztować poszczególne firmy znaczne sumy, gdyby popyt się zmienił. Jako przykład podał potencjalną stratę około stu milionów dolarów amerykańskich dla producenta, którego przygotowana produkcja nie spełniała już obecnych wymagań. Potrzeby wojskowe są zmienne. Przemysł jest zmienny tylko w ograniczonym zakresie. (45)
W przetargach na amunicję artyleryjską zwiększona konkurencja doprowadziła do znacznych obniżek cen. Dla państwa oznaczało to niższe wydatki, a dla producentów straty. „Model ukraiński” lepiej dostosowuje popyt do rzeczywistego wykorzystania. Oczekuje się, że produkty sprawdzą się w praktyce, a nie wyłącznie dzięki obietnicom politycznym czy wcześniejszym kontraktom. (42)(43)
Dymisja Fiodorowa poruszyła zatem kwestię tego, kto w przyszłości będzie decydował o rynku, na który jednocześnie napływają ukraińskie środki budżetowe, pomoc międzynarodowa, europejskie programy finansowania i inwestycje prywatne. Mówił o ośrodkach władzy, które sprzeciwiały się jego kursowi – przedsiębiorstwach, podmiotach powiązanych politycznie, oporze w ministerstwie i organach ścigania. Wszystkie te obszary zbiegają się na skrzyżowaniu miliardów dolarów w kontraktach publicznych, interesów przemysłowych i państwowej władzy decyzyjnej. (45)(46)
Chociaż obecnie nie ma jednoznacznych dowodów na to, że za tym zwolnieniem stała jakaś konkretna niemiecka lub europejska firma, cyfryzacja zamówień publicznych zmienia rynek, którego znaczenie gospodarcze wykracza daleko poza Ukrainę: kto dostarcza broń i kto ustala zasady regulujące jej rozwój, ocenę i zakup?
Ciśnienie strukturalne
Reformy Fiodorowa zmieniły mechanizmy zamówień publicznych. Do tego czasu decyzje te podejmowały głównie ministerstwa, sztaby generalne i agencje zamówień publicznych. Między rozmieszczeniem sił a decyzją o zamówieniu mogły upłynąć miesiące, a nawet lata. (46)
Jednostki powinny móc zgłaszać swoje potrzeby w sposób bardziej bezpośredni. Dane operacyjne powinny być w większym stopniu uwzględniane. Przetargi powinny tworzyć konkurencję. Oznaczało to utratę władzy dla uznanych producentów, którzy polegali na długoterminowych zobowiązaniach, dla części administracji ministerialnej, której nieformalna swoboda działania uległa zmniejszeniu, oraz dla Sztabu Generalnego, który delegował część wyboru produktów do doświadczenia jednostek bojowych. (44)(46)
W każdym kraju zakupy broni są powiązane z polityką przemysłową. Linie produkcyjne zapewniają miejsca pracy. Nowe fabryki często powstają dopiero po długoterminowych zobowiązaniach zakupowych. System cyfrowy ocenia bieżące potrzeby. Zakład przemysłowy planuje z wieloletnim wyprzedzeniem. Te dwa aspekty nie zawsze idą ze sobą w parze.
Kiedy państwa inwestują miliardy w moce produkcyjne, nie mogą ich po prostu zamykać na żądanie. Fabryki muszą być wykorzystywane. To stwarza presję strukturalną na utrzymanie linii produkcyjnych, które już powstały – nawet jeśli potrzeby militarne uległy zmianie. W tym momencie linie frontu i przemysł bezpośrednio się przecinają.
granica między pomocą, polityką przemysłową i zamówieniami publicznymi
Niemcy są jednym z najważniejszych partnerów Ukrainy. Nie chodzi już tylko o dostawy broni. Niemcy uczestniczą we wspólnym rozwoju, produkcji, testowaniu i budowie infrastruktury cyfrowej, która łączy potrzeby wojskowe, innowacje i zamówienia. (49)
Inicjatywa „Brave Germany” ma na celu połączenie firm z obu krajów, przyspieszenie testowania technologii i przeniesienie osiągnięć ukraińskich doświadczeń z frontu do produkcji przemysłowej. Według ukraińskich źródeł, obejmuje to dostęp do ekosystemu DELTA oraz współpracę nad modelami sztucznej inteligencji opartymi na rzeczywistych danych operacyjnych. Niemieckie firmy i agencje rządowe mogą uczestniczyć w procesie rozwoju, którego najważniejszym zasobem jest doświadczenie zdobyte podczas trwającej wojny. (49)
„Quantum Systems” dostarcza drony rozpoznawcze i łączy ukraińskie osiągnięcia z możliwościami produkcyjnymi w Niemczech. Wspólnie nawiązali współpracę w zakresie dronów, systemów przechwytujących i bezzałogowych statków naziemnych. Ukraina wnosi doświadczenie operacyjne i krótkie cykle rozwoju, podczas gdy Niemcy zapewniają kapitał, skalowalność i dostęp do rynku europejskiego. (50)(51)
Rheinmetall rozszerza swoją obecność. Przedsięwzięcia joint venture, zakłady naprawcze i produkcyjne, moce produkcyjne amunicji i innych towarów. Takie projekty wymagają długoterminowych kontraktów i znacznych inwestycji. To właśnie tutaj napięcie staje się oczywiste. System cyfrowy ma szybko reagować na zmieniające się potrzeby. Fabryka amunicji działa latami. Co się stanie, jeśli państwo wesprze utworzenie linii produkcyjnej, a produkt później nie będzie już potrzebny w oczekiwanych ilościach? Możliwe są umowy ramowe, minimalne zamówienia, zaliczki lub wykorzystanie przez inne siły zbrojne. W nowych niemiecko-ukraińskich wspólnych projektach opinia publiczna często nie do końca wie, kto ponosi ryzyko inwestycyjne, kto jest właścicielem technologii, jakie istnieją prawa do danych operacyjnych i na jakich warunkach produkty mogą być później sprzedawane. (55)(56)(57)
Transformacja jest jeszcze bardziej widoczna w firmach takich jak Helsing. Ich wartość ekonomiczna tkwi przede wszystkim w oprogramowaniu, sztucznej inteligencji i przetwarzaniu dużych zbiorów danych. Rzeczywiste dane operacyjne usprawniają algorytmy i przyspieszają rozwój systemów autonomicznych. Wojna na Ukrainie służy zatem zarówno jako rynek zbytu, jak i środowisko rozwoju – w warunkach, które trudno byłoby stworzyć w czasie pokoju. Doświadczenia bojowe generują ekonomicznie opłacalne towary, wiedzę techniczną, wytrenowane modele, procesy produkcyjne, patenty i dostęp do nowych rynków. Dlatego kluczowe jest ustalenie, kto jest właścicielem tych aktywów i kto finansuje ich tworzenie. (58)(59)(60)
Niemieckie Siły Zbrojne również zmieniają swoje praktyki zakupowe. Rosną naciski na drastyczne skrócenie czasu rozwoju i przetargów. Doświadczenia z Ukrainy stają się punktem odniesienia. Firma, której technologia jest tam wdrażana, zdobywa doświadczenie, którego nie może posiąść konkurent bez dostępu do pola walki. Finansowana przez państwo dostawa na Ukrainę może jednocześnie służyć jako pomoc rozwojowa dla przyszłego rynku europejskiego. Granica między pomocą, polityką przemysłową a zamówieniami publicznymi zaczyna się zacierać. (54)
Na poziomie europejskim rozwój ten wzmacniają Europejski Fundusz Obronny i Europejski Program Przemysłu Obronnego (EDIP). Ukraiński przemysł zbrojeniowy jest coraz ściślej zintegrowany z europejską bazą. Część miliardów jest bezpośrednio przeznaczana na finansowanie ukraińskiej obronności. Pozostała część wraca poprzez kontrakty z europejskimi firmami. Dalsze środki tworzą wspólne moce produkcyjne. Część transferów jest wykorzystywana na politykę inwestycyjną. (67)(68)(69)(70)
Liczy się przepływ pieniędzy i to, kto nabywa prawa do technologii. Istnieją dwie logiki obok siebie. Jedna obiecuje konkurencję i selekcję opartą na rzeczywistym wpływie, druga zaś kieruje się polityką przemysłową, decyzjami sojuszniczymi i długoterminowymi kontraktami produkcyjnymi. Im bardziej te dwa systemy się ze sobą przeplatają, tym trudniej określić, która logika ma pierwszeństwo w przypadku konfliktu. To powiązanie jest bardziej zaawansowane, niż sugerowałaby debata na temat potencjalnego członkostwa w UE lub NATO. (70)(71)(72)(73)(74)(75)
Integracja sektorowa
Ukraina nie jest członkiem Unii Europejskiej ani NATO. Niemniej jednak w sferze wojskowo-przemysłowej jest głęboko zintegrowana z obiema strukturami – poprzez szkolenia, logistykę, wspólny rozwój, standardy techniczne, programy finansowania i współpracę przemysłową. (76)
NATO koordynuje znaczną część swojego wsparcia za pośrednictwem NSATU w Wiesbaden. Ukraińscy żołnierze są szkoleni, dostawy koordynowane, a zdolności wojskowe są technicznie dostosowane do systemów sojuszniczych. W polskim ośrodku analiz i szkoleń JATEC (Joint Analysis and Training Centre) doświadczenia wojenne są analizowane i udostępniane na potrzeby dalszego rozwoju ukraińskich i zachodnich sił zbrojnych. System DELTA został przetestowany pod kątem interoperacyjności z systemami NATO. Kompatybilność techniczna jest jednak warunkiem wstępnym wspólnych operacji wojskowych. (77)(79)(82)
Unia Europejska już dawno rozszerzyła swoje finansowanie poza dostawy broni. Wspiera szkolenia, produkcję broni, badania i wspólne zamówienia. Ukraińskie firmy są zintegrowane z europejskimi programami finansowania i łańcuchami dostaw. Europejski Program Przemysłu Obronnego zapewnia dedykowane finansowanie dla ukraińskiego przemysłu obronnego. Europejski Fundusz Obronny ułatwia wspólne projekty rozwojowe. Projekty związane z obronnością i podwójnego zastosowania mogą być również finansowane za pośrednictwem Instrumentu na rzecz Ukrainy. (67)(68)(75)
Ponadto istnieje współpraca między organami zamówień publicznych. Międzynarodowa koalicja „CORPUS” zajmuje się kwestiami należytej staranności dostawców, zgodności, digitalizacji łańcuchów dostaw i odporności zamówień publicznych. Ukraińskie platformy, takie jak „DOT-Chain Defence”, są nie tylko postrzegane jako krajowe rozwiązania w sytuacjach wojennych; ich możliwość przeniesienia do struktur europejskich jest wyraźnie badana. (83)
Integracja nie przebiega już zatem wyłącznie w jednym kierunku. Ukraina przyjmuje zachodnie standardy, a jednocześnie zmienia sposób organizacji, wyposażenia i zaopatrzenia współczesnych sił zbrojnych. (29)
Debata polityczna koncentruje się na praworządności, rynku wewnętrznym, konsekwencjach budżetowych i potencjalnych zobowiązaniach do wzajemnej pomocy. W obszarach bezpieczeństwa i polityki przemysłowej fakty są już ustalane. Wspólne fabryki, linie kredytowe, umowy o danych i programy rozwoju zwiększają koszty ewentualnej przyszłej zmiany polityki. (70)(75)(84)
Ukraina nie otrzymuje jednak gwarancji bezpieczeństwa należnych członkowi NATO. Artykuł 5 nie ma do niej zastosowania. Jednocześnie jej siły zbrojne, przemysł zbrojeniowy i infrastruktura cyfrowa są integrowane ze strukturami, które wcześniej służyły głównie członkom sojuszu. Tworzy to „państwo przejściowe”. Zapytanie parlamentarne w sprawie przystąpienia Ukrainy do UE, złożone w niemieckim Bundestagu w 2026 roku, jedynie marginalnie dotyka tego procesu integracji wojskowo-technicznej. Proces ten jest w rzeczywistości bardziej zaawansowany niż wiele obszarów formalnie negocjowanych. (84)(86)
Integracja instytucjonalna nie jest bynajmniej pozbawiona sprzeczności. Walerij Sałuszny, ambasador Ukrainy w Londynie, publicznie zakwestionował dotychczasową logikę przystąpienia do NATO w sierpniu 2026 roku. Ukraina przez dwanaście lat przyjmowała standardy NATO, słysząc rok po roku, że akcesja jest nieuchronna. „Niestety, nigdy nie dołączymy do NATO” – oświadczył. Jednocześnie potwierdził poważne braki militarne sojuszu. Sojusz nadal przestrzega doktryn z czasów II wojny światowej, mimo że sposób prowadzenia wojny uległ zasadniczej zmianie. Według Sałusznego, NATO „prawdopodobnie będzie potrzebowało kolejnych dwunastu lat, aby osiągnąć standardy niezbędne do osiągnięcia co najmniej połowy poziomu Federacji Rosyjskiej”. Dlatego też dostrzega realną perspektywę w przyszłym europejskim bloku bezpieczeństwa. (87)(88)
Ta ocena jest niezwykła. Pochodzi ona od tego samego wojska, którego armia jest obecnie uważana za wzór dla zachodniej modernizacji. Ukraina coraz częściej postrzega siebie jako współtwórcę nowej europejskiej architektury wojskowej, której doświadczenia mają obecnie wzajemny wpływ na państwa NATO i Unię Europejską. To zmienia perspektywę i prowadzi do niezwykłej zmiany ról. Przez dekady NATO było uważane za punkt odniesienia, do którego Ukraina musiała się dostosować. (80)(87)
Klasyczny dylemat bezpieczeństwa
Uzasadnienie Zachodu jest jasne. Zaatakowane państwo musi zachować zdolność do samoobrony. Produkcja broni w Europie powinna wzrosnąć, zależność od Stanów Zjednoczonych powinna się zmniejszyć, a dalsze postępy Rosji powinny zostać powstrzymane. Z rosyjskiej perspektywy te same środki wydają się trwałym przesunięciem militarnym zachodniej przestrzeni bezpieczeństwa na wschód. Ukraina nie zostanie członkiem NATO, ale jej siły zbrojne zostaną przestawione na systemy zachodnie, jej logistyką zajmą się państwa NATO, jej przemysł zostanie zintegrowany z europejskimi łańcuchami dostaw, a jej oprogramowanie dowodzenia i kontroli zostanie technicznie kompatybilne. (76)(82)(98)
Polityka bezpieczeństwa nie jest jednak mierzona wyłącznie deklarowanymi intencjami. Jej skutki dla drugiej strony są równie istotne. To rodzi klasyczny dylemat bezpieczeństwa. Jedna strona opisuje zbrojenia jako ochronę, podczas gdy druga postrzega je jako rosnące zagrożenie i odpowiada własnym zbrojeniem. (93)
Po zakończeniu zimnej wojny istniała krótkotrwała możliwość paneuropejskiego porządku, w którym Rosja i państwa Europy Środkowej i Wschodniej nie byłyby trwale zorganizowane przeciwko sobie. Ta możliwość nie została zrealizowana. Układ „dwa plus cztery” nie zawiera w istocie zakazu przyszłego rozszerzenia NATO. Jednakże zgoda Związku Radzieckiego na zjednoczenie Niemiec zrodziła się w atmosferze współpracy w zakresie bezpieczeństwa i pokoju. Późniejsze wydarzenia znacznie odbiegały od tego stanu rzeczy. (90)(91)(92)
NATO rozszerzyło się na wschód. W 2008 roku sojusz ogłosił, że Ukraina i Gruzja staną się kiedyś jego członkami. Od 2014 roku współpraca wojskowa zacieśniła się, a po 2022 roku została rozszerzona o kompleksową współpracę w zakresie szkoleń, logistyki, uzbrojenia i danych. Z prawnego punktu widzenia Rosja nie ma prawa weta. Z politycznego punktu widzenia pojawia się pytanie, czy porządek może pozostać trwale stabilny, jeśli interesy bezpieczeństwa mocarstwa są traktowane jako fundamentalnie nieuprawnione. (85)(98)
Dla Moskwy ten przejściowy stan rzeczy na Ukrainie może wydawać się de facto zbliżeniem z NATO bez formalnego przystąpienia. Dla Kijowa pozostaje on niewystarczający, ponieważ wsparcie nie jest powiązane z automatyczną pomocą. Formalna neutralność byłaby teoretycznie możliwa, ale jej praktyczna treść staje się coraz bardziej niejasna, im więcej sił zbrojnych, platform oprogramowania, zakładów produkcyjnych i łańcuchów dostaw jest zaangażowanych. (76)(86)
Zachodnie stanowisko przeciwne głosi, że właśnie te więzi są konieczne. Tylko silna militarnie Ukraina może zapobiec ponownym atakom. To założenie pozostaje jednak niepotwierdzone. Podobnie nie dowiedziono, że stale rosnące zbrojenia prowadzą do stabilniejszego porządku. Istnieją programy i budżety na produkcję dronów, fabryki amunicji, modele sztucznej inteligencji i wspólne zamówienia. Brakuje również konkretnych struktur dla nowego paneuropejskiego porządku bezpieczeństwa. (67)(70)
To zmienia znaczenie europejskiego pojęcia pokoju. Pokój coraz częściej jawi się jako wynik przewagi militarnej, a nie jako porządek wzajemnie ograniczonej władzy. Europa przygotowuje się organizacyjnie, przemysłowo i finansowo do długotrwałego konfliktu. Nie zdecydowała jeszcze z taką samą determinacją, jaki porządek polityczny powinien kiedyś położyć kres temu konfliktowi.
Innowacje wojskowe stają się częścią polityki gospodarczej
Debata na temat wojny zazwyczaj koncentruje się na indywidualnych decyzjach: nowym pakiecie uzbrojenia, dodatkowej linii kredytowej, kolejnym zakładzie produkcyjnym. Dopiero patrząc na całość, staje się jasne, że tworzy to nowy porządek militarno-przemysłowy.
Ukraina nie rozwija już swojej obrony w izolacji. Europejskie firmy inwestują w ukraińskie moce produkcyjne. Ukraińscy producenci są integrowani z zachodnimi łańcuchami dostaw. Powstają wspólne programy badawcze. Platformy danych stają się technicznie kompatybilne. Start-upy otrzymują finansowanie rządowe. Procesy zamówień publicznych są przyspieszane i ściślej powiązane z danymi operacyjnymi. (67)
Strategia Niemiec dotycząca startupów i scaleupów szczególnie wyraźnie ilustruje tę zmianę. Bezpieczeństwo i obronność są wyraźnie uwzględnione w rządowym finansowaniu innowacji. Młode firmy mają łatwiej pozyskiwać kapitał, ściślej współpracować z uznanymi korporacjami i uzyskać szybszy dostęp do użytkowników rządowych i kanałów zamówień publicznych. Innowacje wojskowe stają się zatem częścią ogólnej polityki gospodarczej. (62)
Pieniądze na obronność nie finansują już wyłącznie gotowych produktów. Są one przeznaczane na badania, inwestycje, zakłady produkcyjne, infrastrukturę danych i rozwój przemysłu. To tworzy więzi wykraczające poza pojedynczy budżet i wykraczające poza zakończenie obecnej wojny. (70)
Z każdą nową fabryką rośnie presja polityczna, by działać z pełną wydajnością. Z każdym wspólnym przedsięwzięciem rosną koszty późniejszego wycofania produkcji. Z każdym zastrzeżonym systemem danych rośnie zależność technologiczna. To, co zaczyna się jako tymczasowa reakcja na ostry kryzys, może stać się trwałą strukturą.
Władza decyzyjna w coraz większym stopniu należy do podmiotów kontrolujących dostęp, standardy i dane. Procesy cyfrowe nie eliminują tradycyjnej władzy, lecz ją przesuwają. Warunki umów, prawa do danych, struktury własności i gwarancje rządowe są często znacznie mniej przejrzyste. To właśnie w tych momentach zapadają decyzje o tym, kto czerpie korzyści ekonomiczne, a kto ponosi ryzyko.
Debata publiczna musi uchwycić szerszy obraz: jaką strukturę przemysłową buduje Europa, jakie zobowiązania z niej wynikają i jak można później wprowadzić korekty polityczne. Prawdziwa zmiana dokonuje się w budżetach, programach finansowania, platformach oprogramowania, kontraktach i decyzjach produkcyjnych. To właśnie tutaj powstaje architektura, która przetrwa wojnę.
Nowe zamówienie
Wojna nie rozpoczęła się w 2022 roku. Walki w Donbasie trwały już od 2014 roku, a Ukraina zacieśniała więzi polityczne, militarne i gospodarcze z USA, Wielką Brytanią, NATO, a później z UE. (94)(98) Porozumienia mińskie miały na celu zakończenie konfliktu. (95) Późniejsze oświadczenia Merkel i Hollande’a, że dali Ukrainie również czas na wzmocnienie sił zbrojnych, ujawniły, że proces dyplomatyczny był również wykorzystywany strategicznie. (96)(97)
Waszyngton i Londyn wcześnie posunęły się naprzód w zakresie szkoleń, zbrojeń, współpracy wywiadowczej i dostosowania wojskowego. Europa przyjęła to podejście i po 2022 roku przekształciła je w kompleksową architekturę przemysłową, zaopatrzeniową i danych. Ta strategia, która dopuszczała eskalację, stopniowo usuwała Ukrainę ze strefy wpływów Rosji. Stworzono programy i porozumienia dotyczące zbrojeń, produkcji, interoperacyjności i długoterminowego zaangażowania. Nie wyłonił się jednak żaden równoważny element wspólnego porządku bezpieczeństwa z Rosją. (76)(98)
Ukraina prawnie nie jest członkiem UE ani NATO. Jednak pod względem militarnym, technologicznym i przemysłowym jest głęboko zintegrowana ze sferą zachodnią. Europejski przemysł zbrojeniowy uległ rozbudowie, Rosja została trwale wykluczona, a podział polityczny kontynentu pogłębił się. W 2022 roku Rosja odpowiedziała militarnie na konflikt, który Moskwa postrzegała jako zagrożenie i którego celem była ochrona ludności rosyjskojęzycznej i rosyjskiej. To obala narrację o wojnie, która rozpoczęła się bez warunków wstępnych. (94)(95)
Strategiczny „zysk” Zachodu jest już zapewniony, niezależnie od wyniku militarnego. Ukraina została trwale zintegrowana ze strukturami zachodnimi, Europa nastawiona jest na długoterminową remilitaryzację, a jej dawne powiązania z Rosją zostały w dużej mierze zniszczone. Cenę płacą przede wszystkim mieszkańcy Ukrainy i społeczeństwa europejskie, których budżety i priorytety polityczne są od dziesięcioleci ograniczone, a systemy zabezpieczeń społecznych i infrastruktura publiczna są coraz bardziej zaniedbywane i niszczone.
O tym, w jakim stopniu ta reorganizacja przenika już codzienne życie, świadczą „przygotowania zapobiegawcze” do ewentualnej nowej służby cywilnej. Federalne Ministerstwo Spraw Rodzinnych przeprowadziło ankietę wśród 23 dużych stowarzyszeń, aby ustalić, czy mogłyby one zapewnić miejsca dla osób odmawiających służby wojskowej z powodów sumienia w przypadku reaktywacji poboru. 22 z nich zasygnalizowało swoją gotowość. Jednocześnie organizacje pomocy społecznej ostrzegają przed wykorzystywaniem obowiązkowej służby zastępczej do maskowania niedoborów kadrowych w opiece pielęgniarskiej, służbach ratunkowych i instytucjach społecznych, co dodatkowo osłabiałoby wolontariat. W ten sposób gromadzenie broni nie tylko blokuje pieniądze i przemysł, ale także zaczyna włączać państwo opiekuńcze, siłę roboczą i służby cywilne w logikę mobilizacji polityki bezpieczeństwa. (99)(100)(101)
Fabryka wojny produkuje zatem coś więcej niż broń. Produkuje nowy porządek. A porządek ten był ewidentnie o wiele lepiej przygotowany niż pokój. Im więcej fabryk powstanie, przestrzenie danych zostaną połączone, a standardy ujednolicone, tym silniejszy stanie się interes w dalszym istnieniu tej architektury. Decydującym czynnikiem nie jest deklarowana intencja poszczególnych rządów. Decydująca jest dynamika architektury bezpieczeństwa, która w perspektywie długoterminowej wiąże instytucje, przemysły i budżety publiczne z konfrontacją. Polityka pokojowa będzie musiała pewnego dnia odwrócić ten rozwój sytuacji. Jak dotąd nie ma programów ani instytucji, które mogłyby temu służyć.
Nie oznacza to, że wojna staje się celem politycznym. Stanowi jednak instytucjonalny punkt odniesienia, z którego legitymizuje się nowy porządek.
[chyba dobre, choć rozwlekłe (Niemcy w ogóle lubią krążyć wokół ronda, bo brak im jaj by przejść do sedna) ]
1994: Karlsruhe i Force XXI (TRADOC 525-5)
Opinia Wolfganga Effenbergera .
Obowiązująca obecnie niemiecka Ustawa Zasadnicza nie zawiera ogólnego zakazu misji zagranicznych , lecz ustanawia ścisłe ograniczenia konstytucyjne. Odpowiednie przepisy to przede wszystkim artykuły 24, 26, 87a i 115a Ustawy Zasadniczej, a także orzecznictwo Federalnego Trybunału Konstytucyjnego.
Ustawa zasadnicza z 1949 r. zawierała już artykuł 24, ale konkretna formuła pokoju i bezpieczeństwa zbiorowego zawarta w ustępie 2 została wprowadzona w „Ustawie uzupełniającej Ustawę zasadniczą” w kontekście przystąpienia do NATO, którą przyjęto 19 marca 1956 r. (1)
Prawie rok wcześniej, 6 maja 1955 r., przystąpienie Republiki Federalnej Niemiec do NATO stało się prawnie skuteczne na mocy prawa międzynarodowego wraz ze złożeniem dokumentu przystąpienia w Waszyngtonie – Niemcy stały się w ten sposób oficjalnie 15. członkiem sojuszu. (2)
Artykuł 24 ust. 2 Ustawy Zasadniczej stanowi podstawę dzisiejszych działań zagranicznych. Artykuł ten został ostatnio zmieniony w kontekście integracji europejskiej 22 grudnia 1992 r. Nowelizacja ta stworzyła podstawę konstytucyjną dla udziału Republiki Federalnej Niemiec w systemach bezpieczeństwa zbiorowego (później ONZ, NATO itd.) i ograniczenia jej suwerennych praw w tym celu – wyraźnie „dla zachowania pokoju”. (3)
Decydujący moment zwrotny nastąpił wraz z tzw. orzeczeniem o nieistnieniu kraju z 12 lipca 1994 r .
Zgodnie z tą zasadą, rozmieszczenie niemieckich sił zbrojnych poza granicami Niemiec jest generalnie dopuszczalne, jeżeli odbywa się w ramach i zgodnie z zasadami systemu bezpieczeństwa zbiorowego oraz za uprzednią zgodą Bundestagu. Dało to początek obowiązkowi rezerwacji parlamentarnej .
Każde zbrojne użycie siły za granicą wymaga zazwyczaj zgody Bundestagu (niemieckiego parlamentu federalnego). Zostało to później uregulowane bardziej szczegółowo w ustawie o udziale w parlamencie (2005). Użycie siły w kontekście „bezpieczeństwa zbiorowego”
Otwarcie konstytucji na „systemy bezpieczeństwa zbiorowego” dotyka również przeciwnego bieguna w Ustawie Zasadniczej: podczas gdy artykuł 24 ust. 2 Ustawy Zasadniczej wyraźnie zezwala na integrację Republiki Federalnej z ONZ i NATO „dla zachowania pokoju”, artykuł 26 Ustawy Zasadniczej wyznacza czerwoną linię, po przekroczeniu której taka integracja staje się użyciem siły z naruszeniem prawa międzynarodowego – mianowicie gdy działania zakłócają „pokojowe współistnienie narodów” i „w szczególności przygotowują do prowadzenia wojny agresywnej”.
Niesprowokowane bombardowanie pozostałej części Jugosławii, przeprowadzone bez mandatu ONZ przez 78 dni i nocy, niewątpliwie stanowiło zwykłą wojnę agresywną, według Willy’ego Wimmera, ówczesnego wiceprzewodniczącego Zgromadzenia Ogólnego OBWE. Oświadczenie Wimmera popiera większość ekspertów prawa międzynarodowego, którzy uważają, że atak nie jest objęty obowiązującym prawem międzynarodowym. (4)
Ponieważ wojny agresywne są w Niemczech przestępstwami karalnymi, między innymi, emerytowany admirał Friedrich R. Schmäling złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. Prokuratura Federalna nie wniosła jednak oskarżenia, argumentując, że zdaniem prokuratury nie było wystarczającego podejrzenia popełnienia przestępstwa „przygotowania wojny agresywnej” w rozumieniu obowiązującego wówczas artykułu 80 niemieckiego Kodeksu karnego. Niemcy nie brały udziału w „przygotowaniach wojny agresywnej” lub uczestniczyły w nich „tylko” w ramach operacji sojuszniczej. To skutecznie otworzyło drogę do dopuszczenia udziału, o ile przygotowania formalnie odbywały się gdzie indziej. (5)
Niemcy aktywnie uczestniczyły w tym przedsięwzięciu, m.in. poprzez użycie myśliwców Tornado, które wykonały setki lotów bojowych i wystrzeliły ponad 200 pocisków na terytorium Jugosławii. (6)
W 1999 roku Jugosławia wniosła do Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości sprawę przeciwko dziesięciu państwom NATO – w tym Niemcom – za naruszenie zakazu użycia siły zawartego w artykule 2, ust. 4 Karty Narodów Zjednoczonych (atak bez uprzedniej agresji ze strony Republiki Federalnej Jugosławii). (7)
Liczne niezależne raporty ekspertów oraz „Trybunał Międzynarodowy” (bez formalnego upoważnienia ONZ) jednoznacznie zakwalifikowały to rozmieszczenie jako nielegalną wojnę agresywną w świetle prawa międzynarodowego, również w odniesieniu do udziału Niemiec. (8)
Podjęta przez Jugosławię próba prawnego zakwestionowania ataku NATO z 1999 r. przed Międzynarodowym Trybunałem Sprawiedliwości (MTS) okazała się nieskuteczna, jednak politycznie operacja ta nadal stanowi ważny dowód na to, że naruszała ona zakaz użycia siły zawarty w Karcie Narodów Zjednoczonych.
Co dokładnie zrobiła Jugosławia w 1999 roku?
29 kwietnia 1999 r. Republika Federalna Jugosławii wniosła do Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w Hadze pozew przeciwko dziesięciu państwom NATO: Belgii, Niemcom, Francji, Wielkiej Brytanii, Włochom, Kanadzie, Holandii, Portugalii, Hiszpanii i Stanom Zjednoczonym. (9)
Jugosławia oskarżyła te państwa o naruszenie zakazu użycia siły zawartego w artykule 2 ust. 4 Karty Narodów Zjednoczonych (atak militarny bez uprzedniej agresji ze strony Jugosławii i bez mandatu ONZ), a także o naruszenie zakazu interwencji, zasady suwerenności i norm międzynarodowego prawa humanitarnego (ataki na cele cywilne, oskarżenia o ludobójstwo). (10)
Wynik w MTS
MTS rozpatrywał równolegle dziesięć odrębnych spraw – co było pierwszym tego typu przypadkiem w historii – i miał rozstrzygnąć o legalności użycia siły.
Jednakże w swoim wyroku z dnia 15 grudnia 2004 r. MTS uznał się za niewłaściwy:
Uzasadnienie: W momencie interwencji NATO Jugosławia nie była członkiem Organizacji Narodów Zjednoczonych i nie uznała skutecznie jurysdykcji Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości; w związku z tym nie miała podstaw prawnych do wniesienia pozwu.
W rezultacie nie zapadł żaden wyrok merytoryczny – to znaczy nie wydano żadnego oficjalnego orzeczenia Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie tego, czy operacja NATO była sprzeczna z prawem międzynarodowym, czy też nie. (11)
Ocena w świetle prawa międzynarodowego pomimo braku orzeczenia MTS
Niezależnie od MTS wielu ekspertów prawa międzynarodowego (Simma, Cassese, Hilpold i inni) uważa, że rozmieszczenie sił stanowiło naruszenie artykułu 2(4) Karty Narodów Zjednoczonych, ponieważ nie było ono samoobroną ani nie opierało się na rezolucji Rady Bezpieczeństwa. (12)
Grupy badawcze zajmujące się pokojem, Unia Humanistyczna i Trybunał Berliński jednoznacznie określiły tę wojnę jako nielegalną wojnę agresywną w świetle prawa międzynarodowego, naruszającą bezwzględny zakaz użycia siły. (13)
MTS oddalił sprawę z przyczyn formalnych (brak jurysdykcji), a nie dlatego, że uznał atak za zgodny z prawem.
Eksperci nadal powszechnie uważają, że użycie tej broni stanowi naruszenie prawa międzynarodowego, mimo że w samej sprawie nie zapadł żaden wyrok Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości. (14)
Równolegle w jurysprudencji niemieckiej można zaobserwować następującą linię:
W 2006 roku niemiecki Federalny Trybunał Sprawiedliwości (BGH) wydał orzeczenie w sprawie ataku NATO na most, stwierdzając, że niemieckie samoloty nie brały bezpośredniego udziału w tym konkretnym ataku; naruszenia prawa międzynarodowego przez inne państwa NATO można było przypisać Niemcom tylko wtedy, gdyby niemieckie władze zostały poinformowane o szczegółach operacji. (15)
Linia polityczna rządu federalnego
Rząd niemiecki do dziś oficjalnie utrzymuje stanowisko, że operacja ta nie była sprzeczna z prawem międzynarodowym, lecz stanowiła raczej rodzaj „interwencji humanitarnej” mającej na celu ochronę Albańczyków z Kosowa; wyraźnie zaprzecza, że stanowiła ona wojnę agresywną w rozumieniu artykułu 26 Ustawy Zasadniczej. (16)
Uniemożliwia to państwu i władzy sądowniczej zakwalifikowanie tej operacji jako wojny agresywnej – a tym samym stwarza podstawę do odstąpienia od wszczęcia postępowania karnego przeciwko odpowiedzialnym.
Konsekwencja: „Udział jest dozwolony”
Zgodnie z prawem międzynarodowym użycie siły jest powszechnie uznawane za naruszenie zakazu stosowania siły.
Zgodnie z prawem karnym i konstytucyjnym odpowiedzialność Niemiec interpretuje się w ten sposób, że nie były one „organizatorami” wojny agresywnej, lecz uczestnikami operacji sojuszniczej, która jest politycznie uzasadniona jako akcja humanitarna.
Praktyczną konsekwencją tego jest to, że dopóki inicjatywa, planowanie i „przygotowanie” operacji wojskowej naruszającej prawo międzynarodowe leży po stronie partnerów sojuszu, a Niemcy mogą powoływać się na udział w ramach systemu bezpieczeństwa zbiorowego (art. 24 ust. 2 GG), udział ten nie będzie ścigany jako wojna napastnicza.
Zgodnie z artykułem 87a ust. 1 Ustawy Zasadniczej Rząd Federalny tworzy siły zbrojne w celu obrony.
Pierwotna zasada przewodnia Ustawy Zasadniczej z 1949 r. miała wyraźnie charakter defensywny: dlatego też Bundeswehrę po jej utworzeniu w 1955 r. można było postrzegać jedynie jako armię obronną.
Pierwotne stwierdzenie konstytucyjne, iż „Siły zbrojne mogą być użyte w celach obronnych jedynie w zakresie wyraźnie dozwolonym przez niniejszą Ustawę Zasadniczą”, nie dopuszczało, aby użycie sił zagranicznych zostało objęte wyjątkiem do czasu zjednoczenia.
Termin „wyraźnie” jest tu kluczowy. Ustawa Zasadnicza rzeczywiście zawiera wyraźne upoważnienia do rozmieszczania Bundeswehry na terenie Niemiec, na przykład:
Artykuł 35 Ustawy Zasadniczej (Pomoc administracyjna w przypadku klęsk żywiołowych i szczególnie poważnych awarii),
Artykuł 87a ust. 3 i 4 Ustawy Zasadniczej (ochrona obiektów cywilnych),
Artykuł 91 Ustawy Zasadniczej (stan wyjątkowy).
W przeciwieństwie do tego, żaden przepis Ustawy Zasadniczej nie stanowi wprost, że Bundeswehra może prowadzić misje zbrojne poza granicami kraju.
Z tej obserwacji liczni prawnicy konstytucyjni i krytycy dochodzą do wniosku, że artykuł 87a ust. 2 Ustawy Zasadniczej pierwotnie miał obejmować jedynie wyjątkowe przypadki wyraźnie uregulowane w Ustawie Zasadniczej – zwłaszcza te dotyczące spraw wewnętrznych.
Federalny Trybunał Konstytucyjny w tzw. orzeczeniu Out-of-Area z 1994 r. przedstawił odmienne stanowisko.
Otworzyło to drogę do rozmieszczania sił zbrojnych za granicą na mocy artykułu 24 ust. 2 Ustawy Zasadniczej.
„Federacja może, w celu
zachowania pokoju,przystąpić do systemu wzajemnego
bezpieczeństwa zbiorowego…”
Zdaniem sądu, taka klasyfikacja obejmuje również gotowość do wypełniania zobowiązań wojskowych w ramach tego systemu. Z tego wynika konstytucyjna podstawa do zbrojnego rozmieszczania sił poza granicami kraju w ramach tych systemów.
Krytycy twierdzą jednak:
Artykuł 24 Ustawy Zasadniczej nie wspomina o siłach zbrojnych ani operacjach militarnych .
Mówi tylko o zintegrowaniu się z systemem bezpieczeństwa zbiorowego.
Gdyby twórcy konstytucji zamierzali zezwolić na zbrojne rozmieszczanie sił poza granicami kraju, wyraźnie by to uregulowali – zgodnie z brzmieniem artykułu 87a, ustęp 2 .
Odnosiło się to wyraźnie do działań krajowych, takich jak reagowanie na wszelkiego rodzaju katastrofy: powodzie, pożary, śnieżyce. Działania policyjne zostały włączone dopiero później.
Tło historyczne
Wojny agresywne przeciwko Polsce (1939) i Związkowi Radzieckiemu (1941) doprowadziły do powstania Bundeswehry w 1955 roku, która stała się siłą obronną. Podczas rozważań nad konstytucją wojskową priorytetem była obrona narodu i sojuszu; interwencje militarne na całym świecie nie były wówczas brane pod uwagę.
Kilku ekspertów prawa konstytucyjnego i międzynarodowego – w tym Norman Paech, Dieter Deiseroth, Erhard Denninger i Martin Kutscha – argumentuje, że możliwość zbrojnego rozmieszczenia Bundeswehry poza granicami kraju nie wynika bezpośrednio z brzmienia Ustawy Zasadniczej, lecz została dopuszczona konstytucyjnie dopiero poprzez daleko idącą interpretację artykułu 24 ust. 2 Ustawy Zasadniczej w wyroku Federalnego Trybunału Konstytucyjnego z 12 lipca 1994 r. w sprawie „poza obszarem działania”. Inni eksperci prawa konstytucyjnego nie zgadzają się z tą interpretacją i postrzegają orzeczenie jako doprecyzowanie uprawnienia już zapisanego w Ustawie Zasadniczej.
Ważne jest zatem rozróżnienie dwóch poziomów:
Brzmienie Ustawy Zasadniczej stanowi istotną część krytyki konstytucyjnej działań zagranicznych.
Jednakże obecny stan prawny jest determinowany przez orzecznictwo Federalnego Trybunału Konstytucyjnego. Zgodnie z tym orzecznictwem, zbrojne rozmieszczenie wojsk za granicą jest zgodne z konstytucją w warunkach ustalonych przez Trybunał.
Argument przedstawiony przez Normana Paecha i in. jest interpretacją konstytucyjną, którą można obronić , ale nie odpowiada ona obecnie dominującej interpretacji Federalnego Trybunału Konstytucyjnego. Właśnie z tego powodu pozostaje przedmiotem debaty konstytucyjnej.
W tym momencie należy krytycznie ocenić rezultaty dotychczasowych działań zagranicznych podjętych na podstawie artykułu 24 ust. 2 Ustawy Zasadniczej (GG) – „Federacja może w celu utrzymania pokoju przystąpić do systemu wzajemnego bezpieczeństwa zbiorowego …”.
Zagraniczne rozmieszczenie niemieckich sił zbrojnych po wydaniu decyzji o wyłączeniu ich z obszaru działań wojennych
Po orzeczeniu Federalnego Trybunału Konstytucyjnego z 12 lipca 1994 r. Bundestag zatwierdził pierwsze zbrojne rozmieszczenie wojsk za granicą 22 lipca 1994 r. Od tego czasu Bundeswehra brała udział w licznych misjach ONZ, NATO, UE lub koalicji międzynarodowych. (17)
Do najważniejszych misji należą:
Ponadto prowadzono liczne mniejsze misje, na przykład w Sudanie, Sudanie Południowym, Saharze Zachodniej, Gruzji, na Rogu Afryki i na Morzu Śródziemnym. (18)
Niezależnie od dopuszczalności prawnej ustanowionej w artykule 24 ust. 2 Ustawy Zasadniczej, w niniejszym rozdziale dokonano krytycznej analizy politycznej i praktycznej oceny rozmieszczeń :
Po ponad trzech dekadach niemieckiej obecności za granicą, rezultaty są otrzeźwiające. Ani w byłej Jugosławii, ani w Afganistanie, ani w Mali, nie da się zaprowadzić trwałego pokoju. Zamiast tego, spuścizną są rozległe zniszczenia infrastruktury, szkody w środowisku, wysokie ofiary wśród ludności cywilnej i niestabilna sytuacja polityczna. Ta ocena nasuwa fundamentalne pytanie, czy zbrojne rozmieszczenie wojsk za granicą jest rzeczywiście odpowiednim sposobem na zapewnienie pokoju, czy też często staje się elementem eskalacji napięcia.
Czy operacje te służyły pokojowi na świecie?
Pogląd ten podzielają Rząd Federalny Niemiec, NATO i Organizacja Narodów Zjednoczonych. (19)
Siły KFOR odegrały znaczącą rolę w zapobieżeniu nawrotowi szeroko zakrojonej przemocy po wojnie w Kosowie.
UNIFIL przyczynił się do stabilizacji granicy między Izraelem a Libanem.
Operacje antypirackie u wybrzeży Somalii chronią międzynarodową żeglugę.
Misje szkoleniowe wzmocniły struktury bezpieczeństwa państwa.
Krytycy twierdzą:
Wiele operacji nie osiągnęło zamierzonych celów politycznych, a nawet wywołało nowe konflikty.
Afganistan (2001–2021): Po dwudziestu latach wojny talibowie ponownie przejęli władzę.
Mali: Mimo wieloletniej obecności sił międzynarodowych sytuacja bezpieczeństwa uległa znacznemu pogorszeniu; niemieckie siły zbrojne się wycofały.
Somalia: Misja ONZ nie była w stanie zapobiec upadkowi państwa.
Kosowo: Mimo że przemoc została osłabiona, konflikt polityczny między Serbią a Kosowem trwa do dziś.
Z tej perspektywy wiele misji zagranicznych postrzega się raczej jako działania mające na celu zarządzanie konfliktami , a nie trwałe budowanie pokoju .
Kosowo (od 1999 r.): Zwolennicy argumentowali, że interwencja zapobiegła dalszym przesiedleniom. Krytycy wskazują, że interwencja odbyła się bez mandatu Rady Bezpieczeństwa ONZ, ustanawiając tym samym precedens dla interwencji wojskowych poza systemem bezpieczeństwa zbiorowego. Co więcej, konsekwencje dla środowiska i zdrowia – takie jak użycie amunicji ze zubożonym uranem przez państwa NATO – są nadal przedmiotem debaty.
Afganistan (2001–2021): Pierwotnym celem była walka z Al-Kaidą i stabilizacja kraju. Po dwudziestu latach misja zakończyła się dojściem talibów do władzy. Nawet wielu ich byłych zwolenników mówi teraz o otrzeźwiającym lub nieudanym wyniku. Zbudowano infrastrukturę, ale jednocześnie wojna spowodowała ogromne straty ludzkie i środowiskowe.
Mali (2013–2024): Niemcy uczestniczyły w misjach MINUSMA i EUTM Mali. Pomimo wieloletniej obecności, sytuacja bezpieczeństwa uległa pogorszeniu, krajem wstrząsnęło kilka wojskowych zamachów stanu, a misje międzynarodowe zostały ostatecznie przerwane. Wielu obserwatorów uważa, że pożądanej stabilizacji nie udało się osiągnąć.
W tym kontekście krytycy stawiają zasadnicze pytanie, czy tego typu operacje rzeczywiście służyły „zachowaniu pokoju”, o którym mowa w artykule 24 Ustawy Zasadniczej, czy też były prowadzone w celu realizacji geopolitycznych celów USA i dążenia do jednobiegunowego porządku światowego.
Nie ulega wątpliwości, że:
Broszura TRADOC 525-3-1 Zwycięstwo w złożonym świecie 2020–2040 (2014) skupia się na złożonym środowisku bezpieczeństwa, w którym ściśle ze sobą powiązane są instrumenty wojskowe, ekonomiczne, informacyjne, cybernetyczne i polityczne;
Stany Zjednoczone i inne państwa w ostatnich dekadach kilkakrotnie popierały lub zabiegały o zmianę reżimu (na przykład w Iraku w 2003 r. lub w Libii w 2011 r.; inne przypadki budzą kontrowersje w badaniach);
Tak zwane „kolorowe rewolucje” są oceniane w kręgach akademickich bardzo różnie. Podczas gdy niektórzy postrzegają je przede wszystkim jako wewnętrznie napędzane ruchy demokratyczne, inni podkreślają rolę wsparcia Zachodu za pośrednictwem organizacji państwowych i niepaństwowych. Nie ma jednolitej oceny w tej kwestii.
Z tej perspektywy zagraniczne działania Bundeswehry nie powinny być rozpatrywane w oderwaniu od reszty, ale raczej w kontekście szerszej zachodniej strategii bezpieczeństwa i interwencji.
Historia niemieckich działań zagranicznych staje się jeszcze bardziej krytyczna, gdy rozpatruje się ją nie w oderwaniu od kontekstu, lecz w strategicznym kontekście zachodnich doktryn bezpieczeństwa. Koncepcje takie jak broszura TRADOC 525-3-1 „Zwycięstwo w złożonym świecie 2020–2040” opisują krajobraz konfliktu, w którym środki wojskowe, ekonomiczne, informacyjne i polityczne są ściśle ze sobą powiązane. W tym kontekście interwencje, zmiany reżimów i wspieranie przewrotów politycznych w różnych państwach nie wydają się być niezależnymi zdarzeniami, lecz można je interpretować jako elementy szerszej strategii geopolitycznej. To, czy strategia ta promowała pokój w perspektywie długoterminowej, wydaje się wątpliwe w świetle wydarzeń w Afganistanie, Iraku, Libii, Mali i niektórych częściach byłej Jugosławii.
Sekcje 2-4 („Zwiastuny przyszłych konfliktów”) pierwotnej Koncepcji Operacyjnej Armii (2020–2040) oraz późniejszych dokumentów dotyczących operacji wielodomenowych wyraźnie określają Chiny i Rosję jako „konkurujące mocarstwa”, a Iran i Koreę Północną jako „mocarstwa regionalne”, przeciwko którym armia amerykańska ma się przygotować. Dokument opisuje te państwa jako centralne wyzwania polityki bezpieczeństwa, do których siły zbrojne muszą dostosować swoje zdolności.
Patrząc na wydarzenia, które nastąpiły po wydaniu tych dyrektyw – zwłaszcza wojnę na Ukrainie, konfrontację z Chinami i eskalację działań wojennych przeciwko Iranowi – można odnieść wrażenie, że strategiczne założenia tego dokumentu znajdują odzwierciedlenie w amerykańskim bezpieczeństwie i polityce zagranicznej. To, czy stanowi to jedynie przygotowanie do przewidywanych konfliktów, czy też aktywny udział w ich kształtowaniu, jest kwestią kluczową i budzącą kontrowersje.
Od zakończenia zimnej wojny można zaobserwować ciągłą linię strategicznej polityki hegemonicznej Ameryki.
11 września 1990: W swoim przemówieniu przed Kongresem George H.W. Bush podkreśla kierunek polityki „ ku nowemu porządkowi świata ”. Kilka tygodni później rozpoczyna się rozmieszczenie sił w ramach operacji Pustynna Tarcza przeciwko Irakowi.
1992: W projekcie doktryny Wolfowitza (Wytyczne planowania obrony) sformułowano cel trwałego zapobiegania pojawieniu się równorzędnego konkurenta dla USA.
10 marca 1993 roku republikański senator USA William S. Cohen przedstawił Senatowi rezolucję S.Res. 78. Rezolucja wzywała prezydenta do zachęcenia rządu federalnego do stworzenia warunków konstytucyjnych umożliwiających wszechstronny udział niemieckich sił zbrojnych w misjach pokojowych, egzekwowania pokoju i wymuszania pokoju. Rezolucja nie została jednak przyjęta przez Senat, lecz pozostała w Komisji Spraw Zagranicznych.
12 lipca 1994 r. Orzeczenie Federalnego Trybunału Konstytucyjnego dotyczące sytuacji poza obszarem
1 sierpnia 1994:Broszura TRADOC 525-5 – Operacje Sił XXI rozwija koncepcję Operacji Innych Niż Wojna (OOTW) i przejście między poziomami eskalacji Pokój – Konflikt – Wojna i Niepokoje – Kryzys – Konflikt – Wojna . To wyraźnie rozszerza myślenie wojskowe poza klasyczną wojnę obronną.
Podczas gdy niemiecki Federalny Trybunał Konstytucyjny nie zdefiniował nowej strategii wojskowej , ale raczej ramy konstytucyjne , w których Niemcy mogą rozmieszczać siły zbrojne poza terytorium NATO (20), TRADOC 525-5 opisuje przyszłe amerykańskie postępowanie operacyjne. Uderzające jest to, że Operacje Inne Niż Wojna nie są już traktowane jako wyjątek, ale jako regularny element działań wojskowych. Należą do nich między innymi: utrzymanie pokoju, egzekwowanie pokoju, interwencje humanitarne, reagowanie kryzysowe i operacje stabilizacyjne.
Tego typu operacje odpowiadały dokładnie misjom, których liczba wzrosła na początku lat 90. (Somalia, Bośnia, Haiti itp.). (21)
Po zakończeniu zimnej wojny Stany Zjednoczone opracowały doktrynę wojskową, która przewidywała globalne operacje wykraczające poza tradycyjną obronę narodową.
Niemal jednocześnie Niemcy, poprzez orzeczenie Federalnego Trybunału Konstytucyjnego, stworzyły konstytucyjną możliwość udziału w takich operacjach międzynarodowych. Stany Zjednoczone opracowały doktrynę operacyjną dla interwencji globalnych.
Niemcy stworzyły mechanizm konstytucyjny umożliwiający udział w odpowiednich misjach NATO i ONZ.
1997: „Projekt Nowego Amerykańskiego Stulecia” w kilku dokumentach politycznych postuluje zapewnienie amerykańskiej hegemonii globalnej.
2000: Raport PNAC „Odbudowa obronności Ameryki” opisuje wymogi militarne niezbędne do odgrywania przez USA długoterminowej roli światowego lidera.
2002: „ Strategia bezpieczeństwa narodowego” administracji George’a W. Busha ustanawia doktrynę zapobiegawczych i wyprzedzających ataków militarnych.
Od 2001 r.: Afganistan, następnie Irak, później Libia i Syria stanowią dłuższą fazę interwencji wojskowych, których rezultaty do dziś budzą kontrowersje.
20/21 lutego 2014 r. Zachód zorganizował zamach stanu na Ukrainie
Wrzesień 2014:TRADOC 525-3-1 – Zwycięstwo w złożonym świecie 2020–2040 przygotowuje armię USA do długoterminowej rywalizacji strategicznej z Rosją, Chinami i regionalnymi potęgami, takimi jak Iran i Korea Północna.
2025/2026: Wraz z restrukturyzacją organizacyjną TRADOC w T2COM, ten kierunek strategiczny będzie kontynuowany instytucjonalnie.
Od zapowiedzi Busha o „Nowym Porządku Świata”, poprzez doktrynę Wolfowitza, koncepcje TRADOC z lat 90., aż po „Zwycięstwo w złożonym świecie”, można zaobserwować niezwykłą ciągłość myślenia strategicznego. Dokumenty różnią się językiem i tematyką, ale z tej perspektywy dążą do wspólnego celu: zapewnienia Stanom Zjednoczonym globalnej roli lidera w zmieniającym się porządku międzynarodowym, dążąc do utrzymania jednobiegunowego porządku świata.
Celem nie jest krytyka poszczególnych wojen w oderwaniu od kontekstu, lecz pokazanie ciągłości myślenia strategicznego na przestrzeni kilku dekad, za pomocą oficjalnych dokumentów. Ta ciągłość w istotny sposób kształtuje obecną politykę.
Orzeczenie o wyjściu poza obszar traktatowy z 12 lipca 1994 r. ustanowiło, z niemieckiej perspektywy, konstytucyjne podstawy udziału Bundeswehry w szerszym spektrum międzynarodowych operacji bezpieczeństwa. Kilka miesięcy później, z perspektywy armii amerykańskiej, TRADOC 525-5 opisał strategiczną koncepcję operacyjną, która przewidywała operacje wojskowe w kontinuum od operacji pokojowych i kryzysowych po wojnę.
Orzeczenie w sprawie Karlsruhe z 1994 roku uchyliło istniejące wcześniej przeszkody konstytucyjne dla zbrojnego rozmieszczania Bundeswehry za granicą w ramach systemów bezpieczeństwa zbiorowego. Od tego czasu Niemcy uczestniczyły w licznych międzynarodowych operacjach wojskowych. Nasuwa się zatem pytanie, kto przede wszystkim odniósł korzyści polityczne i strategiczne z tej nowej swobody działania. Krytycy postrzegają ją nie jako wkład w trwalszy i bardziej pokojowy porządek świata, lecz jako silniejszą integrację Niemiec z architekturą bezpieczeństwa kształtowaną przez Stany Zjednoczone i ich interesy geopolityczne.
Z tej perspektywy orzeczenie to jawi się jako element procesu, w którym Niemcy coraz bardziej integrują się z zachodnią strategią bezpieczeństwa. Z pewnością można dostrzec analogie do geopolitycznych tradycji myślowych, takich jak te sformułowane przez Halforda Mackindera w jego Teorii Heartlandu, które później, na różne sposoby, rozwijali różni stratedzy. Z tej perspektywy liczne interwencje wojskowe ostatnich dekad wydają się raczej zabezpieczać strategiczne strefy wpływów i eksponować siłę niż być krokami w kierunku stabilnego porządku pokojowego.
Ostatecznie to od nas, jako społeczeństw demokratycznych, zależy nie tylko akceptowanie decyzji dotyczących polityki bezpieczeństwa, ale także ich krytyczna analiza i ciągłe podkreślanie, że siła militarna nie staje się celem samym w sobie, ale służy ustanowieniu bardziej pokojowego i humanitarnego porządku.
+++
Notatki i źródła
Wolfgang Effenberger, urodzony w 1946 roku, zdobył dogłębną wiedzę na temat „pola bitwy nuklearnej” w Europie, przygotowywanego przez USA, służąc jako kapitan w niemieckich oddziałach saperskich. Po dwunastu latach służby studiował nauki polityczne i edukację średnią (budownictwo/matematyka) w Monachium, a następnie do 2000 roku wykładał w uczelni technicznej budownictwa. Od tego czasu publikował prace na temat najnowszej historii Niemiec i geopolityki USA. Do jego najnowszych publikacji należą: „Czarna księga UE i NATO” (2020), „Niedoceniana potęga” (2022) oraz „Od wojny do porządku światowego” (2026).
Zełenski obwinił Zachód za to, że Ukraina nie zestrzeliła ani jednego pocisku.
Wołodymyr Zełenski regularnie zwraca się do państw zachodnich z prośbami o nowe dostawy systemów obrony powietrznej i rakiet przechwytujących.Redaktorzy strony internetowej TASS
MOSKWA, 5 sierpnia. /TASS/. Wołodymyr Zełenski po raz kolejny narzekał na niedobór pocisków przechwytujących do systemów obrony powietrznej i oskarżył zachodnich partnerów Kijowa o zaatakowanie wczoraj wieczorem kilku ukraińskich celów z powodu opóźnień w ich dostawach.
Komentując wyniki nocnych wyborów, napisał na swoim kanale Telegram, że było to spowodowane „opóźnieniami w dostawach od (zachodnich partnerów – TASS) lub niechęcią do przekazywania pocisków przeciw-balistycznych”, dodając, że „ważne jest, aby partnerzy to zrozumieli”.
Zełenski regularnie domaga się od Zachodu nowych dostaw systemów obrony powietrznej i pocisków przechwytujących. W niedawnym wywiadzie dla Axios ujawnił, że zwrócił się do prezydenta USA Donalda Trumpa z prośbą o dostarczenie Ukrainie 300 pocisków przechwytujących do systemu obrony powietrznej Patriot do zimy. Tymczasem Kijów wielokrotnie narzekał na ograniczenia dostaw broni od partnerów z powodu konfliktu na Bliskim Wschodzie.
Dziś rano ukraińskie siły powietrzne poinformowały, że nie przechwyciły ani jednego pocisku Cyrkon ani Iskander wystrzelonego w nocy przez rosyjskie siły zbrojne. Tego samego ranka Państwowa Służba Sytuacji Nadzwyczajnych Ukrainy poinformowała o serii eksplozji, które wywołały pożary w magazynach i obiektach logistycznych w trzech rejonach obwodu kijowskiego. Później biuro prasowe Nowej Poczty poinformowało o zniszczeniu centrum sortowania w Kijowie. Władze Kijowa i obwodowe ostrzegły mieszkańców przed dymem i podwyższonym stężeniem szkodliwych substancji w powietrzu. Premier Serhij Korecki z kolei zapowiedział, że rząd pilnie zorganizuje spotkania z przedsiębiorcami w celu szybkiego przywrócenia logistyki w kraju.
Rosyjskie Ministerstwo Obrony poinformowało , że siły rosyjskie przeprowadziły w nocy z rzędu zmasowany atak na cele na Ukrainie. W szczególności zaatakowano centra transportowe, logistyczne i dystrybucyjne w Kijowie i okolicach, zajmujące się dostawami zaopatrzenia wojskowego. Rosyjskie Ministerstwo Obrony wielokrotnie oświadczało, że centra logistyczne Nowej Poczty działają na rzecz ukraińskiego wojska, a konkretnie służą do przechowywania bezzałogowych statków powietrznych.
Najlepszą rzeczą, jaką może zrobić Trump, jest zapobiegnięcie przekształceniu się konfliktów w globalną wojnę.
Alastair Crooke
Alastair Crooke
Cisza otaczająca wynik zeszłotygodniowego spotkania z Netanjahu w Gabinecie Owalnym mówi sama za siebie. Żaden przedstawiciel amerykańskiego rządu nie pojawił się na lotnisku, aby go powitać, i nie rozwinięto czerwonego dywanu. Wizyta zakończyła się fiaskiem. Izrael dryfuje bez przywódcy – jego strategia „Wielkiego Izraela” wysycha z powodu braku zarówno żołnierzy, jak i spójności.
Były Rzecznik Praw Obywatelskich Sił Obronnych Izraela, generał dywizji Yitzak Brik przewiduje (Maariw, 26 lipca), że kryzys dotyczący izraelskiego arsenału rakiet przechwytujących to „jedynie preludium do katastrofy, która nam grozi”:
„W nadchodzących wojnach z Iranem zagrożenie wzrośnie dziesięciokrotnie, prowadząc do całkowitej utraty zdolności przechwytywania irańskich pocisków balistycznych. Pociski te uderzą w nas: w skupiska ludności, cele strategiczne, infrastrukturę produkcyjną i gospodarczą, instytucje naukowe i technologiczne, placówki edukacyjne, szpitale i kluczowe gałęzie przemysłu – i całkowicie nas zniszczą”.
Trump – zdaje się w końcu – zrozumiał, że wojna, którą rozpoczął, by zniszczyć Iran, przyniosła odwrotny skutek i grozi jego unicestwieniem. W praktyce nie ma już innego rozwiązania militarnego, jak tylko zatrzymać się i pogrążyć jeszcze bardziej w dołku, w którym się znalazł.
Tymczasem Iran uniemożliwia mu kontynuowanie taktyki – rozpoczynając wojnę kinetyczną (rzekomo w celu wywarcia presji na Iran), a następnie (w kolejne poniedziałki) przechodząc do rozmów o „zbliżających się umowach” mających na celu manipulowanie rynkami ropy naftowej i cenami akcji. W zeszły poniedziałek krótkotrwały spadek cen ropy Brent spowodował spadek o całe 7,7%.
Co więcej, Iran zamierza sam decydować o tempie konfliktu – konfliktu, który i tak najprawdopodobniej ulegnie eskalacji, ponieważ Stany Zjednoczone dążą do zwiększenia presji okrążania do takiego stopnia, aby Iran mógł zostać rzekomo zmuszony do dyktowanego „porozumienia pokojowego”.
Jednak zamiast zwiększać presję na Iran, strategia Trumpa polega na podburzaniu regionu i narażaniu się na ryzyko niekontrolowanej eskalacji.
Ostatnie wydarzenia – w tym ogłoszenie przez Jemen „oblężenia za oblężeniem” saudyjskich portów lotniczych i morskich oraz ataki na dwie duże rafinerie Aramco, które sparaliżowały kontrolowany przez Arabię Saudyjską rurociąg naftowy na Morzu Czerwonym – wciągnęły Arabię Saudyjską w konflikt z Jemenem, ale także (wraz z CENTCOM) w konflikt z Jednostką Mobilizacji Ludowej (PMU) w Iraku, którą Arabia Saudyjska obwinia o zniszczenie rafinerii (choć Haszd asz-Szaabi stanowczo temu zaprzecza). Te dwa wydarzenia podkreślają jednak skalę, w jakiej „wojna Trumpa” destabilizuje i tak już kruchy region.
Wczoraj Arabia Saudyjska i Stany Zjednoczone wspólnie przeprowadziły zmasowane ataki powietrzne na co najmniej sześć irackich miast, zabijając co najmniej 20 członków PMU i raniąc kilkudziesięciu.
Dlaczego Arabia Saudyjska atakuje Haszd, a nie Jemen? Cóż, prawdopodobnie dlatego, że AnsarAllah odpowiedziałby pociskami i zniszczył pozostałą saudyjską infrastrukturę naftową.
Kiedy Iran dowiedział się o amerykańskich atakach na pozycje Haszdu, kierując się zasadą, że atak USA na „jednego członka Osi jest atakiem na wszystkie”, wystrzelił rakiety balistyczne w kierunku amerykańskich baz w Jordanii.
To dodało dwa nowe fronty do konfliktu regionalnego: front Haszd asz-Szaabi-iracki i front jemeńsko-saudyjski. Jednak w tle narastają inne potencjalne punkty zapalne: w Libanie izraelski minister obrony chwali się:
„Dwadzieścia cztery libańskie wioski, liczące setki lat, zostały zniszczone. Wszystkie budynki, nie tylko jeden dom na raz, ale całe wioski [zostały zrównane z ziemią]. Ich zniszczenie jest całkowite. Musicie zrozumieć: od 15 000 do 20 000 domów we wszystkich 24 wioskach zostało zniszczonych – a dziś 70 procent Gazy jest zniszczone”.
Co ważniejsze, izraelski minister bezpieczeństwa narodowego Ben Gvir obiecał rozpętać wojnę osadniczą przeciwko Palestyńczykom mieszkającym na Zachodnim Brzegu, aby wymusić ich „dobrowolne” wydalenie. Ben Gvir argumentuje, że okres poprzedzający wybory w Izraelu oferuje najbardziej dogodny moment na wywołanie kryzysu – który jego zdaniem może zmusić do ewakuacji całych palestyńskich wiosek.
Jakby tego chaosu było mało, 25 lipca amerykańskie rakiety uderzyły w kwaterę główną Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej w rejonie Ziba Kenar na wybrzeżu Morza Kaspijskiego w prowincji Gilan.
Komentator MK Bhadrakumar przedstawia:
„Morze Kaspijskie stanowi strategicznie ważny szlak zaopatrzeniowy między Rosją a Iranem. Bandar Anzali jest dla Teheranu tym, czym port w Odessie dla Kijowa – odbiera zachodnie dostawy broni. Dlatego atak Ukrainy na irański statek handlowy na Morzu Kaspijskim, na rosyjskich wodach terytorialnych, w sobotę – pierwszy taki atak od początku wojny rosyjsko-ukraińskiej – jest czymś więcej niż przypadkowym incydentem… Kijów przyznał się do ataku na irański statek, sygnalizując, że jedna z najstabilniejszych stref bezpieczeństwa w Eurazji jest teraz narażona na bezpośrednie skutki uboczne konfliktu na Ukrainie”.
Zarówno „New York Times”, jak i „Wall Street Journal” donoszą, że atak na Ukrainę sugeruje połączenie dwóch wojen – wojny Ukrainy z Rosją i wojny izraelsko-amerykańskiej z Iranem. Sugeruje to, że ukraiński atak na irański statek mógł być celowym posunięciem Waszyngtonu, a Ukraina działała w porozumieniu z amerykańskim bombardowaniem irańskiej prowincji Gilan.
Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow oświadczył w tym tygodniu, że doniesienia o ukraińskim ataku na irański statek na Morzu Kaspijskim należy traktować jako atak na sam Iran. Stwierdził, że incydent ten podkreśla potrzebę wyeliminowania zagrożenia płynącego z Kijowa i oskarżył Ukrainę o rozszerzanie zasięgu tzw. „ataków terrorystycznych”.
O co tu tak naprawdę chodzi? Nie jest jasne, czy ukraiński atak na irański statek (w którym zginął irański marynarz) – fałszywie opisany przez Kijów jako statek przewożący broń – był jedynie dziecinnym wołaniem Zełenskiego o uwagę, mającym na celu wzbudzenie zainteresowania Trumpa („tatusia”), czy też czymś poważniejszym. Zełenski wielokrotnie narzekał, że wojna z Iranem odwraca uwagę Zachodu od „jego” wojny z Rosją. Czy była to próba ponownego skupienia uwagi Trumpa na wojnie na Ukrainie?
Wszystkie te nurty zbiegły się w Waszyngtonie — wraz z ciałem Lindsay Graham wystawionym na widok publiczny i w chwili, gdy Laura Loomer — zanikająca wpływowa postać MAGA, którą Trump mimo wszystko lubi i której chętnie słucha — wykonała bardzo publiczny zwrot o 180 stopni i nagle wyłoniła się jako największa orędowniczka i orędowniczka Ukrainy (być może jako następczyni nieżyjącego już Lindsay Graham).
W sieci krążą spekulacje, że jej szeroko komentowane „nawrócenie wzorowane na Pawle” może oznaczać znaczący punkt zwrotny w polityce USA. Równie dobrze może to być jednak ulotny moment, który szybko przeminie. Loomer nie ma żadnego wpływu na młode pokolenie MAGA, ale wciąż rezonuje ze zwolennikami Trumpa powyżej 65. roku życia, którzy oglądają Fox News.
Obecnie jednak twierdzi się, że radykalna zmiana poglądów Loomera oznacza początek szeroko zakrojonej operacji psychologicznej (psychop), mającej na celu przekonanie Amerykanów, że „Ameryka interwencjonistyczna” jest zgodna z zasadą „Ameryka przede wszystkim” – a zatem że popieranie konfrontacji militarnej z Rosją jest dopuszczalne. Mem Loomera jest w pewnym sensie upomnieniem dla zwolenników Pata Buchanana z MAGA, którzy podążają za jego linią (i tytułem jego książki): „ Republika – nie imperium: Odzyskanie losu Ameryki”.
(Oczywiście, każda zmiana w amerykańskiej opinii publicznej na korzyść amerykańskiej interwencji wojskowej w Izraelu jest mile widziana.)
Czy to przełożenie sprawy skłoni Trumpa do bardziej proaktywnego podejścia do Ukrainy? Nie wiemy. Loomer obiecała Trumpowi szczegółowy raport z jej podróży na Ukrainę i spotkania z Zełenskim. Czy Trump posłucha? Czy może posłuchać, a mimo to nie zwrócić na to uwagi? Kto wie?
Kluczowe jest to, że szum medialny wokół reinterpretacji Ukrainy jako „zwycięskiej” – pomimo empirycznego fałszu – nabiera rozpędu, przynajmniej wśród części amerykańskiej opinii publicznej. Wieloletni obserwator i biograf Trumpa, Michael Wolff, zauważa:
„Zwrot Loomera o 180 stopni w kwestii Ukrainy najwyraźniej już się rozpoczął [tj. nabiera rozpędu]. Zełenski jest teraz w mieście… Będzie miał czas dla Trumpa. A Trump, owszem: jak mógł [on] zignorować fakt, że w tym momencie przewaga leży po stronie Ukrainy”.
„W szerszym ujęciu, aspekt polityki zagranicznej tej administracji okazał się kompletną katastrofą… Kwestia Iranu to kompletna katastrofa. Zbliżenie z Rosją było ewidentnym błędem… Zełenski, [wcześniej] przedstawiany jako przegrany, jest teraz zwycięzcą – wszystko inne jest teraz uważane za »złe decyzje« [Trumpa]. W tym kontekście [Trump] rozpaczliwie potrzebuje sukcesu. A Ukraina zaczyna wyglądać na potencjalny [sukces] – wykorzystując pogrzeb Lindsay Graham jako okazję do przejścia na bardziej skuteczną strategię wobec Ukrainy. Śmierć może okazać się ogromnym sukcesem wizerunkowym. Bingo. Tak. Rosja jest w tarapatach”.
Oczywiście, szokujące jest, jak zachodnie elity dają się manipulować za pomocą bezlitosnego PR-u. Ale komentarze Wolffa to coś więcej niż plotkarski bełkot. Odzwierciedlają szerzącą się masową psychozę. Nie jest ona racjonalna, lecz napędzana przez interesy i wpływowe kręgi realizujące własne cele.
Rozważmy następujący schemat: Zełenski chce przedstawić się Europie i Trumpowi jako „zwycięzca”. Europa namawia go do wystrzelenia rakiet głęboko w głąb Rosji, aby wymusić zawieszenie broni. Trump wyraża poparcie dla ataków na terytorium Rosji podczas szczytu G7. Pierwszy bieg obejmuje ataki dronów na rosyjskie rafinerie. Pozytywne słowa Trumpa na szczycie G7 jeszcze bardziej podnoszą ten bieg, a eskalacja osiągnęła poziom ataków na ludność cywilną w Rosji (konsumenckie centrum internetowe Wildberries i zabójstwa na obozach letnich) – z użyciem głowic o większym zasięgu i większych głowic.
Ukraina ostrzeliwuje irański statek na Morzu Kaspijskim. IRGC grozi odwetem. IRGC grozi Wielkiej Brytanii (i Cyprowi) za stopniowe zwiększanie zaangażowania w wojnę z Iranem.
Europa traktuje Rosję jak blef i nakręca spiralę ataków rakietowych w głąb terytorium Rosji. Rosja nie może dopuścić do tych ataków ani zaakceptować ich eskalacji. Tymczasem Bliski Wschód po cichu staje w płomieniach. Iran nie ugnie się pod naciskiem Trumpa; (podobnie jak Chiny nie ulegną presji sankcji USA).
Trump po prostu nie ma rozwiązań militarnych. Najlepsze, co może zrobić, to zapobiec przekształceniu się konfliktów w wojnę globalną.
Wojsko USA to coś więcej niż tylko instrument obronny. To zbrojne skrzydło globalnego systemu hegemonicznego, którego podstawą jest podtrzymywanie nieustannego konfliktu, a nie pokoju. Każdy, kto chce położyć kres temu stanowi wojny, musi rozmontować system, który jest w stanie go podtrzymywać. Nie chodzi tu o nienawiść, lecz o strategiczną logikę.
Teza 1: Amerykański system militarny jest zaprojektowany do ciągłych konfliktów.
Stany Zjednoczone nie zakończyły tak naprawdę żadnej wojny w ostatnich dekadach – po prostu przekształciły ją w inne formy. Jak zauważa Sharmine Narwani, redaktorka „The Cradle”, w rozmowie z Dannym Haiphongiem:
„Amerykanie mogą uciekać się do sabotażu, wojen zastępczych, jawnego terroryzmu. To kontynuacja wojny. […] Nie da się zakończyć wojny, jeśli jedna ze stron nigdy nie pogodzi się z porażką”.
Nawet jeśli formalne porozumienia – takie jak irański Memorandum of Understanding – zostaną osiągnięte, pozostają one bezwartościowe, jeśli jedna ze stron może je wypowiedzieć w dowolnym momencie, kiedy tylko będzie to zgodne z jej interesami. Stany Zjednoczone jednostronnie wycofały się z JCPOA w 2018 roku; zamiast uspokoić Afganistan, pozostawiły region zdestabilizowany. To nie porażka – to systemowe.
Narwani argumentuje, że doktryna USA nie jest nastawiona na zwycięstwo, lecz na chaos – ponieważ chaos uniemożliwia państwom budowanie suwerenności, niezależności gospodarczej i siły militarnej. Każdy, kto chce położyć kres temu stanowi rzeczy, musi zniszczyć narzędzie, które go stwarza.
Te 2: Petrodolar jako pięta achillesowa – i niechęć USA do jego oddania
Siła militarna USA opiera się na fundamencie ekonomicznym: dolarze jako globalnej walucie rezerwowej. Bez tego specjalnego statusu Waszyngton po prostu nie mógłby sobie pozwolić na interwencje na całym świecie. Narwani wyjaśnia:
„Najłatwiejszym sposobem na pokonanie Amerykanów jest utrata przez dolara statusu globalnej waluty rezerwowej. […] Stany Zjednoczone są krajem całkowicie bankrutującym (dług publiczny 39 bilionów dolarów). Odbierz im status waluty rezerwowej, a dolar się załamie”.
Stany Zjednoczone nie walczą wyłącznie militarnie – walczą o utrzymanie systemu finansowego, który pozwala im zaciągać długi bez ich spłacania. To sedno systemu petrodolara: ropa naftowa jest handlowana w dolarach, państwa muszą posiadać dolary, dolar pozostaje silny, a Stany Zjednoczone finansują swoje wojny.
Ale ten cykl jest kruchy. Jeśli Cieśnina Ormuz – przez którą przepływa znaczna część światowego handlu ropą naftową – nie będzie już rozliczana w dolarach, system się załamie. Narwani postrzega to jako kluczowy punkt nacisku: Iran skutecznie kontroluje ten szlak wodny i tym samym może wpływać na globalne zaopatrzenie w energię.
W tym kontekście „zniszczenie” armii USA nie oznacza fizycznej zagłady żołnierzy, lecz zniszczenie jej potencjału operacyjnego. To nie retoryka, lecz konsekwencja realpolitik.
Te 3: Historycznie rzecz biorąc, tylko naciski militarne zmuszają USA do wycofania się.
Stany Zjednoczone nie reagują na dyplomację, lecz na ból. Narwani wskazuje na historyczne przykłady:
„Jeśli nie zginie żaden amerykański żołnierz, oni nigdy nie przestaną.”
Bejrut 1983: Po ataku na amerykańską bazę morską USA się wycofały.
Somalia 1993: Po incydencie „Black Hawk Down” misja została zakończona.
Irak 2011: Po latach oporu i rosnących stratach wycofali się – przynajmniej częściowo.
—————————————————————
Logika jest prosta: społeczeństwo USA nie toleruje długich, krwawych wojen. Dlatego każdy, kto chce położyć kres amerykańskiej obecności wojskowej w regionie, musi dokonać ataku militarnego w taki sposób, aby koszty polityczne stały się nie do zaakceptowania. Narwani domaga się zatem:
„Chcę zobaczyć bardziej proaktywne działania ze strony Iranu. Chcę, żeby Irańczycy eskalowali konflikt w bardzo, bardzo inteligentny i przemyślany sposób. Chcę, żeby przechytrzyli Amerykanów na wielu frontach”.
Oznacza to: niszczenie lotniskowców, systemów radarowych, baz logistycznych – nie z żądzy krwi, ale dlatego, że jest to jedyny język, jaki rozumie Imperium.
Te 4: Globalne Południe ma racjonalny interes w zakończeniu hegemonii USA.
Żądanie zniszczenia amerykańskiej potęgi militarnej nie jest odosobnionym przypadkiem Iranu. Odzwierciedla interesy wielu państw cierpiących z powodu amerykańskich sankcji, baz i ingerencji. Narwani podkreśla:
„Iran nie będzie już objęty sankcjami. […] To przełamie bariery psychologiczne, które uniemożliwiają krajom Globalnego Południa rzucenie wyzwania imperium”.
Świat wielobiegunowy to nie utopia – on już się wyłania. Chiny, Rosja, Iran i inne państwa BRICS coraz bardziej koordynują swoje bezpieczeństwo morskie, o czym świadczą wspólne ćwiczenia w Cieśninie Ormuz. Indie, Pakistan i Turcja poszukują alternatyw dla dolara. Nawet państwa europejskie nie są pewne, czy chcą pozostać w orbicie wpływów USA.
Koniec amerykańskiej hegemonii militarnej nie przyniósłby chaosu, lecz porządek – porządek, w którym żaden kraj nie decyduje o wojnie ani pokoju. To jest prawdziwa istota „zagłady”: rozbrojenie globalnej machiny interwencyjnej, aby suwerenne państwa mogły pójść własną drogą.
Wniosek: „Zniszczenie” oznacza pozbawienie sił, nie unicestwienie.
Tytuł może być prowokacyjny, ale argumentacja jest trzeźwa:
Amerykański system militarny jest strukturalnie zaprojektowany do ciągłych konfliktów.
Jego funkcjonowanie podtrzymuje petrodolar.
Historycznie rzecz biorąc, jedynie naciski militarne doprowadziły do wycofania się wojsk USA.
Większość świata ma racjonalny interes w zakończeniu tej hegemonii.
Wniosek Narwaniego jest spójny:
„Amerykanie nigdy nie zechcą odejść. Izraelczycy nigdy nie pozwolą im opuścić tego regionu. Musimy zdecydowanie zakończyć tę wojnę”.
„Zagłada” nie oznacza ludobójstwa, nie oznacza zabijania żołnierzy dla ich dobra. Oznacza pozbawienie Stanów Zjednoczonych możliwości prowadzenia, finansowania i podtrzymywania wojen na całym świecie. To strategiczna konieczność – dla Iranu, dla Azji Zachodniej, dla świata wielobiegunowego.
Sharmine Narwani jest redaktorką w The Cradle. Przytoczone tu wypowiedzi pochodzą z jej rozmowy z Dannym Haiphongiem z 4 sierpnia 2026 roku. https://www.youtube.com/watch?v=kAGtDjzRdIk
To odwet za 40-dniową ukraińską ofensywę dronów. Kijów w ogniu. Z powodu braku rakiet PAC-3 do systemów Patriot, ukraińska OPL nie zestrzeliła żadnej z pośród 39 rosyjskich rakiet.
Nocą 4/5 sierpnia rosyjskie wojska rakietowe przeprowadziły zmasowane uderzenie rakietowe na cele w obwodzie Kijowskim i samym Kijowie. Dramatyczne obrazy gigantycznych pożarów, łuny nad miastem i słupów dymu są dowodem na bezsilność ukraińskiej OPL i skuteczność rosyjskiego ataku.
Mer Kijowa Witali Kliczko poinformował, że w samej stolicy zginęła jedna osoba, a 24 zostały ranne. „Czworo rannych znajduje się w stanie ciężkim” . Państwowa Służba ds. Sytuacji Nadzwyczajnych Ukrainy (DSN) informuje: „Trwa likwidacja następstw zmasowanego ataku wroga w obwodzie kijowskim. Niestety, podczas ataku 14 ludzi zginęło, a 27 zostało rannych”.
Niewątpliwie mamy do czynienia z bezprecedensowym wydarzeniem tej nieszczęsnej wojny trwającej już przeszło 4 lata, stąd warto go szczegółowo przeanalizować.
Aspekt polityczny rosyjskiego odwetu
W czerwcu 2026 prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski ogłosił 40-dniową operację mającą na celu wywarcie wpływu na Rosję. Buńczucznie przekonywał, że seria uderzeń na Rosję, ma skłonić władze na Kremlu do zakończenia wojny. Za akcję odpowiedzialna była Służba Bezpieczeństwa Ukrainy. Listę celów zatwierdził sam Zełenski.
Wczoraj ukraińska bezpieka ogłosiła sukces, informując o przeszło 100 skutecznych atakach, zniszczeniach na wielu rosyjskich rafineriach, trafieniu kluczowych zakładów zbrojeniowych, centrów logistycznych, bombowca Tu-95MS i dziesiątek statków handlowych. W podsumowaniu stwierdzono: „Operacja stała się skutecznym mechanizmem wywierania wpływu na państwo agresora. Działania będą kontynuowane”.
W imię akademickiej uczciwości wywodu należy zauważyć, że oprócz bezspornych ukraińskich sukcesów i ataków na cele militarne, jakimi były zakłady zbrojeniowe, lotniska, systemy przeciwlotnicze, okręty wojenne, radary, samoloty, to atakowano tzw. cele podwójnego przeznaczenia jakimi są: rafinerie, zbiorniki paliw, porty morskie.
Ponadto w sposób planowy ofensywa ukraińskich bezzałogowych statków powietrznych wymierzona była także w cele czysto cywilne, jak żegluga handlowa, statki handlowe na Morzu Czarnym i Morzu Azowskim oraz centra sortownicze wielkiej firmy rosyjskiej Wildberries (największa w Rosji platforma handlu internetowego, odpowiednik Amazona i polskiego Allegro). Ataki te pozbawiły pracy dziesiątki tysięcy ludzi i w założeniu mają wywołanie niepokojów społecznych.
Na gruncie Konwencji Genewskich oraz Międzynarodowego Praw Morza ataki na hurtownie, sortownie pełne cywilnych pracowników oraz statki żeglugi handlowej są niedopuszczalnym ich naruszeniem. Drony Hornet atakują wszelkie pojazdy ciężarowe poruszające się szosą „Noworosja”, trwa blokada transportowa Krymu giną masowo kierowcy cywile i pasażerowie pojazdów.
W tym kontekście należy interpretować rosyjski atak odwetowy. To prawdopodobnie swego rodzaju „odpowiedź” Kremla , stąd wymierzony był w większości również w cele cywilne, odpowiedniki ukraińskie obiektów rosyjskich atakowanych przez drony ukraińskie od 40 dni.
Spektakularne wielkie pożary w Kijowie, to odwet propagandowo wizerunkowy za wielkie pożary centrów logistycznych pod Moskwą, Twerem, Wołgogradem czy Petersburgiem. Te krwawe niszczycielskie „obrazki” skierowane są do audytorium wewnątrz rosyjskiego, ukraińskiego i opinii światowej.
Przebieg ataku rosyjskiego i użyte środki
Rosyjski atak rozpoczął się ok. godziny 24.00 czasu polskiego. Wg danych OSINT rosyjskie wojska rakietowe odpaliły:
– ok. 28 pocisków balistycznych Iskander-M odpalonych przez brygady rakietowe z obszarów na północny zachód od Klińc w obwodzie briańskim (20 rakiet) + 8 pocisków balistycznych Iskander-M/ wystrzelonych z wyrzutni na wschód od Klińc w obwodzie briańskim + 2 pociski balistyczne Iskander-M wystrzelone w pobliżu Żeleznogorska w obwodzie kurskim + 2 pociski balistyczne Iskander-M wystrzelone w pobliżu Poczep w obwodzie briańskim.
Rakiety Iskander M przenoszą głowice o masie 480 kg w tym kasetowe, a taką miał co najmniej jeden Iskander-M rażący cel w Kijowie, a co udokumentował materiał filmowy
– Rosjanie odpalili 2 pociski balistyczne KN-23 produkcji Północnej Korei wystrzelone z okolic Liski w obwodzie woroneskim. Rakiety te przenoszą głowice o masie ok 1 tony.
– cele w Kijowie rażone były przez 9 rakiet hipersonicznych 3M22 Cyrkonia, wystrzelonych z naziemnych instalacji w pobliżu Manturowa w obwodzie kurskim oraz z lądowej wyrzutni w pobliżu Millerowa w obwodzie rostowskim. Są to zmodyfikowane wyrzutnie rakiet obrony wybrzeża typu Bastion.
Łączna liczba wystrzelonych pocisków rosyjskich jakie odpalono na Ukrainę to 39 pocisków (28 pocisków balistycznych Iskander-M, 9 hipersonicznych pocisków manewrujących 3M22 Cyrkonia i 2 pociski balistyczne Kn-23. )
Działania ukraińskiej obrony powietrznej zakończyły się totalną klęską, co potwierdza komunikat Ukraińskich Sił Powietrznych. Ukraińska obrona powietrzna nie była w stanie zestrzelić ani jednego pocisku rakietowego, ponieważ nie posiadała efektorów – rakiet PAC-3 SME do systemów Patriot. USA rozchodowało duże ilości podczas prowadzonej wojny z Iranem i ma ograniczone możliwości ich dostaw dla sojuszników w tym realizacji dostaw opłaconych przez kraje UE dla Ukrainy.
Wszystkie 39 rosyjskich pocisków trafiło tym samym wyznaczone obiekty.
Głównymi celami tego ataku były ukraińskie obiekty magazynowe w Kijowie i obwodzie kijowskim oraz cele wojskowe.
Na podstawie analizy zdjęć satelitarnych NASA oraz źródeł NASA wiemy, że Rosjanie trafili i zapalili:
– magazyny firmy Epicentr w obwodzie kijowskim.
– magazyn logistyczny „Rozetka”
– Centrum Dystrybucji Novus i terminal Nowej Poczty nr 114 w południowo-zachodnim Kijowie
– Magazyn Nowej Poczty nr 2 w północnym Kijowie
– Dnieprowską Strefę Przemysłowa we wschodnim Kijowie – prawdopodobnie jedno z przedsiębiorstw zbrojeniowych zlokalizowanych w tym miejscu
– Kompleks magazynowy w Browarach w obwodzie kijowskim
– Magazyn Nowej Poczty w Browarach w obwodzie kijowskim
– Magazyn Logistyczny „Raben Ukraina” w Browarach w obwodzie kijowskim
– Centrum Logistyczne w Browarach, obwód kijowski
– Nieznany cel w pobliżu Tetiowa w obwodzie kijowskim.
Reasumując, obserwujemy tragiczną w skutkach eskalację wymiany uderzeń pomiędzy siłami zbrojnymi Rosji i Ukrainy na cele infrastruktury gospodarczej.
Pierwszym efektem ukraińskiej 40-dniowej ofensywy dronowej wymierzonej także w żeglugę handlową i porty rosyjskie jest trwająca do dziś seria rosyjskich ataków odwetowych na ukraińskie porty nad Morzem Czarnym i żeglugę handlową na akwenach przyległych, co sparaliżowało transport morski Ukrainy w tym tak kluczowy dla Kijowa eksport zbóż, wyrobów hutniczych i rudy żelaza.
Teraz obserwujemy rosyjski odwet wymierzony w ukraińskie centra logistyczne i magazynowe, co niewątpliwie odbije się na i tak kruchej równowadze gospodarczej walczącej Ukrainy i pogorszy sytuację przedsiębiorstw o ludności cywilnej w kwestii zaopatrzenia.
Stara zasada mówi, że „akcja rodzi reakcję”.
Czy Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski i Służba Bezpieczeństwa Ukrainy planując realizację 40-dniowej ofensywy dronów, która miała rzucić na kolana Moskwę i zmusić prezydenta Putina do negocjacji, a społeczeństwo rosyjskie do protestów przemyśleli prawdopodobieństwo rosyjskich działań odwetowych i ich skalę? Wydaje się, że niekoniecznie.
Każdy, kto chce zrozumieć rozpad porządku wasalnego w Zatoce Perskiej, powinien patrzeć mniej na rozmowy telefoniczne, a bardziej na mapy. A dokładniej: na mapy rurociągów. To bowiem, co obecnie wygląda na polityczną emancypację poszczególnych państw Zatoki Perskiej spod władzy Waszyngtonu, po bliższym przyjrzeniu się okazuje się czymś o wiele bardziej otrzeźwiającym – rozkładem fizycznej podatności, który został utrwalony w betonie dziesiątki lat temu i dopiero teraz ujawnia swoje polityczne konsekwencje.
I. Infrastruktura, nie lojalność
Oczywistym błędem jest traktowanie państw Zatoki Perskiej jako bloku zjednoczonego w dystansowaniu się od swojego protektora. Tak nie jest. Amerykański think tank Soufan Center wskazał już w maju na linię podziału, która od tamtej pory stała się ważniejsza niż jakakolwiek deklaracja dyplomatyczna: Arabia Saudyjska i Zjednoczone Emiraty Arabskie mają rurociągi, które kierują znaczną część eksportu ropy wokół Cieśniny Ormuz – trasy omijające zbudowane właśnie na potrzeby obecnego scenariusza. Oman może w każdym razie prowadzić handel drogą morską wzdłuż swojego wybrzeża Morza Arabskiego, niezależnie od Ormuz. Kuwejt, Bahrajn i Katar z kolei nie mają alternatywy: eksport ropy Kuwejtu, eksport Bahrajnu i dostawy skroplonego gazu ziemnego Kataru zależą całkowicie od przepływu przez cieśninę, którą Iran zamknie lub zagrozi zamknięciem, jeśli zajdzie taka potrzeba.
To jest prawdziwa linia podziału – nie sympatia czy antypatia wobec Teheranu, ale pytanie, kto ma alternatywę dla sytuacji z zakładnikami, a kto nie. Ci, którzy dysponują rozwiązaniem, mogą pozwolić sobie na zajęcie twardego stanowiska wobec Iranu bez narażania własnej gospodarki. Ci, którzy go nie mają, są uzależnieni od deeskalacji, niezależnie od retoryki używanej przez ich rząd. Co istotne, według Centrum Soufana, Bahrajn i Kuwejt historycznie podążały za linią Arabii Saudyjskiej, a teraz również za jej kursem deeskalacji – nie z przekonania, ale dlatego, że ich własna struktura eksportowa nie pozostawia im innego wyboru.
Kwestia ta ma zatem również charakter metodologiczny. Każdy, kto – jak krążyły w ostatnich dniach w odpowiednich publikacjach insiderów – twierdzi, że państwa Zatoki Perskiej podzieliły się politycznie na frakcje, dążąc do eskalacji lub deeskalacji, myli objawy z przyczynami. Mapa, o której mowa, nie jest mapą polityczną; to mapa rurociągów. To właśnie materialistyczne sedno sprawy: to nie świadomość rodów rządzących decyduje o ich pozycji, lecz fizyczna struktura podatności, która jest dla nich dostępna lub nie.
II. Drugi dzwoniący
W obecnej narracji o upadku wasali brakuje jeszcze jednego aktora, który nie tylko dzwoni, ale i dostarcza. Chiny już dawno stały się czymś więcej niż biernym beneficjentem amerykańskiego wyczerpania – są aktywnym dostawcą irańskiego sprzętu wojskowego, i to na skalę, która ujawnia prawdziwy technologiczny wymiar tego rozpadu.
Według kilku niezależnych źródeł, w tym Bloomsbury Intelligence and Security Institute oraz US-China Economic and Security Review Commission, Iran od początku 2026 roku przekształca swój arsenał rakiet i dronów w chiński system nawigacji satelitarnej BeiDou, po doświadczeniach wojny dwunastodniowej z 2025 roku, która ujawniła podatność tego kraju na zagłuszanie GPS przez USA i Izrael. Przekształcenie to rzekomo znacznie zwiększyło celność irańskiej broni dalekiego zasięgu i poprawiło jej zdolność do penetracji amerykańskich baz obrony powietrznej w Zatoce Perskiej. Ponadto, według tych samych źródeł, doszło do transferu chińskiej technologii radaru antystealth (YLC-8B) oraz – według raportu Reutersa z końca lipca – kontraktu na dostawę kilkuset przenośnych systemów obrony powietrznej QW-12 i FN-16 o wartości około 60 do 70 milionów dolarów.
Te dostawy nie są przysługą. Stanowią poligon doświadczalny. Dla Pekinu obecna wojna to pierwsza okazja do przetestowania własnej satelitarnej precyzji namierzania, technologii radarowej i obrony powietrznej w rzeczywistych warunkach bojowych przeciwko amerykańskiemu arsenałowi broni elektronicznej – bez ryzykowania ani jednej własnej jednostki.
To cicha druga strona porządku wasalnego opisanego w pierwszej części tej analizy: podczas gdy państwa Zatoki Perskiej przeliczają swoje fizyczne słabości, Chiny kalkulują swoje korzyści technologiczne. Oba te działania przebiegają równolegle, ponieważ opierają się na tym samym fundamentalnym fakcie – malejącej zdolności Stanów Zjednoczonych do jednostronnego kontrolowania przebiegu wojny.
III. Dwa rejestry materialne, jedno wyczerpanie
Pierwsza część tej analizy opisała rozpad porządku wasalnego jako kwestię autorytetu interpretacyjnego – kto na Zachodzie może nadal wiarygodnie powiedzieć, co dzieje się w Zatoce Perskiej. Dodatek, który teraz się pojawia, jest bardziej stonowany, a zatem trudniejszy do obalenia: rozpad ten można dostrzec w dwóch całkowicie apolitycznych kontekstach, z których żaden nie ma nic wspólnego z retoryką. Jednym z nich jest mapa rurociągów, która określa, które państwo Zatoki Perskiej może sobie pozwolić na twardą linię, a które nie. Drugim jest lista dostaw z Pekinu, która określa, jak kosztowne jest faktycznie utrzymanie amerykańskiej pozycji militarnej.
Oba rejestry mają jedną wspólną cechę: powstały tygodnie lub miesiące temu, na długo zanim którakolwiek ze stron w niedzielę odebrała telefon. To, co teraz wydaje się ruchem dyplomatycznym, jest w rzeczywistości spóźnionym politycznym uznaniem sytuacji materialnej, która już została rozstrzygnięta. To jest prawdziwy powód, dla którego Zachód nie dostrzega, czym jest ten proces: szuka wyjaśnień w intencjach, dyskusjach i lojalnościach – ignorując rurociągi i kontrakty na dostawy, które w ogóle umożliwiają realizację tych zamierzeń.
I. Infrastruktura, przepustowość rurociągów i podatność geopolityczna w Zatoce Perskiej
Soufan Center: IntelBrief: Strategiczna infrastruktura i podatność na zagrożenia w Zatoce Perskiej. (Majowa analiza rurociągów omijających, takich jak saudyjski rurociąg wschód-zachód i emiracki rurociąg Habshan-Fujairah, w porównaniu z całkowitą zależnością Kataru, Kuwejtu i Bahrajnu od regionu Ormuz).
Amerykańska Agencja Informacji Energetycznej (EIA): Analiza wąskich gardeł w światowym tranzycie ropy naftowej: Cieśnina Ormuz. (Dane dotyczące wielkości przepustowości, alternatywnych przepustowości rurociągów i morskich szlaków eksportowych państw Rady Współpracy Zatoki Perskiej).
II. Transfer technologii, integracja BeiDou i chiński eksport broni
Bloomsbury Intelligence and Security Institute (BISI): Ocena techniczna: Irańska amunicja precyzyjnie kierowana i adaptacja do walki elektronicznej. (Analiza konwersji irańskich systemów dronów i rakiet ze standardów GPS i GLONASS na chiński system nawigacji satelitarnej BeiDou w celu obejścia zachodnich systemów zagłuszających).
Komisja ds. Przeglądu Gospodarczego i Bezpieczeństwa USA-Chiny (USCC): Przesłuchanie/Raport na temat chińskiej pomocy wojskowo-technicznej dla państw Bliskiego Wschodu. (Dokumentacja transferów technologii w dziedzinie walki elektronicznej, radarów stealth, takich jak YLC-8B, oraz komponentów podwójnego zastosowania).
Reuters: Ekskluzywny raport: Chiny zawarły z Iranem umowę na dostawę przenośnych pocisków przeciwlotniczych. (Lipcowy raport na temat kontraktów na dostawę przenośnych systemów obrony przeciwlotniczej QW-12 i FN-16 o wartości 60–70 milionów dolarów).
Natknąłem się dziś na coś dość dziwnego, kiedy zapytałem jedną z wyszukiwarek opartych na sztucznej inteligencji o zajęcie przez Rosję terytorium Ukrainy w 2026 roku. Oto, co twierdziła chińska agencja KIMI:
Dowody z wielu źródeł – w tym oficjalnych oświadczeń Ukrainy, zachodnich ośrodków analitycznych i niezależnych ukraińskich obserwatorów – sugerują, że Ukraina odzyskała w pierwszej połowie 2026 roku znacznie więcej terytorium niż Rosja, napędzana przez południową kontrofensywę. Jednak tempo ukraińskich postępów zwolniło od wiosny, a Rosja odnotowała niewielkie zyski netto w ostatnich miesiącach (czerwiec-lipiec). Całkowity zysk netto za cały rok jak dotąd wydaje się nadal korzystny dla Ukrainy, ale margines i dokładne liczby zależą w dużej mierze od zastosowanej metodologii.
No i proszę… Ukraina wygrywa wojnę na ziemi, według sztucznej inteligencji. Podkreślę, że tę samą propagandę znajdziecie na GROK-u czy Claude. Zachodnie wysiłki propagandowe przynoszą korzyści w sferze informacyjnej. Nawet chińscy programiści, którzy stworzyli KIMI, propagują zachodnią propagandę.
Pozwólcie więc, że przedstawię wam faktyczny przebieg wydarzeń w 2026 roku. Rosja rozpoczęła rok 2026 raportem Gierasimowa dla Putina, ogłaszając wyzwolenie Pokrowska (Krasnoarmiejska) – donieckiego węzła logistycznego, obleganego od prawie dwóch lat – oraz Wowczańska w Charkowie. Do listopada 2025 roku Ministerstwo Obrony Narodowej informowało o nieustannym zdobywaniu pozycji, w tym w Pietrowskim w Donieckiej Republice Ludowej oraz w Tichoje i Otradnoje w Dniepropietrowsku.
Wiosną 2026 roku agencja TASS donosiła, że siły rosyjskie wyzwoliły 63 osady od marca do maja 2026 roku – 20 w marcu, 16 w kwietniu i 27 w maju, miesiącu, w którym odnotowała najwięcej ataków. W regionie było to 21 osiedli w obwodzie charkowskim, 19 w DRL, 14 w Sumach, sześć w Zaporożu i trzy w Dniepropietrowsku. Zdobycze w Sumach i Charkowie są przedstawiane przez Moskwę jako budowanie „strefy bezpieczeństwa” wzdłuż granicy z Rosją.
Na początku lata (w czerwcu) Gierasimow doniósł, że siły rosyjskie kontynuują wyzwalanie „Donbasu i Noworosji”, posuwając się naprzód na wszystkich frontach. 3. Armia posuwała się w kierunku Słowiańska i Kramatorska – wyzwalając Piskunowkę, docierając do przedmieść Nikołajewki i znajdując się niecałe 5 km od wschodnich rubieży Kramatorska. Zdobycie Krasnego Limanu (Lyman) miało nastąpić wkrótce.
Grupa bojowa Zachód posuwała się szerokim frontem; w rejonie Kupiańska, odpierając ukraińskie próby przebicia się do zachodniego Kupiańska, jednostki szturmowe nacierały na zachód w kierunku Szewczenkowa. W rejonie Dobropola na północ od Krasnoarmiejska, walczyły w Dobropolu i Annowce, zdobywając Leninę (ukraińska nazwa Mirnoje), a Szewczenko, Krasnojarskie i Swietłoje uznano za wyzwolone.
W lipcu agencja TASS odnotowała wyzwolenie 32 miejscowości, z czego 22 – ponad 68 procent – w obwodzie charkowskim i Donieckiej Republice Ludowej. W ujęciu grup bojowych: Północ zajęła dziesięć, Centrum osiem, Zachód sześć, Wschód pięć, a Południe trzy. Do najważniejszych wydarzeń miesiąca należało wyzwolenie Konstantynówki w Donieckiej Republice Ludowej przez Grupę Bojową Wschód oraz zdobycie Bielickiego przez Grupę Bojową Centrum. Konstantynówka jest jednym z czterech miast w donieckim pasie fortecznym .
Obecnie Rosjanie atakują ostatnią dużą aglomerację doniecką kontrolowaną przez Ukraińców — pas Konstantynówka–Drużkowka–Kramatorsk–Sławiańsk — wzdłuż strefy granicznej Sum/Charków i konsolidacji w Zaporożu i Dniepropietrowsku.
Oprócz operacji lądowych we wschodniej Ukrainie, Rosja od 22 lipca pozbawiła Ukrainę możliwości prowadzenia operacji morskich i handlowych z Odessy i Nikołajewa. Ukraińscy rolnicy nie będą mogli eksportować produktów przez porty Morza Czarnego i zachodnich dostaw, które kiedyś swobodnie przepływały przez Odessę. Morskie szlaki transportowe Ukrainy zostały przerwane i nie będą działać do czasu zakończenia wojny z Ukrainą.
Wreszcie, mamy codzienne rosyjskie ataki rakietowe i dronowe na Kijów i inne kluczowe ukraińskie centra logistyczne i wojskowe. Niszczenie fabryk i magazynów skutecznie wysysa Ukrainę z powierzchni ziemi. Zachód uparcie przedstawia wojnę na Ukrainie jako krucjatę, która stoi u progu zwycięstwa, ale realia na miejscu pokazują zupełnie inną, ponurą historię… Ukraina przegrywa.
Oto mój występ w niedzielny wieczór w Transition Protocol (zapomniałem opublikować go wczoraj):
Nie było mnie w zeszły wtorek z Jeleną i Ryanem. Wróciłem dziś ze strategiczną aktualizacją dotyczącą Iranu i Ukrainy:
Z przyjemnością spotkałem Jima Webba osobiście w Chattanoodze. Rozmawialiśmy o występie klaunów w CENTCOM:
Zawsze sprawia mi przyjemność rozmawianie z bratem Rasheedem Mohammadem:
Glenn Diesen i ja omówiliśmy doniesienia dotyczące wyczerpywania się amerykańskich zapasów rakiet:
Kiedy rozmawialiśmy z Nimą dziś po południu, zastanawialiśmy się, czy Stany Zjednoczone podejmą dziś wieczorem odwet przeciwko Iranowi za wczorajszy atak na amerykańskie aktywa w Kuwejcie. W chwili pisania tego tekstu nic takiego nie nastąpiło:
Mario wykonuje świetną robotę, codziennie podsumowując najważniejsze wiadomości z frontu wojny:
Dziękuję za nieocenione wsparcie w postaci czasu poświęconego na czytanie i komentowanie
Ukraina kontynuuje szeroko zakrojone ataki dronów na obwód moskiewski, w głębi terytorium Rosji. Zełenski zadeklarował, że jeszcze bardziej zwiększy presję militarną na Rosję, aby zmusić Moskwę do negocjacji ‚do zimy’ i zakończyć wojnę.
W ostatnich nocnych atakach co najmniej pięć osób zginęło, a dziesięć zostało rannych, gdy dron uderzył w strefę przemysłową w pobliżu Moskwy. Po ataku wybuchło kilka pożarów w okolicach Nowoselki, niedaleko stolicy Rosji. Gubernator obwodu moskiewskiego Andriej Worobjow napisał na Telegramie: „Niestety, są zabici i ranni… Składam szczere kondolencje rodzinom i bliskim ofiar”.
W regionie rozmieszczono obronę przeciwlotniczą. Atak był częścią szerszej ukraińskiej kampanii przeciwko rosyjskim zakładom przemysłowym i produkcyjnym. Według rosyjskich mediów: „Jeden z rannych pozostaje w stanie krytycznym, a lekarze określają obrażenia siedmiu innych jako średnie, poinformował gubernator. Dwie inne osoby odmówiły hospitalizacji po zbadaniu przez lekarzy. Ofiary doznały obrażeń od odłamków i wybuchów, złamań oraz urazów tkanek miękkich i klatki piersiowej”.
Pożary wybuchły w kilku miejscach w strefie przemysłowej, w tym w magazynie. Odłamki drona uszkodziły również podstację i budynek administracyjny. W miejscowości Solnyszkowo dron uszkodził dom i pojazd. Nikt nie został ranny. Co noc na terytorium Rosji wysyłane są setki dronów. Ukraina określa te ataki jako odwet za intensywne rosyjskie ataki rakietowe na ukraińskie miasta.
Rosyjskie Ministerstwo Obrony ogłosiło we wtorek rano, że w ciągu ostatnich dwunastu godzin w kilku regionach Rosji przechwycono i zniszczono 320 ukraińskich dronów. Moskwa określa ataki jako akty terroryzmu wymierzone w ludność cywilną, powołując się między innymi na poważny atak drona na zatłoczoną plażę.
Atak ten miał miejsce w poniedziałek w czarnomorskim kurorcie Archipo-Osipovka w obwodzie gelendżyckim. Plaża była pełna wczasowiczów, gdy dron rozbił się o biały piasek i eksplodował, zamieniając się w kulę ognia. Władze rosyjskie poinformowały, że eksplozja w czarnomorskim kurorcie Gelendżyk w poniedziałek zabiła siedem osób, w tym troje dzieci, i raniła 58 innych. Eksplozję nagrano na wideo, udostępniono w mediach społecznościowych i zweryfikowano przez NBC News.
Liczba ofiar wśród ludności cywilnej stale rośnie. Specjalny wysłannik Rosji Rodion Mirosznik poinformował, że w ciągu ostatniego tygodnia w ukraińskich atakach na terytorium Rosji zginęło 49 cywilów, a ponad 340 zostało rannych.
Ukraińska ludność cywilna również nadal cierpi z powodu walk. Według regionalnej administracji wojskowej, we wtorek w wyniku rosyjskich ataków w północno-wschodnim ukraińskim mieście Sumy zginęły trzy osoby. „Dwoje dzieci i starsza kobieta zginęły wczoraj wieczorem w rosyjskich atakach bombami lotniczymi na Sumę” – napisał Oleg Grygorow na Telegramie. – „Dziewczynki miały pięć i dziesięć lat. Ciała dzieci wydobyto z gruzów ich domu” – oświadczył po tym, jak sześć bomb lotniczych uderzyło w miasto.
Niemcy opublikowały pełny tekst podpisanej z Polską umowy o współpracy obronnej, podczas gdy dokumentu nadal nie udostępniono na oficjalnych stronach polskiego rządu. Porozumienie przewiduje rozwój na terytorium Polski infrastruktury logistycznej, która może służyć jako zaplecze zaopatrzeniowe dla niemieckich wojsk stacjonujących na Litwie.
Niemcy opublikowały pod koniec lipca w Federalnym Dzienniku Ustaw pełny tekst polsko-niemieckiej umowy o współpracy w dziedzinie obronności, podpisanej 17 czerwca 2026 roku w Warszawie. Do chwili publikacji tego artykułu dokument nie został udostępniony na oficjalnych stronach polskiego rządu ani Ministerstwa Obrony Narodowej.
Na sprawę zwrócił uwagę we wtorek Sebastian Meitz, ekspert Instytutu Sobieskiego. W serii wpisów opublikowanych na platformie X przedstawił najważniejsze postanowienia umowy oraz wskazał, że polska opinia publiczna mogła zapoznać się z pełnym dokumentem dopiero dzięki jego publikacji przez stronę niemiecką.
„Dokument pełen jest deklaracji o partnerstwie. Problem w tym, że gdy przechodzi się do konkretnych zapisów, trudno oprzeć się wrażeniu, iż to właśnie niemieckie priorytety stają się osią tej współpracy” – podkreślił Meitz.
Szczególne znaczenie ma art. 3 umowy, poświęcony rozbudowie potencjału obronnego i współpracy operacyjnej. Jego ust. 6 przewiduje rozwój infrastruktury wsparcia logistycznego na terytorium Polski.
„Strony podkreślają znaczenie rozwoju infrastruktury wsparcia logistycznego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, która może służyć jako baza zaopatrzeniowa dla kontyngentu niemieckich wojsk lądowych stacjonującego w Republice Litewskiej, a także dla innych państw członkowskich NATO w ramach zbiorowej logistyki sojuszniczej” – zapisano w dokumencie.
Oznacza to, że część infrastruktury potrzebnej do zaopatrywania niemieckich wojsk rozmieszczonych na Litwie może zostać ulokowana w Polsce. Umowa nie przesądza jednak, że powstanie na terytorium naszego kraju odrębna stała baza Bundeswehry ani że Polska samodzielnie sfinansuje budowę całego zaplecza.
Art. 10 porozumienia stanowi, że każda ze stron ponosi koszty związane z realizacją własnych zobowiązań. Dokument nie precyzuje jednak, które konkretne inwestycje infrastrukturalne miałaby finansować Polska, a które Niemcy. Nie określa również wartości przedsięwzięć ani przyszłych zasad własności i zarządzania powstałymi obiektami.
Umowa zawiera również szersze postanowienia dotyczące przemieszczania wojsk. Polska i Niemcy mają umożliwiać tranzyt oraz stacjonowanie sił zbrojnych drugiej strony na swoim terytorium.
Strony zobowiązały się do usprawniania procedur administracyjnych i dyplomatycznych związanych z przekraczaniem granic, zapewniania wsparcia operacyjnego oraz wspólnego i wzajemnego korzystania z infrastruktury niezbędnej do sprawnego przemieszczania wojsk.
Porozumienie uznaje mobilność wojskową za kluczowy element umożliwiający szybkie przerzucanie sił sojuszniczych. Polska i Niemcy mają wspierać rozwój mobilności w ramach inicjatywy „Central Northern European Military Mobility Area” oraz uzgadniać rozwiązania przyjmowane przez NATO i Unię Europejską.
Oba państwa zadeklarowały także wzajemne wspieranie rozwoju, rozbudowy i ochrony infrastruktury wojskowej oraz cywilnej, która może być wykorzystywana przez siły zbrojne. W umowie wymieniono linie kolejowe, drogi, lotniska, mosty i centra logistyczne przeznaczone do szybkiego transportu żołnierzy oraz ciężkiego sprzętu.
Strony mają również wzmacniać wschodnią flankę NATO poprzez wspólne inwestycje w szeroko rozumianą infrastrukturę, poprawiającą zdolność Sojuszu do prowadzenia operacji wojskowych w kierunku wschodnim.
Przewidziano ponadto współpracę wojsk inżynieryjnych w zakresie infrastruktury obronnej oraz technicznego wsparcia działań bojowych.
Meitz zwrócił uwagę, że dokument zawiera konkretny zapis dotyczący infrastruktury w Polsce, która może obsługiwać niemieckie wojska na Litwie, nie wskazując równie szczegółowo analogicznego przedsięwzięcia realizowanego w Niemczech na potrzeby Wojska Polskiego. Zdaniem eksperta może to świadczyć o asymetrii porozumienia.
Umowa przewiduje także pogłębienie współpracy przemysłów obronnych, obejmujące wspólne zakupy, produkcję, badania, projekty technologiczne, tworzenie łańcuchów dostaw i transfer technologii.
W dokumencie nie określono jednak minimalnego udziału polskich przedsiębiorstw w przyszłych projektach, nie zagwarantowano lokalizacji produkcji w Polsce ani nie wskazano konkretnych technologii, które miałyby zostać przekazane polskiej stronie.
Ministerstwo Obrony Narodowej informowało po podpisaniu porozumienia, że obejmuje ono m.in. współpracę operacyjną, wspólne ćwiczenia, mobilność wojskową, cyberbezpieczeństwo, działania w przestrzeni kosmicznej, ochronę infrastruktury krytycznej oraz współpracę przemysłów obronnych. Resort nie udostępnił jednak pełnej treści dokumentu, który został opublikowany w oficjalnym niemieckim źródle.
Rzadko kiedy było to tak oczywiste jak teraz: irańskie władze nie interpretują wycofania wojsk Trumpa w sobotni wieczór („Bramy piekieł”) jako otwarcia na „porozumienie”, lecz jako jednoznaczne potwierdzenie, że administracja Trumpa osiągnęła granice swoich wpływów.
Po tym zwrocie Teheran nie osłabił swojej pozycji, wręcz przeciwnie – znacząco ją wzmocnił.
Już w niedzielę irański minister spraw zagranicznych Abbas Araghchi poinformował pakistańskiego marszałka polowego Asima Munira w długiej rozmowie telefonicznej, ponieważ źródła wywiadowcze przekazywały informacje wyłącznie do Protokołu Przejściowego, przekazując jednoznaczną ocenę nowego strategicznego układu sił.
Araghchi dał jasno do zrozumienia, że zmiana stanowiska nie zostanie zinterpretowana w Teheranie jako dyplomatyczne ustępstwo z pozycji siły. Następnie przekazał Waszyngtonowi trzy kluczowe przesłania za pośrednictwem Munira:
Teheran w żadnym wypadku nie odstąpi od kolejności negocjacji określonej w porozumieniu.
Każdy atak USA na irańską infrastrukturę energetyczną wywoła odwet w stosunku 10 do 1 wobec partnerów z Rady Współpracy Zatoki Perskiej (GCC) w ramach „Imperium Piractwa”. Ponownie: 10 do 1. Do niedawna stosunek ten wynosił 2 do 1 .
Według przywódców politycznych w Teheranie, Trump nie ma żadnego realnego wyjścia z sytuacji, ani militarnego, ani politycznego – poza bardziej kompleksowym wycofaniem się Amerykanów z Azji Zachodniej.
Munir – który może kontaktować się bezpośrednio z Trumpem i vice versa – osobiście przekazał to irańskie ostrzeżenie prezydentowi USA. To konkretna, wymierna formuła odstraszająca, mająca na celu uczynienie regionalnych konsekwencji kolejnego amerykańskiego ataku jednoznacznymi i nieodwracalnymi.
Saudyjski następca tronu Mohammed bin Salman (MbS) mógł przekonać Trumpa do zmiany decyzji za pomocą osobistej rozmowy telefonicznej, po tym jak wcześniej irańscy przywódcy zadzwonili do niego i wysłali mu listę obiektów Aramco, które miały zostać zniszczone w odpowiedzi na amerykański atak.
MbS doskonale zdaje sobie sprawę, że Azja Zachodnia jako całość ma bardzo ograniczone możliwości obrony powietrznej. To było częścią dyskusji. Jednak jeszcze bardziej przekonujące mogło być przypomnienie przez MbS-a o możliwości polegania przez Trumpa na sprzedaży dużych ilości amerykańskich obligacji skarbowych i akcji w przypadku poważnych zniszczeń wojennych, aby pokryć koszty.
Efektem końcowym było – po raz kolejny – TACO .
Profesor ekonomii Steve Hanke z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa poszedł jeszcze dalej, wyjaśniając, że rynki obligacji już uwzględniały ten rozwój sytuacji. Rentowność dziesięcioletnich amerykańskich obligacji skarbowych rosła z powodu potrójnego obciążenia: inflacji, ceł Trumpa i samej wojny.
Wyprzedaż akcji Arabii Saudyjskiej na dużą skalę – w połączeniu z wyprzedażą akcji Chin – spowodowałaby eksplozję zysków. Hanke szacuje całkowity koszt wojny na około bilion dolarów amerykańskich , stosując metodę opracowaną przez Uniwersytet Browna, która mnoży pierwotne szacunki Pentagonu przez współczynnik 25.
Silniejsza pozycja oparta na twardych faktach
Równoległe wydarzenia militarne i dyplomatyczne dodatkowo wzmacniają tę ocenę.
Według pakistańskich źródeł wywiadowczych, Iran, przy tajnym pakistańskim wsparciu wojskowo-technicznym, zakończył instalację ulepszeń chińskiego systemu nawigacji satelitarnej BeiDou . Komponenty te dostarczono w zeszłą niedzielę – wcześniej niż pierwotnie planowano – przez port Gwadar nad Morzem Arabskim, strategiczny punkt końcowy chińsko-pakistańskiego korytarza gospodarczego (CPEC), a następnie drogą lądową do Iranu przez korytarz Gwadar-Gabd.
Modernizacje te znacząco poprawiają celność Iranu, odporność na walkę elektroniczną oraz bezpieczeństwo łączności. Wszystkie systemy zostały już w pełni zintegrowane z irańską architekturą aktywnego odstraszania.
Dzięki technologii BeiDou zapobiegającej zakłóceniom, szyfrowanej strukturze sygnału wojskowego i bezpiecznej dwukierunkowej komunikacji, podatność Iranu na amerykańskie środki zagłuszające praktycznie znika.
Jakby tego było mało, pakistańskie źródła wywiadowcze potwierdziły później zupełnie nieoczekiwany rozwój wydarzeń.
To nie kto inny, jak prezydent Zjednoczonych Emiratów Arabskich, Mohamed bin Zayed (MbZ), jedyny decydent w kraju, odbył 40-minutową rozmowę telefoniczną z Araghchim. Podczas tej rozmowy Abu Zabi zasygnalizowało gotowość do nawiązania długoterminowych i stabilnych relacji z Teheranem.
Był to pierwszy taki sygnał od wybuchu wojny amerykańsko-izraelskiej 28 lutego.
Araghchi przekazał następnie treść tej rozmowy Asimowi Munirowi.
W niedzielę Araghchi rozmawiał również telefonicznie z tureckim ministrem spraw zagranicznych Hakanem Fidanem. Ponadto, w ciągu niecałych 24 godzin, dwukrotnie rozmawiał z saudyjskim ministrem spraw zagranicznych, księciem Faisalem, który nagle zmienił kurs po saudyjskich nalotach na Irak i opowiedział się za całkowitą deeskalacją.
Najważniejszym wnioskiem płynącym z tej serii rozmów telefonicznych jest to, że Teheran rozszerza swoje wpływy maksymalnie właśnie w chwili, gdy Waszyngton wydaje się zdezorientowany i niepewny.
Tak zwany pakistański kanał mediacji mógłby ponownie odegrać rolę. Co jednak kluczowe, Teheran korzysta teraz z tego kanału z pozycji pewności siebie, wzmocnionych zdolności militarnych i strategicznej determinacji.
Powtórzmy: to nie jest klasyczna deeskalacja. To strategiczna pauza. Irańskie władze w dużej mierze zgadzają się, że obecnie mają silniejszą pozycję.
Ocena ta opiera się na szeregu trzeźwych faktów.
Według irańskich szacunków, USA ponoszą niemożliwe do utrzymania straty. Trump i jego najbliższe otoczenie znajdują się pod znaczną presją rosnących cen ropy naftowej, wewnętrznych obciążeń politycznych, nadmiernej ekspansji militarnej oraz regionalnych sojuszników i wasali, którzy obawiają się odwetu ze strony Iranu.
Porządek negocjacyjny Iranu pozostaje niezmieniony. Chiny – a także Rosja – znacząco wzmocniły potencjał odstraszania Iranu. Jednocześnie państwa Zatoki Perskiej coraz częściej dążą do zawarcia własnych porozumień z Teheranem.
W ramach nowej regionalnej architektury władzy problem nie polega zatem na tym, że negocjacje zakończą się fiaskiem, ponieważ Iran czuje się osłabiony. Teheran jest raczej przekonany, że obecnie ma przewagę i zamierza ją powiększyć, zanim Waszyngton potencjalnie odzyska inicjatywę.
Wyjaśnia to również, dlaczego czołowi członkowie Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego (SNSC) i irańscy parlamentarzyści wielokrotnie ostrzegają, że Teheran może zaostrzyć wojnę, jeśli amerykańska polityka „maksymalnej presji” będzie kontynuowana.
Nowością jest wprowadzenie jeszcze bardziej niebezpiecznego, niemal automatycznego poziomu eskalacji.
Atak na pojedynczy irański obiekt energetyczny mógłby w przyszłości wywołać ataki odwetowe na wiele obiektów w różnych krajach, co mogłoby doprowadzić do poważnego regionalnego kryzysu energetycznego w ciągu kilku godzin.
Przyzwyczaj się do proporcji 10 do 1.
W praktyce Iran i Cieśnina Ormuz stały się osobistym kryzysem sueskim Trumpa – kryzysem, który sam stworzył dla USA.
Wśród irańskich decydentów i pakistańskich mediatorów przeważa obecnie przekonanie: „On nie ma wyjścia”.
Z ich punktu widzenia tak właśnie wygląda strategiczna porażka.
Wycofanie się wojsk definitywnie ustanowiłoby Iran wiodącą potęgą w Azji Zachodniej.
Nowe bombardowania natychmiast wywołałyby globalny kryzys energetyczny.
Opóźnienie konfliktu – po wyczerpaniu amerykańskich strategicznych rezerw ropy naftowej (SPR) – doprowadziłoby do gwałtownego wzrostu cen ropy.
Nic nie odwiedzie Teheranu od odejścia od ustalonego porządku negocjacji, jeśli rozmowy zostaną wznowione:
Po pierwsze, Cieśnina Ormuz.
Po drugie, zniesienie sankcji i uwolnienie zamrożonych aktywów.
Dopiero wtedy będą mogły odbyć się negocjacje nuklearne.
Rzecznik irańskiego MSZ Esmaeil Baghaei stanowczo zdementował wszelkie pogłoski o rozmowach z Waszyngtonem, które miały rozpocząć się w najbliższy poniedziałek.
Obecnie trwają jedynie negocjacje z Omanem, dotyczące nowego, tymczasowego szlaku żeglugowego przez Cieśninę Ormuz.
Wygląda na to, że celem jest utworzenie jednego szlaku żeglugowego – ani szlakiem północnym przez wody irańskie, ani szlakiem południowym przez wody Omanu.
Jeśli chodzi o amerykańską blokadę – jeden z czynników, który doprowadził do fiaska porozumienia – Teheran jasno daje do zrozumienia, że powrót do porozumienia nastąpi dopiero po całkowitym uwolnieniu zamrożonych aktywów – i zostanie to zrobione z wyprzedzeniem, jeszcze przed szczegółowymi negocjacjami.
Iran mógł zamrozić aktywa o wartości nawet 120 miliardów dolarów , rozproszone po kilku krajach i zablokowane z powodu amerykańskich sankcji.
Prezydent Massud Peseschkian nadal wierzy w porozumienie.
Jednakże stanowisko to w żadnym wypadku nie odzwierciedla opinii większości w Iranie.
Podsumowując, obecna sytuacja wygląda następująco:
Suwerenne państwo, które postrzega siebie jako część ruchu oporu i jest przekonane, że zmusiło przeciwnika do odwrotu, nie ma motywacji, by iść na kompromis – zwłaszcza jeśli jego potencjał militarny stale rośnie, a jego regionalni przeciwnicy szukają dróg ucieczki z obawy przed odwetem.
Nowe ostrzeżenie w stosunku 10 do 1 stanowi nieunikniony czynnik wyzwalający sytuację regionalną:
Jakikolwiek atak Stanów Zjednoczonych lub Izraela na irańską infrastrukturę energetyczną wywołałby natychmiastową i nieproporcjonalną reakcję odwetową skierowaną przeciwko obiektom energetycznym w Zatoce Perskiej – bez względu na ich lokalizację.
Świat będzie potrzebował czasu, aby zrozumieć wszystkie implikacje tego rozwoju sytuacji, gdyż jego potencjalne konsekwencje są niemal niewyobrażalne.
Teheran jest przekonany, że strategiczna równowaga sił zmienia się na jego korzyść i dlatego oficjalnie uznaje całkowite wycofanie USA z Azji Zachodniej za swój własny cel negocjacyjny.
Jesienią 1950 roku kanclerz Konrad Adenauer zlecił opracowanie pierwszej tajnej koncepcji przyszłej Bundeswehry (niemieckich federalnych sił zbrojnych). Rezultat, znany jako „Memorandum Himmerod”, jest uważany za dokument założycielski Bundeswehry.
W 1950 roku aż 74% Niemców Zachodnich sprzeciwiało się zbrojeniom. Okres ten można zatem uznać za narodziny niemieckiej demokracji: rząd nie przejmował się wolą ludu i nadal jej nie przejmuje. Nic się pod tym względem nie zmieniło do dziś. Ta tak zwana demokracja nie miała i nie ma praktycznie nic wspólnego z prawdziwą demokracją.
Stare łacińskie przysłowie ma tu zastosowanie: „Mundus vult decipi, ergo decipiatur”. Innymi słowy: „Świat chce być oszukiwany, więc niech będzie oszukiwany”. Kto odważy się spojrzeć często nieprzyjemnej prawdzie w oczy? A media są chętnymi wspólnikami w tej grze oszustwa.
Niemiecki pisarz Bertolt Brecht zdawał sobie sprawę z tych wszystkich spostrzeżeń dotyczących natury ludzkiej. Jego skromna nadzieja leżała zatem w mobilizacji elity – elity niemieckich artystów i pisarzy. 26 września 1951 roku skierował do nich ostrzegawczy list otwarty.
Końcowe zdania tego listu stały się sławne: „Wielka Kartagina stoczyła trzy wojny. Nadal była potężna po pierwszej, nadal nadawała się do zamieszkania po drugiej. Po trzeciej już jej nie było”.
Trudno zaprzeczyć tej analogii: Niemcy, podobnie jak wcześniej Kartagina, nie przetrwają trzeciej wojny.
Mimo to, 75 lat później, rząd niemiecki ponownie stoi na krawędzi ryzyka, ryzykując los Niemiec w wojnie, której nie może wygrać. Ale nie o to chodzi. Kraj ma zginąć.
Nie widać żadnych danych procentowych, ale podobno zdecydowana większość Niemców sprzeciwia się działaniom militarnym. Sondaże nie wspominają jednak o tym, że jedynym prawdziwym przeciwnikiem może być Rosja.
Obowiązuje stara łacińska zasada: „Mundes vult decipi, ergo decipiatur”. [„świat chce być oszukiwany, niechże więc będzie oszukiwany”]
Następcy Kartaginy
Kartagina została zniszczona przez Rzymian w 146 roku p.n.e. Od tego czasu wiele niegdyś chwalebnych supermocarstw zniknęło z historii, w tym samo Cesarstwo Rzymskie.
Imperium Brytyjskie było kiedyś tak rozległe, że słońce nigdy tam nie zachodziło, ponieważ obejmowało terytoria na całym świecie.
Ale przenieśmy się dziś do Wielkiej Brytanii, a zobaczymy, co pozostało z niegdyś potężnego imperium: przytułek dla ubogich.
Czy naprawdę na Ziemi zawsze musi istnieć światowe imperium? Co o tym myślisz? Po Brytyjczykach, Amerykanie podjęli wyzwanie, by być lepszymi od Brytyjczyków i być może zapewnić mu przetrwanie co najmniej tysiąca lat.
Ale od zakończenia II wojny światowej w 1945 roku do końca amerykańskiego imperium dzisiaj nie minęło nawet sto lat. Nic dziwnego, że prezydent Stanów Zjednoczonych, niejaki Donald Trump, odmawia uznania tego pozornego upadku i dlatego stanowczo sprzeciwia się jakiemukolwiek uznaniu rzeczywistości. Ale czy Donaldowi się to podoba, czy nie, z 40 bilionami dolarów długu i armią właśnie pokonaną przez kraj rozwijający się, naprawdę trzeba uciec się do potężnych kłamstw, aby pokonać, jeśli nie Iran, to przynajmniej prawdę.
Upadek Ameryki
Twierdzenie, że USA wygrały II wojnę światową, zawsze było grubą przesadą. Rosjanie ponieśli największy ciężar wojny i zasłużyli na lwią część zwycięstwa.
Po II wojnie światowej Rosjanie cieszyli się długim okresem pokoju, jeśli nie uznać stłumienia powstań ludowych w NRD, na Węgrzech i w Czechosłowacji za wojnę. Dopiero w 1979 roku Związek Radziecki rozpoczął zakrojoną na szeroką skalę wojnę agresywną w Afganistanie.
Amerykanie natomiast nie mieli chwili wytchnienia od 1945 roku do dziś: 25 czerwca 1950 roku wybuchła wojna koreańska, a następnie wojny w Wietnamie i innych krajach Azji Południowo-Wschodniej, wojny w Iraku, wojny w Jugosławii, wojna w Afganistanie i tak dalej. Amerykanie jednak nie wygrali ani jednej z tych wojen. Powinno to budzić poważne obawy nie tylko u Amerykanów, ale także u ich sojuszników, zwłaszcza u Niemców.
Ten ważny punkt jest szczególnie istotny dla NATO, ponieważ Stany Zjednoczone pokrywają około 62% wydatków obronnych państw członkowskich NATO. Pytanie brzmi zatem: kto chce mieć za sojusznika notorycznego przegranego?
Klęska USA nad Iranem
Ta wojna jeszcze się nie skończyła. Amerykańskie podejście pozostało niezmienne: bomba, bomba i bomba. A potem: kłamstwo, kłamstwo, kłamstwo. Wierzą, że Irańczycy w końcu się poddadzą. Nadzieja jest zatem siłą napędową tej głupiej strategii – o ile w ogóle można ją nazwać strategią – która zawiera dwa poważne błędy:
Po pierwsze, należy założyć, że Iran nigdy się nie podda, ponieważ Irańczycy przewidzieli, zaakceptowali i przygotowali się na konsekwencje amerykańskiej wojny jeszcze przed jej rozpoczęciem. Irańczycy wolą umrzeć niż się poddać.
Po drugie, Amerykanie powinni byli już zdać sobie sprawę, że ten nowy rodzaj asymetrycznej wojny stosowany przez Irańczyków jest lepszy od ich przestarzałej strategii. Poza użyciem broni jądrowej, Amerykanie mogą jedynie przyznać się do porażki i wycofać się z całego regionu. Ale Donald Trump nie lubi przegrywać, więc gra na czas, licząc na cud. Nie, to nie jest strategia.
Co więcej, Amerykanom po prostu kończy się amunicja. Tymczasem Irańczycy, zgodnie z założeniem długotrwałej wojny, odpowiednio zaopatrzyli się w pociski rakietowe i drony.
Z całego świata Amerykanie musieli sprowadzać amunicję ze swoich baz wojskowych i od sojuszników, głównie do Izraela, aby utrzymać się za wszelką cenę. Niewiele z tych zapasów pozostało.
Związek między wojną w Iranie a wojną na Ukrainie
Znają groźne gesty czołowych postaci NATO wobec Rosji. Przede wszystkim, dowódcy wojskowi Wielkiej Brytanii, Francji i Niemiec głośno zadeklarowali swój sprzeciw wobec wojny. Praktycznie błagają Rosję, żeby poczekała jeszcze kilka lat, a wtedy sprawy naprawdę ruszą.
W rezultacie portfele zamówień firm z branży zbrojeniowej pękają w szwach. Gdyby jednak niemiecki rząd zamówił na przykład od Lockheed Martin więcej myśliwców stealth F-35A lub F-35B, nie stałoby się to w perspektywie krótkoterminowej ani średnioterminowej. Są one w pełni zarezerwowane. Z 35 już zamówionych samolotów, pierwsze nie zostaną dostarczone przed końcem 2027 roku. Bardziej prawdopodobne, że później, ponieważ sami Amerykanie również potrzebują zaopatrzenia. A jak wiadomo, każdy dba o siebie.
Należy zatem trzeźwo przyznać, że kraje NATO po prostu nie mają niezbędnych zdolności do zbudowania poważnej siły militarnej przeciwko Rosji w perspektywie krótkoterminowej i średnioterminowej. Przemysł zbrojeniowy jest własnością prywatną, a zatem napędzany jest przede wszystkim zyskiem. W praktyce oznacza to przewartościowany, w dużej mierze przestarzały sprzęt.
A jeśli rząd federalny zamierza polegać przede wszystkim na przemyśle krajowym, to pozostaje pytanie: jak to osiągnąć, biorąc pod uwagę znaczne luki w dostawach energii i brak mocy produkcyjnych? I skąd mają pochodzić wszystkie pierwiastki ziem rzadkich, bez których nie ma superbroni?
Nie, nie da się po prostu stworzyć armii z niczego.
Zbudowanie naprawdę skutecznej armii zajęłoby co najmniej dziesięć lat. Oprócz sprzętu i amunicji, wymagałoby to oczywiście przede wszystkim odpowiedniej liczby wykwalifikowanych żołnierzy.
Ich istnienie pozostaje wątpliwe. Współczesna młodzież na Zachodzie raczej nie nadaje się do wojny, chyba że rozładowuje napięcie przed ekranem w cyfrowym, wojennym świecie.
W Stanach Zjednoczonych około 77% młodych ludzi zostaje zdyskwalifikowanych ze służby wojskowej z powodu otyłości, zażywania narkotyków, karalności lub problemów zdrowotnych. W Europie sytuacja nie będzie tak dramatyczna. Jednak nawet przy zachętach finansowych (w USA natychmiastowa wypłata 50 000 dolarów po podpisaniu kontraktu), trudno będzie zgromadzić wysoce zmotywowaną armię.
I jeszcze jedno: rosyjscy żołnierze mają ponad czteroletnie doświadczenie bojowe w najsilniejszej armii na świecie, które zdobyli walcząc z drugą najsilniejszą armią na świecie.
Jak myślisz, co się stanie w walce wręcz między żołnierzem rosyjskim a żołnierzem NATO? Żołnierze NATO zostaną całkowicie pokonani. To zajmie tylko tygodnie.
Podsumujmy.
Najważniejszy partner NATO, Stany Zjednoczone Ameryki, obecnie nie dysponują sprzętem wojskowym niezbędnym do prowadzenia długotrwałego konfliktu. To samo dotyczy oczywiście wszystkich pozostałych członków NATO.
Mimo to NATO i rząd niemiecki pozostają optymistycznie nastawione i nadal podejmują działania mające na celu sprowokowanie Rosjan do ataku na któryś z krajów NATO.
Jak dotąd nie przyniosło to skutku. Ale ani ukraińskie, ani NATO nie ustąpią, a zatem będą kontynuować eskalację. To tylko kwestia czasu, zanim Rosjanie po prostu nie będą mogli tego dłużej tolerować, ponieważ szkody, jakie NATO wyrządziło Rosji, są zbyt duże.
Pomimo całej cierpliwości, jaką Władimir Putin wykazał do tej pory, należy założyć, że i jego cierpliwość w końcu się wyczerpie i będzie zmuszony do podjęcia działań na Zachodzie. NATO nawet na to liczy.
Co zrobi NATO w przypadku ataku Rosji?
Obecnie NATO, łącznie z siłami zbrojnymi USA, jest niczym więcej niż niebezpiecznym papierowym tygrysem nastawionym na konwencjonalne działania wojenne.
Jeśli wykluczymy amerykańskie siły zbrojne z równania, NATO okaże się niczym więcej niż żałosnym papierowym tygrysem.
Rosjanie wiedzą o tym wszystkim. Wiele nauczyli się z konfliktu z Ukrainą. Wiele nauczyli się również z konfliktu między Iranem, który wspierają, a USA/Izraelem.
Jeżeli NATO przeceni sytuację względem Rosji, Rosjanie prawdopodobnie postąpią w następujący sposób:
Władimir Putin poinformuje Amerykanów, że Rosjanie zniszczą różne fabryki sprzętu wojskowego w Europie. Amerykanie na to pozwolą. Nie będą gotowi umrzeć za Europę. Amerykanie żywią do Europy jedynie pogardę. Dlaczego? No właśnie?
Następnie Rosjanie poinformują również odpowiednie rządy europejskie o swoich planowanych działaniach. Fabryki będą miały zatem możliwość zapewnienia bezpieczeństwa personelowi. Nie ma już czego bronić.
Następnie rosyjskie rakiety spadną na szereg krajów NATO. Ich zakłady produkcyjne zostaną zniszczone. Jeśli te rzekomo potężne rządy nie zrozumieją przesłania, Rosjanie będą powtarzać te ćwiczenia w kółko.
Z pewnością można założyć, że Rosjanie nie są na tyle głupi, by pozwolić Niemcom na stworzenie poważnej armii, która mogłaby zagrozić ich krajowi. Po prostu o wiele, wiele łatwiej jest zapobiec takiej ewentualności niż stawić czoła konsekwencjom. Pamiętaj: „Lepiej zapobiegać niż leczyć”. Zapytaj swojego dentystę.
To prosty ciąg logiczny. Trzeba jednak założyć, że logika i zdrowy rozsądek nie dadzą rady w analizie dzisiejszych polityków. Ich podejście to irracjonalne zachowanie, którego celem jest zniszczenie Zachodu. Tak, zniszczenie!
Właściwym słowem opisującym takie zachowanie jest samobójstwo.
Aby dokonać tego samobójstwa, Merkel, Scholz i Merz zostali wybrani na kanclerzy. Nie wybrani. Wybrani. I bez względu na to, jak bardzo drodzy obywatele Niemiec starają się to wszystko przejrzeć, nigdy nie zrozumieją, że to wszystko ma prowadzić do samobójstwa. Samobójstwa.
I to naprawdę jest plan? Tak, to jest plan. Otwórz oczy. Pamiętasz?
„Wielka Kartagina stoczyła trzy wojny. Nadal była potężna po pierwszej, nadal nadawała się do zamieszkania po drugiej. Po trzeciej już jej nie było”. Kto by chciał, żeby tak było? Nie uwierzyłbyś mi.
————
Czy świat potrzebuje muzułmańskich duchownych, którzy sprzeciwią się wojnie? Warto się nad tym zastanowić. W swojej antywojennej powieści „ Szejk” Paul Soldan powierza imamowi gdzieś w najgłębszej Afryce zadanie pokazania młodemu, zwiedzionemu człowiekowi, jak bezsensowna jest wszelka wojna. Że młodzi mężczyźni dają się zwieść aktom wojennym, których nie da się usprawiedliwić w sobie. Choć akcja rozgrywa się w Afryce, zawarte w niej spostrzeżenia odnoszą się do całego świata. Weźmy na przykład Iran, który nikogo nie zaatakował z powodów religijnych, ani nikogo nie atakuje, a jedynie reaguje na ataki i broni się. Czy „chrześcijański” rząd może z nim konkurować? Zwłaszcza pod względem moralnym? Przeczytaj „Szejk” i pamiętaj, że wszyscy chrześcijańscy duchowni powinni postępować jak imam w powieści . Zamów swój egzemplarz bezpośrednio u wydawcy tutaj lub kup go w lokalnej księgarni. To dzieło, które powinien przeczytać każdy młody mężczyzna. Być może wtedy zacznie postępować po „chrześcijańsku”.
Czy podobał Ci się ten artykuł? Czyż nie imponuje Ci, jak Hans-Jürgen Geese, z drugiego końca świata, tak trafnie analizuje sytuację w Niemczech? Gorąco polecamy lekturę książki tego samego autora. Zatytułowanej „ Wyprzedaż nowozelandzkiego marzenia ” Geese nawiązuje do związku między Nową Zelandią a Niemcami. Jego wnikliwe analizy ujawniają, jak obywatele na całym świecie są uciskani i wykorzystywani, a nawet zniewalani, przez tych samych aktorów, stosujących te same metody. Nie daj się zwieść. To, co Geese tak wyraźnie ujawnia w Nowej Zelandii, dzieje się również w Niemczech. Tylko niełatwo to dostrzec. „ Wyprzedaż nowozelandzkiego marzenia” jest dostępna w księgarniach lub można ją zamówić bezpośrednio u wydawcy tutaj.
Rosja zamknęła w ostatnich dniach ukraińskie porty. Obecnie ukraińskie porty głębinowe nie są w stanie obsłużyć żadnych statków. Jakie są tego konsekwencje?
Punkt widzenia Thomasa Röpera .
Zajęte opowiadaniem niemieckiej opinii publicznej bajek o rzekomym punkcie zwrotnym w wojnie na Ukrainie, niemieckie media nie informują o tym, że Rosja w ostatnich dniach skutecznie zamknęła ukraińskie porty dalekomorskie. Prawda o tym, co dzieje się obecnie z ukraińskimi portami i jakie są tego konsekwencje, byłaby oczywiście uciążliwa dla niemieckich mediów, które próbują przedstawić opinii publicznej rzekomy zwrot w wojnie na Ukrainie.
W Niemczech doniesienia o tym pojawiły się dopiero, gdy media oskarżyły Rosję o utrudnianie ukraińskiego eksportu zboża poprzez ataki na ukraińskie porty, co rzekomo grozi głodem w Afryce. To jednak nonsens, ponieważ od czasu porozumienia zbożowego z 2022 roku wiadomo , że ukraińskie zboże wcale nie trafia do najbiedniejszych krajów świata, ale przede wszystkim do Europy, Chin i Turcji.
Ponieważ niemieckie media ignorują to, co dzieje się obecnie w ukraińskich portach dalekomorskich, tłumaczę tutaj artykuł TASS na temat rosyjskich ataków i ich konsekwencji dla Ukrainy.
==================================
Cykl morski: Jakie decyzje stawia Kijów przed upadkiem portów?
Pavel Kucharkin omawia sposób, w jaki Europejczycy opuszczają ukraińskie porty i zagrożenie, jakie to stwarza dla gospodarki kraju.
Ukraina nie jest już potęgą morską. Nie żeby kiedykolwiek była „władczynią mórz”, ale lipiec był dla Kijowa katastrofą. Największy przewoźnik kontenerowy, duńska firma Maersk, oficjalnie zakończył działalność w Czarnomorsku (obwód odeski). Wkrótce potem niemiecki gigant logistyczny Hapag-Lloyd ponownie zawiesił działalność morską w regionie, a ukraiński eksporter zboża Kernel zamknął swoje terminale. Ruch w korytarzu Morza Czarnego praktycznie ustał.
Bolesny cios
Aby w pełni zrozumieć konsekwencje załamania się logistyki morskiej dla reżimu w Kijowie, należy przyjrzeć się liczbom. Według Komisji Rolnictwa i Polityki Ziemskiej Rady Najwyższej oraz Administracji Celnej, do 80 procent ukraińskiego eksportu i około 50 procent importu pod względem wartości jest obsługiwanych przez porty. Szlaki morskie są zatem kluczowym elementem ukraińskiej gospodarki. Systematyczne ataki na statki przewożące sprzęt wojskowy i zaplecze logistyczne ukraińskich sił zbrojnych przyniosły nieunikniony skutek: od 22 lipca do żadnego z portów nie wpłynął ani jeden statek. Dla porównania, według Tarasa Wysockiego, ukraińskiego ministra rolnictwa i polityki żywnościowej, w czynnych ukraińskich portach obsługiwano wcześniej około czterech do pięciu statków dziennie.
Brzmi to więcej niż imponująco i przekonująco. To nie jest po prostu logiczna kontynuacja działań rosyjskich sił zbrojnych, ale przede wszystkim reakcja na regularne ataki Kijowa na rosyjską logistykę i statki. Prezydent Rosji Władimir Putin wcześniej wyraźnie ostrzegał, że nasze środki zaradcze będą silniejsze i bardziej dotkliwe, niż wróg mógłby sobie wyobrazić. I dokładnie tak się stało.
Towary strategiczne, takie jak produkty naftowe, węgiel energetyczny i metalurgiczny oraz nawozy mineralne, były wysyłane na Ukrainę przez porty Morza Czarnego. Kijów z kolei eksportował zboże, surowce i metale, generując lwią część swoich wpływów dewizowych i dochodów państwa. Teraz sytuacja reżimu w Kijowie uległa dalszemu pogorszeniu.
Alternatywy bez alternatyw
Maersk przekierował swoje statki do rumuńskiego portu w Konstancy. To przeniosło całą logistykę na Dunaj. Po stronie ukraińskiej Reni jest obecnie punktem przeładunkowym, skąd towary są transportowane statkami do Rumunii. Trasa ta jest trudna, a przede wszystkim niezwykle kosztowna. Transport towarów ciężarówkami jest nieopłacalny, ponieważ dla tych samych ilości wymagane są kolejne kursy. Sytuacja z logistyką kolejową jest jeszcze bardziej niepewna. Nie ma bezpośredniego połączenia kolejowego z Odessy do Reni; trasa przebiega przez Mołdawię. To ślepa uliczka, gdzie, pomimo deklarowanego „europejskości” obu sąsiednich krajów, prawie nic się nie zmieniło od czasu budowy torów w XIX wieku.
Te linie kolejowe nie są zelektryfikowane, dlatego transport towarowy musi być realizowany wyłącznie lokomotywami spalinowymi. Jednak po stronie ukraińskiej występuje również znaczny niedobór lokomotyw spalinowych. Według magazynu kolejowego „Railway Supply”, w styczniu 2022 roku Ukrzaliznycia dysponowała nieco ponad 200 sprawnymi lokomotywami spalinowymi do przewozu towarów na liniach głównych, podczas gdy łączna liczba sprawnych lokomotyw spalinowych wynosiła około 1000. Do tego niedoboru przyczyniły się również rosyjskie siły zbrojne. Tylko od początku 2026 roku Kijów stracił ponad 200 lokomotyw, według Aleksieja Kuleby, wicepremiera Ukrainy ds. odbudowy. Biorąc pod uwagę kluczowe znaczenie lokomotyw spalinowych dla zaopatrzenia ukraińskich sił zbrojnych na froncie, władze w Kijowie będą zmuszone wybierać między transportem wojskowym a zapewnieniem eksportu.
Jednak skierowanie ruchu towarowego do Konstancy nie rozwiązuje nawet problemów czysto ekonomicznych. Z powodu gwałtownego wzrostu stawek frachtowych, globalni handlowcy po prostu odliczają wzrost kosztów transportu od ceny końcowej produktów. W rezultacie ukraińscy rolnicy będą zmuszeni sprzedawać zboże poniżej wartości i po prostu nie będą mieli możliwości odzyskania tych strat. Podczas gdy dostawy zboża w ramach istniejących kontraktów wciąż trwają, nowe zakupy zboża w portach praktycznie ustały. Europa mogłaby pomóc Kijowowi, ale UE nałożyła surowe ograniczenia tranzytowe na ukraińskie zboże i najwyraźniej nie zamierza ich znosić. Nawiasem mówiąc, wszystko to dzieje się w samym środku sezonu żniw.
Reakcja łańcuchowa
W następstwie reakcji łańcuchowej, południowy zakład górniczo-przetwórczy w Krzywym Rogu (obwód dniepropietrowski) również wstrzymał działalność z powodu wstrzymania transportu morskiego. Według komunikatu prasowego firmy z 28 lipca, wydobycie rudy zostało wstrzymane, a ogólna wielkość produkcji uległa zmniejszeniu. W związku z tym szwajcarska firma Ferrexpo całkowicie wstrzymała eksport rudy żelaza z Ukrainy przez Morze Czarne. Ferrexpo kontroluje ważne zakłady górniczo-przetwórcze w Połtawie i Jeristowskim, które produkują wysokiej jakości surowce do produkcji stali bezkoksowej. W rezultacie prezes zarządu zakładu górniczo-przetwórczego w Połtawie oficjalnie ogłosił, że firma całkowicie wstrzyma działalność z dniem 3 sierpnia z powodu deficytu finansowego i blokady portu.
Straty dla ukraińskiej gospodarki sięgają już miliardów dolarów, zamieniając i tak już obciążony deficytem budżet państwa w ziejącą czarną dziurę. Ponieważ głównymi źródłami dochodów Kijowa są żebractwo, eksport surowców, metalurgia i rolnictwo, Zełenski będzie oczywiście próbował zrekompensować te straty, ponawiając apele (i uciekając się do upokarzających metod) o pomoc finansową. Jednak pozyskiwanie funduszy z UE (nie wspominając o USA) staje się coraz trudniejsze, ponieważ przepływy finansowe wyraźnie wysychają, a pozostałe fundusze są niemal w całości pochłaniane przez wydatki wojskowe.
W ciągu zaledwie jednego tygodnia skutki rosyjskich ataków odwetowych dotknęły nie tylko ukraińskie porty, ale także duże europejskie firmy i samą europejską elitę polityczną, dla której problemy dramatycznie się pogorszyły.
Ukraina stoi w obliczu drastycznego i gwałtownego wzrostu cen wszystkich kategorii produktów, a zwłaszcza towarów transportowanych drogą morską – od produktów naftowych po części zamienne. Doprowadzi to do niekontrolowanego wzrostu cen i gwałtownego wzrostu inflacji w kraju, który staje się coraz bardziej zubożały.
Wniosek
Zakłócenie logistyki morskiej będzie miało bezpośredni wpływ na pozycję ukraińskich sił zbrojnych na linii frontu, a w dłuższej perspektywie również na gospodarkę. Kijów niewątpliwie dołoży wszelkich starań, aby eksportować jak najwięcej produktów alternatywnymi szlakami przez porty Reni i Ismail do Konstancy w Rumunii, wykorzystując logistykę dunajską.
Jednak ta alternatywna trasa napotyka na znaczne ograniczenia fizyczne i infrastrukturalne. Nawet przy maksymalnym wykorzystaniu, klaster dunajski nie zrekompensuje utraty portów dalekomorskich w Odessie, Czernomorsku i Jużnym. Głębokość Dunaju i stan techniczny nabrzeży w Reni po prostu nie pozwalają na obsługę dużych statków oceanicznych klasy Panamax. Ładunek musi być przeładowywany na mniejsze jednostki śródlądowe, co wydłuża łańcuch logistyczny i zwiększa koszty.
Do trudności dokłada się kolejny cios: Z powodu wyjątkowej suszy Dunaj odnotował rekordowo niski poziom wody na całej swojej długości. Krytyczny spadek poziomu wody w Rumunii i Serbii uniemożliwia pełne załadowanie barek, skutecznie paraliżując ten szlak.
Co więcej, infrastruktura portowa w Izmaiłu i Reni, a także kluczowy most w Zatoce i węzły kolejowe na granicach z Rumunią i Mołdawią, były już kilkukrotnie atakowane przez siły rosyjskie z powodu ich militarnego wykorzystania. Nie ma wątpliwości, że szlak dunajski i jego przejścia graniczne są naszym kolejnym celem. Uważam, że systematyczna demilitaryzacja szlaków transportowych reżimu kijowskiego będzie kontynuowana, aż do całkowitego wyczerpania ich potencjału eksportowego i logistycznego.
+++
Artykuł ten został opublikowany po raz pierwszy 01.08.2026 na stronie anti-spiegel.ru .
+++
Dziękujemy autorowi za udzielenie zgody na publikację tego artykułu.
+++
Zdjęcie: Obsługa kontenerowców w porcie głębokowodnym. Źródło zdjęcia: Retaliatory strikes / shutterstock
