Te_Deum laudamus
Cień żłóbka jest krzyżem – biskup Strickland
Wciąż trwa Boże Narodzenie. Kościół kładzie na to nacisk. Rozciąga święta na kilka dni, ponieważ tajemnica jest zbyt wielka, aby można ją było ogarnąć za jednym razem. Radość jest prawdziwa. Niebo się otworzyło. Bóg przyszedł między nas. Słowo stało się ciałem i nic nie może zniweczyć tej radości. Światło świeci i nie jest przytłoczone. Ale ta radość nie jest krucha ani naiwna. Jest wystarczająco silna, aby patrzeć prosto w prawdę.
Dlatego Kościół nie prosi nas, abyśmy zostawili Boże Narodzenie za sobą, kiedy stawia przed nami tych świadków. Prosi nas, abyśmy głębiej zrozumieli Boże Narodzenie. Dziecko w żłobie nie przyszło, aby uczynić świat wygodnym. Przyszło, aby go zbawić. A zbawienie ma swoją cenę.
A pokusa była zawsze taka sama. Kiedy koszt bycia uczniem staje się jasny, kiedy krzyż pojawia się w zasięgu wzroku, instynktownie chce się go złagodzić. Sprawić, by przesłanie było bardziej pocieszające. Uczynić wiarę łatwiejszą do noszenia, przekształcając ją tak, aby nie wywierała zbytniego nacisku na świat. Ta pokusa nie jest nowa, ale jest bardzo obecna.
Widzimy to za każdym razem, gdy Kościół zaczyna mówić bardziej o pocieszeniu niż o nawróceniu, bardziej o synodalności niż o prawdzie, bardziej o towarzyszeniu niż o wierności. Widzimy to, gdy krawędzie Ewangelii są zaokrąglane, aby nikt nie był nią poruszony, nikt nie czuł się wyzwany, nikt nie odczuwał ciężaru Krzyża. Widzimy to, gdy to, co kiedyś było przyjmowane z czcią, jest traktowane jako przeszkoda, gdy to, co kiedyś było przekazywane, jest opisywane jako sztywne, a Kościół zaczyna zapożyczać język i priorytety świata, zamiast oferować światu coś innego.
Ale Chrystus nie przyszedł, aby uczynić świat wygodnym. Kościół nigdy nie miał na celu odzwierciedlania świata tak dokładnie, aby krzyż zniknął z pola widzenia. Kiedy żłóbek zostaje oddzielony od krzyża, wszystko staje się zniekształcone. A radość – prawdziwa radość – zostaje zastąpiona poczuciem bezpieczeństwa. Ale poczucie bezpieczeństwa nie może nas zbawić. Tylko Chrystus może.
Dlatego Kościół stawia przed nami św. Szczepana, gdy wciąż rozbrzmiewają kolędy. Dlatego przypomina nam o długiej wierności św. Jana Apostoła i cichym świadectwie Świętych Męczenników. Nie są to przerwy. Są to napomnienia udzielane z miłością. Mówią nam, co się dzieje, gdy Chrystus jest naprawdę przyjmowany, i co się dzieje, gdy się Mu opiera.
Radość Bożego Narodzenia nie polega na byciu akceptowanym przez świat. Polega ona na przynależności do Chrystusa. A przynależność do Chrystusa zawsze wymagała odwagi.
Cień żłóbka jest krzyżem. I ten cień pada nadal na Kościół. Dlatego Kościół nie pozwala nam zbyt długo pozostawać w uczuciach, nawet jeśli radość Bożego Narodzenia nadal przenika jego modlitwę. Chce, abyśmy zrozumieli, jakiego rodzaju jest to radość. Nie jest to radość zachowanej pociechy, ale radość przyjętej prawdy.
Święty Szczepan jest pierwszym, który staje w tym cieniu – i w dniu jego święta Kościół stawia go przed nami, gdy radość Bożego Narodzenia jest jeszcze świeża. Nie szuka śmierci. Jest pełen łaski, pełen Ducha Świętego i przemawia, ponieważ Chrystus się narodził, ponieważ Słowo stało się ciałem i nie można go uciszyć. A kiedy nadchodzi cena, Szczepan nie cofa się. Nie przekształca prawdy, aby przetrwać. Wybacza; powierza się Chrystusowi i umiera z imieniem Jezusa na ustach. Krzyż go dosięgnął – nie jako niespodzianka, ale jako dopełnienie tego, co rozpoczęło się w Boże Narodzenie.
Następnie jest św. Jan, umiłowany uczeń, którego Kościół przedstawia nam w dniu jego święta. Oszczędzono mu miecza, ale nie ceny prawdy. Chrystus powierzył mu opiekę nad swoją Matką, a on poniósł jej ból, jakby był jego własnym. On również żyje w cieniu krzyża, choć jego droga jest inna. Pozostaje. Czuwają. Cierpi długą posłuszeństwo wierności. Niesie radość Wcielenia przez lata, podczas gdy świat idzie naprzód, a Kościół się męczy. Jego męczeństwo jest cichsze, ale nie mniej realne. Przypomina nam, że krzyż nie zawsze spada w jednej chwili. Czasami pozostaje na barkach przez całe życie.
A potem są Święci Niewinni. Nie wybierają krzyża, ale są uwięzieni w cieniu, ponieważ przyszedł Chrystus. Władza zawsze drży w obliczu prawdy, a kiedy drży, najpierw uderza w najmniejszych. Ich życie mówi nam coś, co skłania do refleksji, a jednocześnie jest pocieszające: że przyjście Chrystusa obnaża okrucieństwo świata, ale także, że żadne cierpienie nie wymyka się z zasięgu Bożego miłosierdzia. Również tutaj cień krzyża nie jest porzuceniem: jest to miejsce, w którym Bóg zbiera to, co świat niszczy. Podsumowując, te dni uczą nas, jak przeżywać Boże Narodzenie poważnie i autentycznie. Mówią nam, że radość i poświęcenie nie są przeciwieństwami. Są dla siebie stworzone. Pasterze radowali się, ale powrócili do zwykłego życia, uświęconego spotkaniem. Trzej Królowie radowali się, ale nie zostali. Wrócili do domu inną drogą: zmienieni, uważni i nie zgadzający się już z władzami, którym kiedyś służyli. Tak samo jest z nami.
Uklęknięcie przed żłóbkiem nie jest końcem uczniowstwa. Jest początkiem. Oddanie czci Dzieciątku oznacza przyjęcie Krzyża, który On niesie. Świętowanie Bożego Narodzenia oznacza pozwolenie, abyśmy zostali wysłani – do naszych rodzin, miejsc pracy, parafii, do kultury, która nie zawsze przyjmuje prawdę.
Kościół jest bardziej autentyczny, gdy o tym pamięta. Gdy odrzuca wymianę wierności na wygodę. Gdy pozwala, aby cień krzyża pozostał widoczny, nawet w dni świąteczne. Ponieważ gdy zaprzecza się temu cieniowi, żłóbek staje się dekoracją zamiast objawieniem, a radość staje się powierzchowna zamiast zbawcza.
Cień żłóbka jest krzyżem. Zawsze nim był. I nie jest to strata. Jest to obietnica, że Dziecię, które wielbimy, jest Zbawicielem, który odkupuje, Królem, który panuje, i Panem, który idzie ze swoim ludem, nawet gdy wierność kosztuje wszystko.
A Kościół w tych dniach jeszcze bardziej poszerza nasze spojrzenie, ponieważ wie, że potrzebujemy więcej niż jednego rodzaju świadectwa. Daje nam nie tylko męczenników i apostołów, ale także rodzinę – Świętą Rodzinę – która żyje cicho w tym samym cieniu. Święta Rodzina przypomina nam, że krzyż jest synonimem zaufania i wytrwałości – i to również należy do Bożego Narodzenia.
Następnie Kościół przedstawia nam św. Tomasza Becketa, który nie chciał zamienić prawdy na pokój z władzą. Jego męczeństwo jest ostrzeżeniem i świadectwem. Nie szukał konfliktu, ale nie chciał poddać Kościoła wymaganiom państwa. Przypomina nam, że krzyż spada szczególnie ciężko na tych, którym powierzono przewodnictwo, i że wierność czasami kosztuje reputację, pozycję, a nawet samo życie.
Wszystko to nadal należy do Bożego Narodzenia. Dlatego Kościół rozciąga Boże Narodzenie na kilka dni, zamiast skupiać je w jednej chwili. Wie, że tajemnica musi być przeżywana, a nie tylko podziwiana. Radość jest prawdziwa – głębsza niż uczucie, silniejsza niż strach – ale jest to radość, która wie, dokąd zmierza.
Cieniem nad żłóbkiem jest krzyż. A pełne przeżywanie Bożego Narodzenia nie oznacza ucieczki od tego cienia, ale chodzenie w nim, ufając, że Dziecię, które się w nim narodziło, jest tym samym Panem, który zbawia, wspiera i pozostaje ze swoim ludem.
I tak, podczas gdy Kościół nadal śpiewa z radością bożonarodzeniową – podczas gdy Gloria właśnie zniknęła z naszych ust – cień krzyża już rozciąga się na słomie żłóbka. Nie jest to przerwanie Bożego Narodzenia. Jest to jego sens.
Dziecię leżące w ramionach Maryi nie przyszło, aby uczynić świat bardziej komfortowym. Nie przyszło, aby ukoić sumienia, pozostawiając serca niezmienione. Przyszło, aby zbawić – a zbawienie zawsze ma swoją cenę.
Dlatego właśnie w oktawie Bożego Narodzenia Kościół proponuje nam męczenników.
Pamiętajmy o świętym Szczepanie, którego krew spadła jak ziarno na ziemię, a u jego stóp stał młody człowiek imieniem Saul, trzymający w rękach płaszcze tych, którzy go ukamienowali. Pierwszy męczennik Kościoła wygłosił ostatnie kazanie, nie słowami, ale swoją śmiercią. A Bóg przyjął tę krew jako modlitwę.
Ponieważ człowiek, który zgodził się na śmierć Szczepana, pewnego dnia stał się Pawłem, apostołem narodów, co dowodzi, że żadne cierpienie ofiarowane z miłości nigdy nie jest zmarnowane, a żadne świadectwo złożone Chrystusowi nie pozostaje niezauważone przez Boga.
Cień krzyża rozciągał się nie tylko nad Szczepanem, ale także nad Saulu, zapowiadając już przyszłe nawrócenie, które wstrząsnęło światem.
Pismo Święte mówi nam, że ostatnie słowa Szczepana nie były słowami oskarżenia, ale miłosierdzia: „Uklęknął i zawołał donośnym głosem: Panie, nie poczytaj im tego grzechu…” (Dz 7, 59).
Ta modlitwa nie zniknęła w powietrzu. Upadła jak ziarno. Zagnieździło się – tajemniczo, cicho – w duszy Saula. A w czasie wyznaczonym przez Boga to ziarno pomogło spulchniać najtwardszy grunt. Kiedy świat widzi tylko stratę, Bóg już przygotowuje nawrócenie. Kiedy świat widzi tylko krzyż, Bóg już przygotowuje zmartwychwstanie. I ta prawda jest już obecna w żłobie.
Dziecko owinięte w pieluszki jest już owinięte cieniem krzyża. Słoma, która je teraz otacza, pewnego dnia ustąpi miejsca drewnu, które je przebije. A jednak z tego cierpienia wyniknie zbawienie, miłosierdzie i nawrócenie serc, o których nigdy nie sądziliśmy, że mogą się zmienić.
Dlatego Boże Narodzenie nie jest kruche: jest bez strachu! Ponieważ Wcielenie nie cofa się przed ciemnością. Wchodzi w nią.
Nie prosimy więc o wiarę, która nic nas nie kosztuje. Prosimy o wiarę, która może zmienić świat, zaczynając od naszych serc.
Abyśmy mogli uklęknąć przed żłóbkiem, wiedząc, do czego to prowadzi. Abyśmy mogli stanąć przed krzyżem, ufając temu, co Bóg może jeszcze z niego wynieść. I abyśmy nigdy nie zapomnieli, że nawet teraz – a zwłaszcza teraz – Bóg działa w sposób, którego jeszcze nie widzimy.
Cień na żłóbku nie jest końcem historii. To jej początek!
Niech Bóg Wszechmogący was błogosławi,
Ojciec, Syn i Duch Święty.
Amen.
Biskup Joseph E. Strickland
Biskup emerytowany
L’ombra della mangiatoia è una croce
/ oprac. PR
