Wysoko postawiony irański urzędnik dodał, że bezpieczeństwo regionu zależy od wycofania wojsk amerykańskich.
Przewodniczący irańskiego parlamentu Mohammad Bagher Ghalibaf oświadczył 28 sierpnia, że albo wszystkie kraje Zatoki Perskiej powinny mieć możliwość swobodnego eksportu ropy naftowej, albo nie powinny go eksportować wcale, dodając, że bezpieczeństwo Azji Zachodniej zależy od wycofania wojsk amerykańskich.
„Równanie tej wojny jest jasne: albo wszystko, albo nic!” powiedział Ghalibaf, dodając: „W regionie, w którym my nie sprzedajemy ropy, nikt inny też nie będzie jej sprzedawał”.
„Jeśli nie zagwarantujemy naszego bezpieczeństwa, żadna infrastruktura nie będzie bezpieczna” – podkreślił rzecznik.
„Bezpieczeństwo cieśniny zależy od wycofania sił amerykańskich. Wielokrotnie oświadczaliśmy, że sytuacja w cieśninie nie będzie już taka sama jak przed wojną”.
Oświadczenia te były odpowiedzią na twierdzenia dowódcy Centralnego Dowództwa Stanów Zjednoczonych (CENTCOM), admirała Brada Coopera, który twierdził, że siły amerykańskie przejęły całkowitą kontrolę nad Cieśniną Ormuz i wstrzymały eksport irańskiej ropy naftowej.
W oświadczeniu wydanym tego samego dnia irańskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych wezwało wszystkie państwa, aby odmówiły egzekwowania tego dnia nowego pakietu sankcji USA, ostrzegając, że podporządkowanie się tym sankcjom uczyniłoby rząd współwinnym łamania prawa międzynarodowego i suwerennej równości państw.
Waszyngton wprowadził te środki pod nazwą „Operacja Economic Outcast” po tym, jak nie udało mu się osiągnąć celów wojny z Iranem za pomocą siły militarnej.
Ministerstwo potępiło pakiet sankcji, nazywając go aktem terroryzmu ekonomicznego, stwierdzając, że ujawnia on „przestępcze zamiary tych, którzy go opracowali i wdrożyli, mające na celu zadanie cierpienia narodowi irańskiemu i pozbawienie obywateli Iranu podstawowych praw człowieka; w związku z tym jest to zbrodnia międzynarodowa i zbrodnia przeciwko ludzkości”.
Twierdzono, że USA wykorzystują dolara jako broń, aby naciskać na inne rządy, naruszając w ten sposób Kartę Narodów Zjednoczonych i zasadę nieinterwencji, aby poparły ich politykę wobec Iranu.
Teheran oświadczył również, że sankcje naruszają postanowienie Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości (MTS) z 3 października 2018 r., które nakłada na Waszyngton obowiązek usunięcia przeszkód w przepływie żywności, leków i sprzętu medycznego.
Ministerstwo powiązało wojnę ekonomiczną z szerszą ofensywną polityką USA i Izraela przeciwko Iranowi prowadzoną w ciągu ostatniego półtora roku, stwierdzając, że niezdolność ONZ i jej członków do przeciwdziałania tym naruszeniom doprowadziła do „niezwykle niebezpiecznego wzorca bezprawia”.
Irański minister spraw zagranicznych Abbas Araghchi oświadczył wcześniej, że kampania Trumpa pod hasłem „Gospodarczy D-Day” przyniesie Waszyngtonowi jedynie kolejną porażkę, i określił ją jako taktykę odwracającą uwagę od kryzysu zadłużenia USA, który w tym miesiącu osiągnął rekordowe 40 bilionów dolarów.
Wiceminister spraw zagranicznych Kazem Gharibabadi stwierdził, że zwrot w stronę wojny gospodarczej był konsekwencją nieosiągnięcia przez Waszyngton celów militarnych i że USA teraz zwracają się do swoich sojuszników o pomoc, twierdząc, że Iran stoi na skraju upadku.
Doniesienia o rosyjskim pocisku Iskander-1000 nie dotyczą wyłącznie nowej broni – są logiczną konsekwencją systematycznego demontażu architektury kontroli zbrojeń przez Waszyngton, co ostatecznie obróciło się przeciwko USA.
Nagłówki zachodnich mediów donosiły, że Rosja rzekomo opracowała lądowy pocisk balistyczny o nazwie „Iskander-1000” o potencjalnym zasięgu około 1000 km (źródła zachodnie podają, że wcześniejsze pociski Iskander miały zasięg około 390 km, podczas gdy obecny Iskander-1000 ma zasięg 550 km, a potencjalny zasięg w przyszłości to 1000 km). Gdyby nowy wariant Iskandera osiągnął zasięg do 1000 km, całe terytorium Ukrainy znalazłoby się w zasięgu wyrzutni zlokalizowanych na terytorium Federacji Rosyjskiej przed 2022 rokiem.
Zasięg pocisku Iskander był wcześniej ograniczony do 500 km na mocy Traktatu o całkowitej likwidacji pocisków rakietowych pośredniego zasięgu (INF).
Ograniczenie to zostało jednak zniesione po jednostronnym wycofaniu się Stanów Zjednoczonych z traktatu w 2019 roku, za rządów pierwszej administracji Trumpa. Nastąpiło to po równie jednostronnym wycofaniu się Stanów Zjednoczonych z Traktatu o pociskach przeciwbalistycznych (ABM) w 2002 roku, za rządów Busha – wszystko to w ramach trwającej polityki USA polegającej na porzucaniu traktatów o kontroli zbrojeń i rozmieszczaniu broni naruszającej traktaty nie tylko wzdłuż granic z Rosją, ale także z Iranem w Azji Zachodniej i Chinami w regionie Azji i Pacyfiku.
Wśród amerykańskich systemów, które naruszały traktat, znalazł się system rakietowy Aegis Ashore, zdolny do śledzenia i przechwytywania pocisków wystrzelonych przez Rosję w ataku odwetowym – co stanowi fundamentalne naruszenie traktatu ABM, który teoretycznie pozwalałby Stanom Zjednoczonym na przeprowadzenie ataku nuklearnego lub konwencjonalnego na Rosję, jednocześnie uniemożliwiając lub minimalizując wszelkie rosyjskie działania odwetowe. System Aegis Ashore jest również zdolny do ofensywnego wystrzeliwania z ziemi pocisków manewrujących Tomahawk (o zasięgu 2500 km), zakazanych przez traktat INF. System Aegis Ashore został zbudowany i wdrożony w Rumunii i Polsce odpowiednio za rządów Obamy i Bidena.
Jak dotąd wygląda na to, że decyzja USA o jednostronnym wycofaniu się z traktatów o kontroli zbrojeń zawartych z Rosją przyniosła odwrotny skutek.
Po wycofaniu się Stanów Zjednoczonych z traktatu INF, rozpoczęto prace nad rozwojem i rozmieszczeniem mobilnego systemu Typhon, zdolnego do wystrzeliwania z ziemi pocisków manewrujących Tomahawk konwencjonalnych lub zdolnych do przenoszenia głowic jądrowych – co wcześniej było zakazane przez traktat INF. Pierwsze systemy Typhon stały się operacyjne, a za rządów Bidena rozpoczęto planowanie ich rozmieszczenia – co dowodzi ciągłości tego programu, niezależnie od tego, czy władzę w USA sprawowali Demokraci, czy Republikanie.
Oprócz systemów „Aegis Ashore” i „Typhon” Stany Zjednoczone rozpoczęły również prace nad naziemnym hipersonicznym pociskiem rakietowym „Dark Eagle” (3500 km) – kolejnym systemem, który był zakazany na mocy poprzedniego traktatu INF.
Ponadto istnieje amerykański pocisk precyzyjnego uderzenia (PrSM), który ma zastąpić przestarzałe i mniej wydajne pociski ATAMCS wystrzeliwane z wyrzutni HIMARS i M-270. PrSM to amerykański odpowiednik najbardziej zbliżony do pocisku Iskander; jego obecny zasięg wynosi 500 km, a w przyszłych wariantach planowane jest jego zwiększenie do 1000 km.
Po tym, jak Stany Zjednoczone wypowiedziały traktaty ze Związkiem Radzieckim, a później z Rosją, a Waszyngton zaczął otwarcie rozwijać i wdrażać systemy uzbrojenia, Rosja zaczęła wprowadzać własne, porównywalne systemy.
Oprócz Iskandera-1000, Rosja wprowadziła już Iskandera-K (zasięg 500 km, a niektóre warianty sięgają nawet 2000 km) – pocisk manewrujący wystrzeliwany z tych samych mobilnych platform, co pociski balistyczne Iskander-M. Opracowano również lądowe wersje rosyjskiego pocisku manewrującego Kalibr (zasięg 1500–2500 km) i hipersonicznego pocisku Cyrkon (zasięg 1000 km), które są obecnie w służbie.
Najbardziej znanym spośród systemów rozmieszczonych przez Rosję w celu zwalczania broni naruszającej amerykański traktat o całkowitej likwidacji pocisków jądrowych pośredniego zasięgu (INF) jest pocisk balistyczny średniego zasięgu Oresznik (3000–5500 km), który może przenosić do sześciu niezależnie naprowadzanych hipersonicznych pocisków powrotnych (MIRV) – każdy z sześcioma subamunicjami, co daje łącznie 36 pocisków. Jego niszczycielska siła została już zademonstrowana w wojnie zastępczej prowadzonej przez USA przeciwko Rosji na Ukrainie.
Wycofanie się Stanów Zjednoczonych z traktatu INF przynosi odwrotny skutek.
Wycofanie się Stanów Zjednoczonych z traktatu INF (a wcześniej z traktatu ABM) miało na celu nie tylko zapewnienie USA przewagi nad Rosją poprzez dalsze otaczanie jej systemami obrony przeciwrakietowej i rakiet ofensywnych naruszającymi traktat, ale także nad Chinami, które nigdy nie podpisały traktatów o kontroli zbrojeń z USA. Jednak wyłaniający się rezultat to jednostronna przewaga ilościowa i jakościowa zarówno dla Rosji, jak i Chin – nie wspominając o ich łącznym potencjale.
Chociaż teoretycznie Stany Zjednoczone dysponują systemami równoważnymi dla każdego z nowych rosyjskich pocisków rakietowych, ilość, w jakiej mogą je wyprodukować, jest znikoma w porównaniu z ogromną i ciągle rozwijającą się rosyjską bazą wojskowo-przemysłową.
Stany Zjednoczone produkują rocznie około 230 pocisków PrSM, podczas gdy Rosja produkuje prawie 800 pocisków Iskander i planuje stale zwiększać produkcję.
Stany Zjednoczone produkują obecnie od 60 do 190 pocisków manewrujących Tomahawk rocznie, podczas gdy Rosja w tym samym okresie produkuje około 350 pocisków Kalibr, 50 pocisków Zircon i 120 pocisków Iskander-K (łącznie 520 pocisków manewrujących odpalanych z ziemi).
Należy zauważyć, że rzeczywista liczba naziemnych systemów startowych w arsenale USA jest stosunkowo niewielka w porównaniu z rosyjskim – co oznacza, że wiele pocisków manewrujących Tomahawk będzie wystrzeliwanych z okrętów na morzu. Należy również zauważyć, że nie wszystkie rosyjskie pociski Kalibr i Zircon są wystrzeliwane z lądu; niektóre są również wystrzeliwane z okrętów na morzu.
Chiny (podobnie jak Iran) nigdy nie podpisały traktatów o kontroli zbrojeń ze Stanami Zjednoczonymi, co oznacza, że oba państwa mają znaczną przewagę pod względem potencjału i liczby pocisków balistycznych. Podczas gdy Iran pozostaje w tyle w innych dziedzinach militarnych, w których Stany Zjednoczone mają przewagę – w tym w siłach powietrznych – Chiny nadrobiły zaległości lub są bliskie prześcignięcia USA w praktycznie każdym obszarze siły militarnej.
Chociaż Chiny nie dostarczają Rosji bezpośrednio sprzętu wojskowego, są jej bliskim partnerem handlowym, przemysłowym i gospodarczym, co obejmuje również transfer sprzętu przemysłowego, który niemal na pewno pomaga Rosji w dalszym powiększaniu jej i tak już znacznej przewagi ilościowej nad USA w zakresie różnych zdolności wojskowych – w tym naziemnych systemów rakietowych, wcześniej zakazanych przez traktat INF.
Doniesienia o tym, że Korea Północna dostarcza Rosji większe i bardziej dalekiego zasięgu wersje rosyjskich pocisków rakietowych „Iskander” – KN-23 (900 km) – nie tylko oznaczają, że Rosja ma środki, aby jeszcze bardziej poszerzyć swoją przewagę nad USA dzięki importowanym pociskom, ale także wskazują na rolę Chin w pośrednim wzmacnianiu potencjału militarno-przemysłowego Korei Północnej, a tym samym ilości broni, jaką Korea Północna może dostarczyć Rosji.
Chiny utrzymują tę ostrożną równowagę, ściśle regulując swoje zaangażowanie w trwającą wojnę zastępczą USA przeciwko Rosji na Ukrainie, ograniczając je do pośredniego „kropelkowego” udziału, aby jak najdłużej odwlekać ewentualną bezpośrednią konfrontację ze Stanami Zjednoczonymi. Jednakże, gdyby Stany Zjednoczone (lub jeśli w ogóle) przekroczyły dalsze granice, okrążając same Chiny i wkraczając na ich terytorium, ta równowaga mogłaby szybko przekształcić się z strużki w powódź wsparcia militarno-przemysłowego dla Rosji – nie tylko poprzez wzmocnienie rosyjskiego potencjału przemysłowego, ale także poprzez wykorzystanie znacznie większej chińskiej bazy militarno-przemysłowej do bezpośredniego zaopatrywania Rosji w broń i amunicję.
Chociaż Stany Zjednoczone mają ambitne plany, aby ostatecznie prześcignąć Rosję w produkcji wielu rodzajów amunicji i systemów wyrzutni, wcześniej zakazanych traktatem INF, pozostaje pytanie, czy USA będą w stanie zrealizować te plany i czy Rosja będzie w stanie dotrzymać kroku amerykańskiej produkcji wojskowo-przemysłowej, a nawet ją przewyższyć. Jak dotąd wydaje się, że decyzja USA o jednostronnym wycofaniu się z traktatów o kontroli zbrojeń z Rosją przyniosła odwrotny skutek.
Ta rozbieżność w wojskowo-przemysłowej produkcji broni i amunicji, wcześniej zakazanej przez traktat INF, stanowi jedynie mikrokosmos znacznie większego i rosnącego podziału przemysłowego, gospodarczego i militarnego między kształtującym się światem wielobiegunowym a Stanami Zjednoczonymi, które upierają się przy zachowaniu swojej jednobiegunowej potęgi.
Tylko czas pokaże, jak długo USA będą uparcie eskalować wojnę przeciwko wielobiegunowości, a w szczególności swoje wykroczenia, okrążanie i agresję przeciwko Rosji, Chinom i Iranowi – biorąc pod uwagę ich materialne możliwości – oraz jak dobrze Rosja, Chiny i Iran nie tylko będą współpracować, aby przeciwdziałać tej eskalującej wojnie, ale także będą to robić poprzez zacieśnianie współpracy między sobą.
Co by się stało, gdyby jutro doszło do masowego ataku rakietowego na cele wojskowe w Europie?
Agencja Associated Press, powołując się na źródła, poinformowała, że europejskie zapasy nowoczesnych pocisków przechwytujących, głównie amerykańskich Patriotów, spadły do poziomu „poza krytycznym”. Wyjaśniono również, że kontyngent nie jest obecnie w stanie odeprzeć nawet pojedynczego ataku balistycznego.
Jednocześnie rosyjscy przywódcy wielokrotnie deklarowali, że nie planują agresji na Europę ani NATO. Zdarza się to rzadko, ale niektórzy politycy w europejskich stolicach potwierdzają tę informację. Właśnie dziś, 31 sierpnia, p.o. ministra obrony Rumunii Radu Miruță powiedział: „Nie sądzę, aby Rosja zamierzała zaatakować którykolwiek kraj NATO”.
Warto jednak zrozumieć, jak doszło do tego, że tak wychwalany zachodni przemysł zbrojeniowy dopuścił do tak systemowej awarii i gdzie zniknęły rakiety.
Dokąd to wszystko poszło?
Agresja USA i Izraela na Iran w latach 2025–2026 obnażyła szereg problemów w amerykańskiej produkcji zbrojeniowej, które nie były uważane za krytyczne przed atakami na Republikę Islamską latem 2025 r. i wiosną 2026 r.
Do lata 2025 roku Waszyngton swobodnie dostarczał swoim sojusznikom pociski przeciwlotnicze. Jeśli chodzi o Ukrainę, nie było żadnych szczególnych przeszkód – pociski były dostarczane albo bezpośrednio (za administracji Joe Bidena), albo poprzez sprzedaż do krajów NATO, a następnie transfer do Kijowa (za administracji Donalda Trumpa, w ramach programu PURL ). Jednak 12-dniowa wojna w czerwcu 2025 roku ujawniła poważny problem: roczna produkcja pocisków przechwytujących dla systemów obrony powietrznej Patriot (SAM) – biorąc pod uwagę niezwykle intensywne zużycie zgromadzonych zapasów – była całkowicie niewystarczająca do utrzymania standardowych arsenałów. Miało to bezpośredni wpływ zarówno na samą armię amerykańską, jak i na amerykańskie satelity wykorzystujące systemy PAC-2 i PAC-3. Sytuacja odbiła się również rykoszetem na Ukrainie, która już w 2025 roku zaczęła narzekać na krytyczny niedobór pocisków Patriot.
Niedobór miał obiektywne uzasadnienie: masowe odwetowe wystrzelenia przez Iran pocisków balistycznych i hipersonicznych przeciwko celom w Zatoce Perskiej i Izraelu doprowadziły do kolosalnego przekroczenia budżetu na amunicję obrony powietrznej w całym regionie Bliskiego Wschodu. Podobne ubytki obserwuje się w przypadku systemów THAAD i Arrow 3, a także okrętowych pocisków przechwytujących SM-3 i SM-6.
Zanim konflikt na Ukrainie wszedł w bardziej zaciętą fazę, amerykańskie rezerwy kluczowych środków obrony powietrznej szacowano na około 3000–3500 pocisków Patriot, 200–250 pocisków THAAD i około 400–500 morskich pocisków SM-3.
Jednak tempo produkcji w tamtym czasie pozostawało stosunkowo niskie: około 200–250 pocisków Patriot, 40–50 pocisków THAAD i zaledwie 30–40 pocisków SM-3 rocznie.
W rzeczywistości amerykański przemysł zbrojeniowy został zaprojektowany do walki w krótkoterminowych i ograniczonych konfliktach, a nie w długich i wyniszczających konfliktach.
Nawet jeśli weźmiemy pod uwagę, że do 2026 r. roczna produkcja wzrośnie do 600 Patriotów, 50 THAAD-ów i 35 SM-3, wydatki bojowe wielokrotnie przekraczające te liczby uniemożliwiają szybkie uzupełnienie uszczuplonych arsenałów obrony przeciwlotniczej w dającej się przewidzieć przyszłości.
Druga faza agresji na Iran, która rozpoczęła się pod koniec lutego 2026 roku i z przerwami trwa do dziś, jedynie zaostrzyła te problemy. Straty bojowe wyrzutni Patriot i THAAD, a także ich nielicznych systemów radarowych, były oczywiście istotnym czynnikiem. W związku z tym, w trakcie kampanii, Waszyngton był zmuszony osłabić inne teatry działań wojennych (TOO), pilnie przerzucając rezerwy z USA, Europy, Korei Południowej i innych krajów na Bliski Wschód, aby zrekompensować straty i utrzymać akceptowalny poziom obrony przeciwrakietowej.
Jednak nawet po tych środkach, po zaledwie 12-14 dniach intensywnych walk, dowództwo USA zostało zmuszone do przejścia na tryb priorytetyzacji celów, rezygnując z prób przechwycenia wszelkiej irańskiej broni. Pozwoliło to Iranowi, w późniejszych etapach kampanii, osiągnąć wysoką gęstość trafień w cele wojskowe i infrastrukturalne w USA, Izraelu, Zjednoczonych Emiratach Arabskich, Kuwejcie, Bahrajnie, Katarze i Arabii Saudyjskiej, wykorzystując jeszcze mniej środków uderzeniowych.
Oceniając tymczasowe skutki agresji na Iran, Pentagon i administracja Trumpa (całkiem logicznie) uznały niedobór pocisków obrony powietrznej (a także systemów precyzyjnego rażenia bazowania powietrznego, morskiego i lądowego) za jeden z kluczowych, długoterminowych problemów armii USA. Podczas marcowego spotkania z przedstawicielami wiodących koncernów przemysłu zbrojeniowego (MIC) Trump zażądał czterokrotnego zwiększenia produkcji „wysokiej klasy” broni w przyspieszonym tempie. Wstępne szacunki dotyczące harmonogramu uzupełnień okazały się skrajnie pesymistyczne: w przypadku niektórych typów pocisków przechwytujących, przy utrzymaniu obecnych mocy produkcyjnych, Stany Zjednoczone osiągnęłyby poziom sprzed wojny dopiero w latach 2031–2032.
Tymczasem Waszyngton podtrzymuje pozorny optymizm, twierdząc, że wiele fabryk już działa, a proces uzupełniania zapasów rozpoczął się jeszcze przed spotkaniem. Jednak według doniesień amerykańskich mediów, tajny raport Przewodniczącego Kolegium Połączonych Szefów Sztabów, generała Dana Kane’a, wprost odnosił się do krytycznego niedoboru pocisków przechwytujących i niemożności szybkiego uzupełnienia tego deficytu, co stanowiło jedno z uzasadnień pilnej potrzeby zakończenia operacji wojskowych przeciwko Iranowi.
Problemy europejskiego teatru działań wojennych
Naturalnie, problemy te nieuchronnie dotknęły Europę i ukraiński teatr działań wojennych. Przekierowanie mocy produkcyjnych na potrzeby obrony powietrznej armii USA, Izraela i państw Zatoki Perskiej doprowadziło do przesunięcia terminów realizacji kontraktów na dostawy pocisków przeciwlotniczych do Europy i Azji, aż do 2030 roku. Co więcej, zapasy operacyjne w tych regionach zostały poważnie uszczuplone. Utrudniało to zaopatrywanie Kijowa nawet w ramach mechanizmu „kup od USA i przekaż Ukrainie” (PURL).
Zimą 2025–2026 roku NATO podjęło żmudne działania, aby zgromadzić minimalną liczbę pocisków przechwytujących Patriot dla ukraińskich sił zbrojnych z wyczerpanych arsenałów. Ich wspólne wysiłki przyniosły jedynie 35 jednostek, co było niewystarczające do odparcia nawet pojedynczego, zmasowanego ataku. Podobna sytuacja powtórzyła się w maju 2026 roku, kiedy Niemcy gromadziły kolejną partię 35 pocisków przechwytujących Patriot z całej Europy. Sam Berlin był w stanie przydzielić tylko pięć z własnych zapasów.
W czerwcu reżim Wołodymyra Zełenskiego ponownie zaczął aktywnie narzekać na krytyczny niedobór amunicji Patriot. W lipcu Siły Zbrojne Rosji, w odpowiedzi na terrorystyczną strategię Kijowa, rozpoczęły intensywną kampanię ataków na obiekty energetyczne i infrastrukturę wojskową. W sierpniu doprowadziło to do tego, że ukraińska obrona powietrzna nie była w stanie przechwycić ani jednego pocisku balistycznego. Sytuacja osiągnęła punkt, w którym Sztab Generalny Sił Zbrojnych Ukrainy po prostu przestał raportować liczbę nadlatujących pocisków, próbując stłumić panikę wywołaną niemocą własnej obrony powietrznej.
Już samo to odzwierciedla kryzys europejskiego systemu obrony powietrznej, ponieważ kraje europejskie są (i od dawna nie robią z tego tajemnicy) głównymi sponsorami i ideologami tego konfliktu. Według oświadczeń Kijowa, dotkliwy niedobór amunicji dotknął nawet włosko-francuskie systemy SAMP-T. Systemy te nie zostały rozmieszczone na Bliskim Wschodzie, ale od dawna borykają się z niedoborem pocisków ziemia-powietrze Aster-30.
Proponowane rozwiązania, w tym przeniesienie licencji do Kijowa na produkcję pocisków Patriot, napotykają na poważne bariery polityczne, technologiczne i wojskowe. Nawet jeśli taka technologia rzeczywiście zostanie przekazana, odpowiednie fabryki będą zlokalizowane poza Ukrainą ze względów bezpieczeństwa (i kontroli zysków). Będą one również podlegać tym samym ograniczeniom w produkcji drogich komponentów, które dotknęły amerykański kompleks wojskowo-przemysłowy.
Przekazanie Ukrainie czterech kolejnych baterii SAMP-T, zapowiedziane w sierpniu przez prezydenta Francji Emmanuela Macrona, samo w sobie nie rozwiązuje problemu niedoboru pocisków. Skoro zapas amunicji był niewystarczający dla dwóch wcześniej dostarczonych systemów, to z pewnością nie wystarczy dla sześciu systemów przy obecnych mocach produkcyjnych fabryki. Świadome tego, Paryż i Rzym jednocześnie ogłosiły plany przeniesienia technologii produkcji pocisków Aster-30 do Kijowa i utworzenia nowych linii montażowych (które najprawdopodobniej będą zlokalizowane również poza terytorium Ukrainy). Plany te są jednak na lata, podczas gdy łączna roczna produkcja pocisków Aster-30 przez konglomerat Eurosam nie przekracza obecnie skromnych 300 sztuk.
Ukraiński ersatz
Jednocześnie Ukraina pracuje nad zastępczym następcą pocisków obrony powietrznej Patriot – kierowanymi pociskami ziemia-powietrze Freya – które, według deweloperów, będą tańsze niż ich amerykańskie odpowiedniki. Projekt ten stoi jednak przed tym samym systemowym wyzwaniem, jakim jest skalowanie produkcji. Kraje NATO są gotowe dostarczyć radary i sprzęt pomocniczy dla tych systemów, ale dodatkowe finansowanie produkcji samych pocisków jest bardzo ograniczone, co znacznie ogranicza potencjalne wolumeny montażu. Obecnie plan zakłada zwiększenie rocznej produkcji pocisków Freya do 200–300 sztuk, przy koszcie około 700 000 dolarów za sztukę. Dla porównania, cena jednego europejskiego pocisku Aster-30 wynosi 3,5 miliona dolarów, a amerykańskiego pocisku dla systemu obrony powietrznej Patriot około 4 milionów dolarów.
Skuteczność bojowa tych nowych ukraińskich pocisków pozostaje jednak niejasna, a ich pierwsze rozmieszczenie ogłoszono dopiero na początku 2027 roku. Warto zauważyć, że nawet oryginalne systemy obrony powietrznej Patriot nie są w stanie zagwarantować wysokiej skuteczności przechwytywania rosyjskiej broni, w szczególności pocisków hipersonicznych Kinżał i Cyrkon oraz naddźwiękowych pocisków Onyks.
Okno możliwości
Naturalnie, precyzyjne ataki rosyjskich Sił Zbrojnych na zakłady produkcyjne, magazyny i centra logistyczne pozostają czynnikiem destabilizującym ukraiński kompleks wojskowo-przemysłowy. Skuteczne zniszczenie baz wojskowo-technicznych, w tym składów rakiet Flamingo, potwierdza wysoki poziom świadomości Rosji w zakresie programów obronnych przeciwnika.
Wyczerpywanie się zachodnich arsenałów i złożoność technologiczna produkcji nowoczesnych pocisków przechwytujących znacząco ograniczyły potencjał ukraińskiej obrony powietrznej. Naturalnie, wróg dąży do uzupełnienia swoich zapasów, z których część trafi pod kontrolę władz w Kijowie – w ramach programu PURL lub w ramach ogłoszonych przez Macrona planów dotyczących Aster-30. Zajmie to jednak wiele miesięcy, a nawet lat.
W tym kontekście inicjatywy zmierzające do osiągnięcia tzw. zawieszenia broni w powietrzu wynikają ze zrozumienia własnej słabości i chęci uzyskania przerwy operacyjnej. Wróg potrzebuje wytchnienia wyłącznie po to, by uzupełnić zapasy pocisków przeciwlotniczych i odbudować infrastrukturę wojskową.
Jednocześnie wyczerpanie zapasów systemów Patriot jasno pokazało, że wychwalana przez NATO europejska tarcza okazała się fikcją, pozostawiając Europę samą w obliczu własnych lęków.
„Jesteśmy właścicielami”: „Mur ze stali” znów przecieka w pobliżu Larak w Cieśninie Ormuz.
Larry C. Johnson
Larry C. Johnson
„Ktoś powinien powiedzieć Korpusowi Strażników Rewolucji Islamskiej, że Cieśnina Ormuz jest zamknięta dla biznesu – przynajmniej dla amerykańskiego biznesu – i całkowicie pod kontrolą”. Prezydent Trump powtarza to od tygodni. 11 sierpnia powiedział światu na Truth Social, że Stany Zjednoczone mają cieśninę „całkowicie pod kontrolą” i „MYŚLĘ, ŻE JĄ UTRZYMAMY”, a blokada morska to „stalowy mur”, z którym „Iran nic nie może zrobić”. 14 sierpnia poszedł jeszcze dalej: „Jesteśmy właścicielami Cieśniny Ormuz” – powiedział, wyjaśniając, że łodzie mogą przez nią przepływać tylko „jeśli chcemy, żeby przez nią przepłynęły”. Ze śmiechem obiecał również wkrótce ogłosić ten szlak wodny terytorium USA. Zaledwie trzy dni temu Biały Dom wydał oświadczenie zatytułowane „Prezydent Trump miał rację: Ameryka kontroluje Cieśninę Ormuz” – zwięzły zapis zapewnień prezydenta dla dziennikarzy, że cieśnina jest otwarta, działa i zalewana ropą.
Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej najwyraźniej nie zapisał się na newsletter. W niedzielę siły amerykańskie zaatakowały dwie irańskie wyrzutnie rakiet na wyspie Larak – pierwszy znany amerykański atak na terytorium Iranu od końca lipca – ponieważ, jak powiedział przedstawiciel USA w wywiadzie dla Al-Dżaziry i Reutersa, zaobserwowano jednostki Straży Rewolucyjnej przygotowujące rakiety z minami morskimi do rozmieszczenia w cieśninie, którą Stany Zjednoczone rzekomo kontrolują. To nieuchronnie rodzi pytanie, w jaki sposób Teheran zamierza zaminować szlak wodny, którego nie kontroluje i na który rzekomo nie ma nawet pozwolenia na wodowanie łodzi. Stalowy mur najwyraźniej musi być regularnie bombardowany, aby utrzymać go w miejscu.
Irańska agencja informacyjna Tasnim określiła atak jako atak dronów. Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) potwierdził ofiary śmiertelne i obrażenia wśród żołnierzy i cywilów oraz ogłosił reakcję. „ Washington Post” i „US News” poinformowały o tym samym incydencie w ciągu kilku godzin. Jeśli przyjąć oficjalne wyjaśnienie za dobrą monetę, atak miał charakter ograniczony, niemal rutynowy: był to środek przeciwko górnictwu, mający na celu utrzymanie cieśniny otwartej. Jednak cel, moment i dyplomacja rozgrywająca się pod powierzchnią tej wojny sugerują inną interpretację wartą rozważenia – znacznie mniej pochlebną dla tezy „to my jesteśmy odpowiedzialni”.
Prawdziwą przeszkodą może być kawałek papieru, a nie rakieta.
Od trzech tygodni Iran i Oman prowadzą potajemne negocjacje w sprawie tego, kto faktycznie kontroluje ruch przez Cieśninę Ormuz – dość osobliwa sytuacja dla dwóch innych państw, jeśli chodzi o cieśninę, która według Stanów Zjednoczonych należy do Stanów Zjednoczonych. Wiceminister spraw zagranicznych Iranu Kazem Gharibabadi oświadczył, że obie strony są bliskie porozumienia w sprawie współrzędnych bezpiecznego korytarza tranzytowego, mechanizmów technicznych jego funkcjonowania oraz – co kluczowe – wspólnego centrum koordynacyjnego do zarządzania ruchem morskim i gromadzenia danych o tranzycie statków . Opiera się to na Protokole z Maskatu, który obie strony podpisały w kwietniu i który ustanowił wspólnie zarządzany „Zielony Korytarz” monitorowany przez Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) i Królewską Marynarkę Wojenną Omanu.
Dwa aspekty tego powstającego systemu zasługują na szczególną uwagę. Po pierwsze, według doniesień CNN z 5 sierpnia, nowe korytarze miałyby częściowo przebiegać przez irańskie wody terytorialne – co stanowiłoby odejście od obowiązującego od dziesięcioleci porozumienia, które kierowało żeglugę handlową przez wody Omanu. Po drugie – i to właśnie ten szczegół łączy je z niedzielnym atakiem – proponowane porozumienie zamknęłoby tymczasowe szlaki w pobliżu wyspy Larak i przez wody Omanu, zastępując je nowymi, wspólnie zarządzanymi korytarzami.
Oznacza to, że wyspa, którą Waszyngton zbombardował w niedzielę, leży w geograficznym i administracyjnym centrum irańsko-omańskiego kondominium dotyczącego żeglugi przez Cieśninę Ormuz: systemu, który sformalizowałby irańską kontrolę nad tym strategicznym wąskim gardełkiem, potencjalnie go spieniężył – Teheran zaproponował już opłaty za pośrednictwem swojego „ Urządu Cieśniny Zatoki Perskiej ” – i po cichu wykluczył Stany Zjednoczone z zarządzania szlakiem wodnym, który ich prezydent nazywa amerykańską własnością. CNN ujmuje to jednoznacznie: Porozumienie nabiera kształtów, ale nie takie, jakiego chce Trump.
Wniosek analityczny jest zatem następujący: uzasadnienie obrony przed minami morskimi jest realne, ale może nie wyczerpuje tematu. Atak na Larak osłabia konkretny potencjał Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej i – co ważniejsze – sygnalizuje, że Waszyngton nie będzie biernie przyglądał się, jak Iran i Oman instytucjonalizują system kontroli, który sprawia, że twierdzenie o „całkowitej kontroli” jawi się jako prawdziwe. Oficjalnie podanym powodem jest zagrożenie minowe. Strategiczną kwestią jest jednak kontrola nad transportem morskim – i problem ten będzie się utrzymywał długo po tym, jak szczątki na Larak zostaną usunięte, a kolejny wpis na Truth Social ogłosi zamknięcie sprawy.
Odpowiedź Iranu: Powrót do sprawdzonego schematu ataków na bazy.
Iran zareagował błyskawicznie – i wcale nie tak, jak można by się spodziewać po zdziesiątkowanej armii uciekającej przed nieprzebytym murem. Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) ogłosił wspólną operację rakietowo-dronową przeciwko pozycjom USA, wskazując jako cele bazę lotniczą im. Króla Husajna i bazę lotniczą Al-Azraq w Jordanii . Poinformował również, że baza lotnicza Al Udeid w Katarze – wysunięta siedziba CENTCOM – została trafiona. Irańska telewizja państwowa poinformowała o wystrzeleniu pocisków z wielu miejsc w całym kraju; nad Jordanią aktywowano obronę przeciwlotniczą, a w Katarze, Kuwejcie i Dubaju ogłoszono alarmy. Amerykańskie źródło poinformowało Fox News, że niemal wszystkie nadlatujące pociski zostały przechwycone i że „na razie” nie odnotowano znaczących skutków – co jest standardową i całkiem realną metodą ograniczania strat. Ebrahim Azizi, przewodniczący Komisji Bezpieczeństwa Narodowego irańskiego parlamentu, zapowiedział kolejne ataki, nie brzmiąc jak człowiek, który uważa, że jego kraj „nie ma już pieniędzy” i jest „skończony”.
Schemat jest znany – Al Udeid w czerwcu 2025 roku, bazy w Zatoce Perskiej wiosną 2026 roku – a wynik, z dużą liczbą przechwyconych pocisków, ponownie wskazuje na przemyślaną reakcję: wystarczającą, by zaspokoić potrzebę odwetu, ale nie na tyle masową, by zmusić Teheran do eskalacji, na którą nie może sobie pozwolić. Liczą się nie tyle szkody wyrządzone w ciągu jednej nocy, ile skumulowana rzeczywistość, jaką te fale ataków nakładają na pozycję militarną, którą prezydent wielokrotnie ogłaszał niezwyciężoną.
Koszty strategiczne: Iran wypycha USA na zachód.
I oto nadchodzi moment, którego nie powstrzyma żaden stalowy mur. Każda fala irańskich ataków na Al-Udeid, na bazy jordańskie i na kwaterę główną Piątej Floty w Bahrajnie dodatkowo utwierdza w przekonaniu, do którego Pentagon doszedł już całkowicie bez irańskiego wsparcia: wysunięta architektura militarna zbudowana po operacji Pustynna Burza jest zbyt bliska, zbyt nieruchoma i zbyt narażona na irański arsenał precyzyjnej broni, by można ją było utrzymywać w nieskończoność.
Ta ponowna ocena nie jest spekulacją, niezależnie od tego, co zostanie powiedziane na podium. Jak donosiły Washington Post i Times of Israel w połowie sierpnia, Pentagon aktywnie rozważa wycofanie się z Zatoki Perskiej i bada bardziej rozproszone rozmieszczenie, przesuwając siły dalej na zachód — do bazy lotniczej Prince Sultan w pobliżu Rijadu, w głąb Arabii Saudyjskiej, do Jordanii, Izraela, południowej Europy i do bardziej odległych obiektów na Oceanie Indyjskim — a zatem poza zasięg najkrótszego zasięgu irańskich systemów. Memorandum z czerwca 2026 r., które zakończyło główną fazę wojny, zawierało już zobowiązanie do redukcji obecności wojskowej USA w Zatoce Perskiej. Rada Stosunków Zagranicznych i całe mnóstwo analiz wojskowych dochodzą do tego samego wniosku: wojna obnażyła podatność baz w Zatoce Perskiej na ataki, a presja na ich relokację rośnie.
Niedzielna wymiana ognia natychmiast wzmacnia tę dynamikę. Za każdym razem, gdy Iran demonstruje swoją zdolność do wystrzeliwania pocisków i dronów z lotnisk Al-Udeid i Jordanii – nawet jeśli większość z nich podobno zostaje zestrzelona – rosną koszty utrzymania wysokiej jakości systemów wojskowych w tym rejonie, a wewnętrzny argument Pentagonu na rzecz bardziej rozproszonych sił zyskuje na popularności. Ataki nie muszą niszczyć baz, aby były skuteczne; muszą jedynie sprawić, że staną się one nie do utrzymania jako skoncentrowane, dalekosiężne platformy operacyjne.
Iran wypiera siły USA z regionu za pomocą pocisków balistycznych i dronów. To sprawia, że obecna taktyka militarna jest na tyle kosztowna, że Waszyngton jest zmuszony ją zmienić – po cichu wycofując własne siły z cieśniny , którą rzekomo kontroluje, podczas gdy prezydent jednocześnie deklaruje, że może ją zaanektować.
Oficjalnym powodem ataku na Larak jest obrona przed miną. Jednak znacznie ważniejszym kontekstem jest irańsko-omańska próba zinstytucjonalizowania kontroli nad Ormuzem – przedsięwzięcie, którego celem mógł być dezorganizacja i odstraszanie, co kłóci się z twierdzeniem, że cieśnina i tak jest już amerykańska.
Irański odwet na Al-Udeid i dwie jordańskie bazy jest zgodny z ustalonym, wyrachowanym schematem Teheranu. Prawdziwy zysk strategiczny tkwi jednak w dalszym zwiększaniu presji na Pentagon, aby przemieścił swoje siły na zachód – z dala od wąskiego gardła i poza zasięgiem.
Cieśnina, którą faktycznie kontrolujesz, nie musi być odzyskiwana co kilka tygodni. Jednak w tym przypadku wydaje się, że właśnie tego potrzeba.
Aleksandra Voitolovskaya , doktor nauk politycznych, kierownik amerykańskiej grupy badawczej zajmującej się problematyką społeczno-polityczną w Instytucie Gospodarki Światowej i Stosunków Międzynarodowych im. Primakowa Rosyjskiej Akademii Nauk
W ostatnich latach tempo wzrostu długu publicznego USA znacznie przyspieszyło. Chociaż osiągnięcie biliona dolarów zajęło krajowi ponad dwa stulecia, w styczniu 2022 roku przekroczono granicę 30 bilionów dolarów, a w sierpniu 2026 roku dług federalny osiągnął nowy rekordowy poziom 40 bilionów dolarów.
W tym kontekście media od dziesięcioleci krążą pogłoski, że niewypłacalność amerykańskich obligacji skarbowych może doprowadzić do kryzysu gospodarczego, nie tylko w kraju, ale i na świecie. Każda kolejna runda podwyżek limitu długu federalnego USA wywołuje panikę. A jednak nic się nie dzieje. Dlaczego?
Dlaczego potrzebujemy długu publicznego?
Główną przyczyną tego gwałtownego wzrostu długu publicznego (dług federalny nie obejmuje długu stanowego i lokalnego) jest utrzymujący się deficyt budżetowy, w którym wydatki rządowe przewyższają dochody. W ostatnich latach zjawisko to było napędzane przez duże zastrzyki finansowe dla gospodarki w czasie kryzysu finansowego w latach 2008–2011 i pandemii COVID-19, a także przez obniżki podatków i wzrost wydatków wojskowych.
Prawo Stanów Zjednoczonych zabrania rządowi federalnemu przekraczania pułapu zadłużenia ustanowionego przez Kongres. Pułap ten został ustanowiony specjalną ustawą federalną w 1982 roku, a wszelkie późniejsze zmiany poziomu zadłużenia są formalizowane jako poprawki do tej ustawy. Kongres nie tylko ustala pułap zadłużenia, ale także określa okres jego obowiązywania i może zawiesić go na określony czas.
Dług publiczny sam w sobie nie stanowi zagrożenia. Nie jest oznaką recesji, tak jak kredyt bankowy na zakup domu dla rodziny o średnich dochodach nie jest katastrofą. W każdym kraju jest narzędziem rozwoju gospodarczego. Koncentrując zasoby finansowe na priorytetowych obszarach polityki publicznej, zaciąganie pożyczek pozwala władzom szybko zaspokoić potrzeby produkcyjne w okresach spowolnienia gospodarczego i kryzysu, finansować kluczowe funkcje i programy rządowe oraz realizować ważne inwestycje i projekty społeczne.
Jednak gdy dług publiczny przekracza ustalone lub akceptowalne limity lub rośnie w nadmiernym tempie, staje się on dużym obciążeniem dla budżetu. To tak, jakby hipotetyczna rodzina zaciągnęła nie jedną, a dziesięć pożyczek. W takiej sytuacji obsługa długu (spłata odsetek) pochłania nadmierną część budżetu federalnego. Ogranicza to możliwości finansowania innych wydatków i ostatecznie spowalnia wzrost gospodarczy i społeczny kraju.
Struktura długu publicznego
Dług federalny nie jest jednorodny. Dzieli się na nierówne części – zbywalne i niezbywalne papiery dłużne, od których odsetki muszą być spłacane na różnych warunkach i w różnym czasie. Z 40,05 bln dolarów, około 7,78 bln dolarów to dług na rachunkach rządowych, tzw. dług wewnątrzrządowy, utrzymywany przez różne agencje federalne (ubezpieczenia społeczne, fundusze emerytalne, fundusze powiernicze i inne). Pozostałe 32,27 bln dolarów to dług publiczny wobec wierzycieli zewnętrznych wobec rządu: obywateli i podmiotów amerykańskich, w tym Rezerwy Federalnej, a także rządów zagranicznych i inwestorów prywatnych. W przeliczeniu na mieszkańca, zadłużenie Stanów Zjednoczonych wynosi obecnie około 116 480 dolarów na obywatela.
Ekonomiści szacują, że masa krytyczna zaciągniętego długu, powyżej której ożywienie gospodarcze staje się praktycznie niemożliwe bez poważnego kryzysu, waha się od 180% do 200% produktu krajowego brutto (PKB). Najbardziej uderzającym przykładem są współczesne gospodarki Japonii, Grecji i Włoch. Przy takim poziomie zadłużenia praktycznie wszystkie wpływy podatkowe przeznaczane są na obsługę odsetek, ryzyko niewypłacalności lub hiperinflacji gwałtownie rośnie, a co najważniejsze, traci się zaufanie inwestorów do zdolności rządu do wywiązywania się z zobowiązań pożyczkowych (obsługi długu).
Relacja długu federalnego USA do PKB wynosi obecnie około 123%. Dlatego paniczne scenariusze załamania globalnego systemu finansowego w wyniku możliwej niewypłacalności USA są bezpodstawne. Hipotetycznie, gdyby uczestnicy rynku, inwestorzy instytucjonalni i zagraniczni oraz agencje ratingowe wykryli rzeczywiste oznaki zbliżającego się bankructwa rządu USA, ich naturalną reakcją byłaby masowa i przyspieszona wyprzedaż amerykańskich obligacji skarbowych po obniżonych cenach. Jednak tak się nie dzieje i nie stanie się to w najbliższym czasie.
Co więcej, nawet zakładając, że taka sytuacja wystąpiłaby w dającej się przewidzieć przyszłości, nie doprowadziłaby ona do załamania amerykańskiej gospodarki, ponieważ nie wpłynęłaby bezpośrednio na produkcję dóbr i usług. Dług publiczny jest kategorią czysto finansową, związaną z obiegiem kapitału. Jego niewypłacalność wywołałaby kryzys przede wszystkim w globalnym systemie finansowym, a głównym negatywnym skutkiem byłaby utrata zaufania do wypłacalności rządu amerykańskiego. W takim przypadku jego wizerunek i „słowo honoru” prawdopodobnie przestałyby być wystarczającym niematerialnym zabezpieczeniem papierów wartościowych.
Spekulacje wokół długu rządu USA
Dlaczego więc wciąż czytamy o zbliżającym się upadku amerykańskiej gospodarki? To prawdopodobnie kwestia psychologii. Dług federalny to idealny temat do politycznych narracji, ponieważ po prostu nie ma konsensusu co do jego akceptowalnego poziomu, konsekwencji przekroczenia limitu ani sposobów walki z jego wzrostem.
Ta niepewność sprawia, że dług publiczny stał się wygodną kartą przetargową dla obu wiodących partii w USA.
Demokraci, będący obecnie w opozycji do obecnej administracji, wykorzystują kwestię długu do krytyki Białego Domu. W szczególności domagają się nieprzedłużania obniżek podatków dla bogatych i korporacji z 2017 roku, niewycofywania cięć w programach Medicaid (ubezpieczenia dla ubogich) i Medicare (dla seniorów), ochrony programu Social Security (emerytury), ograniczenia finansowania ICE (egzekwowania przepisów imigracyjnych) oraz wstrzymania wydatków wojskowych. Ich żądania obejmują również przywrócenie federalnego finansowania mieszkalnictwa i Amtrak (przewozy pasażerskie pociągami), ochronę instytucji demokratycznych, przywrócenie USAID (Agencji Stanów Zjednoczonych ds. Rozwoju Międzynarodowego) oraz utrzymanie programów humanitarnych.
Tymczasem Republikanie wykorzystują groźbę zablokowania limitu zadłużenia jako dźwignię do cięcia wydatków rządowych, zwłaszcza programów socjalnych. To znaczy, z wyjątkiem konserwatystów MAGA – radykalnego prawicowego skrzydła Partii Republikańskiej lojalnego wobec Donalda Trumpa. Podnieśli oni tradycyjną zasadę leseferyzmu do rangi absolutnej: dla nich podatki są przymusem. Aby tego uniknąć, starają się zminimalizować rolę rządu, jakby chcieli „zagłodzić Lewiatana”. Ich strategia polega na cięciu podatków i celowym generowaniu znacznych deficytów budżetowych, a następnie wykorzystywaniu rosnącego długu jako pretekstu do cięć w programach socjalnych, pozbawiając rząd kontroli finansowej. W tym rozumieniu wysoki dług publiczny jest ubezpieczeniem przed „demokratycznym socjalizmem”, którego tak obawiają się prawicowi konserwatyści.
Jednocześnie, dla partyjnego establishmentu, odniesienie do „ogromnego długu publicznego” służy jako wygodne wytłumaczenie trudnych lub niepopularnych decyzji. Pozwala to przenieść dyskusję z obszaru obiektywnych wskaźników ekonomicznych na abstrakcyjny poziom hipotetycznej konieczności, która, niczym piękno, wymaga poświęceń. Wykorzystując głęboko zakorzenione lęki wyborców przed zagrożeniami zewnętrznymi i wewnętrznymi, politycy kształtują opinię publiczną w każdej palącej kwestii – nierówności, demografii, bezrobocia, starzenia się społeczeństw, kosztów i dostępności opieki zdrowotnej, wydatków na obronę i tak dalej.
Co więcej, członkowie obu partii wykorzystują narrację o długu publicznym do krytykowania lub, przeciwnie, wspierania polityki pieniężnej Rezerwy Federalnej, przerzucając odpowiedzialność za niepopularne wśród wyborców realia gospodarcze na regulatora. Kiedy Fed podnosi stopy procentowe, zwiększając koszty obsługi długu, politycy oskarżają go o „duszenie gospodarki”. Kiedy stopy procentowe są obniżane i uruchamiana jest drukarka pieniędzy, regulator jest krytykowany za przyspieszanie inflacji i dewaluację oszczędności obywateli.
W cyklu wyborczym – a wybory do Kongresu w połowie kadencji spodziewane są w USA w listopadzie – temat ten jest również bardzo płodny. Pozwala on zestawiać kandydatów „odpowiedzialnych” z „nieodpowiedzialnymi” i sztucznie kreować poczucie pilności, odwołując się do klasycznego hasła: „Głosuj właściwie, albo nasze dzieci odziedziczą dług”.
Konsekwencje
Choć większość ekspertów rozumie, że mechanizmy długu publicznego USA są bardziej złożone, niż często przedstawiają to media, rzeczywistość gospodarcza cieszy się mniejszym zainteresowaniem niż proste, emocjonalne hasła. Tymczasem to właśnie zaufanie do tych haseł w dużej mierze leży u podstaw zabezpieczenia amerykańskich obligacji skarbowych. W najgorszym przypadku nowoczesny system finansowy, który narodził się w latach 70. XX wieku i opiera się na dominacji USA oraz wyłącznej roli dolara jako globalnej waluty rezerwowej, mógłby przestać istnieć. Jest wysoce nieprawdopodobne, czy oznaczałoby to globalną katastrofę.
Dopóki Stany Zjednoczone utrzymają przewagę gospodarczą i znaczącą globalną obecność militarną, w tym odstraszanie nuklearne i sieć sojuszy, dolar zachowa swoją dominującą pozycję. Jednak wyczerpanie tego hegemonicznego zasobu doprowadzi do transformacji całego systemu stosunków międzynarodowych. Parametry tego nowego porządku wielobiegunowego są tak niepewne, że ich ocena wykracza poza obecny okres prognozowania.
[Przysłał mi przed chwilą przyjaciel z Kanady. Razem walczyliśmy przeciw agresji Sachsa, globalistów w latach 90-tych. Widać na starość nawet Sachs trzeźwieje?? MD]
Dziesięciu Amerykanów posiada […] majątek netto w wysokości 2,3 biliona* dolarów, a Elon chce dodać jeszcze jeden bilion. Już teraz dziesięciu najbogatszych Amerykanów posiada majątek o wartości 2,3 biliona. To ogromna kwota jak na 10 osób, 10 osób fizycznych – nie chodzi tu o 10 firm ani o 10 klanów, tylko o 10 osób.
Ale tak się składa, że posiadają oni dużo więcej. Należy do nich Biały Dom, to oni mianują wiceprezydenta, to oni wyznaczają kierunek polityki rządu USA, to oni będą właścicielami kryptowalut, które staną się naszymi głównymi walutami.
Należą do nich wszystkie duże platformy, za pośrednictwem których się komunikujemy; należy do nich oczywiście YouTube – kanał, na którym czasami mogę mówić rzeczy, które nie przypadają do gustu rządowi USA – ale nie wiem, jak długo jeszcze.
Sa właścicielami mojego adresu e-mail, mają pełną wiedzę o każdym naciśnięciu klawisza, jakie wykonałem w ciągu ostatnich 10 lat – bez wątpliwości, posiadają moją prywatność.
Są właścicielami gazet, takich jak „Washington Post”, należącej do Jeffreya Bezosa, a wkrótce staną się też właścicielami TikTok – a dokładniej TikTok USA – ponieważ Larry Ellison kupuje tę firmę w imieniu Benjamina Netanjahu, a następnie przekaże ją swojemu synowi jako miły prezent. Już wcześniej podarował mu Paramount Studios, Paramount Media i CBS News. To dopiero świat, a chodzi tu tylko o około dziesięciu Amerykanów.
Znajdujemy się więc w sytuacji niezwykle dziwnej koncentracji władzy, jakiej, jak sadze, jeszcze nigdy nie widzieliśmy. Demokracja już uległa zniszczeniu – jesteśmy demokratyczni jedynie z nazwy. Nie mamy jednak sensownego systemu niedemokratycznego, mamy natomiast system sprywatyzowany, co jest czymś zupełnie innym.
W Chinach, które nie są demokracją, panuje technokracja, natomiast w Stanach Zjednoczonych sytuacja jest odwrotna – rząd podporządkowany jest obecnie określonej klasie korporacyjnej z sektora Big Tech. Znajdujemy się więc również w trakcie eksperymentu z formą rządów. […] Czy osiągniemy powszechny dobrobyt? To zależy od tego, jak wykorzystamy naszą nadwyżkę. Jeśli cała nadwyżka trafi do najbogatszych, czeka nas masowe zubożenie.
=======================
* Trillion, w Ameryce to milion milionów, 10 do potęgi dwunastej, czyli 1 z dwunastoma zerami! (więcej zer moglibyśmy znaleźć tylko w naszym rządzie, z pomocą AI, oczywiście)
=============================
mail.
Oczywiście Sachs kłamie. Świadomie. NIE MOŻE bowiem nie wiedzieć, że to ZESPÓŁ. Nie dopuścili go?
Zapewne dwunastu zresztą, jak w „Karierze Nikodema Dyzmy”. Podlegają Trzynastemu, czyli Szatanowi
W niedzielę, 30 sierpnia 2026 roku, siły amerykańskie zaatakowały dwie irańskie pozycje na wyspie Larak w strategicznie ważnej Zatoce Omańskiej, bezpośrednio przylegającej do Cieśniny Ormuz.
Atak, pierwszy publicznie potwierdzony atak USA na cele irańskie od końca lipca, przerwał kruchy okres względnej powściągliwości i w ciągu kilku godzin wywołał irański atak rakietowy na bazy amerykańskie w Jordanii. W wywiadzie na żywo dla kanału Dialogue Works, były analityk CIA Larry Johnson określił te wydarzenia jako symptom braku amerykańskiej strategii i początek nowej rundy eskalacji.
Wyspa Larak leży zaledwie kilka kilometrów od irańskiego wybrzeża, w pobliżu Bandar-Abbas, bezpośrednio na jednym z najwęższych i najważniejszych szlaków żeglugowych świata. Znaczna część światowej ropy naftowej przepływa przez Cieśninę Ormuz. Stany Zjednoczone oświadczyły, że Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) przygotował tam wyrzutnie rakiet do wystrzeliwania min morskich w kierunku cieśniny. Oficer amerykański potwierdził użycie dronów. Irańskie źródła poinformowały o ofiarach śmiertelnych i rannych wśród żołnierzy i cywilów oraz zapowiedziały „odpowiedź i karę”.
Johnson wierzy w irańskie zapowiedzi. Teheran nie rzuca pustych gróźb. Drony podobno pochodziły z Jordanii; w związku z tym Iran zaatakuje właśnie tam. Jordania ma dwie istotne bazy: Muwaffaq Salti (znaną również jako Al-Azraq) i King Hussein. Te same cele zostały zaatakowane w godzinach po ataku USA kilkoma falami pocisków balistycznych z zachodnich prowincji Iranu, takich jak Teheran, Fars, Tebriz, Kermanszah, Lorestan i Chorramabad. Zgłoszono co najmniej jedno trafienie w Muwaffaq Salti. Systemy obrony powietrznej – najwyraźniej Patriot PAC-3 – wystrzeliły pociski przechwytujące. Niektóre pociski zostały przechwycone, inne nie.
Johnson uważa, że zapasy [USA] są w dużej mierze wyczerpane: „To butelka szampana, która została opróżniona”. Przeciwko systemom manewrującym lub hipersonicznym, takim jak pocisk Fatah, Patriot, THAAD i Żelazna Kopuła mają w każdym razie niewielką skuteczność. Iran często najpierw wykorzystuje starsze rakiety do wyczerpania obrony przeciwnika, a następnie wysyła nowocześniejszą broń.
Moment ten jest politycznie i gospodarczo napięta. Obie strony od tygodni mówiły o deeskalacji. Amerykańscy dyplomaci mieli wrócić. W tym samym czasie Amerykanie najwyraźniej wycofywali tankowce z Kataru – co wskazywało na spodziewane ataki na państwa Zatoki Perskiej. Johnson postrzega to nie jako przemyślany plan, ale jako zwykłą praktykę: „Co zrobimy dzisiaj? Zbombardujmy wyspę”. Waszyngton nadal nie docenia gotowości i zdolności Iranu do odwetu.
Jednocześnie prezydent Trump próbuje obniżyć ceny ropy naftowej, zawierając rzekomo historyczne porozumienie w sprawie wenezuelskich rezerw. Johnson nazwał to iluzją na stronie sonar21.com. Rezerwy znajdują się pod ziemią, ropa jest ciężka i lepka, a niezbędna infrastruktura jest niewystarczająca. ExxonMobil wcześniej podawał koszty rzędu 100 miliardów dolarów i odrzucił ten pomysł. Co więcej, wenezuelska ciężka ropa nie rozwiąże problemu dotkliwego niedoboru oleju napędowego i paliwa lotniczego spowodowanego zakłóceniami na trasie Ormuz. Atak w niedzielę jeszcze bardziej podniesie ceny na rynkach w poniedziałek.
Straty gospodarcze w regionie są już ogromne. Od początku wojny w lutym 2026 roku Katar odnotował spadek PKB o 8% do ponad 17% oraz ogromne straty w produkcji LNG; Kuwejt odnotował spadek wydobycia ropy o około 53%, Irak o 63%, Arabia Saudyjska o 29%, a Zjednoczone Emiraty Arabskie o 40%. Państwa Zatoki Perskiej chcą ponownie otworzyć Cieśninę Ormuz; Iran w zamian domaga się zniesienia blokady nałożonej przez USA. W Stambule niebawem odbędzie się spotkanie w sprawie tzw. Paktu Mekkańskiego.
Jednocześnie Rosja zaostrza sytuację na Ukrainie: Trwające prawie 80 godzin nieprzerwane ataki dronów i rakiet na magazyny, sieci energetyczne i infrastrukturę cywilną. Supermarkety stoją puste. Johnson postrzega to jako przejaw determinacji Putina i braku woli zawarcia zawieszenia broni. Według niego Stany Zjednoczone nie mają jasnej strategii ani wobec Ukrainy, ani wobec Iranu. Trump podwaja skalę operacji wojskowych, a wstrząsy gospodarcze – związane z ropą, pszenicą i olejem napędowym – uderzają w rynki.
Johnson spodziewa się kolejnych dni lub tygodnia wzajemnych ataków, zanim w końcu nastąpi przerwa lub negocjacje. Iran będzie ostro reagował na każdy atak USA. W momencie rozmowy nie było jeszcze jasne, czy rakiety uderzą również w Izrael lub amerykańskie okręty w Zatoce Omańskiej i na Morzu Arabskim. Noc była jeszcze młoda. Cieśnina Ormuz pozostaje punktem krytycznym.
Odpowiedź Johnsona na pytanie, czy Waszyngton wyciągnął jakiekolwiek wnioski z sześciu miesięcy wojny, jest jednoznaczna: nie.
Mój przyjaciel, Karl Miller, opublikował świetny artykuł, który demaskuje twierdzenia Trumpa dotyczące wenezuelskiej ropy jako masowy przykład gaslightingu. Streszczam jego artykuł zatytułowany „Wenezuelska ropa naftowa: Fizyczna baryłka i ustawa kapitałowa”,ponieważ nie jest on publicznie dostępny za pośrednictwem linku.
27 sierpnia 2026 roku prezydent Trump ogłosił, jak to określił, największą umowę naftową w historii świata – porozumienie między USA a Wenezuelą, dające Stanom Zjednoczonym większościową kontrolę nad ponad 65 miliardami baryłek wenezuelskich rezerw, co, jak powiedział, „znacznie obniży ceny benzyny dla wszystkich Amerykanów”. Oferta została przyjęta z ceną benzyny wynoszącą około 4,09 dolara za galon, o około 27% wyższą niż rok wcześniej i zmierzającą do najdroższego sierpnia w historii, ponieważ sześciomiesięczna wojna z Iranem i zakłócenia w Ormuzie nadwątliły jedną piątą światowych zasobów – a wybory uzupełniające odbyły się za dwa miesiące.
Niezależni analitycy zauważyli błędy arytmetyczne w tym harmonogramie: 30–50 milionów baryłek, o których mówił Trump, to mniej niż połowa dziennego globalnego zużycia, 65 miliardów to szacunki zasobów, a nie dostępne zapasy, a wpływ na cenę będzie odczuwalny dopiero za kilka lat. Informacja Millera jest ukryta pod tym zarzutem, ale też bardziej fundamentalnym: wenezuelska ropa naftowa nie jest substancją, która mogłaby rozwiązać problem niedoborów odczuwanych przez Amerykanów na stacjach benzynowych. To nie jest magiczne rozwiązanie. W krótkiej perspektywie to w ogóle nie rozwiąże problemu.
Punkt, który najczęściej jest pomijany
Obecny niedobór dotyczy produktów – oleju napędowego i paliwa lotniczego – a wenezuelska ropa naftowa o wysokiej zawartości węgla nie jest produktem. Jest surowcem rafineryjnym. Nie da się załagodzić niedoboru destylatu średniego za pomocą baryłki, która wciąż musi zostać rozcieńczona, zmieszana, uszlachetniona, poddana koksowaniu i hydrorafinacji, zanim uzyska się z niej galon nadający się do użytku.
Właśnie dlatego odruch „włączenia Wenezueli” zawodzi sam w sobie. Nawet pomijając kwestię, czy Caracas może wyprodukować więcej, istniejące już baryłki nie zwiększają podaży tam, gdzie rynek jest napięty. Szybkie dostawy z USA byłyby w dużej mierze przekierowane od obecnych odbiorców Wenezueli – Chin, Indii i Europy – a nie tworzone w oparciu o globalną produkcję. To zmienia strukturę rafinerii i szlaki handlowe, ale nie naprawia fizycznego niedoboru. Przeniesienie baryłki z chińskiej rafinerii do amerykańskiej to zmiana adresu, a nie nowa baryłka, a tym bardziej nowy galon paliwa lotniczego.
Dlaczego luka surowcowa jest wiążąca
Przyczyną jest natura ropy naftowej. Około trzy czwarte wenezuelskiej produkcji do 2028 roku ma być ciężkie, bardzo ciężkie lub bitumiczne, przy czym Pas Orinoko dostarczy około 60%. Materiał ten jest surowcem wsadowym na samym początku procesu konwersji; gotowa baryłka destylatu znajduje się w wielu kapitałochłonnych etapach dalszego przetwarzania — koksowanie i hydro-przetwarzanie, wodór, czas sprawności rafinerii, wydajność, dystrybucja — a żaden z nich nie stanowi ładunku ropy Merey. Cena mówi to samo: Merey 16 wynosiła średnio 67,36 USD/bbl w lipcu 2026 roku, około 12,35 USD poniżej koszyka OPEC, co jest ceną rynkową w kosztach konwersji tej ropy na coś użytecznego. Wenezuela nie jest w stanie naprawić obecnego niedoboru ropy naftowej lub destylatów średnich, ponieważ brakującym elementem nigdy nie była ropa naftowa.
Strona podażowa tylko to wzmacnia
Nie da się też szybko określić wolumenu. Produkcja w lipcu 2026 r. wynosiła blisko 1,1 mln baryłek dziennie – około jednej trzeciej szczytowego poziomu 3,4 mln baryłek dziennie z 1998 r. – a system, który miałby ją podnieść, został wydrążony: EIA dokumentuje rurociągi sprzed ponad 50 lat, przerwy w dostawach prądu, ograniczone zasoby rozcieńczalnika i uszkodzone rafinerie, a PDVSA szacuje koszt samych rurociągów na około 8 mld USD. Rystad szacuje próg rentowności pełnego cyklu na 70–80 USD/bbl lub więcej, a jego scenariusz bazowy dodaje tylko około 194 000 baryłek dziennie do IV kw. 2028 r.; powrót do 3 mln baryłek dziennie zająłby ponad 150 mld USD w ciągu 10–15 lat. Miller podkreśla, że duże rezerwy podziemne nie stanowią dostaw – a 65 mld baryłek w ogłoszeniu prezydenta to dokładnie taka liczba: szacunek zasobów, a nie harmonogram dostaw.
Ujawnione preferencje: co główni gracze już powiedzieli Białemu Domowi
Najsilniejszym potwierdzeniem nie jest model, ale zachowanie firm, które musiałyby sfinansować odbudowę. W Białym Domu 9 stycznia 2026 roku, krótko po odsunięciu Maduro od władzy przez USA, Trump upierał się, że branża wyda ponad 100 miliardów dolarów na odbudowę wenezuelskiego sektora naftowego. Zebrani nie wyrazili na to zgody. Darren Woods z ExxonMobil powiedział prezydentowi prosto w twarz, że Wenezuela jest, w obecnej sytuacji, „nieinwestowalna” – że trwałe ramy prawne, warunki handlowe i stabilność muszą być najważniejsze, a Exxon wyśle jedynie zespół techniczny do oceny. Ryan Lance z ConocoPhillips powiedział, że system wymaga najpierw gruntownej restrukturyzacji; obie firmy miały swoje aktywa wywłaszczone za czasów Cháveza, a do 30 stycznia zarówno Exxon, jak i Chevron oświadczyły, że nie planują zwiększać wydatków Wenezueli w tym roku. Liczby przedstawione przed spotkaniem pokrywały się z szacunkami Millera: Rystad szacował, że samo podwojenie produkcji do 2030 r. będzie wymagało około 110 mld dolarów, a powrót do poziomu z 2000 r. będzie kosztował bliżej 185 mld dolarów.
Jeden z entuzjastów podkreśla tę kwestię. Chevron – jedyny amerykański gigant, który już tam produkuje, z prawie 250 000 baryłek dziennie na podstawie specjalnej licencji – twierdzi, że mógłby zwiększyć przepływy o około 50% w niecałe dwa lata, ale nawet to podnosi całkowitą produkcję Wenezueli do zaledwie nieco ponad 1,1 miliona baryłek dziennie, w porównaniu ze szczytowym poziomem bliskim 4 milionom. Mniejsi nowi gracze, tacy jak Hunt Oil i SLB, podpisali pierwsze nowe umowy z PDVSA w sierpniu, ale główni gracze, którzy najlepiej sfinansują odbudowę, oficjalnie odmawiają wystawienia czeków. Kiedy osoby posiadające kapitał nazywają surowiec nie inwestowalnym, nie jest to krótkoterminowe rozwiązanie w zakresie dostaw.
Wenezuela to długoterminowa opcja odbudowy wydobycia ciężkiej ropy naftowej, a nie awaryjne źródło dostaw – a tym bardziej rozwiązanie w zakresie paliwa. Istniejące ładunki można przekierować, ale zmienia to mapę handlu bez dodawania baryłki netto ani galona gotowego; sensowna nowa produkcja jest odległa o lata i ponad sto miliardów dolarów, a firmy, które miałyby ją sfinansować, głośno o tym mówią. Niezależnie od tego, ile warta jest „największa umowa naftowa w historii świata” w ciągu dekady, nie obniży ona cen oleju napędowego ani paliwa lotniczego w tym roku. Problem niedoboru destylatów nie zostanie rozwiązany w Caracas.
Oto mój najnowszy wywiad dla Counter Currents z wielkim Robertem Barnesem:
Nima poprosił mnie o komentarz na temat dystansowania się USA od kurdyjskich Peszmergów:
Sulaiman, powołując się na doniesienia medialne, poprosił mnie o komentarz w sprawie żądania Arabii Saudyjskiej, aby Stany Zjednoczone rozpoczęły nowe ataki na Hutich:
Dziękuję za nieocenione wsparcie w postaci czasu poświęconego na czytanie
Poniżej znajduje się specjalny raport premium na temat obecnej sytuacji związanej z poważnymi eskalacjami na Ukrainie. Artykuł, liczący blisko 4000 słów, będzie najbardziej wyczerpującym opracowaniem na temat rozwoju sytuacji, jakie można znaleźć, i będzie starał się odpowiedzieć na najważniejsze pytania dotyczące tego, co się dzieje, w tym na prawdziwy powód wizyty dyrektora CIA w Moskwie.
Wczoraj wieczorem Kijów padł ofiarą kolejnego potężnego ataku, w wyniku którego doszło do eksplozji składu broni – drugiego tego typu – znajdującego się tuż obok obszaru cywilnego. Zginęło prawie 40 cywilów, a nawet Zełenski jest wściekły z powodu „zaniedbania” swoich pracowników:
Straszna sytuacja i rażące zaniedbanie ze strony tych, którzy składowali materiały wybuchowe tuż obok ludzi. Kolejna taka zbrodnia – po tym, co wydarzyło się w Wysznewie – jest absolutnie niedopuszczalna. Oczekuję, że szczegóły zostaną niezwłocznie przedstawione opinii publicznej. Pierwszy atak miał miejsce na skład amunicji, który zdecydowanie nie powinien się tam znajdować – na skład Sił Obronnych. Wybuchły pociski, miny, inna amunicja i drony. Skala jest znacząca.
Rozmawialiśmy już z Prokuratorem Generalnym, Ministerstwem Spraw Wewnętrznych, Służbą Bezpieczeństwa Ukrainy i Naczelnym Dowódcą – dysponują oni wszystkim, co niezbędne do przeprowadzenia śledztwa. Chcę osobno podziękować wszystkim, którzy są na miejscu i w innych miejscach rosyjskich ataków, robiąc wszystko, co możliwe, aby pomóc i ratować ludzi.
Trzeba mu oddać sprawiedliwość: od razu bierze odpowiedzialność, co jest cechą dobrego przywództwa.
Niektóre raporty twierdzą, że niedawno dostarczona partia pocisków Patriot została zmagazynowana w magazynie, ale teraz spłonęła w spektakularnym płomieniu.
Eksplozja: Nie można załadować wideo.
Konkursy kulinarne — potencjalne rakiety Patriot: Nie można załadować wideo.
Jeszcze bardziej znaczący jest fakt, że Rosja całkowicie niszczy ukraińską infrastrukturę i możliwości eksportu zboża.
Najbardziej niepokojący raport pochodzi z ukraińskiego portalu Ukrinform , który cytuje ministra polityki rolnej Ukrainy Tarasa Wysockiego, który stwierdził, że w ramach działań odwetowych Rosja zniszczyła już aż 90% wszystkich powierzchni magazynowych przeznaczonych pod handel detaliczny na Ukrainie:
Mimo że wróg zniszczył około 90% magazynów sieci handlowych, Ukraińcy nie zostaną bez jedzenia.
Poinformował o tym minister polityki agrarnej Ukrainy Taras Wysocki w rozmowie z dziennikarzami, podaje Ukrinform.
„Obecnie około 90% logistyki żywnościowej sieci handlowych zostało zniszczone, ale jednocześnie nie oznacza to, że Ukraińcy zostaną bez jedzenia.Będzie logistyka zmianowa, jak to się mówi, z kołami, innymi opcjami zaopatrzenia operacyjnego. To znaczy, nie będzie zagrożenia głodem i systemowym fizycznym niedoborem żywności” – zapewnił Wysocki.
======================
Bardzo trudno uwierzyć, że to nie przesada, ale jest to informacja prosto z ust źródła, więc na razie możemy po prostu przyjąć ją za dobrą monetę.
Przypomnijmy, że Ukraina zaczęła atakować Wildberries pod pretekstem, że sprzedaje tam sprzęt wojskowy, taki jak radia i kamizelki pancerne. Rosja zaczęła niszczyć ukraińskie magazyny „Epicenter”, w których – według prezes FirePoint, głównego ukraińskiego producenta dronów – przechowywane są niektóre komponenty do niesławnych pocisków rakietowych Flamingo jej firmy:
Co dobre dla gęsi… jak głosi przysłowie.
==============================
Trudno pojąć tempo destrukcji: jeśli choć ułamek z 90% jest prawdziwy, oznacza to, że Rosja sparaliżowała Ukrainę w ciągu zaledwie tygodnia lub dwóch ataków odwetowych. Jeszcze trudniej wyobrazić sobie, co czeka Ukrainę.
I właśnie tu narastają obecnie spekulacje. Coś ewidentnie jest na rzeczy. Tuż po wizycie dyrektora CIA, który miał „ostrzec Moskwę przed ryzykiem w stosunkach z NATO”, słyszymy różne doniesienia, które zdają się wskazywać na eskalację właśnie w tym obszarze – i trudno jednoznacznie stwierdzić, która strona będzie odgrywać kluczową rolę.
Rosja ze swojej strony wydała ostatnio kilka interesujących oświadczeń, które zdają się grozić krajom NATO odwetem. Na przykład rzeczniczka MSZ Maria Zacharowa wydała w tym tygodniu stanowcze oświadczenie, grożąc odwetem wobec brytyjskich interesów na Ukrainie i za granicą, po potwierdzeniu użycia brytyjskich pocisków Storm Shadow w ataku na Donieck:
„Wszelkie brytyjskie obiekty i sprzęt wojskowy, zlokalizowane zarówno na Ukrainie, jak i poza jej granicami, mogą stać się uzasadnionymi celami w odpowiedzi na ukraińskie ataki na terytorium Rosji z użyciem brytyjskiej broni.Osoby współwinne zbrodni wojennych, w tym działań wymierzonych w naszą ludność cywilną, zostaną ukarane proporcjonalnie do popełnionych przestępstw”.
„Próba zadania Rosji „strategicznej klęski” jest skazana na porażkę, choć Londyn już całkowicie się w to wmieszał. Wzywamy wszystkich mieszkańców Wielkiej Brytanii do zastanowienia się nad nieuniknionymi katastrofalnymi skutkami wrogich działań ich własnego rządu”.
Następnie rosyjski wiceminister spraw zagranicznych wygłosił kolejną ciekawą uwagę, stwierdzając, że konflikt mógłby zostać rozwiązany po objęciu Kijowa administracją międzynarodową:
Zewnętrzne zarządzanie w Kijowie pod auspicjami ONZ może utorować drogę do rozwiązania dyplomatycznego. Stwierdził to 29 sierpnia w wywiadzie dla RIA Novosti Michaił Galuzin, wiceminister spraw zagranicznych.
Przypomniał, że prezydent Rosji Władimir Putin zaproponował wcześniej wprowadzenie tymczasowej administracji zagranicznej na Ukrainie pod auspicjami ONZ, Stanów Zjednoczonych, krajów europejskich i partnerów rosyjskich w celu przeprowadzenia wyborów na najwyższe stanowiska w ukraińskim rządzie. Według Putina, Rosja może już prowadzić negocjacje w sprawie rozwiązania konfliktu ukraińskiego.
„To mogłoby otworzyć drogę do rozwiązania dyplomatycznego” – podkreślił Galuzin.
Może to dać nam wskazówkę, w którym kierunku Kreml jest gotowy pójść, aby zakończyć konflikt.
Rosja przygotowuje się do eskalacji ataków na Ukrainę po tym, jak doszła do wniosku, że negocjacje pokojowe utknęły w martwym punkcie, twierdzą trzy osoby zbliżone do Kremla.
Rosja rozważa na razie nasilenie potężnych konwencjonalnych ataków rakietowych na Kijów, w tym na centrum stolicy, a także na cele infrastrukturalne w innych miastach Ukrainy –twierdzą ci ludzie, proszący o zachowanie anonimowości ze względu na delikatny charakter sprawy.
Najbardziej rozpowszechniony fragment artykułu głosi, że Rosja może zdecydować się na użycie taktycznej broni jądrowej:
Według osób bliskich Kremlowi, narastająca spirala ataków sprawia, że coraz większa liczba rosyjskich urzędników dochodzi do wniosku, że Putin może w końcu zdecydować się na użycie taktycznej broni jądrowej jako ostateczności na Ukrainie.
Oczywiście, że to bzdura. Ale to część zaplanowanej kampanii mającej na celu podsycenie eskalacji między Rosją a Europą.
W tym samym czasie Niemcy podobno planują rozpocząć własną nową kampanię prowokacji przeciwko Rosji, oficjalnie oskarżając Moskwę o „tajemnicze” ataki dronów pod fałszywą flagą na niemieckie lotniska w tym miesiącu:
Jeden z urzędników zaznajomionych ze sprawą powiedział, że w reakcji na incydent z dronem w Lipsku nie wystarczyło już wydalenie pojedynczych rosyjskich dyplomatów ani zamknięcie Domu Rosyjskiego w Berlinie. Konieczne były surowsze środki, takie jak zaostrzenie sankcji lub jeszcze większe dostawy broni na Ukrainę. Trzej urzędnicy odmówili podania dalszych szczegółów na temat tego, jakie konkretne środki planuje ogłosić Merz.
Politico donosi, że w rezultacie Niemcy zamierzają rozpocząć kolejną agresywną militaryzację przeciwko Rosji:
Dwóch urzędników określiło nadchodzące posunięcie mianem „Zeitenwende 2.0”, nawiązując dohistorycznej zmiany w kwestii obronności, którą zapowiedział były kanclerz Olaf Scholz w odpowiedzi na pełnoskalową inwazję Moskwy na Ukrainę w 2022 roku.
W ciągu ostatnich kilku tygodni można było zaobserwować wiele „dziwnych” i groźnych działań NATO także w okolicach Kaliningradu.
Przypomnijmy, że gdy zachodni przywódcy i prasa wpadali we wściekłość z powodu domniemanych rosyjskich ataków w Europie, te same osoby otwarcie gloryfikowały i zachęcały do ataków na rosyjską infrastrukturę cywilną:
Teraz pojawia się coraz więcej doniesień o planowanej rosyjskiej operacji z północy, potencjalnie w kierunku Kijowa – i tu właśnie wszystkie fakty się łączą.
Ukraińska gazeta Ukraińska Prawda donosi dziś o oświadczeniach zastępcy szefa Kancelarii Prezydenta Pawła Palisy:
Rosyjskie dowództwo wojskowe otrzymało od władz politycznych zadanie zaplanowania i przygotowania kilku możliwych scenariuszy operacji na Kijów i Czernihów.Ukraina nie wykryła jednak dotychczas formowania sił ofensywnych w tych rejonach.
Źródło:Pavlo Palisa, zastępca szefa Kancelarii Prezydenta, rozmawia z dziennikarzami, jak podaje LIGA.net
Szczegóły: Palisa powiedziała, że Ukraina otrzymała tę informację od służb wywiadowczych i zweryfikowała ją w kilku źródłach.
Cytat:„Otrzymaliśmy informacje od służb wywiadowczych, potwierdzone przez kilka źródeł, że dowództwo wojskowe Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej otrzymało od kierownictwa politycznego zadanie zaplanowania kilku możliwych scenariuszy takiej operacji w kierunku Kijowa i Czernihowa”.
Tymczasem Radio Svaboda informuje, że w obwodzie homelskim na Białorusi trwają prace budowlane w celu „szybkiego, masowego rozładunku ciężkiego sprzętu kołowego i gąsienicowego”:
Po pierwsze, należy stwierdzić, że nawet Pawło Palisa wyjaśnił, że nie obserwuje się jeszcze masowego rozmieszczania wojsk, ale Ukraina uzyskała informacje wywiadowcze wskazujące, że rosyjski Sztab Generalny rozważa taką opcję. A jeśli na Białorusi miałaby powstać infrastruktura kolejowa na potrzeby przyszłych potencjalnych działań, to jasno sugeruje to, że taka „masowa inwazja” nie nastąpi w najbliższym czasie .
Należy jednak pamiętać, że najnowsze doniesienia idą w parze z ciągłymi twierdzeniami o planowanej w Rosji masowej mobilizacji 600 tys. żołnierzy, czemu praktycznie każda ważna osobistość rosyjska zaprzecza, choć niektórzy dodają z zastrzeżeniem: „ W tej chwili nie jest to konieczne ”.
Krążą teraz różne pogłoski, że setki tysięcy rosyjskich mężczyzn w wieku poborowym ucieka przez granicę gruzińską. To prawdopodobnie przesada, ale mogę osobiście potwierdzić, że wielu młodych Rosjan faktycznie ucieka w przekonaniu o rychłej mobilizacji – to niezaprzeczalny fakt.
Jednak najuczciwszy człowiek w Kijowie, Kyryło Budanow – i nie mówię tego sarkastycznie – sam zdementował te plotki, przyznając, że Rosja w ogóle nie planuje żadnej mobilizacji. Obejrzyjcie pod koniec:Nie można załadować wideo.
W pierwszej połowie wywiadu przyznaje, że Ukraina potrzebuje 30 000 żołnierzy miesięcznie, aby „utrzymać” to, co obecnie posiada – co jest oczywistym wskaźnikiem strat. Przypomnijmy, że Zełenski oświadczył, że całkowite straty Ukrainy od początku wojny wyniosły zaledwie 50 000.
Tucker Carlson przeprowadził wywiad z Joe Kentem 28 sierpnia 2026 roku. Kent był dyrektorem Narodowego Centrum Antyterrorystycznego i, według jego własnych relacji, opuścił administrację Trumpa z powodu wojny iracko-irańskiej. Film nosi tytuł „Impeachment wisi nad Trumpem po ujawnieniu planów nuklearnych Pentagonu: Joe Kent o tym, co dalej”. Carlson zabiera głos jako pierwszy, po czym następuje wywiad.
Carlson: Wskazania na obniżający się próg nuklearny
Carlson zaczyna od tezy, że ludzki mózg odpiera możliwość katastrof. Świadkowie strzałów często mylą je z fajerwerkami, a pożar domu z przypalonym tostem. Wojna nuklearna jest zatem niewyobrażalna dla większości Amerykanów. Jednocześnie, argumentuje Carlson, pojawiają się coraz liczniejsze sygnały, że rządy ponownie rozważają ją jako opcję.
Jako dowód podaje następujące informacje:
Rosja zrewidowała swoją doktrynę nuklearną.
Stany Zjednoczone dokonują obecnie rewizji swojego prawa.
Izrael od dziesięcioleci grozi ofensywnym użyciem broni jądrowej.
Stany Zjednoczone i Izrael nie mają polityki „no-first use”.
Od 1945 roku broń jądrowa zapobiegła wojnie światowej, ponieważ nikt nie mógł jej wygrać. Sytuacja ulegnie zmianie, jeśli państwa zaczną myśleć o broni jądrowej, takiej jak artyleria czy pociski.
Według Carlsona, taktyczna broń jądrowa przeciwko Iranowi, w tym cele takie jak wyspa Kharg i góra Kilof, były omawiane w Pentagonie w ciągu ostatnich dwóch tygodni. Stwierdził, że zaprezentowano slajdy na ten temat i uważa to za potwierdzone. Marjorie Taylor Greene wcześniej publicznie twierdziła, że atak nuklearny na Iran jest omawiany na spotkaniach strategicznych. Biały Dom i Pentagon nie potwierdziły tego publicznie. Niezależnie, Elbridge Colby, podsekretarz obrony, ogłosił rewizję doktryny, mającą na celu zapewnienie prezydentowi „wiarygodnych, racjonalnych opcji nuklearnych”. Stany Zjednoczone zastrzegają już sobie prawo do użycia broni jądrowej jako pierwsze w pewnych okolicznościach.
Carlson twierdzi, że każdy, kto proponuje dobrowolne, ofensywne użycie broni jądrowej, zagraża życiu na planecie i powinien zostać odsunięty od wszelkich funkcji decyzyjnych.
Nie miało to miejsca podczas odpowiednich spotkań. Prezydent USA wielokrotnie groził „całkowitym zniszczeniem” Iranu i jego cywilizacji. Takie zniszczenie nie jest możliwe przy użyciu konwencjonalnych środków. Biały Dom zaprzecza, jakoby Trump proponował broń jądrową. Carlson uważa to za nieprawdę.
Rosja, Ukraina i lot do Moskwy
Carlson opisuje wojnę z Rosją jako nabierającą tempa, choć media amerykańskie poświęcają jej niewiele uwagi. Kraje NATO, Stany Zjednoczone i mocarstwa zachodnioeuropejskie wielokrotnie atakują dronami cele głęboko w Rosji, w tym obiekty energetyczne, plaże, szkołę i Kreml. Rosyjska gospodarka nie zostaje zniszczona, ale jest poszkodowana. Giną cywile.
Przed wyborami do Dumy 20 września w Rosji rośnie presja na władze, by podjęły działania przeciwko atakom, które Carlson przypisuje nie tylko Ukrainie, ale także jej sponsorom i celom, w tym CIA. Putin nie jest absolutnym dyktatorem i reaguje na nastroje ośrodków władzy i opinii publicznej.
Według Carlsona, zachodni decydenci chcieli sprowokować Rosję do radykalnej reakcji – na przykład przeciwko Kijowowi, Polsce lub Europie Zachodniej – aby przekształcić ją w otwartą wojnę, którą, jak wierzyli, mogli wygrać. Wskazuje on na Napoleona w 1812 roku i hitlerowską operację Barbarossa jako nieudane próby przejęcia kontroli nad Rosją siłą.
Carlson przedstawia fragment rozmowy z rosyjskim politykiem Leonidem Słuckim. Słucki stwierdza w niej, że Rosja nie planuje ataku nuklearnego, dopóki Zachód nie dostarczy Ukrainie taktycznej broni jądrowej. Gdyby do tego doszło, Moskwa musiałaby rozważyć „środki asymetryczne”. Carlson nazywa dostarczenie broni jądrowej Ukrainie pierwotną logiką wojny: Rosja nie chciała obcej broni jądrowej na swojej zachodniej granicy. Groźba przystąpienia Ukrainy do NATO za czasów Bidena i poprzednich rządów, w tym Busha, doprowadziła do inwazji. Konsekwencją były setki tysięcy ofiar śmiertelnych i wyludnienie Ukrainy.
Carlson porusza dwa kwestie:
Po pierwsze, USA toczą wojnę z Rosją. Nie chodzi o wyzwolenie Ukrainy. Waszyngton poparł zamach stanu w 2014 roku, aby przejąć kontrolę nad rządem. Celem jest podział Rosji i Ukrainy. Cytuje Zbigniewa Brzezińskiego: Razem tworzą supermocarstwo. Dyrektor CIA, John Ratcliffe, przyleciał do Moskwy kilka dni wcześniej amerykańskim samolotem wojskowym i polecił Kijowowi wstrzymać ofensywę na czas wizyty. Ktokolwiek może powstrzymać walki, prowadzi tę wojnę.
Po drugie, państwa stają się groźniejsze, gdy słabną. Silne mocarstwa chcą utrzymać status quo. Carlson wyjaśnia, że Pentagon mówi o broni jądrowej przeciwko Iranowi nieposiadającemu broni jądrowej, stwierdzając, że Stany Zjednoczone nie kontrolują już konwencjonalnie Zatoki Perskiej. Marynarka wojenna nie może otworzyć Cieśniny Ormuz. Wycofanie się, jeśli Iran kontroluje cieśninę, byłoby równoznaczne z przegraną wojną, a konsekwencje sięgałyby potencjalnej utraty statusu waluty rezerwowej dolara. Opcje to wycofanie się lub przyspieszenie katastrofy nuklearnej. Powinno to zostać upublicznione do końca sierpnia 2026 roku, aby wywrzeć presję.
Kent: Zmiana reżimu i analogia do Japonii
Carlson pyta Kenta, czy USA zmierzają w stronę użycia jako pierwsi broni nuklearnej. Kent odpowiada, że muszą działać zgodnie z kryteriami ustalonymi przez prezydenta. Trump domagał się całkowitej kapitulacji i zmiany reżimu, którą później złagodził, ale implicite nadal wzywał do upadku irańskiego przywództwa. Pod koniec sierpnia nie doszło do tego, biorąc pod uwagę dostępne zasoby wojskowe.
Sankcje i istniejąca kampania powietrzna okazały się niewystarczające. Pozostały dwie opcje: wojska lądowe lub broń masowego rażenia. Kent uważa inwazję za nieodpowiednią nawet przy mobilizacji takiej jak w 2003 roku i ówczesnej koalicji: Iran jest zbyt duży, teren zbyt trudny, a wola polityczna niewystarczająca. Obalenie rządu doprowadziłoby do powstania.
Jeśli skupimy się bardziej na niezdolności Iranu do zbudowania broni jądrowej i na Górze Kilofów, pokusa ograniczonego ataku taktycznego na cel wojskowy, a nie na miasto, staje się oczywista. Im dłużej się kalkuluje, tym bardziej zbliżamy się do japońskiego scenariusza z 1945 roku: brak gotowości do lądowania, stąd bomba. Rząd szuka wyjścia z sytuacji.
Niejasne cele wojny
Carlson pyta, czy żądanie bezwarunkowej kapitulacji było błędem. Kent twierdzi, że Waszyngton nie sformułował jasnego celu strategicznego przed przystąpieniem do wojny, a następnie kilkakrotnie podnosił poprzeczkę. Pentagon musi znaleźć rozwiązania, wykorzystując środki militarne, dla celu, który sam prezydent zmienia: upadek reżimu, otwarcie Ormuz, „Iran nigdy nie może posiadać bomby”.
Kent uważa, że presja w tym zakresie pochodzi przede wszystkim ze strony Izraela. Przywódcy Izraela chcą dekapitacji reżimu i są gotowi zaakceptować trwałą destabilizację; Amerykanie nie, dlatego trzeba im wmówić cel. Negocjacje w sprawie programu nuklearnego zakończyły się sukcesem. Dlatego wojna została przyspieszona przed wojną dwunastodniową. Operacja Midnight Hammer miała zakończyć debatę na temat wzbogacania uranu. Iran powrócił do stołu negocjacyjnego. Później ponownie zażądano całkowitej kapitulacji.
Kent przytacza Memorandum of Understanding jako przykład pragmatycznego momentu: Trump stwierdził, że kraj stoi w obliczu katastrofy gospodarczej i że Cieśnina Ormuz musi zostać ponownie otwarta. Presja wewnętrzna podważyła to. Marco Rubio został wysłany do Libanu i zawarł umowę poboczną, która unieważniła Memorandum. Statki mogły przepływać przez cieśninę wbrew umowie. Z powodu tej niejasności Kent uważa możliwość ataku nuklearnego za poważną.
Usunięcie ze stanowiska
Carlson wyjaśnił, że sprzeciwiał się obu poprzednim procedurom impeachmentu, uważał stabilność za ważną i osobiście nie nienawidził Trumpa. Jednak każdy prezydent, który aktywnie rozważał pierwsze użycie broni jądrowej, powinien natychmiast ustąpić. Każdy, kto tolerował takie wypowiedzi podwładnych, nie nadawał się na urząd.
Kent zestawia to z twierdzeniem Trumpa, że kwalifikował się do impeachmentu, ponieważ kwestionował głosowanie korespondencyjne i wzywał do protestów. Groźba zniszczenia cywilizacji wywołuje zaledwie marginalne komentarze opozycji podczas przesłuchań, na przykład w sprawie użycia pocisków przechwytujących. Wskazuje to na dwupartyjny konsensus w sprawie wojny, zwłaszcza z Iranem, oraz na wpływ lobby izraelskiego. Więcej kontrowersji wzbudziła wojna na Ukrainie. W przypadku wojny z Iranem większość opozycji pochodzi od republikanów lub byłych republikanów, którzy argumentują, że nie było to ich mandatem wyborczym.
Carlson stwierdza, że to fakt, a nie przypuszczenie, że pierwszy atak ofensywny był omawiany na spotkaniach w Pentagonie i dokumentowany na slajdach. Greene został zdymisjonowany; w rządzie wiadomo, że to prawda.
Kent twierdzi, że odszedł z administracji, ponieważ kultura nakazuje podążać za szefem. Każdy, kto nie potrafi tego zrobić, powinien odejść. Brakuje kolejnych rezygnacji. Nikt nie mówi prezydentowi, że najlepszym rozwiązaniem jest teraz wycofanie się. System motywacyjny w Waszyngtonie i sposób doboru personelu stanowią problem strukturalny. Każdy przywódca państwa, który proponuje początkowe rozmieszczenie sił, utracił prawo do przewodzenia.
Liban i reakcja USA
Carlson posiada informacje wskazujące na możliwość eskalacji sytuacji przez rząd Netanjahu przed październikowymi wyborami w Libanie. Kent odpowiada, że reakcja USA na działania Izraela w najlepszym przypadku polega na dystansowaniu społecznym, które następnie jest szybko wycofywane pod pretekstem samoobrony.
Relacje się nie zmieniły. Izrael nadal korzysta z dostępu do wrażliwych zasobów Departamentu Obrony i agencji wywiadowczych, a także z pomocy obronnej w wysokości około czterech miliardów dolarów. Stany Zjednoczone rozpoczęły wojnę na prośbę Izraela. Kent podaje koszty rzędu 300 miliardów dolarów i 18 ofiar śmiertelnych wśród Amerykanów.
Izrael mógł działać w Libanie bez amerykańskiej pomocy. Ponieważ wojna szła źle dla Waszyngtonu, Iran zmienił swoje wsparcie dla Hezbollahu z tajnego na jawne i wystrzelił rakiety balistyczne w kierunku Izraela. Liban był stroną Porozumienia o Porozumieniu. Jego pierwszym naruszeniem było dodatkowe porozumienie, które pozwoliło Izraelowi na przeprowadzenie ofensywy w tym kraju. Dla Likudu Liban był łatwiejszym sposobem na ponowne zaognienie konfliktu bez tak otwartego obrażania Trumpa przed wyborami uzupełniającymi, jak zrobiłby to, atakując Iran.
Carlson konkluduje, że przyszłość Stanów Zjednoczonych zależy od perspektyw wyborczych Likudu w kraju liczącym dziewięć milionów mieszkańców. Kent twierdzi, że brzmi to przesadnie, ale odzwierciedla bieg wydarzeń od czasu przystąpienia USA do wojny w lutym. Minister spraw zagranicznych i doradca ds. bezpieczeństwa narodowego Marco Rubio wyjaśnił, dlaczego Stany Zjednoczone interweniowały: Izrael był w obliczu ataku, a Iran tym razem miał odpowiedzieć odwetem. Działania Izraela doprowadziły do śmierci partnerów negocjacyjnych i pozostawiły Teheran z twardszym przywództwem. Wszelkie próby wycofania się są udaremniane przez działania w Libanie. Trump jest uważany przez wielu w Izraelu za ostatniego prezydenta zdecydowanie pro-izraelskiego do stycznia 2029 roku.
Wpływy na Trumpa
Carlson pyta, dlaczego Trump pozostaje pod wpływem tych samych aktorów, którzy forsowali wojnę z Iranem, a wcześniej – antyrosyjskie stanowisko. Wojna niszczy jego dziedzictwo, jego rodzinę, jego kraj i jego partię. Trump publicznie wyraża swój gniew.
Kent nazywa to pytaniem epoki. Trump kandydował w 2016 i 2024 roku, krytykując wojnę w Iraku i wojnę na Ukrainie, a także imigrację i handel. Kent wspierał go od czasu, gdy Trump zaatakował wojnę w Iraku w debacie z Jebem Bushem. Pozostaje niejasne, dlaczego ktoś z takim instynktem wpadł w przewidywalną pułapkę.
Kent wymienia następujące możliwe czynniki: odwoływanie się do ego; operacja w Wenezueli, która stworzyła wrażenie, że przywódcy mogą zostać szybko pojmani lub zabici; oraz okno możliwości, w którym wojna była przedstawiana jako łatwa. Na początku 2025 roku Trump był przeciwny strategiom militarnym dla Iranu i polegał na negocjacjach Steve’a Witkoffa. Kent nie wie, dlaczego zmienił zdanie. Należy również zbadać działania Butlera, naruszenia bezpieczeństwa i zabójstwo Charliego Kirka, który sprzeciwiał się wojnie z Iranem. Kent nie łączy tych czynników z udowodnionym spiskiem, ale nie chce ich wykluczyć.
Carlson mówi, że osoby bliskie Trumpowi wskazały na Wenezuelę 4 stycznia i doniesienia Mossadu, że Iran można „rozwiązać” w podobny sposób jak Maduro: zabijając ajatollaha. Po tym, jak Izrael podważył rozwiązanie wynegocjowane, Trump wysłał wiceprezydenta, aby go skrytykował. Sytuacja przypominała tę z początków wojny. Nie można już twierdzić, że to oszustwo.
Kent twierdzi, że Trump mógłby przedstawić wycofanie jako zwycięstwo w polityce wewnętrznej. Fakt, że tego nie robi, mimo że Irańczycy nie podpisali jeszcze porozumienia na pożądanych warunkach, a kwestia Ormuzu podlega negocjacjom, wskazuje na głębsze wpływy niż ego czy dezinformacja.
Carlson twierdzi, że rozmawiał z Trumpem często przed wybuchem wojny i nie widział w nim entuzjazmu, lecz rezygnację. Uważa, że każdy, kto odrzuca pytania o przyczynę wybuchu wojny, nazywając je teorią spiskową, jest nieuczciwy.
Kellogg i mobilizacja kobiet
Carlson ma na myśli Keitha Kellogga, byłego wysłannika Trumpa na Ukrainę. Kellogg powiedział w Kijowie, że kobiety powinny zostać zmobilizowane, ponieważ walczą równie dobrze jak mężczyźni. Rada Najwyższa oświadczyła następnie, że mobilizacja kobiet nie jest ani planowana, ani nie jest prowadzona. Kobiety mogą służyć dobrowolnie; niektóre grupy zawodowe muszą się zarejestrować, bez automatycznego wysyłania na linię frontu.
Carlson nazywa oświadczenie Kellogga podżeganiem do wysyłania ukraińskich kobiet na wojnę. Kent uważa, że obecność obecnych i byłych urzędników USA w Kijowie jest problematyczna, ponieważ przedłuża wojnę. Ukraina jest wspierana przez USA, Wielką Brytanię i NATO. Waszyngton wykorzystuje ukraińskich żołnierzy jako narzędzie do osłabiania Rosji. Stanowisko Zełenskiego nie zostało potwierdzone w wyborach, ustanowił on państwo policyjne i zdelegalizował największy kościół chrześcijański. Carlson mówi o celowej depopulacji i planowanej imigracji jako o substytucie. Kent twierdzi, że połączenia zachodniego finansowania i rosyjskiej przewagi militarnej nie da się interpretować inaczej. Ograniczony atak nuklearny USA lub Izraela na Iran dałby Putinowi nową normę.
Wycieczka Ratcliffe’a do Moskwy
Kent rozważa dwie możliwe interpretacje. Korzystna: deeskalacja, mniej ataków na infrastrukturę i ludność cywilną, wstrzymanie realizacji celów energetycznych ze względu na sytuację w Ormuz. Druga: Rosja powinna zaakceptować dalsze ataki i nie podejmować działań odwetowych poza Ukrainą, ponieważ Waszyngton chce zachować otwartą drogę do eskalacji w Iranie.
Nie jest jasne, dlaczego Moskwa miałaby tego słuchać. Sankcje Bidena i wykluczenie ze SWIFT zmniejszyły wpływy Zachodu. Trump obiecał pokój, ale nie zaprzestał finansowania i pomocy wywiadowczej dla Ukrainy. Rosjanie zdają sobie sprawę z roli USA.
Carlson pyta, dlaczego Trump nie zakończył wojny na Ukrainie, mimo że obwiniał o nią Bidena, obawiał się pojednania Rosji z Chinami i obiecał szybkie rozwiązanie. Kent odpowiada, że Trumpowi nie udało się opanować CIA, aparatu wywiadowczego i przemysłu zbrojeniowego. Dostawy broni były biznesem, który teraz okazał się fiaskiem w wojnie iracko-irańskiej. Po Afganistanie CIA znalazła nową misję na Ukrainie. Trump zażądał negocjacji, ale nie wstrzymał ofensywy.
Kent dostrzega ten sam schemat w Syrii – gdzie zginęła jego żona – i w Afganistanie: prezydent chce się wycofać, ale machina działa dalej. Trump dawał powiernikom odręczne notatki, ponieważ nie ufał systemowi, ale nie wdrażał wycofywania wojsk krok po kroku. Putin widział, że sytuacja na miejscu się nie zmienia i mówił o „ludziach w ciemnych garniturach”. Ratcliffe był wcześniej dyrektorem wywiadu krajowego, ale nie wywodził się z wywiadu operacyjnego. W CIA są tylko dwaj nominaci polityczni. Bez znajomości programów operacyjnych kurs pozostaje niezmieniony. Z powodu rozczarowania Putinem, Trump dążył do kontynuacji wojny w Europie i krajach uprzemysłowionych.
Czy wojny można zakończyć w krótkim okresie
Kent uważa, że na oba te aspekty można wpłynąć pod wpływem odpowiedniego przywództwa. Trump mógłby wycofać wojska i znieść blokadę Bliskiego Wschodu, znacznie ograniczyć pomoc dla Izraela i zaoferować Teheranowi złagodzenie sankcji w zamian za otwarcie Cieśniny Ormuz. Zmniejszyłoby to napięcia, ale nie rozwiązałoby wszystkich kwestii dyplomatycznych.
Ukraina jest w trudniejszej sytuacji. Rosja postrzega wojnę jako egzystencjalną. Stany Zjednoczone mogłyby oświadczyć, że Donbas i Krym nie są dla nich egzystencjalne, wycofać swoje wsparcie, przekonać partnerów z NATO do tego samego i zaoferować zawieszenie broni. Nie jest pewne, czy wojna zakończy się całkowicie. Kent uważa, że ryzyko eskalacji nuklearnej może się zmniejszyć – pod warunkiem, że Trump będzie dążył do tego z taką samą intensywnością, jak do innych inicjatyw.
Carlson kończy stwierdzeniem, że Kent jako pierwszy publicznie podniósł kwestię przyczyn bezczynności.
Dyrektor CIA John Ratcliffe poleciał do Moskwy niezapowiedzianym samolotem C-17 25 sierpnia 2026 roku. Oficjalnie miał ostrzec Rosję przed zbliżającym się atakiem na terytorium NATO. W wywiadzie dla Brandona Weicherta na kanale Mario Nawfala, były analityk CIA Larry Johnson wyjaśnia, dlaczego nie wierzy w tę interpretację – i co jego zdaniem tak naprawdę oznaczał ten lot.
Poniższa rozmowa nie jest beznamiętnym podsumowaniem sytuacji. Johnson, który prowadzi bloga Sonar21, łączy tory lotów, logikę wojskową i spekulacje w kontrnarrację: Waszyngton zagraża nie z powodu siły, ale ze względu na słabość. Europa jest wydrążona. Ukraina chyli się ku upadkowi. A potencjalny atak nuklearny na Iran mógłby ogarnąć europejską strefę działań wojennych.
Tajny lot – i dlaczego Trump rzekomo nie poinformował o nim swoich doradców
25 sierpnia samolot C-17A Sił Powietrznych USA (sygnał wywoławczy REACH 4555) wylądował na lotnisku Moskwa-Wnukowo po międzylądowaniu w Rydze. Na pokładzie: dyrektor CIA John Ratcliffe. Była to pierwsza znana wizyta urzędującego dyrektora CIA w Rosji od czasu wizyty Williama Burnsa w listopadzie 2021 roku. Ani Biały Dom, ani CIA nie wyjaśniły publicznie celu wizyty. Kreml później mówił o kontaktach wywiadowczych, a nie o spotkaniu z Putinem.
„Wall Street Journal” doniósł później, że Trump utrzymywał w tajemnicy niektórych ze swoich najbliższych doradców w sprawie misji. Ratcliffe został osobiście wysłany przez prezydenta, bez udziału osób, które normalnie pomogłyby w przygotowaniu takiej wiadomości. Trump nazwał wizytę u Glenna Becka „pół-rutynową”. Nie jest. Dyrektorzy CIA nie latają do Moskwy co kilka miesięcy.
Oficjalna wersja, która później wyciekła, głosiła, że Ratcliffe ostrzegał Rosję przed atakami na terytorium NATO, jednocześnie wywierając presję na nią, by ograniczyła wsparcie dla Iranu. Amerykańskie agencje wywiadowcze podobno wcześniej oceniały, że Rosja może rozpocząć ograniczoną ofensywę przeciwko państwu członkowskiemu Sojuszu w nadchodzących latach – w procesie „eskalacji do deeskalacji”. Waszyngton miał również prosić Kijów, aby w tym okresie nie przeprowadzał nalotów dalekiego zasięgu na Moskwę i Sankt Petersburg.
Johnson odrzuca ostrzeżenie jako zwykły teatr. Dwa dni później, jak zauważa moderator, Maria Zacharowa zwróciła się do prasy: jeśli Wielka Brytania będzie kontynuować ataki Storm Shadow, Rosja odpowie poza Ukrainą. Groźba nie jest zatem skierowana do „Europy jako całości”, lecz do konkretnych zachodnich dostaw broni i ich krajów pochodzenia.
Dlaczego C-17, a nie Gulfstream CIA?
Oto najbardziej spektakularne twierdzenie Johnsona. Dyrektor CIA ma Gulfstream V o zasięgu więcej niż wystarczającym na trasie Andrews-Moskwa. Istnieją również samoloty dowódcze bazujące na Boeingach 737 i 757. Dlaczego więc C-17?
Konwencjonalne wyjaśnienie jest proste: C-17 może przenosić kabinę konferencyjną typu roll-on SCIF, czyli „Roll-On Conference Capsule”, a także pojazdy, personel ochrony i sprzęt elektroniczny. W przypadku misji o szczególnym znaczeniu w rosyjskiej przestrzeni powietrznej jest to prawdopodobne.
Johnson i brytyjskie źródło („Commodore Jeremy”) uważają to za kiepską przykrywkę. C-17 został wybrany, jak twierdzą, ze względu na możliwość przewożenia trumien. Rosja rzekomo przekazała ciała zabitych paramilitarnych żołnierzy CIA, a Ratcliffe je zabrał. Gdyby to była prawda, byłby to ogromny skandal. Nie ma niezależnego potwierdzenia tej informacji. Ani amerykańskie media, ani rosyjskie władze nie poinformowały o żadnych repatriacjach zwłok. Ta teoria nie wyjaśnia wyboru samolotu lepiej niż udokumentowany sprzęt SCIF. Pozostaje to spekulacją.
Johnson wyciąga jednak strategiczny wniosek: gdyby dziesiątki agentów CIA zginęły, a Moskwa nadal nie przeprowadziła „pocztowego” ataku na Europę NATO, to Rosja nie chciałaby wojny z NATO. Argument ten jest uzasadniony lub nie, jeśli opiera się na tej nieudowodnionej przesłance.
Colby w Brukseli: Ameryka nie ustępuje rusofobii.
Weichert rozpoczyna od Financial Times : Elbridge Colby, podsekretarz stanu ds. polityki obronnej, skrytykował Europejczyków za „morze czerwieni” luk w militarnych strukturach i zażądał „więcej od Zjednoczonego Królestwa”. Colby przebywał w Brukseli w tym samym tygodniu w ramach przeglądu obecności wojsk w Europie, prowadzonego przez Stany Zjednoczone. Waszyngton chce, aby Europa przewodziła własnej obronie konwencjonalnej. Nie jest to potwierdzenie rychłej inwazji Rosji, a raczej presja na sojuszników, aby zlikwidowali luki, podczas gdy Stany Zjednoczone chcą utrzymać siły dostępne na innych teatrach działań.
Dla Johnsona to kluczowa kwestia: amerykańskie władze nie dają się nabrać na europejską narrację alarmistyczną. Ostrzeżenie Ratcliffe’a „nie dotyczy Rosji” to dyplomatyczny odpowiednik ostro sformułowanego listu – bo brakuje im Tomahawków, Patriotów, M777 i pocisków Abrams potrzebnych do rzeczywistej eskalacji.
Ukraina: Ostatni odcinek na zachód od Dniepru?
Johnson opisuje rosyjską mobilizację jako powolny, ale przemyślany proces. Po wygaśnięciu kontraktów latem 2022 roku powołano 300 000 rezerwistów, którzy – w przeciwieństwie do strony ukraińskiej – nie zostali po prostu „wypchnięci na front”, lecz przeszli szkolenie podstawowe, specjalistyczne i jednostkowe. Siły zbrojne wzrosły z około 750 000 do około 1,5 miliona. Uważa zachodnie dane o 1,4 miliona ofiar śmiertelnych w Rosji za absurdalne: takich strat nie da się ukryć ani pogodzić z trwającymi ofensywami. Powołuje się na analizę nekrologów przeprowadzoną przez Mediazonę i wspomina o około 180 000 ofiarach śmiertelnych w Rosji – liczbie, która jest kwestionowana nawet przez badaczy wojskowych i nie została niezależnie zweryfikowana.
Z militarnego punktu widzenia, miasta-twierdze w Donbasie postrzega jako kwestię czasu. Kolejna linia obrony na zachód od Dniepru jest pod względem terenu mniej korzystna niż Donieck. Zaporoże oferuje mniejszą głębię obronną. Jednocześnie informuje o koncentracji wojsk na północ od Czernihowa na Białorusi. Interpretuje weekendowe spotkanie Łukaszenki z Putinem jako głosowanie w sprawie ewentualnego drugiego frontu. Białoruskie wojska prawdopodobnie pozostaną w odwodzie na wypadek reakcji NATO; siły rosyjskie na Białorusi atakują Kijów.
Tutaj sprzeciwia się innemu bywalcowi tego samego miejsca, Andriejowi Martianowowi, który uważa zdobycie Kijowa za katastrofę administracyjną i zaleca izolację miasta. Johnson uważa, że symboliczna waga ma kluczowe znaczenie – Kijów jako kolebka Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej, z ponad 1200-letnią historią. Zełenski i „banderowcy” powinni zostać wyparci do Lwowa, niegdyś polskiego miasta. Po zakończeniu wojny Rosja będzie kontrolować Kijów i Odessę. Uważa port za niezbędny nie tylko dyplomatycznie, ale i militarnie. Ukraina jest już „uduszona”, cena pszenicy wzrosła, a Zachód ignoruje rosyjską blokadę Morza Czarnego.
Jeśli chodzi o czas trwania: rezygnuje z przewidywań, bo zbyt często się mylił. Wiktor But, którego, jak twierdzi, spotkał w 2023 roku, nie wierzy, że Ukraina przetrwa do końca roku. Gdy tylko Donieck i Zaporoże padną, gra się skończy – zakładając, że Kijów nadal chce zamienić szczątkowe państwo z dostępem do Morza Czarnego na ograniczoną armię i wykluczenie z NATO. Putin i tak zaakceptowałby porozumienie. Sztab Generalny i Ławrow – niekoniecznie. Ławrow nie jest podpalaczem; jeśli on, ze wszystkich ludzi, mówi, że czas na porozumienie minął, to „zapiera dech w piersiach”.
Dlaczego wojna trwa tak długo
Johnson powtarza standardowe wyjaśnienie szkoły wyniszczenia: celem od samego początku była demilitaryzacja Ukrainy, a nie blitzkrieg. 125 000 napastników przeciwko około 400 000 obrońców w 2022 roku byłoby antytezą podręcznika. Stambuł 2022 był momentem, w którym Kijów utrzymałby kontrolę nad Donbasem, ale zaakceptowałby międzynarodowe gwarancje dla rosyjskojęzycznych i Kościoła – do czasu interwencji Johnsona, Bidena i Austina. Potem pojawił się Plan B: Mariupol, Ługańsk, Donieck, rozbudowa armii, Bachmut w 2023 roku, Kursk i Pokrowsk w 2024 roku oraz równoległe ataki w Sumach, Charkowie, Doniecku, Dnieprze, Zaporożu i Chersoniu w latach 2025/26.
Wyjaśnia tę powolność wspomnieniem Wielkiej Wojny Ojczyźnianej. Putin jest dzieckiem tego pokolenia; jego brat zmarł z głodu podczas oblężenia Leningradu. Podczas posiłku w Rosji wszyscy obecni Rosjanie stracili krewnych na wojnie, z wyjątkiem niego i sędziego Napolitano. Stany Zjednoczone poniosły stosunkowo niewiele ofiar w II wojnie światowej. Dlatego nie ma fal ludzi, nie ma zachodniego harmonogramu.
Johnson przypisuje ciągłe rozmowy Zachodu o „niedoborach rakiet”, „załamaniu gospodarczym” i „śmierci Putina” w latach 2022/23 fundamentalnemu błędowi w kalkulacjach: że Rosja była jedynym krajem, który można było odizolować, a jednocześnie dysponować energią, żywnością i przemysłem. Avril Haines i cała społeczność uwierzyli w bajkę o słabej rosyjskiej gospodarce.
Europa jako papierowy tygrys – i Pacyfik
Johnson uważa rosyjską inwazję na Europę Zachodnią za mało prawdopodobną. Europa jest wydrążona: Friedrich Merz mówi wprost, ale „nie ma kosza na śmieci” – fabryki VW są zamknięte, BMW ogranicza produkcję, energia jest droga, a oleju napędowego brakuje. Informator płaci równowartość dziewięciu dolarów za galon. Rosja nie chce okupacji pod „niebiesko-różowo-zielonymi włosami”. Siergiej Karaganow przekształcił się z eurofila w wschodniego stratega: „Jedź na wschód”. Putin rehabilituje Aleksandra III, budowniczego Kolei Transsyberyjskiej.
Weichert interpretuje wizytę Putina w kwaterze głównej Floty Pacyfiku jako sygnał: Ukraina prawie skończona, potem Pacyfik. Johnson bagatelizuje to: Rosja ma jedenaście stref czasowych, ogromne zasoby i niewielką populację. Rozkaz wysłania francuskich, brytyjskich i włoskich okrętów na Pacyfik nie jest zabiegiem kosmetycznym – ale Europa już unika tego obszaru. Eskalację na Ukrainie datuje na atak na szkołę, po którym „rękawiczki opadły”: bombardowania w dzień i w nocy na zachód od Dniepru, puste półki, 15-godzinne opóźnienia pociągów, korki między brzegami Kijowa „jak w Kansas City”.
Najniebezpieczniejszy fragment: amerykańska bomba atomowa na Iran
Ostateczny wynik nie jest kontrolowany przez Ukrainę, lecz przez Iran. Weichert, Marjorie Taylor Greene i Joe Kent od miesięcy słyszeli od źródeł bliskich Trumpowi o potencjalnym użyciu pocisku B61-13 przeciwko podziemnym obiektom („kilofoka”). Johnson traktuje to poważnie. Jeśli Trump przekroczy próg nuklearny, obawia się nie tyle reakcji Teheranu, co Rosji i Chin. Wówczas systemy Aegis Ashore w Polsce i Rumunii – wcześniej ignorowane, ale zdolne do przenoszenia broni jądrowej – zostaną zneutralizowane za pomocą Iskandera lub taktycznej broni jądrowej. Pakistan, Korea Południowa i Chiny wytyczą swoje granice.
Trump nie pojmuje, że Iran i europejska strefa wojny są ze sobą powiązane. Elbridge Colby i JD Vance to rozumieją, Pete Hegseth to „jaskiniowiec w garniturze”, a generał Dan Caine również jest zaniepokojony. W armii amerykańskiej może dojść do kryzysu: niesubordynacji, a następnie dymisji, dopóki ktoś nie wykona TEGO rozkazu.
Generał Randy Manner (dawniej z Agencji Redukcji Zagrożeń Obronnych) powiedział Weichertowi dwukrotnie, że pod pretekstem usunięcia „przebudzonych generałów” zwolniono właśnie tych oficerów flagowych, którzy sprzeciwili się bezprawnemu rozkazowi dotyczącemu broni nuklearnej. Johnson nie wyklucza teorii o „geniuszu nuklearnym”. Obaj moderatorzy twierdzą, że głosowali na Trumpa i czują się zdradzeni. Młodzi członkowie MAGA unikają wydarzeń telewizyjnych TPUSA; Izrael jest kluczowym powodem.
Co pozostaje po usunięciu mgły?
Udokumentowano, że Ratcliffe przebywał w Moskwie. Lot był tajny, jawny i politycznie drażliwy. Część Białego Domu podobno nie została o tym poinformowana z wyprzedzeniem. Według późniejszych przecieków, ambasada USA wydała ostrzeżenie NATO, oprócz ostrzeżenia dotyczącego Iranu. Jednocześnie Colby wzywa Europę do uzbrojenia się.
Brakuje dokumentów dotyczących: przekazania poległych oficerów CIA, nieuchronnego ataku Rosji na Wielką Brytanię lub terytorium NATO, nieuniknionego upadku Kijowa w ciągu kilku miesięcy oraz amerykańskiego ataku nuklearnego na Iran, co do którego już podjęto decyzję.
Johnson interpretuje to wszystko jako spójny obraz: Zachód wyczerpał się militarnie i przemysłowo, Rosja prowadzi wojnę na wyniszczenie we własnym tempie, Europa nie jest poważnym przeciwnikiem, a najgroźniejsza eskalacja grozi nie na wschodniej flance NATO, ale w przypadku, gdy Waszyngton przekroczy próg nuklearny w Iranie.
To, czy podążymy za jego tokiem rozumowania, zależy mniej od C-17, a bardziej od tego, który z tych argumentów uznamy za uzasadniony – a który jest jedynie przesadną interpretacją niezapowiedzianego lotu.
Theodore Postol przez dziesiątki lat wykładał w Instytucie Technologicznym Massachusetts, gdzie zajmował katedrę nauki, technologii i zasad bezpieczeństwa narodowego, dopóki nie został honorowym profesorem.
Fizyk z wykształcenia, doktor filozofii w zakresie inżynierii jądrowej, pracował w Argonne National Laboratory, zarządzaniu oceny technologii Kongresu USA i był naukowym konsultantem Połączonego Komitetu Szefów Sztabów marynarki wojennej Stanów Zjednoczonych.
W ciągu całej swojej kariery Pentagon wielokrotnie zachęcał go do oceniania programu obrony przeciwrakietowej, i ta rola uczyniła go jednym z najbardziej renomowanych i najbardziej niewygodnych — uczestników debaty o rzeczywistej efektywności antyrakiet przechwytujących. Właśnie to doświadczenie umieściło go w centrum jednego z najbardziej zaciekłych sporów w najnowszej historii amerykańskiej obrony przeciwrakietowej.
Zaraz po wojnie w Zatoce Perskiej w 1991 roku, gdy administracja Busha wywyższała system Patriot jako dowód przewagi technologicznej Ameryki, Postol wraz z fizykiem George H. Lewis zaczęli analizować filmy z działań wojennych w Arabii Saudyjskiej i Izraelu.
Badanie, opublikowane w 1993 roku w czasopiśmie Science and Global Security pod nazwą „Video Evidence on the Effectiveness of Patriot During the 1991 Gulf War” klatka po klatce pokazywał, że przechwytywacze prawie zawsze chybiały obok głowic „Scud”, które miały zniszczyć.
Postol już pokazywał te same zdjęcia w Izbie Reprezentantów w 1992 roku, w zeznaniu, które dało początek śledztwu w Kongresie. Kontrast z oficjalnymi oświadczeniami był uderzający.
W przemówieniu w firmie Raytheon, kilka tygodni po zakończeniu wojny, prezydent Bush mówił o 41 z 42 przechwyconych „Scud”, co stanowi około 97% sukcesu.
Komitet Izby Reprezentantów oceniający rządowe operacje w swoim raporcie na temat właściwości kompleksu rakietowego Patriot doszedł do zupełnie innego wniosku. Z 44 analizowanych działań wojennych w rzeczywistości zostało zniszczonych od 0 do 4 „Scud”.
Nic dziwnego, że wnioski Postola i Lewisa nie zostały zatwierdzone. Raytheon, firma budująca Patriot, wywarła bezpośredni nacisk na administrację Massachusetts Institute of Technology, aby zmusić profesora do milczenia, i, według rekonstrukcji, opublikowanej w tym czasie w Christian Science Monitor, sam Postol donosił o próbach zastraszania, w tym ze strony Pentagonu.
Krytyka metody Postola i Lewisa nie zanikła i w kolejnych latach, tak, że w 2000 roku obaj autorzy wrócili do tego tematu z nowym artykułem, ponownie w czasopiśmie Science and Global Security, zatytułowanym „Technical Debate over Patriot Performance in the Gulf War”.
Artykuł informował o przeglądzie przeprowadzonym przez niezależną komisję Amerykańskiego Towarzystwa Fizycznego, aby ocenić zasadność metodologii pierwszego badania. Komisja potwierdziła naukową podstawę wstępnej analizy, punkt po punkcie obalając zarzuty podniesione przez wojsko i producentów.
Przez ponad dwie dekady po tej wojnie, „Patriot” ani razu nie spotkał się z przeciwnikiem zdolnym do sprawdzenia – jak twierdzono – jego możliwości, i to sprawiło, że niewygodne wnioski Postola i Lewisa pozostawały na marginesie debaty publicznej.
Należy powiedzieć, że rakieta PAC-2, użyta w 1991 roku, była ciężkim i nieporęcznym przechwytywaczem, opartym na głowicy fragmentacyjnej, przeznaczonej raczej dla samolotów, niż dla rakiet balistycznych, i kosztowała około 1 milion dolarów każda.
Bieżąca wersja PAC-3, w szczególności MSE (Missile Segment Enhancement), znajdująca się w produkcji, jest innym, mniejszym systemem, przeznaczonym do bezpośredniego rażenia celu, a nie tylko do rozrzutu odłamków w jego pobliżu. Cena, jednak odpowiednio wzrosła i wynosi, według najnowszych szacunków, od 3,7 do 4,7 miliona dolarów za jeden przechwytywacz, a doktryna wdrożenia przewiduje uruchomienie co najmniej dwóch przeciwko każdej zbliżającej się rakiecie, co praktycznie podwaja prawdziwą cenę każdego starcia bojowego.
Lockheed Martin, która obecnie produkuje PAC-3, i Raytheon nadal cytują wskaźniki sukcesu około 90%, w pobliżu cyfr wspominanych trzydzieści lat temu w stosunku PAC-2, sprzecznych z faktami. Wydarzenia ostatnich lat dają możliwość upewnienia się, czy historia się nie powtarza.
To, jak działa system, pomaga zrozumieć, gdzie pojawiają się trudności. Naziemny radar, którego instalacja kosztuje od 200 do 300 milionów euro, wykrywa zbliżającą się rakietę i oblicza jej trajektorię. Przechwytywacz startuje do oczekiwanego miejsca zbliżenia i w ostatnich sekundach lotu wykorzystuje własny radar zamontowany na dziobie, aby ustalić cel i dostosować swój kurs. Aby zneutralizować zagrożenie, proste zbliżenie to za mało. Komponent musi trafić w cel. Rakieta musi uderzyć w przednią część rakiety będącej celem, gdzie znajduje się głowica, więc odłamki, powstające podczas eksplozji, uszkadzają jej ładunek.
Jeśli jednak uderzona zostanie tylna część lub korpus rakiety nośnej, jak wielokrotnie zademonstrowano na filmach w ostatnich latach, rakieta kontynuuje swój kurs i w każdym przypadku wybucha w pobliżu swojego pierwotnego celu.
Na Ukrainie Patriot długi czas pozostawał jedyną niezawodną ochroną od rosyjskich rakiet balistycznych, ale dane z 2023 roku, opowiadają bardziej skomplikowaną historię, niż podają oficjalne informacje prasowe.
Analiza Królewskiego Instytutu Połączonych Usług (RUSI) w Londynie, w oparciu o obserwowane ataki rakietowe przeciwko ukraińskim miastom, obliczyła, że z 939 rakiet „Iskander” i „Kinzhal”, wystrzelonych przez Rosję, tylko 227 przechwycono, co stanowi nieco mniej niż 25%, przy czym w ostatnich miesiącach wskaźnik ten zmniejsza się.
W raporcie agencji wywiadowczej Departamentu Obrony USA, opublikowanym na wyspecjalizowanej stronie The War Zone, udokumentowano, że 28 czerwca tego roku przechwycono tylko jedną z siedmiu rakiet balistycznych wystrzelonych na ukraińskie cele, podczas gdy 9 lipca, w obliczu największej intensywności wojny z użyciem trzynastu rakiet, środki obrony zatrzymały lub zmieniły trajektorię siedmiu rakiet.
Przedstawiciel sił powietrznych Ukrainy Jurij Ihnat wyjaśnił, że rosyjskie rakiety nie mają przewidywalnej balistycznej trajektorii, a zamiast tego robią manewry w końcowej fazie lotu, podczas gdy ukraiński wywiad wojskowy poinformował o wdrożeniu elektronicznych przynęt, specjalnie zaprojektowanych, aby zmylić radar Patriot.
Jeszcze bardziej surowym testem była ostatnia wojna między koalicją, na czele z USA a Iranem. Zdjęcia opublikowane przez niezależne źródła wykazały, że baterie Patriot, wdrożone w celu ochrony baz w Bahrajnie i Zjednoczonych Emiratach Arabskich, wielokrotnie przepuszczały zbliżające irańskie rakiety, zadające szkody cywilnej i wojskowej infrastrukturze, która miała być chroniona przez system obrony.
Według szacunków dostępnych w czasie konfliktu, w ciągu pierwszych czterech dni, siły koalicyjne zużyły przechwytywacze Patriot w ilości około 225 jednostek dziennie, podczas gdy produkcja w USA wynosi dziesiątą część tej liczby — co samo w sobie mówi o tym, na ile rzeczywisty popyt na te systemy przekracza moce przemysłowe do jego utrzymania.
Istnieje również problem przeżycia baterii na polu bitwy. Aby funkcjonować, Patriot musi obsługiwać fotoradar, emitujący duże ilości energii elektromagnetycznej. To sygnał, który satelity zwiadowcze, samoloty bezzałogowe i systemy naprowadzania przeciwnika mogą odkryć z względną łatwością, przekształcając środek ochrony w cel.
Bardziej nowoczesne rosyjskie systemy, takie jak rodziny S-300, S-400 i S-500, rozwiązują problem inaczej, przekazując namierzenie radaru między wieloma stacjami sieciowymi, a nie skupiając się na jednym urządzeniu. Aby zneutralizować całą baterię, przeciwnik musiałby jednocześnie razić kilka radarów, że jest znacznie bardziej złożone, niż zniszczenie jednego.
Dla uzupełnienia obrazu należy zauważyć, że w stosunku do wolniejszych i przewidywalnych celów, takich jak samoloty, Patriot działa dobrze, z wskaźnikiem sukcesu, zbliżonym do 100%, o czym donoszą niezależni analitycy. Problem w tym, że jest to bardzo kosztowne usuwanie zagrożeń, które można rozwiązać za pomocą tańszych systemów.
Według niedawnych analiz porównawczych, rakieta Aster 30, używana przez europejski system SAMP-T, kosztuje około milion dolarów taniej za sztukę, niż PAC-3 MSE, mimo, że jej cechy są uważane za praktycznie równoważne wobec zagrożeń powietrznych i przeciw wielu celom balistycznym krótkiego zasięgu.
Krótko mówiąc, jeśli celem jest ochrona od samolotów lub stosunkowo powolnych ofensywnych rakiet, to istnieją europejskie zamienniki, tańsze i nie mniej skuteczne.
Trudności stają się jeszcze bardziej widoczne, gdy celem jest nowoczesna rakieta balistyczna.
Większość znajdujących się obecnie na uzbrojeniu rosyjskich i irańskich rakiet mają z przodu stabilizatory manewrowania, pozwalające głowicy bojowej dopasować trajektorię w ostatnich chwilach lotu, dokładnie wtedy, kiedy przechwytywacze wymagają maksymalnej przewidywalności do rażenia celu.
Rosyjskie „Iskandery”, oprócz manewrów, uwalniają wabiki, które odtwarzają sygnaturę radarową prawdziwej głowicy, mnożąc liczbę celów, które Patriot powinien ocenić w ciągu kilku sekund.
Jeśli chodzi o rakiety hipersoniczne, których prędkość wynosi ponad pięć razy więcej niż prędkość dźwięku po częściowo zmiennych trajektoriach, sam Postol nie przebierał w słowach.
Odpowiadając na pytanie o rosyjskiej rakiecie Oreshnik powiedział: „Nie ma nic, co mogłoby uderzyć w ten system i zaoferować naprawdę skuteczną ochronę”, dodając, że takie wynalazki, jak Patriot, Aegis, THAAD i „Żelazna kopuła” są niedoskonałe z powodu samej swojej konstrukcji.
Sytuację również komplikuje wydajność zakładów produkcyjnych. Stany Zjednoczone produkują nieco ponad 600 przechwytywaczy PAC-3 rocznie, co daje około 620 jednostek w 2025 roku, podczas gdy popyt ze strony sojuszników już doprowadził do ponad 4300 niedostarczonych rakiet, co stanowi około siedem lat produkcji przy obecnych poziomach.
Na początku 2026 roku Pentagon i Lockheed Martin podpisali siedmioletnią umowę o zwiększeniu produkcji do 2000 sztuk rocznie do 2030 roku – cel, który ukazuje, jak rzeczywisty popyt różni się od oferty dostępnej dziś.
Jednak pieniądze i kontrakty same w sobie problemu nie rozwiązują. System naprowadzania PAC-3, który pozwala trafić w cel, zależy od obecności dwóch pierwiastków ziem rzadkich (samarium kobalt (SmCo) i itr), których dostawy są prawie w pełni kontrolowane przez Chiny.
Waszyngton chce więcej niż potrojenia mocy produkcyjnych broni, których najbardziej niezbędne elementy znajdują się na drugim końcu łańcucha dostaw, przechodzącego przez Pekin.
Były analityk CIA Larry Johnson informuje, że w okresie od 2020 do 2023 roku Chiny dostarczały 93% amerykańskiego importu itru. Dla samarium problem jest nie tyle w surowej rudzie, ile w separacji i recyklingu ciężkich pierwiastków ziem rzadkich w nadające się do użycia materiały, i tu dominacja Chin zbliża się do monopolu.
Do 2023 roku udział Chin stanowił około 99% światowego przerobu ciężkich pierwiastków ziem rzadkich; Jedyny znaczący konkurent, rafineria w Wietnamie, została zatrzymana z powodu sporu podatkowego, faktycznie pozostawiając Chiny jedynym źródłem.
Stany Zjednoczone obecnie praktycznie nie mają wewnętrznych zdolności do ekstrakcji ciężkich pierwiastków ziem rzadkich i – według szacunków rządu USA i źródeł akademickich – w 100% zależą od czystego importu gotowych magnesów ziem rzadkich.
Ponadto, samarium i itr znajdują się na liście kontroli eksportu Chin, wzmocnionej w styczniu 2026 roku, gdy Pekin zaostrzył szczególny nadzór nad połączeniami samarium. Na tym polega paradoks: Stany Zjednoczone chcą potroić produkcję broni – ich system naprowadzania i radar zależą od dwóch elementów, które strategiczny konkurent może ograniczyć według własnego uznania.
Tymczasem Ukraina chciała ominąć kolejkę oczekiwania i budować Patrioty na swojej własnej ziemi. Trump, obiecując to, szybko porzucił swoje obietnice, i Żeleński jest rozczarowany. Będzie musiał czekać na swoją kolej razem z resztą, która chce kupić najbardziej znany na świecie system obrony przeciwlotniczej.
Jeśli Ty lub ktoś, kogo znasz, przeżywa trudności, infolinia kryzysowa dla weteranów jest dostępna 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Wystarczy zadzwonić pod numer 988 i nacisnąć 1, wysłać SMS na numer 838255 lub odwiedzić stronę VeteransCrisisLine.net.
Miałem napisać artykuł o korupcji w rodzinie Trumpów, ale otrzymałem od jednego z moich subskrybentów na Substacku następującą wiadomość i poczułem się zobowiązany, żeby się nią podzielić. Tracimy zbyt wielu młodych żołnierzy z powodu samobójstw… Zdecydowana większość to mężczyźni. Serce mi pęka z żalu za rodzicami i przyjaciółmi młodego mężczyzny opisanego w poniższym liście:
Nie mam prostej odpowiedzi ani rozwiązania tej epidemii samobójstw. Mogę tylko prosić o czujność i utrzymywanie kontaktu z osobami z rodziny lub kręgu znajomych, które mogą zmagać się z zespołem stresu pourazowego (PTSD). To musi się skończyć.
Modlę się o pokój Boży dla Petera i jego rodziny, którzy zmagają się z tą niewyobrażalną stratą.
Pułkownik Wilkerson i ja omawiamy z Nimą najnowsze informacje na temat Iranu:
Wystąpił dziś z Karen Kwiatkowski przy okrągłym stole INTEL:
Wracamy do Brandona Weicharta, zastępującego Maria:
Na początku programu omawiam z Sulaimanem strzelaninę do Charliego Kirka:
Dziękuję za nieocenione wsparcie w postaci czasu poświęconego na czytanie
Tekst zaczyna się od opisu, w jaki sposób Netanjahu zapewnił Trumpa, że Iran znajduje się w „najsłabszym punkcie od dziesięcioleci”, podczas gdy analitycy wywiadu Trumpa za pośrednictwem dyrektora wywiadu Gabbard ostrzegali go, że zabicie Chameneiego jedynie doprowadzi do wprowadzenia znacznie większej liczby postaci o radykalnych poglądach, które natychmiast zamkną Cieśninę Ormuz, wśród wielu innych rzeczy, które niemal idealnie przewidziały późniejsze wydarzenia:
Ówczesna dyrektor wywiadu narodowego Tulsi Gabbard przedstawiła oceny amerykańskiego aparatu wywiadowczego. Według osób zaznajomionych ze spotkaniem, powiedziała Trumpowi, że zabicie najwyższego przywódcy Iranu prawdopodobnie zapoczątkuje powstanie bardziej radykalnego reżimu, otwartego na zdobycie broni jądrowej. Teheran natychmiast zamknąłby Cieśninę Ormuz, destabilizując globalny rynek energetyczny. Uderzyłby również w siły zbrojne USA i partnerów na Bliskim Wschodzie, co wywołałoby pytania o determinację i wiarygodność Ameryki w relacjach z sojusznikami.
W dalszej części artykułu szczegółowo opisano, jak Trump w swej pysze chełpił się zabiciem Chameneiego, by następnie zobaczyć, jak wszystkie przewidywania dyrektora wywiadu narodowego się sprawdzają. Po tym zdezorientowany Trump wpadł we wściekłość na swoich doradców, którzy nie potrafili zrozumieć, dlaczego siły zbrojne USA nie były w stanie zmusić Iranu do posłuszeństwa.
Rezultat okazał się całkowicie odwrotny od wizji Trumpa, gdyż wiele mediów głównego nurtu potwierdziło, że wojna z Iranem spowodowała „miliardy” strat w nieodwracalnych obiektach amerykańskiego wywiadu, w tym w sprzęcie do nadzoru, stacjach CIA, sieciach radarowych i innych.
Irańskie drony i rakiety zaatakowały „stanowiska wywiadowcze i sprzęt do nadzoru na Bliskim Wschodzie w stopniu większym niż jakiekolwiek zniszczenia, jakich doświadczyły amerykańskie agencje szpiegowskie” –podało NBC News, powołując się na cztery anonimowe źródła.
Szacuje się, że naprawa szkód będzie kosztować miliardy dolarów.
Jak donosił w zeszłym miesiącu Reuters, w marcu irańskie drony zaatakowały placówkę CIA w Rijadzie, stolicy Arabii Saudyjskiej. Zaatakowano również odrębną placówkę CIA we wschodnim Iraku.
Źródła NBC poinformowały, że zaatakowano kolejne obiekty, ale odmówiły podania dalszych szczegółów. Przedstawiciele USA zbadali również, czy Rosja przekazała Iranowi technologię dronów lub informacje o celach ataku.
Dzieje się to na tle nowych doniesień, że Marynarka Wojenna USA zaczyna mieć mało funduszy z powodu katastrofalnej wojny:
Jak wynika z dokumentów uzyskanych przez Guardian oraz wywiadów z przedstawicielami marynarki wojennej, kontrahentami i analitykami obronności,wojnaDonalda Trumpa z Iranemwpędziła armię amerykańską w poważny kryzys finansowy. Marynarka wojenna USA zmuszona została do przekazania pieniędzy z listy płac i innych źródeł w celu pokrycia kosztów działań wojennych .
Ciekawe jest ich stwierdzenie, że „niepilne prace konserwacyjne” zostały odroczone z powodu kryzysu finansowego:
Eksperci i byli urzędnicy twierdzą, że konta są na wyczerpaniu. „Skarbonka jest zepsuta” –powiedział Harlan Ullman, emerytowany oficer marynarki wojennej. Ullman jest członkiem Narodowej Komisji ds. Przyszłości Marynarki Wojennej, ale powiedział, że nie wypowiada się w imieniu komisji.
Jeden urzędnik i jeden z kontrahentów marynarki wojennej stwierdzili, że prace konserwacyjne obiektów lądowych, które nie są pracami awaryjnymi, zostały odroczone z powodu kryzysu finansowego.
Choć mówią o „obiektach lądowych”, nie byłoby zaskakujące, gdyby dotyczyło to praktycznie wszystkiego, co wyjaśniałoby opłakany stan amerykańskich okrętów w ostatnim czasie. Można się spodziewać, że armia amerykańska będzie w przyszłości wyglądać coraz bardziej zaniedbana, w miarę jak reperkusje tego bałaganu będą się rozprzestrzeniać z typowym dla gigantycznej organizacji opóźnieniem.
Aby jeszcze bardziej podważyć magnum opus prezydentury Trumpa, WSJ donosi, że najnowsze przechwałki USA o ropie „wypływającej przez Ormuz” to po prostu puste słowa:
DUBAJ — Administracja Trumpa twierdzi, że przez Cieśninę Ormuz przedostają się ogromne ilości ropy. Śledzący, których zadaniem jest liczenie światowych dostaw ropy, widzą znacznie mniej.
Biorąc pod uwagę bezcelowość trwającej gry Trumpa na Ormuz, pogłoski, że wizyta dyrektora CIA Ratcliffe’a w Moskwie miała coś wspólnego z ostrzeżeniem Rosji przed udzielaniem Iranowi różnego rodzaju pomocy, wydają się być wiarygodne. Być może w desperacji, by przełamać impas, Trump wysłał Ratcliffe’a, aby błagał Rosję o wycofanie się w zamian za jakąś ofertę, tak aby Trump mógł zapewnić sobie „zwycięstwo” na Ormuz i zakończyć sprawę.
W końcu, w ostatnich tygodniach pojawiły się różne doniesienia z izraelskich kanałów informacyjnych na temat rodzajów pomocy, jakiej udziela Rosja, w tym przede wszystkim Huti:
Robert Kagan, który nagle stał się wiecznie zajęty, napisał kolejny artykuł dla magazynu „Atlantic”, w którym stanowczo oświadcza, że Iran będzie odtąd dominującą potęgą na Bliskim Wschodzie:
Dziwne, że ostatnio gorączkowo pisze tak wiele tekstów, w przypływie paranoi lub desperacji. Często takie osoby piszą te siejące strach teksty nieszczerze, udając jakąś deklaratywną „katastrofalną” rzeczywistość, podczas gdy ich prawdziwym celem jest pobudzenie działań, aby zapobiec dokładnie temu rezultatowi, o którym tak głośno krzyczą. Czy tak jest w tym przypadku?
Kagan pisze:
Przez lata Iran zmagał się z niekorzystnym dla siebie układem sił na Bliskim Wschodzie. Region był zdominowany przez wrogie amerykańskie supermocarstwo, Izrael, dysponujący bronią jądrową i militarną przewagą, oraz znaczących lokalnych aktorów – Egipt, Arabię Saudyjską i Zjednoczone Emiraty Arabskie – strategicznie i gospodarczo powiązanych ze Stanami Zjednoczonymi.
Dziś Iran znalazł się w zupełnie nowej sytuacji. Zmierzył się z supermocarstwem i Izraelem, wytrzymał ostrzał z ich najnowocześniejszej broni i z nawiązką przetrwał. W rezultacie Iran, z pomocą Ameryki, całkowicie przebudował strukturę władzy na Bliskim Wschodzie i w Zatoce Perskiej.Dominującą potęgą w regionie będzie w przyszłości Iran, a nie Stany Zjednoczone ani Izrael. Kraje sąsiednie już dostosowują się do tej nowej rzeczywistości. Bardziej odległe mocarstwa również. Przez lata świat zmagał się z Iranem ograniczonym.Teraz odkryje, jak wygląda Iran uwolniony.
Możemy przynajmniej powiedzieć, że bez względu na intencje autora, wniosek jest obiektywnie poprawny.
Kagan wyjaśnia dalej, że gdy Izrael próbował wstrzymać produkcję gazu w Iranie, reakcja była tak nagła i silna, że natychmiast skłoniła Trumpa do podjęcia działań w celu zawieszenia broni:
Mimo to wszystko reżim przetrwał i nie poszedł na żadne ustępstwa. Wręcz przeciwnie, Iran obnażył piętę achillesową Ameryki: bezbronność sąsiadów Iranu.Przełom nastąpił w połowie marca, kiedy Izrael zaatakował irańskie złoże gazu Południowy Pars, a Iran odpowiedział atakiem na katarski kompleks Ras Laffan, największy na świecie zakład skraplania gazu ziemnego. Atak pokazał, że chociaż Iran ewidentnie nie byłby w stanie pokonać Stanów Zjednoczonych w wojnie powietrznej, irańskie pociski i drony mogłyby wyrządzić wystarczająco dużo szkód infrastrukturze naftowo-gazowej Zatoki Perskiej, by pogrążyć świat w długotrwałym kryzysie gospodarczym. Państwa Zatoki Perskiej natychmiast to zrozumiały, podobnie jak Trump. Wstrzymał ataki na irańskie cele energetyczne, nakazał niechętnemu Izraelowi uczynić to samo i wkrótce położył kres szerszej kampanii, nie wymuszając ani jednego ustępstwa ze strony Iranu. Od tamtej pory, pomimo licznych gróźb, Trump ani razu nie nakazał kolejnego ataku na irańską infrastrukturę energetyczną.
Krótko mówiąc, Iran okazał się mieć najsilniejszą pozycję nacisku ze wszystkich.
Przyznaje, że podpisane w czerwcu porozumienie było wyraźnym zwycięstwem Iranu, który deklarował, że „Islamska Republika Iranu, a nie żaden inny kraj, będzie „poczynić ustalenia” w celu „bezpiecznego przepływu statków handlowych” przez Cieśninę Ormuz. W dialogu z Omanem, bez pośredników ani innych uczestników, Iran będzie ustalał administrację cieśniną „zgodnie z obowiązującym prawem międzynarodowym i suwerennymi prawami państw nadbrzeżnych”.
Kagan zauważa, że sednem sprawy jest to, że Iran tak naprawdę nie potrzebował porozumienia i wiedział, że USA nie mają nic do zaoferowania i uciekną, niezależnie od tego, czy porozumienie zostanie podpisane:
Z perspektywy czasu wydaje się, że irańscy przywódcy nie wierzyli w potrzebę podpisania porozumienia. Według doniesień, Najwyższego Przywódcę Modżtabę Chameneiego musiał przekonać prezydent Masud Pezeshkian do jego podpisania. Względna obojętność Teheranu była zrozumiała: amerykańskie ustępstwa odzwierciedlały tak wielką desperację, by zakończyć wojnę, że Irańczycy mogli się spodziewać, że Stany Zjednoczone ostatecznie się wycofają, niezależnie od porozumienia.
Jak słusznie zauważa Kagan, Stany Zjednoczone obawiają się teraz eskalacji bardziej niż Iran.
Jeśli chodzi o żałosne „sankcje” Trumpa i nową strategię duszenia Iranu za pomocą stopniowych środków ekonomicznych, Kagan pisze, że jest to czyste złudzenie:
Przekonanie, że Iran, przetrwawszy zarówno ataki wojskowe, jak i sankcje, ulegnie teraz samym sankcjom, jest złudne. Modżtaba dokonał gruntownej przebudowy irańskiego kierownictwa bezpieczeństwa narodowego i obsadził na najwyższych stanowiskach weteranów Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej. Były dowódca IRGC, Mohsen Rezaei, stoi obecnie na czele Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego, a inni twardogłowi urzędnicy bezpieczeństwa awansowali. Reżim wyłaniający się z wojny jest reorganizowany przez ludzi, którzy wierzą, że Iran przetrwał amerykańsko-izraelską próbę jego zniszczenia i że zwycięstwo przyniósł opór, a nie kompromis.
Dzięki swojej przenikliwości Kagan wyjaśnia, dlaczego irańska kontrola nad Cieśniną jest bronią potężniejszą niż broń nuklearna, która ma charakter ściśle odstraszający:
Kontrola Iranu nad Cieśniną Ormuz jest bardziej użytecznym narzędziem siły niż broń jądrowa. Broń jądrowa może odstraszyć atak, ale kontrola nad cieśniną daje Iranowi przewagę nad dziesiątkami krajów każdego dnia.
Dzięki niej Iran może nagradzać przyjaciół, karać wrogów, czerpać zyski, wymuszać złagodzenie sankcji i zmuszać rządy do zastanowienia się dwa razy, zanim sprzeciwią się polityce Iranu. Może to wszystko zrobić bez oddania jednego strzału, zachowując jednocześnie możliwość grożenia przemocą w razie potrzeby.
Pod koniec Kagan porusza kwestię innego ważnego następstwa historycznej porażki USA w Iranie – faktu, że Stany Zjednoczone okazały się papierowym tygrysem, co będzie miało złożone skutki w innych regionach świata:
Skutki sięgną daleko poza Bliski Wschód. Sojusznicy Ameryki w Azji i Europie widzą, że stosunkowo krótka wojna z mocarstwem drugorzędnym pochłonęła znaczną część amerykańskich zapasów broni potrzebnej do obrony przeciwrakietowej.Widzą, że Stany Zjednoczone rozpoczęły wojnę, której nie mogły zakończyć, naraziły swoich partnerów na odwet, a następnie przerwały ją, gdy koszty stały się zbyt wysokie. Wnioski Pekinu dotyczące Tajwanu i wnioski Moskwy dotyczące Europy mogą być niemożliwe do ustalenia. Ale sojusznicy Ameryki nieuchronnie będą pytać, czy Waszyngton ma broń, wytrzymałość i wolę polityczną, by podtrzymywać kolejny poważny konflikt. W rzeczywistościjuż je mają.
Jest to szczególnie aktualne dzisiaj, ponieważ ujawniono fascynująco – przynajmniej według NYT i WaPo – że „tajna podróż” Ratcliffe’a do Moskwy wczoraj była spowodowana obawami Waszyngtonu, że Rosja postrzega teraz USA jako tak osłabione porażką z Iranem, że mogłoby to zainspirować Putina do „polubienia swoich szans” w starciu z państwem NATO:
„Tajemniczą podróż dyrektora CIA Johna Ratcliffe’a do Moskwy w tym tygodniu poprzedziły najnowsze informacje wywiadowcze USA, wskazujące na to, że Kreml uważa Stany Zjednoczone za osłabione wojną z Iranem, co daje Rosji okazję do eskalacji działań przeciwko amerykańskim interesom i sojusznikom w Europie, twierdzą dwie osoby zaznajomione ze sprawą…
Tego nie da się wymyślić:
Jak powiedziała jedna ze znanych osób,wizyta Ratcliffe’a w Moskwie „nie była związana z tym, że Putin znalazł się w kącie”, ponieważ jego armia nie zdołała przełamać impasu na polu bitwy na Ukrainie, lecz „bardziej z tym, że Rosja uważa, że jesteśmy wyczerpani i nie możemy interweniować ”.
Ratcliffe poleciał więc z rozpaczą, by zapewnić Rosję, że USA nie są papierowym tygrysem, i pogrozić Putinowi kijem, by przypomnieć mu, że mimo upokarzającego zdeptania ich przez średnie mocarstwo, USA nadal są poważne.
Jeśli to prawda, to dość szokujący i żenujący obrót spraw. W praktyce oznaczałoby to, że Ratcliffe został wysłany jako chłopiec na posyłki, żeby w zasadzie powiedzieć:
„Słuchajcie, wiem, że nasze imperium wygląda na chylące się ku upadkowi, ale nie zapominajcie: wciąż mamy broń nuklearną (choć może starzejącą się, napędzaną dyskietkami z lat 70. i ukrytą w silosach, w których pracują narkomani ).”
Cóż, gdyby to była jego wiadomość, to rosyjscy rozmówcy z pewnością przyjęliby ją z drżącymi ustami i zadowoleniem.
Gdy musisz latać dookoła świata, aby „przypomnieć” swoim przeciwnikom o swojej sile, może to być pierwszy poważny znak, że słońce zaczęło zachodzić nad twoim imperium.
W tym tygodniu Stany Zjednoczone osiągnęły wątpliwy kamień milowy, ogłaszając, że ich dług publiczny przekroczył 40 bilionów dolarów.
Żaden inny kraj nie zbliża się nawet do tego poziomu absolutnego zadłużenia finansowego. To nie tylko kwestia niekontrolowanego bankructwa finansowego. To złowieszczy znak, że nieskrępowane imperium desperacko próbuje ratować swoją historyczną porażkę, stosując taktykę spalonej ziemi i niekończącej się wojny.
Świat jest zakładnikiem patologicznego systemu, który nie jest już akceptowalny w interesie ludzkości, rozwoju i pokoju. Być może nawet bardziej znaczący niż całkowita suma – jakkolwiek astronomiczna by ona nie była – jest przyspieszający wzrost długu USA. Od 2016 roku zobowiązania podwoiły się z 20 bilionów dolarów. Prognozy na nadchodzącą dekadę wskazują, że dług publiczny USA wzrośnie do 64 bilionów dolarów.
W 2000 roku dług amerykański wynosił ‚zaledwie’ 6 bilionów dolarów. W ciągu ostatniego ćwierćwiecza dług narastał w wyniku niekończących się wojen, lekkomyślnych wydatków wojskowych i masowych cięć podatkowych dla elit korporacyjnych. Przy obecnej polityce dług stał się nieodwracalny. Sama obsługa długu wynosi obecnie 1 bilion dolarów rocznie i jest jedną z największych pozycji wydatków w budżecie federalnym. Oznacza to, że Stany Zjednoczone tkwią w spirali zadłużenia, z której nie mogą się wydostać. Kopią sobie coraz głębszy dół.
Namioty bezdomnych w Los Angeles
——————————————
Dla Stanów Zjednoczonych jako społeczeństwa ma to głębokie konsekwencje. Jak zauważył Robert Reich, były sekretarz pracy, obsługa rosnącego zadłużenia oznacza mniej pieniędzy na „szkoły, opiekę zdrowotną, drogi i mosty oraz zabezpieczenia społeczne”. Ponury wniosek jest taki, że nierówności społeczne w USA – już i tak rekordowo wysokie – staną się jeszcze bardziej destrukcyjne. To z kolei prowadzi do zubożenia i załamania społeczeństwa.
Ponadto, istnieją dalekosiężne negatywne reperkusje dla gospodarki USA i całego świata. Nawet komentatorzy głównego nurtu ostrzegają przed zbliżającym się historycznym kryzysem finansowym w Stanach Zjednoczonych w wyniku rosnących stóp procentowych i hiperinflacji. Ten z kolei rozprzestrzeni się na resztę świata. Jednak nadzwyczajna katastrofa finansowa w USA to nie tylko kwestia ekonomiczna. To pilna kwestia pokoju na świecie i globalnego bezpieczeństwa.
Istnieje kilka przyczyn rosnącego zadłużenia USA. Najważniejszym czynnikiem jest jednak bezwzględna wojowniczość i militaryzm tego kraju, jak od dawna argumentują ekonomista Jeffrey Sachs i inni komentatorzy. Problem ma charakter systemowy i chroniczny.
W tym roku Stany Zjednoczone obchodziły 250. rocznicę powstania jako państwo nowoczesne. Przez większość swojej historii – około 95 procent tych 250 lat – Stany Zjednoczone toczyły wojny, czy to poprzez podboje, czy tajne machinacje, o czym świadczą zapisy w Kongresie i prace uznanych historyków, takich jak David Vine.
Żaden inny współczesny kraj nie zbliża się nawet do tego wojowniczego zachowania i to jeden z powodów, dla których żaden inny kraj nie zbliża się nawet do poziomu zadłużenia USA. Krótko mówiąc, wojna i zadłużenie są ze sobą ściśle powiązane przyczynowo. Co alarmujące dla świata, to fakt, że wraz z coraz szybszym wzrostem zadłużenia USA, konflikty i wojny stają się coraz bardziej widoczne.
Niewielu jest dziś ludzi, którzy nie byliby zaniepokojeni narastającymi napięciami, przemocą i zagrożeniami dla pokoju na świecie. Żyjemy w czasach, gdy III wojna światowa i nuklearny kataklizm są postrzegane jako nieuchronne możliwości. Podczas gdy zachodnie media korporacyjne mają tendencję do ukrywania tego, co oczywiste, sondaże pokazują, że coraz więcej ludzi na całym świecie postrzega Stany Zjednoczone jako największe zagrożenie dla globalnego pokoju i bezpieczeństwa. Obecne wojny na Bliskim Wschodzie i na Ukrainie, a także napięcia z Chinami, mają swoje korzenie w polityce zagranicznej Waszyngtonu.
Administracja Trumpa zbombardowała co najmniej siedem krajów i grozi atakami na kolejne. Jeszcze w tym tygodniu Trump brzmiał jak szef mafii, gdy powiedział, że zbombarduje Oman z powodu rzekomej zniewagi.
Lekceważenie prawa międzynarodowego przez Stany Zjednoczone zawsze było powtarzającą się cechą, choć nie jest powszechnie znane, ale ostatnio stało się wręcz oczywiste.
Minab w Iranie, zbombardowana szkoła dziewcząt
Ten amerykański prezydent, od początku swojej zbrodniczej wojny z Iranem, która ewidentnie zakończyła się porażką, wielokrotnie sugerował użycie broni jądrowej w celu ‚unicestwienia Iranu’. Sama wojna z Iranem powiększyła dług publiczny USA o kolejne 100 miliardów dolarów w ciągu zaledwie sześciu miesięcy i ta kwota wciąż rośnie.
George D. O’Neill Jr. pisze w ‚The American Conservative’: „Obecne wojny obnażyły słabości naszej armii, wartej prawie bilion dolarów, i jej wielomiliardowych systemów uzbrojenia… Po latach wmawiania nam, że posiadamy najpotężniejszą armię w historii, Amerykanie zaczynają zdawać sobie sprawę, że to fantazja”. To rzeczywiście makabryczna fantazja. Stany Zjednoczone nie są wyjątkowym, cnotliwym narodem, jak głosi propaganda; to wyjątkowo brutalne i zbrodnicze imperium, które zgromadziło monstrualną górę długów jako obciążający dowód.
Prawdziwym zagrożeniem jest to, że imperium szybko się rozpada z powodu dekad nadużyć i korupcji. Aby odwlec ten moment, amerykańska klasa rządząca nasila wojnę i militaryzm – w desperackiej próbie stworzenia nowego porządku świata, który, jak zakłada, w jakiś sposób przyniesie korzyści amerykańskiemu kapitalizmowi.
Nie musi tak być. Gdyby Stany Zjednoczone rzeczywiście służyły demokratycznym potrzebom swoich obywateli, a nie oligarchii i kompleksowi militarno-przemysłowemu, podniosłyby podatki dla superbogatych i ograniczyły wydatki na wojsko oraz wojny. Innymi słowy, gdyby Stany Zjednoczone rzeczywiście funkcjonowały jak przestrzegający prawa, normalny kraj, mogłyby zapobiec kryzysowi finansowemu i pokojowo współpracować z resztą świata.
Ale amerykański kapitalizm tak nie działa. To system o sumie zerowej, napędzany dążeniem do globalnej dominacji, który rodzi wojny, imperialistyczną agresję i zadłużenie. Kryzys zadłużenia w USA to dziedzictwo niekończących się wojen. Jest również zwiastunem przyszłych wojen, chyba że system amerykański ulegnie fundamentalnej transformacji w wyniku jakiejś rewolucji lub całkowitego upadku.
Dlaczego amerykańscy prezydenci, którzy prowadzą kampanię sprzeciwu wobec niekończących się wojen, tak niezawodnie stają się prezydentami wojennymi?
Wygodna odpowiedź brzmi: wadliwe osobowości, źli doradcy lub wpływowi jastrzębie. Bardziej niewygodna odpowiedź brzmi: to system polityczny Stanów Zjednoczonych premiuje siłę militarną. Prezydent USA może łatwo rozpocząć wojnę; koszty początkowo wydają się niewielkie, a wycofanie się bez całkowitego zwycięstwa może być interpretowane w kraju jako oznaka słabości.
Druga kadencja Donalda Trumpa stanowi tego znakomity przykład. Jego Strategia Bezpieczeństwa Narodowego z 2025 roku jednoznacznie uznała, że amerykańskie zasoby nie są nieograniczone, lecz ograniczone. Nie każdy region i nie każdy konflikt może być przedmiotem amerykańskiej strategii. Waszyngton powinien bardziej skoncentrować się na półkuli zachodniej i regionie Indo-Pacyfiku, kończąc trwającą od dziesięcioleci obsesję na punkcie Europy i Bliskiego Wschodu.
Jednak ledwie sformułowano tę zasadę, stara logika znów dała o sobie znać. Prezydent w praktyce dysponuje ogromną swobodą w podejmowaniu działań militarnych, podczas gdy Kongres od dziesięcioleci pozwala, by jego konstytucyjna odpowiedzialność zanikała. To pierwszy absurdalny powód, by elity USA natychmiast sięgnęły po broń zamiast negocjować.
Zaskakujący sukces militarny [??md] USA w Wenezueli wzmocnił te siły polityczne w Waszyngtonie, które odrzuciły jakąkolwiek samokontrolę amerykańskiego hegemona w ramach Strategii Bezpieczeństwa Narodowego 2025. Po triumfalnym zwycięstwie nad prezydentem Maduro, uwierzyli, że na nowo odkryli rzekomą wszechmoc militarną Ameryki.
Następnie nastąpiła „ograniczona” operacja Epic Fury. Irańscy przywódcy wojskowi i cywilni zostali zaatakowani i zabici, a infrastruktura wojskowa i cywilna została zniszczona [poważnie uszkodzona md] . Jednak cywilna i wojskowa administracja państwa irańskiego nie załamała się, jak liczył Waszyngton, lecz wręcz przeciwnie, stała się jeszcze bardziej zintegrowana. Jednocześnie nastąpiła decentralizacja, aby zapobiec kolejnym atakom dekapitacyjnym. Stało się to jednak bez utraty skuteczności militarnej Iranu; wręcz przeciwnie!
W odwecie amerykańskie bazy, wraz z towarzyszącymi im urządzeniami rozpoznawczymi i podsłuchowymi oraz innym sprzętem wojskowym, zostały zniszczone przez niepowstrzymane irańskie pociski. Według „New York Timesa” bazy amerykańskie stały się „niezamieszkane” dla personelu USA, a duże ilości amerykańskich pocisków i cennej amunicji precyzyjnej składowane na bazach zostały zniszczone. Pozostałe amerykańskie pociski zostały w większości bezskutecznie zmarnowane w walkach obronnych przeciwko irańskim nalotom.
Jeśli pierwsza absurdalna zachęta dla amerykańskich elit leży w tym, że mogą natychmiast sięgnąć po broń, by narzucić swoją wolę innemu państwu, bez ponoszenia odpowiedzialności, zamiast „uciążliwego” negocjowania kompromisów, to druga zachęta leży w czasowym rozkładzie korzyści i kosztów. Medialne i polityczne obrazy „heroicznego” ataku na demokrację i prawa człowieka powstają natychmiast: wystrzeliwanie rakiet, konferencje prasowe, dyktaty i ultimatum „demonstrują” rzekomą determinację silnego przywódcy w Białym Domu.
Rachunek za wojnę przychodzi jednak później, zazwyczaj wiele lat później. Koszty te pozostają w większości niezauważone przez ogół społeczeństwa. Medialni pochlebcy Waszyngtonu nie robią nic, by poinformować ludzi, że ostatecznie zapłacą cenę w postaci wyższego długu publicznego, wyższej inflacji poprzez kreację pieniądza na uzupełnianie pustych arsenałów lub opiekę nad rannymi lub okaleczonymi weteranami do końca ich życia.
Prezydent i jego elity mogą rozkoszować się bohaterską wizją polityczną; kompleks zbrojeniowo-przemysłowy i wcale niemało dochodowy przemysł doradztwa wojennego rozdzieliły swoje premie, a społeczeństwo później pokryje anonimowe koszty wojny, nie zdając sobie z tego sprawy.
Trzecią zachętą jest globalny sojusz i system baz amerykańskich. Regionalni wasale zazwyczaj próbują wciągnąć Waszyngton w swoje konflikty. Stwarza to zagrożenie dla wojsk amerykańskich stacjonujących w tych państwach wasalnych w czasie kryzysu. Powstaje błędne koło. Aby chronić wysunięte wojska amerykańskie (w żargonie wojskowym „ochrona sił”), Pentagon naturalnie wysyła jeszcze więcej żołnierzy, co z perspektywy regionalnego przeciwnika eskaluje napięcia i je zaostrza, co nierzadko kończy się amerykańskimi nalotami.
Stworzyło to paradoksalną sytuację, w której stałe stacjonowanie żołnierzy amerykańskich za granicą, ze względu na konieczność „ochrony sił” na wypadek kryzysu, automatycznie prowadzi do eskalacji regionalnej, a tym samym do potencjalnego rozszerzenia amerykańskiej operacji militarnej.
Głęboko zakorzeniony w amerykańskim systemie politycznym jest czwarty bodziec: nie należy kończyć wojny, nawet jeśli nie samemu się jej rozpoczęło, lecz odziedziczyło po poprzednikach. Spakowanie się i powrót do domu, nawet po ponad 20 latach bezowocnej wojny, jak w Afganistanie, jest potępiane przez amerykańskie media i elity polityczne jako hańba, tchórzostwo, a nawet zdrada.
Rozpoczęcie wojny jest nagradzane jako oznaka siły. Zakończenie nieudanej wojny wymaga natomiast przyznania, że pierwotne cele były nieosiągalne, a to karane jest kosztami politycznymi. Właśnie dlatego tak wiele ograniczonych interwencji USA przerodziło się w niekończące się wojny.
Do tego dochodzi kompleks militarno-przemysłowy. Firmy zbrojeniowe czerpią zyski ze wzrostu zamówień na zakup i wymianę sprzętu, inwestują miliardy w lobbing i zatrudniają większość byłych wysokich rangą urzędników rządowych i wojskowych w swoich gabinetach. Wezwania do zaostrzenia przepisów blokujących przepływ informacji między Pentagonem a przemysłem zbrojeniowym oraz do zakazania członkom Kongresu handlu akcjami firm zbrojeniowych pozostają pobożnymi, lecz ostatecznie nieosiągalnymi życzeniami w ramach obecnego systemu USA.
Jednak stwierdzenie, że wojny są prowadzone wyłącznie dla zysków korporacyjnych, byłoby zbyt dużym uproszczeniem. Kluczowe jest to, że system amerykański tworzy podmioty, które bezpośrednio korzystają ze zwiększonych wydatków na wojsko, podczas gdy koszty rozkładają się na miliony podatników i przyszłe pokolenia.
Jednak inny niebezpieczny bodziec leży poza Stanami Zjednoczonymi, a mianowicie w Europie. Rządy europejskie nadal kupują znaczne ilości amerykańskiej broni. Według SIPRI , 58% importu broni przez europejskich członków NATO w latach 2021-2025 pochodziło ze Stanów Zjednoczonych. To uzależnienie jest szczególnie problematyczne w odniesieniu do myśliwców i systemów obrony powietrznej dalekiego zasięgu. Europa stała się w ten sposób bardziej zależna militarnie od dostawcy, którego własne interwencje jednocześnie uszczupliły jej zapasy.
Ironia nie mogłaby być bardziej oczywista. Waszyngton domaga się wyższych wydatków na obronę w Europie, podczas gdy amerykańskie wojny wyczerpują rezerwy amunicji, od których częściowo zależy europejska obronność. Centrum Studiów Strategicznych i Międzynarodowych (CSIS) ostrzega , że kampania irańska pochłonęła duże ilości pocisków THAAD, SM-3 i przechwytujących Patriot, których i tak już brakowało.
Na Bliskim Wschodzie mechanizm ten jest jeszcze bardziej bezpośredni. Regionalni sojusznicy stają się preferowanymi celami irańskich ataków odwetowych z powodu decyzji Amerykanów. Ludność amerykańska pozostaje chroniona geograficznie; państwa Zatoki Perskiej natomiast znajdują się w bezpośrednim zasięgu pocisków i dronów.
Tworzy to szczególną formę asymetrycznej polityki sojuszniczej: Waszyngton ma znaczący udział w podejmowaniu decyzji dotyczących eskalacji, podczas gdy sojusznicy ponoszą nieproporcjonalnie dużą część bezpośredniego ryzyka geograficznego. Sytuację tę można w 100 procentach odnieść do sytuacji w Europie.
W Azji Wschodniej ten sam wadliwy projekt objawia się problemem zasobów. Amerykańska strategia wskazuje Chiny jako kluczowe wyzwanie długoterminowe, a jednocześnie zużywa na Bliskim Wschodzie broń, która byłaby potrzebna w konflikcie na zachodnim Pacyfiku. W maju 2026 roku CSIS stwierdziło, że Stany Zjednoczone staną w obliczu poważnych problemów z amunicją dalekiego zasięgu, obroną powietrzną i systemami przechwytującymi w przedłużającej się wojnie z Chinami. (CSIS)
Odbudowa tych zapasów zajmuje nie tygodnie, ale lata. W przypadku systemów Tomahawk, THAAD i Patriot, CSIS mówi o wieloletnim procesie.
Japonia już odczuwa konsekwencje w bardziej konkretny sposób. Piechota morska i okręty wojenne zostały wycofane z regionu Azji i Pacyfiku w celu rozmieszczenia na Bliskim Wschodzie. Japońscy politycy i opinia publiczna wyrazili zaniepokojenie wynikającą z tego luką w sile militarnej regionu. Jednocześnie opóźnienia w dostawach pocisków przechwytujących mogą utrudnić rozbudowę potencjału militarnego Japonii. ( CSIS )
Absurdalne bodźce skłaniające reżim USA do prowadzenia wojny nie są zatem w żadnym wypadku kwestią wyłącznie amerykańską. Są one umiędzynarodowione poprzez system sojuszy. Decyzja w Gabinecie Owalnym może wpłynąć na dostępność amunicji w Europie, narazić państwa Zatoki Perskiej na ataki odwetowe i pokrzyżować azjatyckie plany militarne.
Jeszcze bardziej problematyczny jest wymiar ekonomiczny. Amerykański militaryzm jest często usprawiedliwiany twierdzeniem, że gwarantuje globalną stabilność. W rzeczywistości jednak destabilizuje on międzynarodowe przepływy energii i handlu. Coraz częściej krytycy wskazują również na inną fundamentalną sprzeczność: przez dekady Marynarka Wojenna USA przedstawiała się jako gwarant swobodnej żeglugi i dostaw energii; w konflikcie z Iranem sam Waszyngton przyczynił się do destabilizacji międzynarodowych rynków energii i zablokował swobodną żeglugę.
Reżim polityczny pełen zachęt do nowych wojen, który pozwala watażce w Waszyngtonie na jednostronną eskalację działań militarnych bez zgody Kongresu, generuje koszty, które wykraczają daleko poza amerykańską politykę wewnętrzną i są odczuwalne również w Europie.
Interwencja USA mająca na celu wsparcie jena nie dotyczy tylko Japonii, ale kryzysu systemu dolarowego. Waszyngton nie chce, aby kraje sprzedawały amerykańskie obligacje skarbowe w obliczu postępującej globalnej dedolaryzacji.
Rząd USA po cichu udzielił Japonii pomocy finansowej w sierpniu tego roku.
Departament Skarbu USA interweniował na rynku walutowym, aby wesprzeć japońską walutę, jena. Po raz pierwszy od 1998 roku, kiedy znaczna część Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej zmagała się z poważnym kryzysem finansowym, Waszyngton podjął taki krok.
Incydent ten jest symptomem nowego, powoli rozwijającego się kryzysu, który obecnie pojawia się nie tylko w Japonii, ale w całym międzynarodowym systemie finansowym, którego centralnym punktem jest dolar amerykański.
Odzwierciedla to pogłębiające się pęknięcia w systemie dolarowym i stopniowy spadek globalnej dominacji dolara.
Departament Skarbu USA interweniuje, aby wesprzeć japońskiego jena.
Agencja Bloomberg stwierdziła, że interwencja walutowa Departamentu Skarbu USA była „niezwykłym środkiem”.
Powierzchowne i uproszczone wyjaśnienie działań Waszyngtonu sprowadzało się do tego, że Japonia była bliskim sojusznikiem USA, a jej waluta znacznie straciła na wartości w stosunku do dolara amerykańskiego, co zaniepokoiło Tokio.
W styczniu 2021 r. za jednego dolara amerykańskiego można było kupić około 100 jenów; w lipcu 2026 r. było to już ponad 160 jenów.
Nie jest to jednak główny powód interwencji na rynku walutowym.
Odnosząc się do Japonii, sekretarz skarbu USA Scott Bessent oświadczył: „Zrobimy wszystko, co konieczne, aby wesprzeć Japonię w sposób, który przyniesie korzyści amerykańskiej gospodarce i amerykańskim podatnikom, a także ustabilizuje światową gospodarkę”.
Kiedy Bessent mówił o „gospodarce światowej”, tak naprawdę miał na myśli oparty na dolarze międzynarodowy system finansowy, którego utrzymaniu się poświęcił.
Należy podkreślić, że Bessent jest byłym menedżerem funduszu hedgingowego z Wall Street. Przez lata współpracował z miliarderem i oligarchą George’em Sorosem, specjalizując się w spekulacjach walutowych. Razem „złamali Bank Anglii”, sprzedając funta brytyjskiego na krótko – transakcja ta przyniosła Sorosowi ponad miliard dolarów.
Bessent należy do klasy niezwykle bogatych plutokratów. Dokładna wielkość jego majątku nie jest znana. Powszechnie donosi się, że jest miliarderem, choć jest to kwestionowane. Co najmniej, jego majątek wynosi kilkaset milionów dolarów.
Tak czy inaczej, sednem sprawy jest to, że Bessent ma osobisty interes ekonomiczny w podtrzymywaniu systemu finansowego opartego na dolarze, który przyniósł bogactwo oligarchom takim jak on. A Japonia przyczyniła się do utrzymania tego systemu.
Szczególna rola Japonii w imperium USA
Japonia odgrywa szczególną rolę w imperium USA.
Przede wszystkim Japonia jest gospodarzem większej liczby baz amerykańskich niż jakikolwiek inny kraj.
Stany Zjednoczone mają około 750 baz wojskowych i innych obiektów na całym świecie.
W samej Japonii jest ich 120, a na stałe stacjonuje tam ponad 50 tys. żołnierzy amerykańskich.
Japonia jest okupowana przez imperium amerykańskie od zakończenia II wojny światowej, tj. od ponad 80 lat.
Ten imperialny porządek przetrwał, ponieważ japońskie elity gospodarcze czerpały zyski z okupacji amerykańskiej. Od 1955 roku Japonia jest zasadniczo państwem jednopartyjnym, rządzonym niemal wyłącznie przez prawicową, przyjazną biznesowi i USA Liberalno-Demokratyczną Partię (LDP) – w ramach tzw. „systemu z 1955 roku”.
Doskonałym symbolem podporządkowania Japonii stały się obchody 250. rocznicy powstania Stanów Zjednoczonych, które miały miejsce w lipcu tego roku. W pokazie dronów wzięli udział Donald Trump i ultrakonserwatywna premier Japonii Sanae Takaichi.
Status Japonii jako bliskiego sojusznika wojskowego i politycznego Stanów Zjednoczonych jest powszechnie znany.
Mniej znana jest jednak kluczowa rola, jaką Japonia odgrywa w utrzymaniu światowego systemu dolarowego.
Szczególna rola Japonii w globalnym systemie dolarowym
Japonia świadczy również inną ważną usługę imperium USA: jest największym zagranicznym posiadaczem papierów wartościowych Skarbu Państwa (tj. obligacji USA i długu rządu USA).
Innymi słowy, Japonia pożycza Stanom Zjednoczonym więcej pieniędzy niż jakikolwiek inny kraj.
Od dziesięcioleci Japonia notuje ogromną nadwyżkę na rachunku bieżącym. Dzięki modelowi opartemu na inwestycjach i eksporcie, Japonia stała się potęgą produkcyjną specjalizującą się w zaawansowanych technologiach i sprzedającą wysokiej jakości produkty klientom na całym świecie.
Co Japonia zrobiła z gigantyczną nadwyżką z sektora produkcji high-tech? Znaczną jej część zainwestowała w aktywa dolarowe – w szczególności w obligacje skarbowe USA.
Japonia kontynuowała skup amerykańskich obligacji skarbowych nawet w latach 2010., gdy rentowność była wyjątkowo niska, a realne zyski często ujemne (ponieważ stopy procentowe w USA były praktycznie zerowe, niższe od stopy inflacji, a Rezerwa Federalna prowadziła luzowanie ilościowe).
Tokio kontynuowało konwersję nadwyżek na obligacje skarbowe USA, nie tylko z powodu presji politycznej ze strony Waszyngtonu (co z pewnością miało znaczenie), ale również dlatego, że tamtejszy przemysł wytwórczy korzysta na niedowartościowanym jenie, co zwiększa konkurencyjność eksportu (szczególnie w czasach, gdy obawia się rosnącej konkurencji ze strony Chin).
W lutym 2026 r. Japonia posiadała obligacje skarbowe USA o wartości około 1,24 biliona dolarów amerykańskich (1 239 300 000 000 dolarów amerykańskich).
Uderzające jest porównanie zasobów obligacji skarbowych USA znajdujących się w posiadaniu Japonii i Chin kontynentalnych.
Pekin od ponad dekady systematycznie zmniejsza swoje inwestycje netto w amerykańskie obligacje skarbowe. Wartość posiadanych przez niego obligacji skarbowych osiągnęła szczyt w 2014 roku, przekraczając 1,3 biliona dolarów.
Od 2026 r. Chiny posiadały mniej niż 700 miliardów dolarów amerykańskich, a ich zasoby kurczą się z roku na rok, gdyż Pekin – z powodu instrumentalnego traktowania swojej waluty przez Waszyngton – stopniowo ogranicza dolaryzację.
Niesprawności na rynku obligacji skarbowych USA i kryzys energetyczny będący wynikiem wojny z Iranem
Japonia od lat jest największym posiadaczem amerykańskich obligacji skarbowych. Jednak w ostatnich miesiącach kraj ten zmniejszył swoje zasoby.
Dlaczego tak się stało? Pod koniec lutego administracja Trumpa rozpoczęła niesprowokowaną wojnę agresywną przeciwko Iranowi. Wywołało to globalny kryzys energetyczny, który poważnie zaszkodził gospodarkom Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej.
Japonia jest niemal całkowicie uzależniona od importu ropy naftowej, pozyskując 95% surowca z Azji Zachodniej (tzw. Bliskiego Wschodu), przy czym około 70% ropy jest transportowane przez Cieśninę Ormuz, którą Iran zamknął w odpowiedzi na agresywną wojnę ze strony Stanów Zjednoczonych.
Gwałtownie rosnące ceny energii wywarły dodatkową presję na spadek jena, co zmusiło Bank Japonii do interwencji.
W kolejnych miesiącach Tokio zredukowało część swoich zasobów obligacji skarbowych USA, interweniując na rynku walutowym (poprzez sprzedaż obligacji skarbowych USA w celu uzyskania dolarów, a następnie wykorzystanie tych dolarów do wykupu własnej waluty).
Do lipca japońskie zasoby spadły do mniej niż 1,12 biliona dolarów (1 116 700 000 000 dolarów). Oznacza to, że zasoby netto Tokio zmniejszyły się o ponad 100 miliardów dolarów w ciągu zaledwie czterech miesięcy. Japonia najwyraźniej sprzedała duże ilości amerykańskich obligacji skarbowych.
Zaniepokoiło to Waszyngton, ponieważ rentowność amerykańskich obligacji skarbowych stale rośnie od sześciu lat – od czasu kryzysu inflacyjnego, który nastąpił po zakłóceniach w łańcuchach dostaw spowodowanych pandemią COVID-19.
Rząd USA jest szczególnie zaniepokojony utrzymującą się wysoką rentownością 10-letnich obligacji skarbowych USA, które stanowią punkt odniesienia dla innych stóp procentowych w gospodarce (takich jak obligacje korporacyjne, kredyty hipoteczne, kredyty samochodowe, kredyty studenckie itp.).
Z tego powodu, zaledwie kilka tygodni po niezwykłej interwencji na rynku walutowym mającej na celu wsparcie jena, Departament Skarbu USA ogłosił, że „przynajmniej podwoi wolumen skupu akcji, aby wesprzeć płynność papierów wartościowych o dłuższym terminie zapadalności i nominalnym oprocentowaniu (w przedziale 10–20 lat i 20–30 lat)”.
Innymi słowy, Departament Skarbu USA emituje krótkoterminowe obligacje, aby wykupić własne długoterminowe obligacje i w ten sposób próbować kontrolować dłuższy koniec krzywej dochodowości.
To dość ironiczne, zważywszy na fakt, że Scott Bessent ostro skrytykował Janet Yellen, sekretarz skarbu w administracji Joe Bidena, za emisję głównie krótkoterminowych papierów dłużnych (tzw. „bonów”). Idea, która się za tym kryła, polegała na tym, że poprzez ograniczenie podaży papierów wartościowych o dłuższym terminie zapadalności, Departament Skarbu mógł złagodzić presję na wzrost rentowności.
Ale odkąd Bessent zastąpił Yellen, robi dokładnie to samo, emitując głównie krótkoterminowe zyski.
W lipcu bieżącego roku Departament Skarbu wyemitował bony skarbowe (krótkoterminowe papiery wartościowe z terminem zapadalności do jednego roku) na kwotę 2,57 bln dolarów , podczas gdy obligacje skarbowe (z terminem zapadalności od dwóch do dziesięciu lat) wyemitowano na kwotę 310,3 mld dolarów, a obligacje skarbowe (z terminem zapadalności od 20 do 30 lat) na kwotę zaledwie 37,3 mld dolarów.
Oznacza to, że 86,4% papierów wartościowych wyemitowanych w lipcu tego roku, o wartości prawie 3 bilionów dolarów, stanowiły bony skarbowe (papiery wartościowe krótkoterminowe), podczas gdy odsetek ten wyniósł 10,4% w przypadku papierów dłużnych (średnioterminowych) i zaledwie 1,3% w przypadku obligacji (długoterminowych).
Od petrodolara do dolara funduszu hedgingowego
W czerwcu tego roku rządy zagraniczne posiadały amerykańskie obligacje skarbowe o wartości 3,78 biliona dolarów. Zdecydowana większość tej kwoty (ponad 90%) to papiery dłużne i obligacje – czyli papiery wartościowe o dłuższym terminie zapadalności, od jednego do 30 lat.
Waszyngton chce, aby rządy zagraniczne nadal kupowały amerykańskie papiery wartościowe o długim terminie zapadalności, ale nie chce, aby były one sprzedawane, ponieważ zwiększyłoby to presję na wzrost rentowności amerykańskich obligacji skarbowych – w momencie, gdy pozostają one uparcie wysokie.
Problem polega na tym, że rządy zagraniczne są coraz mniej zainteresowane posiadaniem amerykańskich obligacji skarbowych – i dzieje się tak w czasie, gdy emisja amerykańskich obligacji skarbowych gwałtownie rośnie, ponieważ dług USA rośnie bardzo szybko, a deficyt budżetu federalnego utrzymuje się na stałym poziomie około 6% PKB.
Udział amerykańskich obligacji skarbowych w posiadaniu cudzoziemców wahał się w granicach 32–33% od czasu pandemii COVID-19. To znaczny spadek w porównaniu z ponad 45% na początku lat 2010.
Tymczasem stan posiadania amerykańskich obligacji skarbowych przez zagraniczne instytucje rządowe w ostatnich latach nie uległ zmianie, pomimo znacznego wzrostu wolumenu emisji.
Kluczowym powodem jest rosnący strach przed wykorzystaniem dolara amerykańskiego jako narzędzia. Wiele zagranicznych banków centralnych obawia się, że ich obligacje rządowe mogą zostać przejęte, jeśli ich rządy podejmą działania, które nie podobają się Waszyngtonowi.
W rezultacie podaż amerykańskich obligacji skarbowych systematycznie rosła, podczas gdy popyt ze strony rządów zagranicznych systematycznie malał.
Kto wypełnił tę lukę? Zagraniczni inwestorzy prywatni , zwłaszcza fundusze hedgingowe i inne firmy zarejestrowane w centrach finansowych, takich jak City of London, lub w rajach podatkowych na wyspach karaibskich.
Podobnie jak Japonia, te prywatne firmy również wspierają globalny system dolarowy. Z tego powodu Adam Tooze argumentował, że tę konstelację należy nazywać „dolarem funduszy hedgingowych” lub „dolarem miliarderów”.
Po odejściu rządu USA od standardu złota w następstwie szoku Nixona z 1971 roku, Waszyngton wywierał presję na głównych producentów ropy naftowej, takich jak Arabia Saudyjska, aby inwestowali nadwyżki w aktywa amerykańskie, głównie w obligacje skarbowe USA, w celu wsparcia dolara. Petrodolar pozostaje ważnym filarem globalnego systemu dolarowego, ale biorąc pod uwagę szybką finansjalizację gospodarek zachodnich, dolar funduszy hedgingowych zyskał jeszcze większe znaczenie w ostatnich dekadach.
To jeden z powodów, dla których rząd Donalda Trumpa jeszcze bardziej zliberalizował sektor finansowy, jednocześnie intensywnie promując stablecoiny – emitenci często wykorzystują bowiem obligacje skarbowe USA do zabezpieczenia swoich stablecoinów (lub przynajmniej twierdzą, że tak robią).
Wyjaśnia to, w jaki sposób firmy emitujące stablecoiny, takie jak Tether i Circle, w krótkim czasie stały się jednymi z największych posiadaczy amerykańskich obligacji skarbowych na świecie, konkurując z głównymi rządami zagranicznymi.
Jednak nawet rosnący prywatny popyt zagraniczny nie wystarczył, aby utrzymać rentowność amerykańskich obligacji skarbowych na niskim poziomie.
Z tego powodu Waszyngton jest szczególnie zaniepokojony możliwością sprzedaży przez rządy zagraniczne posiadanych przez nie amerykańskich obligacji skarbowych.
Kryzys systemu dolarowego: Stany Zjednoczone nie chcą, aby inne kraje sprzedawały swoje obligacje skarbowe USA.
Wszystko to pokazuje, że w sercu międzynarodowego systemu finansowego, którego podstawą jest dolar, narasta kryzys.
Do takiego właśnie wniosku doszedł jeden z najwybitniejszych na świecie ekspertów zajmujących się systemem dolarowym, Barry Eichengreen, profesor ekonomii na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley i autor książki Exorbitant Privilege: The Rise and Fall of the Dollar and the Future of the International Monetary System .
W artykule w „Financial Times” Eichengreen zauważył, że interwencja administracji Trumpa mająca na celu wsparcie jena „zawiera niepokojące informacje na temat dolara”.
„Przesłanie jest takie, że Sekretarz Skarbu USA Scott Bessent i spółka obawiali się, że sprzedaż papierów wartościowych denominowanych w dolarach w celu wsparcia jena wywrze dodatkową presję na długoterminowy segment rynku amerykańskich obligacji skarbowych” – napisał.
Obawy te znalazły odzwierciedlenie w decyzji Bessenta, aby sfinansować interwencję walutową nie dolarami, lecz euro, które Departament Skarbu posiadał w swoim Funduszu Stabilizacji Kursów Walutowych (EFS).
Innymi słowy, rząd USA sprzedał euro, aby kupić jeny na rynku walutowym, ponieważ nie chciał sprzedawać amerykańskich obligacji skarbowych, gdyż zwiększyłoby to presję na wzrost rentowności.
Szczególnie uderzające było to, że rząd USA sprzedał swoje rezerwy euro w ramach tej interwencji bez konsultacji z rzekomymi „sojusznikami” w Europie. „Financial Times” doniósł, że Europejski Bank Centralny (EBC) został poinformowany dopiero po zakończeniu operacji.
Eichengreen, wiodący ekspert ds. systemu dolarowego, doszedł w FT do następującego wniosku:
Te kroki wskazują, że status dolara jako waluty rezerwowej nie jest już taki, jak kiedyś. Banki centralne są przyzwyczajone do przechowywania rezerw walutowych w dolarach, ponieważ rynki amerykańskich obligacji skarbowych są płynne. Banki centralne utrzymują amerykańskie obligacje skarbowe, ponieważ można nimi swobodnie handlować i wykorzystywać je do interwencji. Ale tak już nie jest, przynajmniej nie w nieograniczonych ilościach.
…
Krótko mówiąc, Waszyngton waha się przed zezwoleniem zagranicznym bankom centralnym na korzystanie z rezerw dolarowych z obawy przed konsekwencjami dla amerykańskich rynków finansowych. To pokazuje, że dolar nie jest już atrakcyjną walutą rezerwową, jaką był kiedyś. Gdy ten przekaz dotrze do opinii publicznej, inne kraje zintensyfikują poszukiwania bardziej atrakcyjnych i łatwo dostępnych alternatyw. Dywersyfikacja rezerw walutowych prawdopodobnie nabierze tempa.
Oto najważniejsza lekcja, jaką można wyciągnąć z akcji ratunkowej rządu USA dla Japonii: pęknięcia w strukturze systemu dolarowego stają się coraz większe, podczas gdy ogólnoświatowa dedolaryzacja nabiera tempa.
Wall Street korzysta z carry trade na jenie
Jest jeszcze jeden ważny punkt, na który należy zwrócić uwagę w związku z historyczną akcją ratunkową rządu USA dla Japonii. Mianowicie, nie tylko Waszyngton korzysta z podporządkowania Japonii, ale także Wall Street.
Dzieje się tak dlatego, że firmy finansowe z Wall Street, a także inwestorzy w USA i na Zachodzie w ogóle, czerpią zyski ze spadku wartości jena poprzez tzw. „carry trade”.
Czym właściwie jest strategia „carry trade”? Zasada jest bardzo prosta: inwestor pożycza pieniądze w walucie o niskim oprocentowaniu, aby kupić aktywa w innej walucie o wyższym oprocentowaniu i w ten sposób zarobić na spreadzie (różnicy stóp procentowych).
Przez dekady w Japonii obowiązywały wyjątkowo niskie, a czasami wręcz ujemne stopy procentowe. Inwestorzy zaciągali więc pożyczki w jenach, wymieniali je na dolary amerykańskie, a następnie kupowali obligacje skarbowe USA o wyższej rentowności lub akcje amerykańskich spółek (przyczyniając się tym samym do powstania ogromnej bańki spekulacyjnej na amerykańskim rynku akcji).
Handel jenem (carry trade) jest niezwykle dochodowy dla Wall Street. I trwa on od lat, napędzany nie tylko przez rynki finansowe – to nie jest „niewidzialna ręka” – ale również dlatego, że rządy USA i Japonii zawarły swego rodzaju ciche porozumienie ułatwiające ten handel.
Amerykańskie aktywa finansowe, a zwłaszcza akcje dużych firm technologicznych, odnotowały znaczny wzrost dzięki handlowi carry trade w jenie. Japońscy eksporterzy również skorzystali, ponieważ stały spadek wartości jena względem dolara sprawił, że ich produkty stały się bardziej konkurencyjne na arenie międzynarodowej.
Jest to bardzo potrzebny impuls w czasie, gdy Japonia zmaga się z konkurencją dla Chin, które szybko awansowały w globalnym łańcuchu wartości i weszły do branż o wyższej wartości dodanej, zmniejszając tym samym marże zysku japońskich firm.
Redaktorzy „The Guardian” często się mylili i zazwyczaj prezentowali stanowisko proimperialistyczne, proamerykańskie i proatlantyckie. Jednak biorąc pod uwagę, że wiodąca brytyjska gazeta jest antytrumpowska, jej krytyczna analiza akcji ratunkowej administracji Trumpa dla Japonii trafiła w sedno i ujawniła prawdziwe motywy stojące za interwencją na rynku walutowym.
Chodzi tu nie tyle o ratowanie jena, co o próbę Sekretarza Skarbu USA Scotta Bessenta, aby utrzymać otwarte źródło dochodów, z którego korzystają Stany Zjednoczone. Niezwykle tania japońska waluta stała się globalnym źródłem finansowania: bankierzy pożyczają jeny, sprzedają je za dolary i wykorzystują te pieniądze do kupowania amerykańskich aktywów o wyższej rentowności, zwłaszcza akcji spółek technologicznych. Rosnące rynki akcji w USA wspierają zabezpieczenia i inwestycje. Japoński model „carry trade” to jeden z powodów, dla których Wall Street może inwestować setki miliardów w sztuczną inteligencję. Badania sugerują, że sztuczna inteligencja pochłania ponad 1% PKB USA.
Waszyngton chce utrzymać ten dopływ pieniędzy, ale nie kosztem osłabienia jena lub sprzedaży amerykańskich obligacji skarbowych.
Ta kluczowa rola, jaką jen odgrywa jako „kanał wymiany pieniędzy” dla Wall Street, przynosi korzyści również Waszyngtonowi, gdyż utrzymuje swoją globalną władzę poprzez wzmacnianie systemu dolarowego.
Jednakże pęknięcia w fundamentach tego systemu stają się coraz większe, a kryzys finansowy powoli rozprzestrzeniający się w Japonii jest objawem głębokiego rozkładu struktury na nim zbudowanej.
Koniec lipca stał się teatrem największego szturmu imigrantów na Ceutę, hiszpańską enklawę na północnym wybrzeżu Afryki. Jednego dnia do tego 83-tysięcznego miasta wdarło się około 60 tysięcy, głównie młodych mężczyzn w wieku poborowym.
Można sobie wyobrazić przerażenie mieszkańców widzących tłumy wałęsających się mężczyzn szukających zaczepki, wskutek czego zapanował chaos.
Świat natychmiast obiegły zdjęcia i filmy przedstawiające biednych ludzi usiłujących za wszelką cenę, często z narażeniem życia, dostać się do upragnionej Europy.
Niemniej jednak wydarzenie to, ze względu na swoją złożoność, nie może być analizowane wyłącznie jako ciekawostka medialna czy kryzys humanitarny. Przede wszystkim należy na nie spojrzeć jako na przemyślane narzędzie w złożonej układance geopolitycznej. Dlatego, aby zrozumieć przyczyny tego, co doprowadziło do tych wydarzeń, trzeba cofnąć się w czasie i tam szukać źródeł.
Historia relacji między Hiszpanią a Marokiem, a szerzej – między Hiszpanią a Afryką Północną – jest wynikiem wielowiekowych kontaktów politycznych, militarnych i kulturowych. Ich początki sięgają VIII wieku, kiedy Maurowie podbili znaczną część Półwyspu Iberyjskiego. Od XV wieku Hiszpania rozpoczęła ekspansję w Afryce Północnej. XIX i początek XX wieku były okresem intensywnej kolonizacji, natomiast w latach 60. i 70. XX wieku nastąpił proces dekolonizacji. Współcześnie relacje w tym regionie są złożone. Obok współpracy gospodarczej i politycznej występują również spory dotyczące granic, migracji oraz statusu Sahary Zachodniej.
Istotnym punktem napięć pozostają także Ceuta i Melilla – dwa hiszpańskie miasta autonomiczne położone na północnym wybrzeżu Afryki, które od ponad pięciu wieków są częścią Hiszpanii. Jednak Rabat od czasu uzyskania przez Maroko niepodległości w 1956 roku uznaje je za część swojego terytorium.
Prawo międzynarodowe nie uznaje Ceuty i Melilli za kolonie, a ONZ nie uwzględnia ich na liście terytoriów oczekujących na dekolonizację, co w praktyce oznacza, że obie eksklawy należą do Hiszpanii, a zarazem stanowią jedyne lądowe granice Unii Europejskiej z Afryką.
Ich położenie sprawia, że są szczególnie podatne na presję migracyjną. Wystarczy przekroczyć przejście graniczne, przejść przez płot lub przepłynąć niewielki odcinek morza, by znaleźć się w upragnionym Eldorado. To zresztą jest tam normalnym procederem. Przejścia graniczne w Ceucie i Melilli niemal codziennie są atakowane przez grupy mężczyzn, którzy w ten sposób próbują przedostać się do Europy.
Innym spornym terytorium jest Sahara Zachodnia, leżąca w północno-zachodniej Afryce. W 1884 roku Hiszpania ustanowiła protektorat nad tym terytorium, jednak w 1976 roku wycofała się z tego terenu, nie rozwiązując kwestii jego statusu. W międzyczasie narodziły się ruchy niepodległościowe, z których najważniejszym stał się Front Polisario, utworzony w 1973 roku.
Przełomowym momentem był rok 1975, kiedy Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości w wydanej opinii uznał prawo mieszkańców Sahary Zachodniej do samostanowienia. Mimo tego król Maroka Hassan II zorganizował tzw. Zielony Marsz, w którym około 350 tysięcy Marokańczyków przekroczyło granicę Sahary Zachodniej, aby zamanifestować roszczenia Maroka do tego obszaru.
W 1976 roku Front Polisario ogłosił powstanie Saharyjskiej Arabskiej Republiki Demokratycznej i rozpoczęła się wojna z Marokiem i Mauretanią. Po kilku latach walk Mauretania zrezygnowała ze swoich roszczeń, co wykorzystało Maroko i przejęło kontrolę nad opuszczonymi przez nią terenami.
W 1991 roku, dzięki mediacji ONZ, zawarto zawieszenie broni, a jednym z jego głównych założeń było przeprowadzenie referendum, do którego nigdy nie doszło.
Obecnie większość terytorium Sahary Zachodniej znajduje się pod administracją Maroka, które je uważa za integralną część swojego państwa, natomiast Front Polisario kontroluje wschodnią część terytorium. ONZ nadal uznaje Saharę Zachodnią za terytorium niesamorządne, którego ostateczny status powinien zostać określony zgodnie z prawem mieszkańców do samostanowienia.
Część państw uznaje Saharyjską Arabską Republikę Demokratyczną, natomiast inne popierają marokański plan przyznania temu obszarowi szerokiej autonomii w granicach Maroka, w tym USA, które w 2020 roku uznały suwerenność Maroka nad Saharą Zachodnią.
Właśnie te dwa nierozwiązane spory – o Ceutę i Melillę oraz o Saharę Zachodnią – są kluczowe dla zrozumienia współczesnych relacji Hiszpanii i Maroka. Bez tego kontekstu trudno zrozumieć, co naprawdę wydarzyło się w Ceucie.
Inwazja pod koniec lipca nie była pierwszą tego typu demonstracją siły. Już w 2021 roku w ciągu kilku godzin do Ceuty wdarło się około 10–14 tysięcy Marokańczyków i tak jak teraz – była to rozgrywka polityczna pomiędzy Rabatem a Madrytem. Hiszpania przyjęła wówczas do szpitala szefa Frontu Polisario, co Rabat uznał za wrogi gest i wykorzystał jako pretekst, aby 17 maja tysiące Marokańczyków wdarły się do tego hiszpańskiego miasta.
W obu przypadkach świat zobaczył jednak przede wszystkim obrazy kryzysu migracyjnego. Media ze szczegółami opowiedziały nam o tym, co wydarzyło się w sławetny czwartek. Z detalami pokazywały ludzi walczących z morzem i biedne dzieci pozostawione przez rodziców. Spójrzmy jednak, jak ta „inwazja” wyglądała od strony Maroka.
Otóż 29 lipca, w środę wieczorem, król Maroka Mohammed VI wygłosił przemówienie z okazji 27. rocznicy swojego wstąpienia na tron. Starał się w nim stworzyć wizerunek stabilności i postępu gospodarczego kraju.
Jednak zaledwie kilka godzin później dziesiątki tysięcy Marokańczyków próbowały opuścić kraj i przedostać się do Ceuty. Kontrast ten podważył oficjalną narrację rządu, a główną ofiarą polityczną, oprócz samego monarchy, stał się szef rządu Aziz Akhannouch. W ten sposób inwazja na Ceutę stała się rozgrywką polityczną przed wrześniowymi wyborami – ruchem wymierzonym w obecną władzę.
To, co wydarzyło się w ów czwartek, nie było spontanicznym aktem. Już kilka dni wcześniej tysiące młodych ludzi podążały przez Maroko w kierunku Ceuty. Robili to pociągami, ciężarówkami, a także pieszo. Dziennik „El Mundo” opublikował wypowiedzi niektórych z nich, którzy twierdzili, że na trasie ich wędrówki nie było żadnych marokańskich kontroli policyjnych.
Według „The New York Times” władze marokańskie wręcz zachęcały ludzi do przekroczenia granicy. Natomiast hiszpańska Gwardia Cywilna i służby specjalne wykryły agentów marokańskiego wywiadu obecnych w tłumie ludzi maszerujących na Ceutę. Ustalono również, że wielu młodych ludzi zrezygnowało z pracy, a za tę specyficzną „wycieczkę” do Hiszpanii otrzymywali około 350 euro.
W ostatnich dniach Facebook stanął na wysokości zadania i zlikwidował kilka grup liczących ponad 230 tysięcy członków, które od kilku lat służyły jako platformy do organizacji i koordynacji nielegalnych przekroczeń granicy z Hiszpanią. Wśród publikowanych treści znajdowały się reklamy płatnych przewodników, mapy z trasami do Ceuty i Melilli, porady dotyczące pokonania przeszkód granicznych i odcinka morskiego, oraz oferty zakupu sprzętu, który mógł być wykorzystywany podczas podróży.
Jak widać, ta inwazja była dobrze zorganizowanym przedsięwzięciem, a świat przy okazji zobaczył, że ruch migracyjny jest dobrze zorganizowanym przemysłem.
Analizując ostatnie wydarzenia, można zauważyć, że to, co się wydarzyło, ma jeszcze szerszy wymiar. Tutaj w grę wchodzą ostatnie napięcia pomiędzy USA a Hiszpanią w sprawie NATO i Iranu.
Odmowa Hiszpanii udzielenia USA dostępu do baz wojskowych w Rota i Morón podczas kampanii irańskiej, konsekwentne pozostawanie poniżej poziomu wydatków uzgodnionego w NATO oraz konfrontacyjna postawa premiera Hiszpanii Pedro Sáncheza wobec administracji Donalda Trumpa – te okoliczności nieoczekiwanie otworzyły Maroku możliwość wysuwania śmiałych roszczeń wobec Ceuty i Melilli.
Natomiast Izrael, jako nowy i najważniejszy partner Maroka, natychmiast dostrzegł w tej wyjątkowej sytuacji okazję do realizacji własnych celów i działając w ramach sojuszu pod przewodnictwem USA, dyplomatycznie zaczął wspierać Rabat.
Tak też w marcu tego roku Michael Rubin z American Enterprise Institute wezwał administrację Trumpa do formalnego uznania Ceuty i Melilli za okupowane terytorium marokańskie, a Hiszpanię określał mianem „kolonialnej potęgi”.
Kilka dni później kongresmen Mario Díaz-Balart, przewodniczący Podkomisji ds. Bezpieczeństwa Narodowego Izby Reprezentantów, a zarazem jeden z najbliższych kongresowych powierników Marca Rubio, publicznie oświadczył, że obie eksklawy „nie znajdują się na terytorium geograficznym Hiszpanii”, lecz na terytorium Maroka, a ich los już dawno powinien zostać ustalony.
Oliwy do ognia dolał wewnętrzny e-mail Pentagonu, o którym w kwietniu 2026 roku poinformował Reuters. W jego treści znajdowała się m.in. informacja o zawieszeniu członkostwa Hiszpanii w NATO, które miało być konsekwencją odmowy wspierania operacji USA przeciwko Iranowi. To nie były jedyne sygnały narastającej niechęci Waszyngtonu wobec Madrytu. Sekretarz obrony Pete Hegseth wyraził pogardę wobec europejskich, jak to określił, „pasożytów”, wskazując Hiszpanię jako wątpliwego „sojusznika”. Natomiast w marcu sam Donald Trump nazwał Hiszpanię „straszną” i nakazał swojemu sekretarzowi skarbu zerwanie stosunków gospodarczych z Madrytem.
W tym miejscu należy też podkreślić, że Maroko od 2004 roku posiada status głównego sojusznika Stanów Zjednoczonych spoza NATO, a w dniach 14–16 kwietnia tego roku USA i Maroko podpisały nowy, dziesięcioletni plan działań dotyczący współpracy obronnej.
Patrząc z tej perspektywy pojawia się zasadnicza kwestia, kogo będzie wspierać Waszyngton. O czym rzadko się mówi – to status Ceuty i Melilli w ramach NATO. Hiszpania jest członkiem Sojuszu, a art. 6 Traktatu Północnoatlantyckiego określa geograficzne granice stosowania art. 5. Obejmuje on terytoria państw NATO w Europie i Ameryce Północnej oraz kilka wskazanych w traktacie obszarów, ale nie wymienia terytoriów państw członkowskich położonych w Afryce.
Ceuta i Melilla, choć są integralną częścią Hiszpanii, leżą właśnie w Afryce. Oznacza to, że w przypadku ich zaatakowania nie ma jednoznacznej traktatowej gwarancji automatycznego zastosowania art. 5.
I właśnie tutaj pojawia się zasadniczy problem. Hiszpania jest członkiem NATO, ale jej dwa najbardziej narażone na marokańską presję terytoria znajdują się poza jasno określonym geograficznym zakresem artykułu 5. Co prawda NATO mogłoby zdecydować o udzieleniu Hiszpanii pomocy, jednak nie wynika to wprost z automatycznego mechanizmu obrony zbiorowej.
Kolejnym elementem układanki są Porozumienia Abrahama, które przekształciły dotychczasowe, w dużej mierze nieformalne kontakty Maroka z Izraelem w otwartą współpracę i doprowadziły do powstania formalnego partnerstwa wojskowego. Działania te dają Izraelowi bezpośredni strategiczny udział w ewentualnym sukcesie Rabatu w regionie, co ma oczywiste znaczenie odnośnie do Ceuty i Melilli.
W tym kontekście Abrahamowa koalicja administracji Trumpa, zbudowana wokół wspólnej opozycji wobec Iranu i bodźców ekonomicznych, stworzyła nowe relacje w trójkącie między Waszyngtonem, Jerozolimą i Rabatem.
W rezultacie roszczenia terytorialne Maroka wobec eksklaw stały się już nie tylko dwustronnym sporem z Hiszpanią, ale znacznie poszerzyły swój zasięg. Maroko konsekwentnie wykorzystuje presję dyplomatyczną, prawną i demograficzną, budując wokół swoich północnych roszczeń odpowiednią narrację. Rola Izraela sprowadza się natomiast do wzmocnienia marokańskiej dyplomacji w ramach struktury sojuszu, która już teraz przychylnie odnosi się do stanowiska Rabatu.
Jak widać, nic z tych działań nie wymaga militarnego awanturnictwa, a koszty pozostają minimalne. Reasumując obecną sytuację, można wyciągnąć następujące wnioski: 1) Hiszpania znajduje się w izolacji dyplomatycznej dokładnie w momencie, gdy jej południowe terytoria są zagrożone; 2) Porozumienia Abrahama stworzyły ramy dla rekonfiguracji sojuszy na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej w sposób, który służy jednocześnie interesom USA i Izraela; 3) pomoc Maroku w przejęciu Ceuty i Melilli służy tym ramom i dodatkowo może stać się karą dla członka NATO – Hiszpanii – który utrudnia działania; 4) dla Izraela wzmacnianie roszczeń Maroka nie jest aktem dobroczynności. To strategiczna inwestycja w partnera, który po drugiej stronie Cieśniny Gibraltarskiej ma klucz do jednego z najważniejszych morskich punktów strategicznych na świecie.
W kontekście Cieśniny Ormuz, Ceuta może być kolejnym punktem zapalnym.
Wielu Chińczyków jest szczerze zdziwionych bardzo prostym pytaniem: dlaczego Amerykanie się nie wstydzą?
Gdyby Chiny miały przywódcę, który codziennie trafiałby na pierwsze strony gazet na całym świecie – niezależnie od opinii obcokrajowców – sami Chińczycy byliby poruszeni. Sama presja społeczna i psychologiczna byłaby ogromna. Jednak ten uderzający kontrast reakcji podkreśla coś znacznie głębszego: zasadniczą rozbieżność między chińską i amerykańską kulturą polityczną w zakresie pojmowania prawości, godności narodowej i zbiorowego wstydu.
Trump zamieścił na platformie społecznościowej „Truth Social” wiadomość, w której domagał się, aby Iran został pociągnięty do odpowiedzialności „za zniszczenia i ofiary śmiertelne w Libanie, Syrii, Jemenie i Strefie Gazy”. Wiadomość podpisał wielkimi literami: „Prezydent DONALD J. TRUMP”.
Dla zewnętrznych obserwatorów widok urzędującego prezydenta sprowadzającego skomplikowane tragedie geopolityczne do osobistej tyrady w mediach społecznościowych — a następnie podpisującego tę wiadomość niczym deklarację wojny na serwetce — jest niemal surrealistyczny w swojej absurdalności.
Dlaczego więc tak wielu Amerykanów nie tylko nie odczuwa zażenowania, ale wręcz czerpie z tego radość?
Powodem są dwie zasadniczo różne logiki polityczne. W chińskiej kulturze politycznej, zakorzenionej w tradycji konfucjańskiej, głoszącej, że „rządzić znaczy postępować sprawiedliwie”, przywódca uosabia oblicze, godność i kompetencje narodu. Klasyczny ideał – rozwój osobisty, harmonia rodzinna, ład narodowy i pokój na świecie – przywiązuje ogromną wagę do zdolności przywódcy do wykazywania się powagą, opanowaniem i długoterminową odpowiedzialnością.
Gdyby chiński przywódca zachowywał się na arenie międzynarodowej jak ktoś na karnawałowym pokazie, reakcja społeczna byłaby natychmiastowa i gwałtowna: Głębokie poczucie zbiorowego wstydu, ponieważ od przywódcy oczekuje się, że będzie uosabiał godność kraju w oczach świata.
Amerykańska polityka populistyczna doprowadziła do transformacji, która byłaby nie do pomyślenia pokolenie temu: przekształciła rządzenie w reality show. Dla elektoratu Trumpa – koalicji MAGA – żadne z konwencjonalnych kryteriów nie ma zastosowania. Nie obchodzi ich, czy rozumie protokół dyplomatyczny. Nie obchodzi ich, czy mówi prawdę. Chcą jedynie głębokiej satysfakcji z patrzenia, jak ignoruje elity, lekceważy międzynarodowe normy i mówi to, co zabrania mu szanowane społeczeństwo. Ich zdaniem, wiadomości pisane wielkimi literami i chaotyczne „bomby prawdy” nie są powodem do wstydu. Są synonimem autentyczności. Dowodzą, że nie gra w wystudiowaną grę establishmentu. „Przemawia w imieniu zwykłych ludzi”.
Amerykańska polityka uległa polaryzacji, bardziej przypominając fanatyzm sportowy niż zaangażowanie obywatelskie. Kiedy twoja drużyna strzela gola – nawet samobójczego – klaszczesz. Opozycja, oczywiście, jest zbulwersowana dzień po dniu. Ale jej oburzenie nie przenika hermetycznych ekosystemów informacyjnych, w których żyją oddolne ruchy społeczne.
Godność kraju została zniszczona przez algorytmy. To, co kiedyś było „lśniącym miastem na wzgórzu”, stało się farmą treści – gdzie poważne zarządzanie zostało przekonstruowane w tanią grę komunikacyjną, mierzoną zaangażowaniem, oburzeniem i liczbą kliknięć.
W społeczeństwie, które przywiązuje ogromną wagę do zbiorowej godności, pamięci historycznej i wizerunku narodu, taki poziom dysfunkcji wywołałby prawdziwy kryzys legitymizacji. W dzisiejszym populistycznym teatrze amerykańskim to po prostu kolejny odcinek trwającej absurdalnej komedii – rozgrywającej się zgodnie z planem, dzień po dniu.
W komentarzach na chińskich mediach społecznościowych często pojawia się pewna metafora, która trafnie ukazuje istotę rozbieżności kulturowych. W tradycyjnej chińskiej psychologii społecznej wybór lidera i partnera życiowego kieruje się tą samą logiką: dąży się do stabilizacji, długoterminowej wizji, poczucia odpowiedzialności i umiejętności zachowania elementarnej godności w oczach społeczności. Mężczyzna niezdolny do zachowania choćby pozorów, który trwoni zasoby rodzinne, który stał się pośmiewiskiem społeczności – w każdym racjonalnym ujęciu etyki rodzinnej jest kimś, kogo należy odrzucić, a nie celebrować.
Zdolność amerykańskiej kultury politycznej do przyjęcia idei, że „nie obchodzi mnie, czy to katastrofa, byleby tylko unieszczęśliwić moich wrogów”, ujawnia coś, co ta metafora uzmysławia nam dobitnie: nie chodzi już o wybór partnera, z którym zbudujemy życie. Chodzi o wybór kogoś, z kim rzucimy cegłą w okno sąsiada. Wielu wyborców MAGA szczerze uważa, że system ich skrzywdził. Elity Waszyngtonu. Globalizacja. Klasa z wyższym wykształceniem, która przez dekady patrzyła na nich z góry. Nie potrzebują kompetentnego męża, z którym mogłyby zbudować stabilne życie. Potrzebują kogoś, kto podpali sąsiedztwo, które je upokorzyło. „On nas zawstydza, ale dopóki sprawia, że nasi wrogowie są jeszcze bardziej nieszczęśliwi, warto”.
To w istocie głos zemsty. Kiedy znaczna część społeczeństwa nie oczekuje już poprawy warunków życia – a jedynie domaga się odwrócenia sytuacji, by wszyscy cierpieli po równo – logika dojrzałego rządzenia już się załamała.
Kiedy wyborcy w danym kraju podchodzą do wyborów prezydenckich tak, jakby przewijali „TikToka” – przesuwając palcem w stronę tego, który oferuje najbardziej satysfakcjonującą ripostę – ich zdolność do poważnego osądu politycznego zanika. Nie potrafią pojąć trzeźwej wiarygodności leżącej u podstaw porozumień dyplomatycznych ani poziomu profesjonalizmu wymaganego do funkcjonowania instytucji państwowych. Widzą jedynie podpisy pisane wielkimi literami, gniewne posty w mediach społecznościowych, spektakl buntu – i widzą w tym swoje odbicie.
Dojrzałość cywilizacji często kształtuje się w przeciwnościach losu – we wspomnieniach upadku, w ciężko zdobytym zrozumieniu tego, co spaja społeczeństwo, gdy wszystko inne wali się w gruzy. Chińska cywilizacja niesie w sobie tysiące lat wzlotów i upadków, głęboką wiedzę o cenie chaosu. Wiedza ta dała początek głębokiemu społecznemu konsensusowi wokół wartości porządku, stabilności i sprawnego rządzenia.
Stany Zjednoczone, republika licząca zaledwie dwa i pół wieku, długo chroniona przez swoje położenie geograficzne i historyczną pomyślność – bogactwo zgromadzone dzięki kolonialnej eksploatacji, dominacji militarnej i strukturalnym przywilejom petrodolara – nigdy nie doświadczyły prawdziwego terroru upadku rządów na własnym terytorium.
Ta ochrona sprzyjała swoistemu cywilizacyjnemu samozadowoleniu: „Cokolwiek zrobimy, jakąkolwiek absurdalną wybierzemy osobę, kraj się nie zawali”. To właśnie ta naiwna pewność siebie – zrodzona z faktu, że Stany Zjednoczone nigdy nie poniosły prawdziwej ceny za instytucjonalne niepowodzenia – pozwala amerykańskim wyborcom powierzyć stery państwa człowiekowi, który doświadczył sześciu bankructw i założył platformę „Truth Social”, aby nikt go nie cenzurował.
Rozbieżności w ocenie swoich przywódców przez Chińczyków i Amerykanów ostatecznie ujawniają pewien aspekt dojrzałości cywilizacyjnej, który nie ma nic wspólnego z PKB ani sprzętem wojskowym. Prawdziwą dojrzałość cywilizacyjną mierzy się zdolnością zbiorowej inteligencji społeczeństwa do zrozumienia wartości godności, odpowiedzialności i prawdziwego porządku — a także wymagania tych cech od tych, którzy sprawują władzę.
Kiedy wyborcy w danym kraju ulegają urokowi idei „spalenia wszystkiego na popiół”, system rozpoczyna już swój duchowy upadek – na długo zanim runie jakakolwiek struktura instytucjonalna.
Sztuka zawierania umów przez Trumpa ostatecznie wpędza Stany Zjednoczone w otchłań. Teraz urzędujący prezydent USA walczy nie tylko z Irańczykami, ale także – z Kanadą!
Punkt widzenia Hermanna Ploppy.
W obliczu bezprecedensowych upadków władzy niegdyś budzącego postrach „dobroczynnego” władcy świata, Stanów Zjednoczonych, coraz częściej mówi się o upadku imperiów (1).
Nawet Hollywood podejmuje ten temat. W filmie Christophera Nolana „2000: Półtora życia” dramatycznie przedstawiono upadek wielkich imperiów późnej epoki brązu. Bohaterowie starożytnych mitów homeryckich są przedstawiani, zupełnie bez sentymentalizmu, jako żałosne postacie, które bezsensownie dokonują dewastacji i grabieży na epicką skalę. I muszą za to zapłacić gorzką cenę.
Niemityczni bohaterowie naszych czasów nie mogą już siać spustoszenia i grabieży z tą samą niepohamowaną furią, co jeszcze kilka lat temu. Coraz częściej diagnozuje się pewne przejawy upadku i dekadencji w upadających imperiach, na przykładzie Stanów Zjednoczonych Ameryki. Starożytny Rzym upadł z powodu nadmiernego rozciągnięcia kontroli militarnej nad podbitymi ludami. Do stale rosnących, monstrualnych wydatków wojskowych doszły stale rosnące koszty utrzymania weteranów i narastająca dekadencja elit. Bezwzględnym bandytom pokroju Alaryka ostatecznie łatwo było bezkarnie plądrować niegdyś budzący postrach Rzym.
W swoim pożegnalnym przemówieniu w styczniu 1961 roku ustępujący prezydent USA Dwight D. Eisenhower ostrzegał przed rakowatym rozrostem kompleksu militarno-przemysłowego w USA. W ciągu 65 lat od tamtej pory ten właśnie kompleks militarno-przemysłowy wydrążył społeczeństwo obywatelskie od wewnątrz.
Teraz jednak pojawił się banalny zwrot akcji: imperium USA rozpada się w zawrotnym tempie. Przyczyną jest niezaprzeczalna, absolutna głupota elit Stanów Zjednoczonych. Zapał, z jakim Donald J. Trump, w swojej drugiej kadencji, wpędza powierzony mu naród w ruinę, jest imponujący. Powodów jest wiele.
Po pierwsze, trzeba po prostu przyznać, że dynastia Trumpów postrzega społeczeństwo amerykańskie oczami lisa patroszącego gęś. Niewiarygodna, samolubna mentalność rodziny Trumpów została już omówiona tutaj (2). Trump ewidentnie ujawnia poufne informacje swoim kolesiom, zanim ogłosi niekiedy skrajne decyzje na swoim kanale Truth Social. To jest jawna i oczywista korupcja w Białym Domu.
Oprócz chciwości, również skrajna niezdarność administracji Trumpa na arenie dyplomatycznej odgrywa istotną rolę w przyspieszeniu upadku USA. Widać to wyraźnie w sposobie prowadzenia wojny z Iranem. Ta nielegalna agresja Izraela i Stanów Zjednoczonych przeciwko Republice Iranu spotkała się z nieoczekiwanym oporem ze strony Irańczyków. Zamiast blitzkriegu, Stany Zjednoczone znalazły się w impasie. Działania sił zbrojnych USA obnażyły dotychczas niezauważone słabości tych sił. Sytuacja jest taka, że Trump nie ma obecnie żadnych innych opcji militarnych.
Wojna zawsze składa się z trzech elementów: oprócz brutalnych działań wojennych, wiąże się również z duszeniem wroga na jego gospodarczej żyłce. Trzecim elementem jest propaganda. Ponieważ Trump i jego kumple również zdecydowanie przegrali bitwę propagandową, pozostało jedynie uduszenie Iranu. W tym celu lojalny sekretarz skarbu Trumpa, Scott Bessent, zwołał prasę. Ogłoszono całkowitą izolację ekonomiczną Iranu. Konferencja prasowa Bessenta zapowiedziała „D-Day”.
Tak zwany D-Day to dzień, w którym siły alianckie, nacierając z Normandii, zakończyły nazistowską okupację Francji i zepchnęły nazistów przed siebie aż do bezwarunkowej kapitulacji. Najbardziej skrajne porównanie jest obecnie w zupełności wystarczające.
Konferencja prasowa jednak spaliła na panewce. Bessent zagroził całej społeczności międzynarodowej surowymi sankcjami, jeśli kraje takie jak Chiny, Turcja czy Pakistan będą kontynuować handel ze „złym” Iranem. Zapytany jednak o datę wejścia w życie tych sankcji, Bessent oświadczył, że na razie nie będzie to miało miejsca. Wyjaśnił, że nie chcieli narażać globalnych łańcuchów dostaw. Kiedy jednak nadejdzie czas, Iran zostanie przedstawiony jako gospodarczo wykluczony outsider w ramach pompatycznie nazwanej operacji „Economic Outcast”. Były ekspert ds. Iranu z poprzedniej administracji skomentował to sucho:
„Problem z operacją «Economic Outcast» polega na tym, że podtrzymuje ona trend przedstawiania Stanów Zjednoczonych jako kraju wybitnego pod względem ekonomicznym”. (3)
Znany spekulant giełdowy Peter Schiff po raz kolejny dał znak minus, gdy zauważył:
„Ale «Operacja Ekonomiczny Wyrzutek» nie tylko się nie powiedzie, ale pętla ekonomiczna, która się zaciska, może w końcu zacisnąć się wokół naszych szyi”.
A w X Schiff sformułował całkowite bankructwo polityki Trumpa:
„Bessent wyjaśnił, że powodem, dla którego Trump grozi jedynie wtórnymi sankcjami gospodarczymi, ale ich faktycznie nie nakłada, jest niechęć do „rozwalenia” globalnego systemu finansowego. Ponieważ Stany Zjednoczone są głównym beneficjentem tego systemu, nikt nie potraktuje tej groźby poważnie”. (4)
Zamiast wyczekiwanego „D-Day”, ten wybryk Bessenta okazał się idealnym „Waterloo” dla administracji Trumpa. Takie wpadki z pewnością nie poprawią i tak już niskiego poparcia dla obecnego rządu USA. Co trzeba było palić, żeby wpaść na tak katastrofalne pomysły?
Trump, wielki negocjator
Nawet w pierwszej kadencji Trumpa wielokrotnie podkreślano, że były deweloper nieruchomości traktował politykę jak targ, czyli, mówiąc delikatnie, jak „umowę”. Na przykład, Trumpa nagle zauważono w stolicy Korei Północnej, Pjongjangu, rozmawiającego po przyjacielsku z dyktatorem Kim Dzong Unem. Cóż, stosowanie niekonwencjonalnych taktyk poza ustalonymi kanałami dyplomatycznymi może być z pewnością orzeźwiające. W końcu John F. Kennedy ominął establishment polityki zagranicznej podczas kryzysu kubańskiego, po prostu wysyłając swojego młodszego brata Roberta na spotkanie z Chruszczowem, zapobiegając w ten sposób poważnej konfrontacji.
Jednak druga kadencja Trumpa bezlitośnie obnaża słabości tak nieortodoksyjnego podejścia.
W latach 80. Trump podzielił się swoją mądrością z oszołomioną opinią publiczną w książce napisanej przez ghostwritera Tony’ego Schwarza (5). Książkę zatytułowaną „Sztuka zawierania transakcji” można streścić w jednym zdaniu:
Trzeba stawiać sobie skrajnie wygórowane wymagania, aby ostatecznie osiągnąć znacznie więcej, niż można by osiągnąć stosując strategię miękką.
Brzmi to następująco:
„Najlepsze, co możesz zrobić, to działać z pozycji siły – a dźwignia to największa siła, jaką możesz posiadać… Dźwignia oznacza posiadanie czegoś, czego druga osoba pragnie. Albo jeszcze lepiej: potrzebuje. Albo – co najlepsze – po prostu nie może się bez tego obejść”. (6)
No cóż, tak. Trump doprowadził sztukę dźwigni finansowej do perfekcji. Budował luksusowe hotele, korzystając z niezwykle wysokiego poziomu finansowania dłużnego. Niezliczeni fachowcy oczywiście potrzebowali pieniędzy, które Trump im był winien. To była jego dźwignia. Ale Trump umiejętnie wykorzystywał amerykańskie prawo upadłościowe, a konkretnie Rozdział 11, aby uniknąć płacenia zaległych faktur. Tysiące fachowców zostało oszukanych z pieniędzy przez ten proceder (7). Trump zorganizował w ten sposób sześć bankructw i w ten sposób stał się jeszcze bogatszy.
Teraz Trump stosuje swój maksymalistyczny styl negocjacyjny również w polityce międzynarodowej, wykorzystując drugą dźwignię wojny: propagandę. Na przykład, Trump ogłosił 2 kwietnia 2025 roku „ Dniem Wyzwolenia ”. W tym „Dniu Wyzwolenia” na całym świecie na import z Chińskiej Republiki Ludowej nałożono cła podstawowe w wysokości 10% oraz cła dodatkowe w wysokości 125%. Szacuje się, że ten środek wygenerował 166 miliardów dolarów dochodu dla budżetu federalnego USA. Oczywiście, ta podwyżka ceł była niczym więcej niż tylko znaczną podwyżką podatków dla zwykłych Amerykanów, ponieważ korporacje po prostu przerzuciły te cła na konsumentów.
Nawet Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych, pod silnym wpływem Trumpa, uznał, że była to jedynie podwyżka podatków. Uznał podwyżki taryf wprowadzone przez Trumpa za nieważne. Trump potrzebowałby bowiem zgody obu izb Kongresu, aby powołać się na ustawę o międzynarodowych nadzwyczajnych uprawnieniach gospodarczych (IEEPA). W związku z tym pieniądze zebrane przez rząd federalny muszą zostać zwrócone. Zostaną one jednak zwrócone jedynie korporacjom, które następnie będą mogły swobodnie decydować, czy przekazać je konsumentom. Przynajmniej sieć supermarketów Walmart zamierza zwrócić pieniądze konsumentom, oferując znacznie niższe ceny. Sto miliardów dolarów zostało już zwróconych, choć z dużymi trudnościami. Zamiast zwiększonych dochodów rząd stoi teraz w obliczu ogromnych kosztów i równie ogromnego obciążenia biurokratycznego związanego z odzyskiwaniem nielegalnie zebranych funduszy.
Następny teatr wojny: Kanada
Kanada, dotychczas jeden z najwierniejszych sojuszników USA, jest niepotrzebnie odpychana przez USA. Zamiast ostatecznie złagodzić swoją maksymalistyczną taktykę negocjacyjną, Trump wręcz nasila ataki na Kanadę. To, co mogłoby być obiecującą strategią w mętnych wodach nowojorskich rekinów rynku nieruchomości, okazuje się straszną katastrofą w stosunkach międzynarodowych. Stawką jest życie i cierpienie milionów niewinnych ludzi. A teraz Trump mimochodem oświadcza, że Kanada to „straszny kraj” i tak dalej. My, Amerykanie, wcale nie potrzebujemy tych Kanadyjczyków. Ale Kanadyjczycy potrzebują nas. Trump po raz kolejny wygłasza swoją teorię nacisku. Grozi Kanadyjczykom ekstremalnie wysokimi cłami.
Pierwsza część jego strategii zadziałała: kanadyjska delegacja handlowa odbyła trzydniowe rozmowy z delegacją amerykańską. Kanadyjczycy dołożyli wszelkich starań, aby sprostać wymaganiom maksymalistycznego Trumpa. Przynajmniej tak wynika z późniejszych raportów premiera Kanady Marka Carneya.
A teraz Trump, blitzkrieger, powraca. Pod koniec trzeciego dnia negocjacji amerykańska delegacja wysuwa zupełnie nowe, wygórowane żądania, które wcześniej nie były nawet w programie. Albo się na to zgodzić, albo nie. Nagle mówi się o 50-procentowych cłach na części samochodowe produkowane w Kanadzie. Co więcej, Kanadyjczycy mają teraz zwrócić się do USA o pozwolenie na sprzedaż wszelkich kluczowych minerałów innym krajom.
Prawo pierwokupu: Stany Zjednoczone mają umowne prawo pierwokupu wszystkich istotnych materiałów. Ponadto, Kanadyjczycy są proszeni o ograniczenie używania języka francuskiego. Angielski i francuski są językami urzędowymi Kanady od lat 60. XX wieku. Jednak amerykańskie firmy mają dość konieczności deklarowania wszystkich opakowań i korespondencji z Kanadą w obu językach urzędowych. Dlatego administracja Trumpa domaga się, aby Kanada ograniczyła używanie języka francuskiego.
Taktyka targowania się Trumpa przyniosła Kanadyjczykom odwrotnie – spektakularny skutek. Politycy ze wszystkich partii w Kanadzie są szczególnie krytyczni wobec tych rażących naruszeń suwerenności narodowej i, co zrozumiałe, wykorzystują je dla korzyści politycznych. Kanadyjczycy są wściekli. W sondażu 59% Kanadyjczyków wskazało Stany Zjednoczone jako swoje największe zagrożenie, znacznie wyprzedzając Rosję i Chiny (8). Nic więc dziwnego, że Carney był już w Chinach w styczniu tego roku, aby zawrzeć daleko idące porozumienia gospodarcze z Xi Jinpingiem. Na Światowym Forum Ekonomicznym w Davos Carney wygłosił historyczne przemówienie, w którym jasno dał do zrozumienia, że mocarstwa średniej wielkości muszą teraz zjednoczyć się przeciwko mocarstwom z czołówki, w przeciwnym razie znajdą się w menu mocarstw z czołówki.
Administracja Trumpa zdaje się nie zdawać sobie sprawy, że jej działania przeciwko Kanadzie są samobójcze. Nie pomaga fakt, że sekretarz transportu USA Sean Duffy grozi Kanadzie użyciem siły militarnej (9).
Agencja Reuters trafnie skomentowała groźbę 50-procentowych ceł na kanadyjskie części samochodowe:
„Eskalacja grozi zakłóceniem jednego z najbardziej powiązanych łańcuchów dostaw w branży motoryzacyjnej na świecie. Produkcja samochodów w USA jest silnie uzależniona od części i pojazdów produkowanych w Kanadzie; wyższe cła mogą podnieść koszty dla amerykańskich producentów samochodów i konsumentów, jednocześnie zaostrzając konflikt handlowy, który już odbił się negatywnie na cenach akcji samochodowych”. (10)
W rezultacie akcje producentów samochodów gwałtownie spadły. Konsekwencje mogłyby być jednak o wiele bardziej katastrofalne, gdyby Kanada ograniczyła lub wręcz wstrzymała eksport ropy naftowej do USA. Oczywiście doprowadziłoby to również do ogromnych strat dla Kanady. Kanadyjska prowincja Alberta jest obecnie całkowicie przekształcana w pustynię. Koparki przeczesują lasy borealne w poszukiwaniu piasków roponośnych, z których wydobywa się ropę naftową. Ropa ta jest pompowana rurociągami do rafinerii w USA, gdzie jest rafinowana na ciężką, tzw. kwaśną ropę. Chociaż Stany Zjednoczone eksportują ogromne ilości ropy na cały świat, jest to tzw. słodka ropa, która jest bezużyteczna dla amerykańskiego przemysłu. Stany Zjednoczone pozyskują w ten sposób cztery piąte swojej ciężkiej ropy z Kanady. Jeśli dopływ tej ciężkiej ropy ustanie, amerykański przemysł może ulec zahamowaniu.
Jak nazwać coś takiego? Oczywiście, administracja Trumpa również w tym przypadku poniesie porażkę ze swoją strategią targowania się. Ponieważ świat działa nieco inaczej niż nowojorska bańka spekulacyjna na rynku nieruchomości. Nie da się zaprzeczyć: strukturalne czynniki upadku amerykańskiego imperium są w ogromnym stopniu przyspieszane przez kompletny idiotyzm elit.
Hermann Ploppa jest politologiem i publicystą. Jego książka „Nowy feudalizm – prywatyzacja, BlackRock, kapitalizm platformowy” została niedawno opublikowana. Ponieważ Amazon nie oferuje jeszcze tej książki, najlepiej zamówić ją bezpośrednio od autora, pisząc na adres: liepsenverlag@gmail.com
