Radosław Sikorski, minister spraw zagranicznych III RP, należy do grona najbardziej zagorzałych europejskich podżegaczy wojennych nastawionych antyrosyjsko – wspierany przez swoją żonęAnne Applebaum, która publikuje teksty głównie w USA, na łamach ‚The Atlantic’.Przed wysuwanymi przez nich propozycjami politycznymi i militarnymi można jedynie ostrzegać!
W 1962 roku w USA ukazała się książka amerykańskiego analityka ds. bezpieczeństwa Hermana Kahna pt.„Thinking about the Unthinkable” („Myśleć o tym, co nie do pomyślenia”). W cieniu nadciągającego kryzysu kubańskiego i w okresie apogeum zimnej wojny pozycja ta niemal natychmiast stała się bestsellerem, gdyż zawierała rozważania autora na temat dotąd niewyobrażalny i moralnie nieakceptowalny: w jakich okolicznościach i na jakich warunkach mocarstwa atomowe mogą zostać wciągnięte w konflikt nuklearny oraz jakie błędy polityczne i strategiczne w polityce mocarstwowej mogą doprowadzić do wojny o katastrofalnych skutkach. Książkę niemal natychmiast przetłumaczono na wiele języków.
Od czasu publikacji tej książki minęło ponad sześćdziesiąt lat, a w myśleniu politycznym i strategicznym wiele się zmieniło. Mimo to pewne przemyślenia Kahna (które szczegółowo opisał jako kluczowy etap ‚drabiny eskalacji’) pozostają aktualne: jak zareagowałoby mocarstwo atomowe, gdyby przeciwnik dysponujący bronią jądrową zepchnął je do sytuacji, w której czułoby się poważnie ograniczone w podejmowaniu decyzji dotyczących własnej przyszłości? Do sytuacji, w której miałoby poczucie, że jego egzystencja jest poważnie zagrożona? Czy w takim przypadku nie sięgnęłoby po broń jądrową?
Wrzesień 2026 roku. W Kijowie odbywa się konferencja poświęcona bezpieczeństwu pod nazwą „Yalta European Strategy”, zorganizowana przez ukraińskiego miliardera Wiktora Pinczuka. Głównym mówcą był Radosław Sikorski. Podobnie jak w przeszłości, wygłosił on niezwykle wojownicze i agresywne przemówienie. Oświadczył między innymi, że „gdyby Rosja zdecydowała się nas zaatakować, pokonalibyśmy ją bardzo szybko”; chwalił się, że „mamy nad Rosją ogromną przewagę w siłach powietrznych, nawet nie licząc sił amerykańskich”; groził, że „skoro Ukraina w ciągu sześciu miesięcy wyeliminowała z użytku połowę rosyjskich rafinerii, my wyeliminowalibyśmy drugą połowę w sześć tygodni”; wzywał też do działań polegających na „bombardowaniu rosyjskich zasobów, dzięki czemu wojna sama wygaśnie”. Sikorski nie omieszkał oczywiście wtrącić drwiącej uwagi, stwierdzając, że „pierwotne ambicje Putina, by odwrócić skutki rozpadu Związku Radzieckiego i… stworzyć swego rodzaju Jałtę numer dwa… okazują się niemożliwe do zrealizowania”.
Sikorski nie jest osobą prywatną. Nie jest on zwykłym mówcą, który utrzymuje się z podróżowania na dobrze płatne konferencje, gdzie otrzymywałby tym wyższe honoraria, im bardziej skandaliczne byłyby głoszone przez niego poglądy. Sikorski jest ministrem spraw zagranicznych państwa, które jest znaczącym członkiem NATO w Europie. Powtarzające się wypowiedzi, w których Sikorski podjudza Sojusz Północnoatlantycki przeciwko Rosji, są zatem niezrozumiałe i nieodpowiedzialne w ustach człowieka, którego zadaniem i misją powinno być poszukiwanie rozwiązań dyplomatycznych i pojednawczych.
I w tym miejscu wracam do punktu wyjścia mojego dzisiejszego tekstu oraz rozważań Hermana Kahna. Czy Sikorski naprawdę wierzy, że groźby wojny z Rosją i „zaganianie tego kraju w kozi róg” nie mogą doprowadzić do fatalnej w skutkach eskalacji? Czy nie obawiamy się, że mocarstwo atomowe – upokarzane przez nieustannie eskalujące ‚pomysły’ i groźby wszystkich tych Sikorskich, Merzów, Macronów i Starmerów (których liczba na Zachodzie zatrważająco rośnie) – mogłoby zdecydować się na użycie tak niszczycielskiej broni? Kahn odpowiada na to jednoznacznie: użyłoby jej.
Stworzenie swego rodzaju „Jałty numer dwa” jest dziś niemożliwe. Choćby dlatego, że mocarstwa, które pod koniec II wojny światowej zebrały się w Jałcie, albo już nie istnieją (ZSRR), albo znacząco straciły na międzynarodowym znaczeniu (Wielka Brytania), albo z trudem radzą sobie z własnym osłabieniem (USA) w obliczu rosnącej roli innych potęg. Przede wszystkim jednak dlatego, że dynamika geopolityczna przenosi się dziś w inne rejony świata. Straszenie przez Sikorskiego powrotem do układu jałtańskiego jest zatem całkowicie oderwane od rzeczywistości.
Bombastyczne wypowiedzi ministra spraw zagranicznych i groźby wojny, która miałaby zniszczyć Rosję, mogą wprawdzie zadowalać obecne władze Ukrainy (choć z pewnością nie zwykłych Ukraińców, którzy jako pierwsi ucierpieliby na takiej eskalacji napięcia) czy odpowiadać niektórym politykom w krajach bałtyckich – a może nawet niemieckiemu kanclerzowi Merzowi, dla którego polityka kreowania zewnętrznego wroga jest ostatnią szansą na ukrycie rozpaczliwej sytuacji w rządzonym przez niego kraju; wezwanie Sikorskiego do wojny jest też na rękę Ursuli von der Leyen, jeśli sądzić po jej zdumiewających słowach wygłoszonych kilka dni temu w orędziu o stanie Unii.
Ulrich Siegmund podczas wieczoru wyborczego AfD w Magdeburgu. Viktor Orban skomentował: ‚Zapnijcie pasy – to dopiero początek’
Jednakże tym, kto wojny nie chce – co jest zrozumiałe – jest opinia publiczna w krajach europejskich. Ludzie słusznie przeczuwają, że to oni najbardziej ucierpieliby wskutek ewentualnych działań wojennych i dają wyraz swoim obawom. Najnowsze wyniki wyborów do parlamentów krajowych w trzech niemieckich landach stanowią swoisty raport nie tylko o tym, jak kończą się rządy szalejących Zielonych wspólnie z progresywistami i zwolennikami wielokulturowości, ale także o lękach i obawach zwykłych ludzi przed eskalacją wojny, która może łatwo wymknąć się spod kontroli i zakończyć katastrofą.
Współczesne europejskie elity polityczne – do których zalicza się również Sikorski – zdają się nie traktować zbyt poważnie obaw swoich obywateli. Niezdolność polityków do zrozumienia rzeczywistości aż nazbyt przypomina tragiczną historię, jakiej Europa doświadczyła w XX wieku. Wygląda na to, że po raz kolejny nie wyciągnięto z niej żadnych wniosków.
Sojusz wojskowy otrzymuje nagrodę pokojową. Ze wszystkich organizacji, NATO, które zbombardowało Jugosławię w 1999 roku bez mandatu Rady Bezpieczeństwa ONZ, które podwoiło liczbę swoich członków z 16 do 32 od zakończenia zimnej wojny i które systematycznie przesuwa swoją infrastrukturę wojskową w kierunku Rosji. Pochwałę wygłasza Friedrich Merz – kanclerz Niemiec, który priorytetowo traktuje zbrojenia, odstraszanie i zwiększenie uzbrojenia dla Ukrainy. Można by się z tego śmiać, gdyby sytuacja nie była tak cholernie poważna. Dla mnie ta ceremonia wręczenia nagród to kwintesencja satyry z życia wziętej.
Pokojowa nagroda dla sojuszu wojskowego
Czasami zastanawiam się, czy satyra polityczna nie stała się tak rażąca, że wszelkie próby jej dalszego wzmacniania są zbędne. 1 października 2026 roku NATO otrzymało Międzynarodową Nagrodę Pokoju Westfalskiego w historycznym ratuszu w Münster. Sekretarz generalny NATO, Mark Rutte, odebrał nagrodę. Nagroda przyznawana jest przez Towarzystwo Ekonomiczne Westfalii i Lippe i wynosi łącznie 100 000 euro. Połowa trafiła do NATO, a druga połowa, jako nagroda dla młodzieży, do organizacji socioMovens.
Pokojowa nagroda dla NATO – to nie satyra, to rzeczywistość. A jakby tego było mało, nie kto inny, jak kanclerz Friedrich Merz wygłosił mowę pochwalną. Merz powiedział:
„Fakt, że nagrodę za pokój westfalski otrzymał sojusz wojskowy, zaskoczył niektórych. Najwyraźniej wymaga to wyjaśnienia”.
Rzeczywiście, wymaga to gruntownego wyjaśnienia. Merz przedstawił je na swój własny sposób. NATO jest „sojuszem wolności ”, chroni bezpieczeństwo i dobrobyt, a –
„Służy pokojowi”.
Ja widzę to inaczej. Dla mnie NATO już dawno ewoluowało z sojuszu obronnego w taki, który używa siły militarnej nie tylko do obrony własnego terytorium, ale także poza pierwotnym obszarem sojuszu. NATO przekształciło się z sojuszu obronnego w pakt ofensywny. Przyznanie temu sojuszowi pokojowej nagrody to farsa.
Co stało się z Pokojem Westfalskim?
Symbolika nie mogłaby być bardziej absurdalna. Pokój westfalski z 1648 roku zakończył wojnę trzydziestoletnią po latach negocjacji. Dyplomacja, kompromis i negocjacje ostatecznie doprowadziły do zaprzestania działań wojennych. A teraz, niczym ze wszystkich, sojusz wojskowy jest honorowany poprzez odwołanie się do tej właśnie tradycji.
Grupy pokojowe w Münster również uznały to za sprzeczność. Niemieckie Towarzystwo Pokoju – Zjednoczone Powstrzymujące Wojnę (DFG-VK), Inicjatywa Pokojowa w Münster, Pax Christi i inne organizacje protestowały przeciwko ceremonii wręczenia nagród. Kilkaset osób demonstrowało wokół ratusza.
W pełni rozumiem ich protest. Dla mnie pokoju nie osiąga się poprzez produkcję coraz większej ilości broni, zatwierdzanie coraz większych budżetów wojskowych, tworzenie coraz to nowych wrogów i rozmieszczanie coraz większej liczby pocisków przeciwko sobie. Pokój osiąga się przy stole negocjacyjnym.
Tak doszło do pokoju westfalskiego. Może mieszkańcy Münster powinni o tym pamiętać.
„Ani jednego cala na wschód”
Po zakończeniu zimnej wojny pojawiła się historyczna szansa: paneuropejski porządek bezpieczeństwa, obejmujący Rosję. Co się z nim stało?
9 lutego 1990 roku ówczesny sekretarz stanu USA James Baker wypowiedział do Michaiła Gorbaczowa te słynne słowa:
„ani cala na wschód”
Ani cala dalej na wschód.
Dokumenty istnieją. Archiwum Bezpieczeństwa Narodowego Uniwersytetu George’a Washingtona opublikowało obszerny zbiór odtajnionych dokumentów amerykańskich, radzieckich, niemieckich, brytyjskich i francuskich. Baker kilkakrotnie użył tego samego sformułowania w rozmowie z Gorbaczowem.
Nie doprowadziło to do zawarcia żadnego prawnie wiążącego traktatu zakazującego dalszej ekspansji NATO na Europę Wschodnią. Zakres i wiążący charakter zapewnień udzielonych wówczas pozostają przedmiotem debaty. Nie powinno to jednak prowadzić do założenia, że rozmowy te i zapewnienia bezpieczeństwa nigdy nie miały miejsca.
A dla mnie późniejsze traktowanie tych zapewnień mówi wiele o wiarygodności USA i NATO. Zaufanie między państwami nie rodzi się wyłącznie z podpisania traktatu. Każdy, kto przekazuje drugiej stronie określone oczekiwania bezpieczeństwa podczas negocjacji, a później wycofuje się do argumentu, że nie były one prawnie wiążące, może teoretycznie mieć do tego prawo. Ale to nie buduje zaufania – ono je niszczy. Dla mnie konsekwencja jest zatem dość prosta: każdy, kto polega na takich zapewnieniach, musi spodziewać się, że zostaną one później zinterpretowane inaczej – co jest zatruciem dla każdego trwałego europejskiego porządku bezpieczeństwa.
W 1990 roku NATO liczyło 16 członków. Dziś jest ich 32. Liczba ta podwoiła się. Polska, Czechy i Węgry dołączyły w 1999 roku; później dołączyły m.in. państwa bałtyckie, Rumunia, Bułgaria, Chorwacja, Albania, Czarnogóra, Macedonia Północna, a ostatnio Finlandia i Szwecja. NATO liczy obecnie 32 państwa członkowskie i od momentu powstania przeszło łącznie dziesięć rund rozszerzenia.
Każda indywidualna ekspansja może być uzasadniona suwerennym prawem zainteresowanych państw do wyboru własnych sojuszy. Polityka bezpieczeństwa to jednak nie tylko prawa na papierze. Składa się ona również z percepcji, interesów i reakcji innych mocarstw.
Każdy, kto stale przesuwa infrastrukturę wojskową bliżej granicy innego mocarstwa nuklearnego, powinien przynajmniej zastanowić się, jak to mocarstwo to postrzega.
Konflikt na Ukrainie
Najpóźniej w 2008 roku sytuacja stała się niezwykle niebezpieczna. Na szczycie NATO w Bukareszcie szefowie państw i rządów wyraźnie oświadczyli:
„Dziś uzgodniliśmy, że te kraje zostaną członkami NATO”.
Chodziło o Ukrainę i Gruzję. Nie była to rosyjska propagandowa bajka. Do dziś pozostaje ona w oficjalnej deklaracji szczytu NATO.
Nawet później sojusz podtrzymywał swój fundamentalny cel, jakim było członkostwo Ukrainy w NATO. Nie trzeba lubić Władimira Putina, żeby zrozumieć, że z rosyjskiej perspektywy potencjalne członkostwo Ukrainy w NATO może stanowić czerwoną linię.
Pomijając to, ufam Putinowi bardziej niż europejskim podżegaczom wojennym, takim jak przewodniczący Izby Reprezentantów 1 października. Moim zdaniem Friedrich Merz nie dorównuje Władimirowi Putinowi pod względem politycznym, mentalnym i etycznym.
Pomysł, że Rosja powinna po prostu zignorować integrację wojskową swojego bezpośredniego sąsiada z sojuszem zdominowanym przez USA, wydaje mi się geopolitycznie naiwny. Same Stany Zjednoczone raczej nie zaakceptowałyby czegoś podobnego u siebie.
Wyobraź sobie, że Rosja lub Chiny zawiązałyby sojusz wojskowy w Meksyku lub Kanadzie i zbudowały tam infrastrukturę wojskową. Czy Waszyngton powiedziałby: Żaden problem, suwerenna decyzja Meksyku?
Każdy kto w to wierzy, prawdopodobnie wierzy również w Świętego Mikołaja.
Jugosławia – niewygodne wspomnienie
Coś jeszcze nie pasuje do wizerunku sojuszu czysto obronnego. W 1999 roku NATO bombardowało Federalną Republikę Jugosławii przez 78 dni.
Nie stanowiło to obrony zaatakowanego członka NATO w rozumieniu Artykułu 5. Co więcej, przed rozpoczęciem nalotów nie było wyraźnego upoważnienia Rady Bezpieczeństwa ONZ do użycia siły zbrojnej. Kwestia ta była przedmiotem gorących debat w Radzie Bezpieczeństwa. Dopiero po zakończeniu bombardowań Rezolucja 1244 stworzyła podstawy dla międzynarodowej obecności sił bezpieczeństwa KFOR w Kosowie.
Humanitarne i polityczne motywy interwencji są dyskusyjne. Jedno jest jednak niezaprzeczalne: NATO prowadziło wojnę poza zakresem swojej klasycznej klauzuli o obronie zbiorowej.
Od tamtej pory trudno mi opisać NATO po prostu jako sojusz czysto defensywny. Kiedy sojusz używa siły militarnej przeciwko państwu, które nie zaatakowało żadnego członka NATO, pojawia się pytanie, co pozostało z jego pierwotnego postrzegania siebie jako sojuszu czysto defensywnego.
Dla mnie NATO się zmieniło. Nie jest już sojuszem wyłącznie obronnym. Jego historia po zimnej wojnie pokazuje, że używało siły militarnej w sposób wykraczający poza bezpośrednią obronę własnego terytorium. W tym sensie nazywam je sojuszem ofensywnym.
A ten sojusz otrzymał właśnie pokojową nagrodę.
Satyra z życia wzięta.
Słoń w pokoju: USA
Co więcej, jest coś, o czym w Niemczech mówi się zbyt rzadko otwarcie. NATO formalnie jest sojuszem równoprawnych państw. Decyzje zapadają na zasadzie konsensusu.
Pod względem militarnym i strategicznym Stany Zjednoczone posiadają w tym sojuszu siłę, której żadne inne państwo członkowskie nawet się nie dorównuje. Dla mnie NATO funkcjonuje w kluczowych kwestiach strategicznych jako przedłużone ramię militarne USA, a raczej jako militarne narzędzie władzy dla Zachodu pod przewodnictwem Waszyngtonu.
A historia amerykańskich interwencji wojskowych w ciągu ostatnich dekad powinna być przynajmniej wspomniana przy przyznawaniu pokojowej nagrody. Wietnam, Irak, Afganistan, Libia, a obecnie nielegalna wojna agresyjna przeciwko Iranowi, a także liczne inne interwencje wojskowe, stanowią część historii amerykańskiej polityki zagranicznej.
Tymczasem rachunek jest coraz częściej przerzucany na Europę. Donald Trump już w 2025 roku jasno określił, jak to będzie działać: Stany Zjednoczone dostarczyłyby Ukrainie broń – opłacaną przez europejskich partnerów z NATO.
Ciekawy model biznesowy, prawda? Amerykańskie firmy zbrojeniowe produkują, Europa płaci, broń trafia na Ukrainę – a Europa ponosi znaczną część ryzyka eskalacji tuż za progiem.
A potem przyznają sojuszowi wojskowemu nagrodę pokojową. Trzeba podziwiać bezczelność tego pomysłu.
Artykuł 5 – duża polisa ubezpieczeniowa na życie?
Artykuł 5 Traktatu NATO jest często przedstawiany jako automatyczna polisa ubezpieczeniowa na życie dla wojska. To nie jest takie proste. O ile atak zbrojny na jednego partnera sojuszu jest uznawany za atak na wszystkich, każde państwo członkowskie podejmuje środki, które uważa za konieczne – wyraźnie uwzględniając, ale niekoniecznie wymagając, użycia siły zbrojnej.
To znacząca różnica. Przesłanie polityczne brzmi: jeden za wszystkich, wszyscy za jednego. Tekst traktatu jest bardziej zniuansowany. Jednocześnie Stany Zjednoczone od lat namawiają swoich europejskich sojuszników do znacznie większych wydatków na własną obronę. Za Donalda Trumpa to żądanie stało się jeszcze bardziej natarczywe: Europa powinna wziąć na siebie większą odpowiedzialność militarną i przeznaczać znacznie więcej środków na zbrojenia.
Innymi słowy, od Europejczyków coraz częściej oczekuje się, że poniosą ciężar pokrycia kosztów i uzbrojenia się. Prawdziwy zakres amerykańskiej solidarności w kryzysie nie będzie jednak zależał od politycznych haseł, lecz od konkretnych zobowiązań wynikających z traktatu NATO i ostatecznie od decyzji Waszyngtonu.
Może Europa powinna w końcu zacząć myśleć o swoich własnych interesach, a nie o interesach Ameryki.
Merz ostrzega – Rutte bagatelizuje
Szczególnie interesujący jest bliski termin, który moim zdaniem wiele mówi o obecnej komunikacji. 30 września, dzień przed ceremonią wręczenia nagród, Sekretarz Generalny NATO Mark Rutte oświadczył, że nie ma bezpośredniego zagrożenia dla terytorium NATO ze strony Rosji. Następnego dnia Friedrich Merz stwierdził w swoim przemówieniu pochwalnym:
„Bo jeśli nie powstrzymamy Moskwy, to prędzej czy później rosyjska machina wojenna zwróci się przeciwko nam, przeciwko samemu NATO”.
Merz zapytał także, czy Niemcy kiedykolwiek doświadczą na własnej skórze „okropności wojny” .
Znów ten strach. Znów manipulacja jedną z najsilniejszych emocji, jakie można politycznie zmobilizować. Kiedy kanclerz konfrontuje ludzi z „okropnościami wojny ”, powinien bardzo dokładnie rozważyć konsekwencje. Strach nie może stać się narzędziem politycznym, służącym do tego, by zbrojenia, stale rosnące wydatki na wojsko i dalsza eskalacja konfliktu z Rosją stały się społecznie akceptowalne.
I jest jeszcze coś, co głęboko mnie niepokoi w takich wojennych przemówieniach w mowie pogrzebowej na cześć „pokoju”: łatwo mówić o wojnie, dopóki samemu nie leży się w okopach. W prawdziwej wojnie biorą w niej udział inni. Młodzi ludzie. Synowie i córki. Być może nasze dzieci lub wnuki. Inni tracą nogi, wzrok, a nawet życie. Do innych rodzin w końcu dociera wiadomość, że ich syn lub córka nie wrócą do domu.
Każdy szef rządu, który mówi o potencjalnych „okropnościach wojny”, ponosi zatem ogromną odpowiedzialność za zrobienie wszystkiego, co w ludzkiej mocy, aby do tych okropności nigdy nie doszło. Dla mnie oznacza to nie tylko odstraszanie i siłę militarną, ale przede wszystkim dyplomację, negocjacje i deeskalację. Friedrich Merz nawet o tym nie myśli. Ci, którzy podsycają strach przed wojną, jednocześnie domagając się coraz większych zbrojeń, nie przybliżają pokoju, a jedynie przygotowują ludzi do ewentualnej wojny.
Dla mnie to przemówienie po raz kolejny pokazuje, jak daleko Friedrich Merz jest od polityki pokojowej, jakiej oczekuję od kanclerza Niemiec. Zdecydowanie odrzucam jego kurs.
Panie Merz, proszę już podać się do dymisji! Poniósł pan całkowitą porażkę zarówno w polityce wewnętrznej, jak i zagranicznej!
Słowa kanclerza przemawiają językiem strachu. I ja rzeczywiście się boję. Ale w przeciwieństwie do Friedricha Merza, który zdaje się być zaniepokojony zaufaniem producentów broni i BlackRock.
Moim głównym zmartwieniem nie jest to, że jutro rosyjskie czołgi pojawią się pod Monachium czy Berlinem. Obawiam się, że zachodni politycy będą dalej eskalować napięcia, aż coś pójdzie nie tak, samolot zostanie zestrzelony, pocisk trafi w niewłaściwe miejsce, zostanie przekroczona czerwona linia – i nagle zacznie się coś, czego nikt już nie będzie w stanie kontrolować.
Wydarzenia wokół Kaliningradu pokazują, jak niebezpieczna stała się sytuacja. Obie strony rozważają scenariusze militarne i wydają coraz bardziej ponure ostrzeżenia. Mocarstwa nuklearne stoją naprzeciw siebie. W takiej sytuacji nie każdy, kto ostrzega przed eskalacją, jest „apologetą Putina”. Być może po prostu rozumieją, co może oznaczać wojna między mocarstwami nuklearnymi.
I tego się właśnie boję. Nie przede wszystkim o siebie. Przeżyłem większość życia. Boję się o młodych ludzi, o nasze dzieci, o nasze wnuki – o tych, którzy pewnego dnia mogą leżeć w okopach, bo politycy, stratedzy wojskowi i generałowie uważają dziś, że bezpieczeństwo wynika z przygotowania się na kolejny etap eskalacji.
Nie chodzi o to, kto zrobi pierwszy krok…
Rosja rozpoczęła atak militarny na Ukrainę 24 lutego 2022 roku. To fakt. Atak ten naruszył zakaz użycia siły zapisany w Karcie Narodów Zjednoczonych.
Ale historia ta nie zaczyna się 24 lutego 2022 roku.
Aby zrozumieć, dlaczego wybuchają wojny, należy spojrzeć na tło. Należą do niego: rozszerzenie NATO na wschód, Deklaracja Bukaresztańska z 2008 roku, konflikt o europejski porządek bezpieczeństwa, wydarzenia na Majdanie, wydarzenia po 2014 roku, wojna w Donbasie i fiasko porozumień dyplomatycznych.
Należy również zbadać rolę Stanów Zjednoczonych na Ukrainie przed i w trakcie protestów na Majdanie. Przez lata Waszyngton wspierał struktury polityczne i społeczeństwa obywatelskiego na Ukrainie; słynna podsłuchana rozmowa Victorii Nuland z ówczesnym ambasadorem USA Geoffreyem Pyattem pokazała również, jak intensywnie wysocy rangą amerykańscy dyplomaci byli zaangażowani w polityczną restrukturyzację Ukrainy.
„Pieprzyć UE”
Ta wątpliwa kobieta, między innymi, oświadczyła… Cóż, przynajmniej to amerykańskie stanowisko wobec UE było szczere, co widać dzisiaj. Przedstawianie Waszyngtonu jako jedynie niezaangażowanego obserwatora czysto wewnętrznych wydarzeń na Ukrainie to farsa, w którą mogliby uwierzyć tylko najbardziej intelektualnie upośledzeni widzowie Tagesschau (niemieckiego programu informacyjnego).
Nic z tego nie usprawiedliwia rosyjskiej wojny agresywnej. Wyjaśnia jednak, dlaczego wygodna narracja o demonie działającym zupełnie bez powodu na Kremlu jest nietrafiona.
Zgadzam się z myślą przypisywaną Niccolò Machiavelliemu: odpowiedzialność za wojnę ponosi nie tylko ten, kto pierwszy uderza. Odpowiedzialność ponosi również ten, kto nieustannie eskaluje sytuację, aż konflikt staje się niemal nieunikniony.
„Zachód oparty na wartościach” ponosi znaczną odpowiedzialność. Putina nie należy uniewinniać, ani rosyjskiego ataku usprawiedliwiać, ale informacje kontekstowe pomagają nam zrozumieć, jak doszło do tego punktu – i zapobiegają kolejnej eskalacji, która doprowadzi do kolejnej, być może jeszcze większej, wojny.
Pokojowa Nagroda za zbrojenia?
A teraz wracamy do Münster.
Friedrich Merz zadeklarował tam, że Niemcy będą nadal inwestować w siłę militarną. Przemysł zbrojeniowy został zrewitalizowany .
Wyobraź sobie taką scenę: w historycznym ratuszu miasta, którego nazwa, bardziej niż jakiekolwiek inne, symbolizuje zakończenie wyniszczającej wojny europejskiej poprzez negocjacje, najpotężniejszy sojusz wojskowy świata otrzymuje nagrodę pokojową. Mówca porusza kwestie siły militarnej, odstraszania, przemysłu zbrojeniowego, ciągłego wsparcia dla Ukrainy i rosyjskiej machiny wojennej.
A całość nazywa się: Pokojowa Nagroda.
Dla mnie to szczyt satyry życiowej.
Pokój nie jest wynikiem ciągłego wywierania presji militarnej na wroga i odrzucania wszelkich odniesień do jego interesów bezpieczeństwa jako propagandy. Pokój zaczyna się od ponownego postrzegania wroga jako partnera w dialogu.
Władimir Putin wielokrotnie powtarzał, że Rosja nie planuje ataku na europejskie państwa NATO. Można wierzyć Putinowi albo mu nie ufać. W końcu państwa nie prowadzą polityki zagranicznej opartej na zaufaniu. Jednak każdy, kto uważa jego stwierdzenia o rosyjskich intencjach za propagandę, powinien przynajmniej być w stanie wyjaśnić, jakie wiarygodne dowody temu przeczą. Postrzegane największe zagrożenie nie powinno automatycznie stać się naczelną zasadą działań politycznych między mocarstwami nuklearnymi.
Ci, którzy pragną pokoju, muszą rozmawiać ze swoimi wrogami. Nie ma potrzeby negocjowania pokoju z przyjaciółmi.
A każdy, kto wierzy, że pokój rodzi się z produkcji coraz większej ilości broni, inwestowania coraz większych miliardów w zbrojenia i tworzenia coraz większych zagrożeń militarnych, myli pokój z odstraszaniem. Odstraszanie może zapobiec wojnie. Ale może też utorować jej drogę – zwłaszcza jeśli obie strony w końcu przekonają się, że mogą jedynie okazać siłę, a wszelkie ustępstwa uznają za słabość.
A potem, ostatecznie, być może wystarczy jeden błąd. Pilot, który źle oceni sytuację. Dron, którego pochodzenia nie da się od razu ustalić. Pocisk, który trafi w niewłaściwe miejsce. Błędna interpretacja na ekranie radaru. I nagle ci, którzy dziś tak pewnie mówią o gotowości bojowej, przestają mówić o grach wojennych. Wtedy giną ludzie, być może nasze dzieci.
Nie chcę, żeby politycy byli wojowniczy. Chcę, żeby kochali pokój: dyplomację, negocjacje, równoważenie interesów, a przede wszystkim intelektualną zdolność do zrozumienia interesów bezpieczeństwa drugiej strony bez konieczności ich uznawania za własne.
Dla mnie to byłaby tradycja Pokoju Westfalskiego. I za to rzeczywiście przyznałbym Nagrodę Pokojową.
===========================================
Źródła i notatki
Jeszcze jedna osobista sprawa , drodzy czytelnicy,
Wiele napisano o pandemii koronawirusa – koncentrując się głównie na jej indywidualnych aspektach. Niniejsza książka jest próbą poskładania tych licznych fragmentów w spójny obraz. W 18 rozdziałach analizuje ona polityczne, społeczne, medyczne, medialne i psychologiczne aspekty pandemii: od statystyk i kampanii szczepień, przez naruszenia praw podstawowych, protokoły RKI i medialną manipulację opinią publiczną, aż po opór i wciąż niewystarczające rozliczenie się z pandemią.
Ta książka jest skierowana szczególnie do osób, które w obliczu sprzecznych relacji wciąż zadają sobie pytanie: Co właściwie wydarzyło się w tamtych czasach? Nie daje ona gotowej odpowiedzi, lecz raczej powiązania, sprzeczności i różne perspektywy jako podstawę do wyrobienia sobie własnego osądu.
Każdy, kto chce oceniać, powinien znać cały obraz.
Recenzja tej książki autorstwa Helmuta Sterza, autora bestsellerów Spiegla ( „Mafia szczepionkowa” ):
„Nr 1 na liście bestsellerów Amazon w kategorii polityki zdrowotnej od 31 sierpnia”
Teksty zawarte w tej książce zachęcają czytelników do kwestionowania znanych schematów myślenia i działania bez tworzenia nowych dogmatów. Łączą one spostrzeżenia z filozofii, duchowości, psychologii i doświadczenia życiowego w zrozumiałą i bliską refleksję na temat tego, co znaczy być człowiekiem.
Kamienie milowe tej podróży stanowią tematy takie jak autorefleksja, siła chwili obecnej, dawanie i branie, wdzięczność, pokora, miłość, tolerancja, rozwój osobisty i radzenie sobie z wyzwaniami życiowymi.
Wasilij Kaszyn jest dyrektorem Centrum Kompleksowych Studiów Europejskich i Międzynarodowych (CCEIW) na Moskiewskim Państwowym Uniwersytecie Badawczym „HSE”. Jest również starszym pracownikiem naukowym w Centrum Studiów nad Chinami i Projektami Regionalnymi w Moskiewskim Uniwersytecie Państwowym (MGIMO), wykładowcą w Katedrze Bezpieczeństwa Międzynarodowego na Wydziale Polityki Światowej Uniwersytetu Moskiewskiego (MSU) oraz kandydatem nauk politycznych. Jest członkiem Rady Polityki Zagranicznej i Obronnej (SVOP).
Podczas podróży do Moskwy Éva Péli rozmawiała z wieloma czołowymi politologami, dyplomatami i analitykami geopolitycznymi na temat fundamentalnej reorganizacji polityki światowej. W drugiej części tego ekskluzywnego wywiadu ekspert ds. Chin Wasilij Kaszyn (dyrektor Centrum Kompleksowych Studiów Europejskich i Międzynarodowych w HSE) analizuje strategiczne powściągliwości Chin, realne zagrożenie eskalacją nuklearną oraz obecny stan negocjacji dotyczących Ukrainy, w tym tych z udziałem przedstawicieli USA.
===================================
Éva Péli: Panie Kashin, Pekin nie zajmuje otwartego stanowiska ani w wojnie na Ukrainie, ani w konfliktach wokół Iranu. Co kryje się za tą powściągliwością – strategiczna ostrożność, wyrachowane interesy gospodarcze, czy przygotowania do zbliżającego się wielkiego konfliktu w Azji?
Wasilij Kaszyn: Myślę, że zarówno ostrożność, jak i aktywne przygotowania Chin do własnego kryzysu odgrywają tu rolę. Z tego, co wiemy, Chiny rzeczywiście aktywnie rozbudowują swoje siły zbrojne, gromadzą rezerwy i przygotowują gospodarkę do mobilizacji. Nie można wykluczyć, że Chińczycy przygotowują się do poważnego konfliktu militarno-politycznego w Azji w nadchodzących latach. Jednocześnie w samych Chinach utrzymują się poważne problemy – zarówno polityczne, jak i gospodarcze. Jesteśmy świadkami ogromnej czystki w chińskiej armii i cywilnym aparacie państwowym, podczas gdy rząd stara się rozwiązać dość dotkliwe strukturalne problemy gospodarcze.
W związku z tym Chiny dążą obecnie do ograniczenia poziomu konfrontacji ze Stanami Zjednoczonymi. Podczas wizyty prezydenta USA w Chinach przywódcy obu krajów uzgodnili relacje oparte na konstruktywnej i strategicznej stabilności. Nadal uważają się za głównych przeciwników, ale Chiny nie będą zainteresowane eskalacją tych relacji w najbliższej przyszłości. Konflikty na Ukrainie i na Bliskim Wschodzie są częściowo korzystne dla Chin, ponieważ pozwalają im zmniejszyć presję USA na Chiny i uniemożliwić Stanom Zjednoczonym koncentrację zasobów w Azji. Chiny aktywnie współpracują ze wszystkimi stronami konfliktów – w szczególności są głównym dostawcą ważnych towarów podwójnego zastosowania do Europy, Ukrainy i Rosji. Realizują własną agendę polityczną, czego zasadniczo można się spodziewać.
W Moskwie toczy się otwarta dyskusja na temat granic eskalacji, w tym środków zapobiegawczych wobec Europy, czego domagał się na przykład Siergiej Karaganow. Gdzie widzi Pan czerwoną linię i jak szeroko rozprzestrzeniła się ta debata w rosyjskim środowisku ekspertów?
Kwestie eskalacji są stale dyskutowane. Postrzegane są przede wszystkim jako możliwa odpowiedź Europy na eskalację. Z naszej perspektywy działania europejskie obejmują na przykład rozmieszczenie broni ofensywnej na terytorium europejskim w celu przeprowadzenia ataków w głąb terytorium Rosji, udział europejskich służb wywiadowczych w sabotażu i operacjach terrorystycznych Ukrainy na naszym terytorium oraz porwania rosyjskich lub powiązanych z Rosją statków handlowych przez państwa europejskie. Rosja musi w jakiś sposób odpowiedzieć na wszystkie te działania.
Jednym z często podnoszonych argumentów jest to, że nawet jeśli poradzimy sobie z konsekwencjami tych działań, brak odwetu z naszej strony osłabia naszą siłę odstraszania. Dlatego kwestia przeprowadzenia kontrataku na Europę w takiej czy innej formie jest stale podnoszona i aktywnie dyskutowana. Do tej pory rosyjskie kierownictwo uważało, że taka eskalacja nie byłaby zgodna z celami specjalnej operacji wojskowej, ale gdy tylko uzna, że korzyści przeważają nad wadami, nastąpi eskalacja.
Prezydent Putin niedawno mówił o kilku możliwościach – na przykład podczas niedawnego spotkania z dowództwem Floty Pacyfiku stwierdził, że Rosja mogłaby przejąć statki handlowe na wodach azjatyckich należące do krajów europejskich, które uczestniczą w przejmowaniu rosyjskich jednostek. To przykład eskalacji: jeśli niektóre kraje europejskie przejmą rosyjskie tankowce, rosyjska Flota Pacyfiku może z łatwością przechwycić i zająć każdy europejski statek płynący do Chin lub Japonii. A Europa nie będzie w stanie temu zapobiec.
Możliwe są również inne scenariusze eskalacji. Zależy to w dużej mierze od oceny obecnej sytuacji. Ponieważ najprawdopodobniej będziemy musieli żyć w warunkach tej konfrontacji przez bardzo długi czas, musimy – podobnie jak w okresie zimnej wojny – wypracować pewne zasady postępowania, aby zapobiec nieprzewidzianym wydarzeniom. Stale stoimy na krawędzi eskalacji i kryzysu nuklearnego; jest to temat nieustającej dyskusji, a argumenty za tym stale się pojawiają.
W odniesieniu do krajów BRICS i rodzącej się wielobiegunowości: czy Chiny są jedynie jednym z wielu aktorów tego nowego porządku świata, czy też jego prawdziwym architektem? I czy zmierzamy w kierunku stabilnego systemu wielobiegunowego, czy w kierunku niekontrolowanej globalnej fragmentacji, w której Europa jest marginalizowana?
Chiny posiadają dziś holistyczną wizję tego, jak powinien rozwijać się świat. Co więcej, są prawdopodobnie jedynym krajem posiadającym szczegółową, kompleksową wizję porządku światowego, ponieważ Stany Zjednoczone utraciły taką wizję. Rosja ma własne koncepcje, ale nie są one tak rozbudowane i szczegółowe jak chińskie. Chiny mają cztery globalne koncepcje Xi Jinpinga i szereg innych fundamentalnych stanowisk.
Jednocześnie widzimy, że pomimo złożonej wizji porządku światowego, Chiny w żadnym wypadku nie są gotowe do jego obrony, podejmowania ryzyka i ponoszenia związanych z tym kosztów. Właśnie dlatego Chiny przyjęły skrajnie bierną postawę w czasie kryzysów wokół Iranu i Wenezueli – nawet w warunkach, w których prezydent USA Donald Trump ogłosił odrodzenie doktryny Monroe i swoje prawo do przewodzenia Ameryce Łacińskiej, która jest kluczowym regionem, rynkiem zbytu i źródłem surowców dla Chin.
Dlatego uważam, że stoimy w obliczu przedłużającego się i bardzo niebezpiecznego okresu chaosu. Widzimy, że Stany Zjednoczone porzuciły swój tradycyjny model przywództwa w zakresie kontrolowania instytucji międzynarodowych i systemu globalnego zarządzania, podczas gdy Chiny nie są gotowe do przejęcia tej roli i najprawdopodobniej nie będą w najbliższej przyszłości. Europa z kolei musi pokonać liczne trudności wewnętrzne, aby stać się niezależnym aktorem w polityce światowej, porównywalnym pod względem wpływów z Chinami, Rosją i Stanami Zjednoczonymi. Europa pogrąża się w swoim własnym kryzysie wewnętrznym, którego wynik jest niejasny: nie wiemy, kto będzie rządził czołowymi krajami europejskimi za kilka lat, jakie siły polityczne dojdą do władzy, jaki program będą realizować i jak będą się ze sobą łączyć.
Wyjątkowość obecnego okresu polega nie tylko na tym, że zmienia się równowaga sił między krajami i grupami państw, ale także na tym, że w każdym większym państwie i sojuszu trwa poważny kryzys wewnętrzny. Kryzysy istnieją w Chinach, USA, Europie i Japonii, a w Rosji i Indiach zachodzą złożone procesy transformacyjne. Wiele będzie zależeć nie od relacji międzypaństwowych, ale od toczących się równolegle wewnętrznych procesów politycznych. Czekają nas bardzo niebezpieczne dekady. Początek XX wieku był prawdopodobnie ostatnim okresem podobnego niebezpieczeństwa, kiedy to w każdym większym państwie dochodziło do równoczesnych poważnych wstrząsów i konfliktów między nimi. Obecne czasy są jeszcze bardziej niebezpieczne, ponieważ istnieje więcej podmiotów i dodatkowy czynnik w postaci broni jądrowej. Dlatego kluczowe jest, abyśmy z jednej strony szczerze przyznali się do wrogiego charakteru naszych relacji i faktu, że taki pozostanie, a z drugiej strony systematycznie pracowali nad znalezieniem sposobów pokojowego współistnienia, ponieważ jesteśmy już na krawędzi kryzysu nuklearnego.
W świetle obecnych wydarzeń politycznych w kraju, jak ocenia Pan rolę i przyszłość Niemiec w Europie? Jak Pan wyjaśni szczególną trudną sytuację i ładunek emocjonalny w obecnych stosunkach niemiecko-rosyjskich?
Niemcy znajdują się obecnie w stanie wielkiej wewnętrznej niepewności politycznej. Nie wiemy nawet, jak kraj będzie wyglądał politycznie za kilka lat, biorąc pod uwagę niezaprzeczalny upadek tradycyjnych partii i wzrost nowych sił – zarówno po prawej, jak i po lewej stronie. Jak dotąd nie jest jasne, jak potoczy się ta walka polityczna.
Oczywiście, Niemcy dążą do umocnienia swojej pozycji lidera w Europie i kształtowania transformacji Unii Europejskiej. Jednocześnie jednak nasilają się wewnętrzne problemy gospodarcze, a my jesteśmy świadkami zauważalnego spowolnienia gospodarczego. Utrata przewagi przemysłowej i technologicznej przez Niemcy będzie stopniowo zmniejszać ich znaczenie i przestanie być kluczowym czynnikiem geopolitycznym. Obecnie jednak sytuacja charakteryzuje się dużą nieprzewidywalnością.
W grę wchodzą tu liczne emocje, ponieważ Niemcy przez lata były najważniejszym partnerem Rosji w Europie, a relacje między Rosją a UE pod wieloma względami budowane były wokół tej osi. Dlatego ich zerwanie ma szczególnie emocjonalny charakter: jesteśmy świadkami skrajnie wrogiej retoryki z obu stron i, niestety, wielokrotnego odwoływania się do mrocznych rozdziałów naszej wspólnej historii.
Prawdopodobieństwo, że wejdziemy w przedłużającą się i szczególnie trudną konfrontację, podsycaną emocjami i odwołaniami historycznymi, jest dość wysokie. Są to trudne relacje, w których bezpośrednie kanały dialogu praktycznie nie istnieją. Niemniej jednak, jeśli uda nam się stopniowo przywrócić możliwość utrzymywania kontaktu i racjonalnego omawiania sytuacji, ten negatywny trend mógłby zostać zahamowany. Jak dotąd jednak należy stwierdzić, że relacje z Niemcami rozwijają się trudniej niż z większością innych państw europejskich.
Podsumowując: jak ocenia Pan obecny stan i perspektywy negocjacji dotyczących Ukrainy w świetle ostatnich działań Stanów Zjednoczonych?
Mówiąc o merytorycznych negocjacjach dotyczących Ukrainy: W istocie, prawdziwe rozmowy toczyły się jedynie przez bardzo krótki okres w styczniu i lutym tego roku [2026] – konkretnie negocjacje w Abu Zabi, które zostały przerwane atakiem USA na Iran. Były to prawdziwe negocjacje z udziałem wysokich rangą wojskowych obu stron, choć strona ukraińska podejmowała próby ich sabotażu. Na przykład, podczas rozmów ukraińskie służby specjalne usiłowały dokonać zamachu na generała Aleksiejewa, który brał udział w tych procesach. Niemniej jednak, odbyła się prawdziwa dyskusja na temat konkretnych kwestii związanych z porozumieniem pokojowym.
Pozytywnym sygnałem jest obecnie to, że strona amerykańska jest zaangażowana nie tylko w rozmowy ze Stevem Witkoffem, ale także z szerszymi delegacjami – w tym z dyrektorem CIA Johnem Ratcliffe’em i Jaredem Kushnerem w roli Specjalnego Wysłannika, a także z przedstawicielami różnych agencji amerykańskich. Daje to uzasadnioną nadzieję na rozpoczęcie pełnoprawnego procesu dyplomatycznego.
Najważniejszą rzeczą, na którą możemy liczyć, jest wznowienie zaplanowanych, merytorycznych negocjacji, w ramach których tworzone są grupy robocze, a kwestie są omawiane krok po kroku. Nie możemy być pewni szybkiego postępu, ale przynajmniej wyłania się ustrukturyzowany proces negocjacyjny. Jestem przekonany, że Rosja będzie obstawać przy warunkach wcześniej omawianych w Anchorage [na Alasce] i nie zgodzi się na żadne istotne ustępstwa ani daleko idące kompromisy. Niemniej jednak, kluczowe jest teraz, aby ten proces w ogóle się rozpoczął.
Panie Kaschin, dziękuję bardzo za wywiad.
Wasilij Kaszyn jest dyrektorem Centrum Kompleksowych Studiów Europejskich i Międzynarodowych (CCEIW) na Moskiewskim Państwowym Uniwersytecie Badawczym „HSE”. Jest również starszym pracownikiem naukowym w Centrum Studiów nad Chinami i Projektami Regionalnymi w Moskiewskim Uniwersytecie Państwowym (MGIMO), wykładowcą w Katedrze Bezpieczeństwa Międzynarodowego na Wydziale Polityki Światowej Uniwersytetu Moskiewskiego (MSU) oraz kandydatem nauk politycznych. Jest członkiem Rady Polityki Zagranicznej i Obronnej (SVOP).
Podobnie jak dawne hanzeatyckie miasto Gdańsk odegrało ważną rolę w wybuchu II wojny światowej, dawne hanzeatyckie miasto Kaliningrad (dawniej Królewiec) może okazać się przyczyną wybuchu III wojny światowej.
Najbardziej niepokojące w życiu na Zachodzie jest to, że nie mamy wiarygodnego sposobu, aby dowiedzieć się, kto rządzi. Dowody jednoznacznie wskazują, że NIE jest to prezydent Donald Trump, premier Wielkiej Brytanii Andy Burnham, prezydent Francji Emmanuel Macron ani kanclerz Niemiec Friedrich Merz.
Jak widzieliśmy podczas pandemii, wszystkimi tymi krajami wydaje się rządzić ta sama tajemnicza globalistyczna oligarchia.
Podobnie jak USA, państwom europejskim brakuje spójnej strategii wygrania wojny z Rosją. Sianie chaosu i niszczenie infrastruktury energetycznej, a tym samym skazywanie obywateli na wysokie ceny energii i powszechną inflację, jest najwyraźniej uważane za wykonalną strategię w zachodnich kręgach wojskowych. Porównanie do oszukańczego, przestępczego i katastrofalnego sposobu radzenia sobie z pandemią jest trafne.
Wielka Brytania, która ma stałą armię liczącą około 78 000 żołnierzy, najwyraźniej wierzy, że po raz kolejny bierze udział w „Wielkiej Grze” przeciwko Rosji, która ma stałą armię liczącą 2 441 000 żołnierzy – pod względem militarnym jest to odpowiednik byłego brytyjskiego ministra zdrowia Matta Hancocka, który przewodził działaniom w odpowiedzi na pandemię.
Niemcy dysponują aktywną siłą zbrojną liczącą 63 000 żołnierzy. Po tym, jak NATO ograniczyło lub zakazało niemieckiego zbrojenia po I i II wojnie światowej, obecnie agresywnie naciska na Niemcy, aby dokonały zbrojeń, najwyraźniej po to, by ponownie stawić czoła Rosji. I dlaczego nie? Za pierwszym i drugim razem zadziałało to znakomicie.
Niemcy powinni pamiętać, co ówczesny senator Harry Truman powiedział reporterowi „New York Timesa” w czerwcu 1941 r.:
Jeśli okaże się, że Niemcy wygrywają, powinniśmy pomóc Rosji, a jeśli Rosja wygrywa, powinniśmy pomóc Niemcom – i pozwolić im zabijać się nawzajem tak często, jak to możliwe.
Niemcy powinni również pamiętać o starym powiedzeniu przypisywanym Lordowi Hastingsowi Ismayowi, pierwszemu Sekretarzowi Generalnemu NATO.
Celem NATO jest utrzymanie Rosjan na dystans, Amerykanów blisko, a Niemców pod kontrolą.
1 października 2026 roku prezydent Rosji Władimir Putin wypowiedział się na temat rosyjskiej enklawy kaliningradzkiej, określając ją jako prawdopodobny cel ataku NATO, co skłoniłoby Rosję do rozważenia użycia wszelkiej broni, jaką dysponuje.
Dodał, że Moskwa nikomu nie zagraża i nie planuje ataku na Europę w 2029, 2030 ani 2050 roku, ale Europejczycy powinni zrozumieć, że Rosja odpowie na każdą agresję. Uwagi te pojawiły się po rosyjskiej nocie dyplomatycznej do NATO, ostrzegającej, że każda próba odcięcia Kaliningradu może wywołać reakcję z udziałem całego rosyjskiego arsenału, w tym broni jądrowej, jak donosi Associated Press.
Ostrzeżenie skierowane do NATO nastąpiło po oświadczeniach kilku rosyjskich ambasad w Europie w tym tygodniu, że Moskwa posiada„informacje, iż NATO przygotowuje blokadę powietrzną i morską Kaliningradu i obwodu kaliningradzkiego”.
Ambasady w Wielkiej Brytanii i Irlandii opublikowały swoje oświadczenia na kanałach Telegram, a ambasada w Belgii przesłała je agencji informacyjnej TASS.
NATO twierdzi, że wzmacnia swoją wschodnią flankę i ćwiczy obronę terytorium sojuszu, ale nie ma zamiaru zdobywać ani izolować Kaliningradu. Moskwa utrzymuje, że manewry, przechwytywanie okrętów, a nawet sama koncepcja blokady stanowią już eskalację działań przeciwko suwerennemu terytorium Rosji.
Tak zwani „przywódcy” Europy powinni pamiętać, jak dawne hanzeatyckie miasto Gdańsk stało się punktem zapalnym we wrześniu 1939 roku. Po klęsce Niemiec w I wojnie światowej, traktat wersalski (1919) ustanowił Wolne Miasto Gdańsk (obecnie Gdańsk) pod jurysdykcją Ligi Narodów, a Polsce przyznano specjalne prawa dotyczące portu, ceł i stosunków międzynarodowych. Polsce przyznano również Korytarz Polski – pas byłego terytorium niemieckiego wzdłuż dolnej Wisły – aby odrodzone państwo polskie miało „swobodny i bezpieczny dostęp do morza”, zgodnie z obietnicą Woodrowa Wilsona w „Czternastu punktach”.
Korytarz Gdański odciął Prusy Wschodnie od reszty Niemiec. Hitler twierdził, że miasto – zamieszkane niemal wyłącznie przez Niemców – zostało niesprawiedliwie odizolowane od ojczyzny i jej mieszkańców. W przemówieniu w Reichstagu 1 września 1939 roku nazwał Gdańsk „niemieckim miastem”, a Korytarz „niemieckim”, oskarżając Polskę o dławienie Wolnego Miasta. Tego ranka pancernik Schleswig-Holstein otworzył ogień do polskiej bazy wojskowej na półwyspie Westerplatte w porcie gdańskim. Wojska niemieckie zdobyły następnie miasto i posuwały się naprzód korytarzem. Wielka Brytania i Francja wypowiedziały wojnę 3 września, rozpoczynając II wojnę światową.[a od 1 września- to co było ??? md]
Gdyby siły morskie NATO podjęły próbę blokady Kaliningradu, sprowokowałoby to agresywną reakcję Putina. Jestem pewien, że będzie on skłonny porównać tę sytuację z działaniami Hitlera we wrześniu 1939 roku.
Znacznie rozsądniej byłoby szukać rozwiązania negocjacyjnego z Rosją, aby zakończyć wojnę na Ukrainie. Nikt przy zdrowych zmysłach nie ryzykowałby wysadzenia Europy w powietrze z powodu tej niepotrzebnej wojny, której można by uniknąć, po prostu zgadzając się na zaproponowane przez Rosję jesienią 2021 roku porozumienie o neutralności.
Przed 2022 rokiem nikt w Stanach Zjednoczonych nawet nie słyszał o spornym (etnicznie rosyjskim) regionie Donbasu ani nie był w stanie zlokalizować go na mapie.
Każdy na Zachodzie powinien dokładnie rozważyć wydarzenia z 2021 roku, które doprowadziły do wysłania przez Rosję sił ekspedycyjnych na Ukrainę w lutym 2022 roku. Jak wyjaśniam w mojej nowej książce „Wirusy umysłu: irracjonalne obsesje Ameryki” :
Krótko po objęciu urzędu przez prezydenta Bidena w styczniu 2021 roku, napięcia między Stanami Zjednoczonymi a Rosją zaczęły eskalować z powodu różnych nieporozumień. Jesienią 2021 roku rosyjski wywiad poinformował prezydenta Putina, że CIA i brytyjski MI6 nie tylko kontynuują szkolenie i wyposażanie ukraińskiej armii, ale w istocie kontrolują ukraiński wywiad, przekształcając go w „poligon do operacji przeciwko Moskwie”. Prezydent Putin uznał te doniesienia za niezwykle alarmujące i natychmiast złożył wniosek do NATO o neutralność Ukrainy. Jak później poinformował Parlament Europejski sekretarz generalny NATO Jens Stoltenberg:
Jesienią 2021 roku Rosja przesłała nam projekt traktatu, który NATO miało podpisać, obiecując, że nie będzie się dalej rozszerzać. To właśnie nam przesłali i był to warunek wstępny do powstrzymania się od inwazji na Ukrainę. Oczywiście, nie podpisaliśmy go.
Dlaczego Stoltenberg nie był skłonny przynajmniej spróbować umowy o neutralności dla Ukrainy wzorowanej na austriackiej? Skoro Rosjanie ją zaproponowali, mieli silną motywację, by się jej trzymać. Gdyby później złamali warunki własnej propozycji, Zachód miałby jasne uzasadnienie dla wojny z Rosją. Oświadczenie Stoltenberga sugeruje, że w grudniu 2021 roku wolał perspektywę rychłej wojny z Rosją na Ukrainie niż ustępstwa wobec Rosji, które pozwoliłyby uniknąć wojny na czas nieokreślony – być może tak długo, jak Austria będzie żyła w pokoju z Rosją.
Immanuel Kant pozostaje najsłynniejszym synem Królewca (obecnie Kaliningradu) i warto przypomnieć, co miał do powiedzenia na temat wojny w swoim dziele z 1795 r. Wieczny pokój .
Kant postrzegał wojnę jako coś, co rozum musi znieść. Jego zdaniem „rozum bezwzględnie potępia wojnę jako środek prawny” i czyni pokój natychmiastowym obowiązkiem. Między państwami nie ma sądu, więc każda strona, która czuje się pokrzywdzona, może użyć siły, aby wyegzekwować swoje roszczenia, a żadna ze stron nie może zostać uznana za winną w ściśle prawnym sensie. To tymczasowe rozwiązanie nie czyni jednak państwa sprawiedliwym. Państwo samo w sobie jest „najbardziej niesprawiedliwe” i państwa są zobowiązane je przezwyciężyć.
Kant elegancko sformułował ideę, że wojna na wzajemne wyniszczenie przyniesie „wieczny pokój na rozległym cmentarzysku ludzkości”.
Zdecydowanie potępił również metody, które uniemożliwiają osiągnięcie pokoju – a mianowicie zamachy i inne formy zdrady. Jego zdaniem strony walczące mają obowiązek zachowania postawy wzajemnego szacunku i gotowości do negocjacji, ponieważ w przeciwnym razie pokój nigdy nie będzie możliwy.
Przedstawił następujące szczegółowe warunki osiągnięcia i utrzymania pokoju:
Nie ma traktatu pokojowego, który w tajemnicy zapewniałby pretekst do przyszłej wojny.
Żadnego państwa nie należy traktować jak własności, którą można odziedziczyć, kupić, wymienić lub oddać.
Stałe armie muszą zostać z czasem zniesione, gdyż stanowią zagrożenie dla innych państw i napędzają wyścig zbrojeń.
Żadnego długu publicznego na politykę zagraniczną i wojnę.
Zakaz gwałtownej ingerencji w konstytucję i rząd innego państwa.
Żadnych wrogości, które mogłyby uczynić wzajemne zaufanie po wojnie niemożliwym.
Zaproponował również trzy „artykuły końcowe” mające na celu zabezpieczenie i utrzymanie pokoju.
Każdy stan powinien mieć konstytucję republikańską (rząd przedstawicielski ustanowiony na mocy prawa, w którym władza wykonawcza i ustawodawcza są rozdzielone). Obywatele, którzy ponoszą koszty wojny, nie będą jej akceptować bezkrytycznie; porównuje to z władcami, którzy mogą prowadzić wojnę dla przyjemności, ponosząc niewielkie koszty osobiste.
Prawo międzynarodowe powinno opierać się na Lidze Wolnych Państw ( foedus pacificum ), Lidze Pokoju, której celem jest zakończenie wszelkich wojen, a nie na jednym państwie światowym, które pochłania inne. Obawiał się, że monarchia uniwersalna doprowadzi do despotyzmu.
Prawo kosmopolityczne ogranicza się do warunków powszechnej gościnności: prawa do odwiedzin, a nie prawa do osiedlania się i podboju.
Poglądy wyrażone w niniejszym artykule niekoniecznie odzwierciedlają poglądy stałych autorów TKP. Prawa i odpowiedzialność za treść leżą po stronie autora.
Oceniając po nagłówkach w mediach i opiniach ekspertów, nawet dużej części ekspertów i analityków niezależnych, można odnieść wrażenie, że wojna Rosji z kolektywnym zachodem, zwłaszcza z europejskimi wasalami NATO, jest nieunikniona. Jestem innego zdania. To znaczy wojna ta może wybuchnąć już jutro, a nawet jeszcze dzisiaj, ale tylko przez przypadek: komuś po którejś ze stron puszczą nerwy, przepali się mu bezpiecznik, bądź przez pomyłkę naciśnie nie ten guzik, lub źle odczyta dane z radarów i zareaguje nerwowo i impulsywnie – i mamy wojnę. Która, jeśli tak wybuchnie, w bardzo krótkim czasie może przerodzić się w konflikt atomowy.
Niemniej, jeśli nie nastąpi żaden z przytoczonych przed chwilą przypadków, wojny Rosji z europejskim NATO nie będzie. Piszę – europejskim NATO, gdyż usrael wystrzelał się w wojnie z Iranem do tego stopnia, iż odbudowa potencjału rakietowego, koniecznego do ewentualnej wojny z Rosją, potrwa lata, jeśli w ogóle się uda.
Do produkcji rakiet i zniszczonych radarów potrzeba metali ziem rzadkich, których eksport Chiny wstrzymały. A ponadto tyle czasu, aby usrael odbudował potencjał rakietowy, gospodarka zachodu, chyląca się ku upadkowi, nie wytrzyma. Same zaś europejskie NATO, które same się rozbroiło, wspierając kijowską juntę, ma mniej środków powietrznego napadu (samoloty, rakiety uderzeniowe i obronne) niż usrael przed agresją na Iran. Jest słabsze niż był usrael, zanim zaatakował Iran i z którym przegrał. Rosja natomiast ma rakiet więcej niż Iran, a porównywalnych z Oresznikiem nie ma nikt na świecie. W rzeczywistości europejskie NATO, jeśli idzie o wojnę powietrzną (rakiety, samoloty i drony), jest wobec Rosji i jej rakiet hipersonicznych praktycznie bezbronne.
O wojskach lądowych nie wspominam nawet. W dobie tysięcy dronów latających na froncie wysłanie sił lądowych skończyłoby się ich masakrą. Tak więc europejskie NATO (brukselska unia też), mimo ciągłego buńczucznego potrząsania zardzewiałymi szabelkami, nie odważy się Rosji zaatakować, gdyż byłoby to po prostu samobójstwem. Rosyjska odpowiedź hiper-sonikami w jeden dzień może zniszczyć wszystkie zakłady militarne zachodu, przez co – co już zapowiedział minister Ławrow – wojna z Europą byłaby całkiem inna i krótka. I zachod o tym naturalnie wie.
Rosja, jeśli sytuacja się nie zmieni, pierwsza zachodu też nie zaatakuje. Pretekst, a nawet rzeczywisty powód naturalnie ma – zachód produkuje masowo drony, śle je na UPAinę i kijowska junta atakuje nimi Rosję. Ale z tym jest pewien prawniczy problem. Jest faktem, że wojska rosyjskie, bez zgody Rady Bezpieczeństwa ONZ, wkroczyły na UPAinę w lutym 2022. Nie była to naturalnie, jak ryczy zachodnia propaganda, agresja „pełnoskalowa”, ani „niesprowokowana”, gdyż kijowska junta 8 lat prowokowała do niej Rosję mordowaniem Rosjan w Donbasie. Niemniej fakt jest faktem – wojska rosyjskie bez zgody Rady Bezpieczeństwa ONZ wkroczyły na UPAinę.
A Prawo Międzynarodowe i Karta ONZ pozwalają państwom „trzecim” wspierać jakiekolwiek państwo zaatakowane przez inne państwo bez mandatu ONZ. Tak więc „prawnie” zachód jest „kryty” – Rosja zaatakowała bezprawnie biedną UPAinę, więc mamy prawo wspierać ją militarnie.
Rosyjskie drony mogą dziś jednocześnie rozpoznawać i uderzać
Niemniej Rosja, jeśli upaińskie ataki dronami i rakietami, produkowanymi na zachodzie, zagrożą jej egzystencji, bez wahania uderzy w zakłady militarne zachodu. Póki co nie robi tego, gdyż skuteczność zachodnich dronów i rakiet wystrzeliwanych przez kijowską juntę jest obecnie na poziomie 1-2 %, a ponadto Rosja z przyspieszeniem niszczy infrastrukturę UPAiny i może dojść do sytuacji, że dostarczanie zachodnich dronów kijowskiej juncie będzie niezwykle utrudnione, a nawet niemożliwe. Tak więc Rosja nie widzi powodu, by wywołać wojnę na skalę europejską.
Oczywiście – to może zmienić się z dnia na dzień. Rosja trzy razy już pokazała, że są czerwone linie, których przekraczać nie pozwoli: Krym w roku 2014, rozpoczęcie SOW w lutym 2022 i zmasowany ostrzał Kijowa oraz blokada upaińskich portów czarnomorskich w ostatnich miesiącach. Tam, gdzie w grę wchodzi strategiczne bezpieczeństwo, Rosja, nie zważając na jazgot zachodu, czyni to, co uważa za konieczne.
Jak już wspomniałem, europejskie NATO jest pod względem możliwości agresji powietrznej – i obrony powietrznej – niewyobrażalnie słabsze od Rosji i jej nie zaatakuje. Pamiętam panikarskie artykuły w Niemczech po dwukrotnym użyciu przez Rosję Oreszników na UPAinie. Łże-media pisały tu i gadały o niezwykle niszczycielskich rakietach rosyjskich, wobec których zachód niestety jest bezbronny. Wiedzą więc europejscy wasale NATO o tym, ale mimo to ciągle buńczucznie potrząsają zardzewiałymi szabelkami. O co więc w tej wojennej retoryce im chodzi? Myślę, wręcz jestem o tym przekonany, że idzie jedynie o próbę uratowania przed całkowitą klęską kijowskiej junty.
Jak wiemy, od kilku lat, od początku wojny na UPAinie, na zachodzie z uporem maniaka jak mantra powtarzane jest przez łże-media i polityczne marionetki przekonanie, iż wojna na UPAinie zakończy się zadaniem Rosji strategicznej klęski. Zachód był początkowo zaskoczony wkroczeniem wojsk rosyjskich na Upainę, ale bardzo szybko narracja mówiła o wyczerpaniu przez Rosję zapasu rakiet, o chipach z lodówek i pralek i o upadającej rosyjskiej gospodarce. Wydaje się, że początkowo zachód faktycznie wierzył we własną propagandę. Wierzył, że siły zbrojne kijowskiej junty przy pomocy zachodniego sprzętu, zachodnich „doradców” i danych wywiadowczych, pokonają wojska rosyjskie. A także, że zmasowane sankcje gospodarcze i finansowe rzucą Rosję gospodarczo na kolana.
Tu przyznam się, że początkowo sam martwiłem się o stan gospodarki rosyjskiej, poddanej tak zmasowanym sankcjom. Odetchnąłem, gdy wpadły mi w ręce dane Banku Światowego (a nie jest on ruską onucą) za roku 2024.
Dotyczyły one realnego PKB: 1) Chiny – 35 bilionów dolarów; 2) USA – 27,4 biliona dolarów; 3) Indie – 14,6 biliona dolarów; 4) Rosja – 6,45 biliona dolarów
Dane MFW (także nie jest rosyjską onucą) za rok 2025 potwierdziły dane Banku Światowego sprzed roku – Rosja mimo zmasowanych sankcji przegoniła Japonię i Niemcy i nadal jest czwartą gospodarką świata: 1) Chiny $41,24 bln; 2) Stany Zjednoczone $30,77 bln; 3) Indie $17,26 bln; 4) Rosja $7,24 bln; 5) Japonia $7,01 bln; 6) Niemcy $6,18 bln
.Jak widzimy, sankcje przyniosły skutek odwrotny od zamierzonego, zachód nie rzucił Rosji gospodarczo na kolana, sam sobie w kolano strzelił, odcinając się od tanich paliw i rosyjskiego rynku i coraz bardziej pogrąża się w gospodarczym zaniku. Jeśli dołożymy do tego stan zadłużenia i problemy społeczne (we Francji akurat zmasowane zadymy o szkoły, a w Niemczech we wschodnich Landach wyborcze klęski partii rządzących), to widzimy chylenie się zachodu w jego obecnym kształcie ku upadkowi.
Gęsty dym nad Kijowem po jednym z rosyjskich ataków, zdjęcie z 28 września 2026 r.
O wdeptaniu Rosji w ziemię już nawet najbardziej sprzedajne marionetki tu nie myślą i nie mówią. A sytuacja na froncie, a zwłaszcza niszczenie przez Rosję wszelkiej upaińskiej infrastruktury, mimo militarnego wsparcia przez zachód pokazały, że i militarnie NATO przegrało na UPAinie z Rosją sromotnie. Zamiast strategicznej klęski Rosji szykuje się strategiczna klęska kijowskiej junty. I do tego sprzedajne europejskie marionetki polityczne nie chcą dopuścić, gdyż byłaby to i dla nich strategiczna klęska polityczna i wizerunkowa. Musieliby odpowiedzieć opozycji, dlaczego wtopili w UPAinę biliony i wspierali ją nawet wtedy, gdy gołym okiem było widać, że przegra. I dlaczego wojenną retoryką i różnymi prowokacjami przypisywanymi Rosji narażali bezpieczeństwo własnych obywateli. I dlaczego nakładali kolejne sankcje, które zamiast niszczyć gospodarkę Rosji niszczyły ich własną gospodarkę.
Widząc nadchodzącą klęskę kijowskiej junty zachodnie pętaki rozpętały więc histerię wobec „złej” Rosji, kopią ją po kostkach oskarżeniami o ataki dronowe i wojnę hybrydową, straszą operacją blokady Kaliningradu, blokadami morskimi, piractwem morskim i dalszymi sankcjami tylko po to, aby obrzydzić Rosji życie i tak ją znękać nagonką i oskarżeniami o wszelkie zło tego świata, by Rosja wreszcie, nim padnie kijowska junta, zgodziła się na negocjacje i wstrzymanie ostrzału UPAiny. Mogliby wtedy próbować przedstawiać uratowanie kijowskiej junty przed upadkiem jako strategiczną klęskę zadaną Rosji. Wszak kijowskiej junty Rosja nie pokonała, choć chciała.
Dodatkowo, bo i to jest ważne, chcą zachodnie pętaki osiągnąć dopuszczenie ich do pertraktacji jako jednej z ważnych, decydujących o pokoju stron. Już od kilku lat nikt poważny na świecie nie bierze politycznych marionetek z Berlina, Londynu i Paryża na serio i na poważnie. Kiedyś byli szanowani, obecnie nikt na świecie z nimi się nie liczy. I stąd chcą jako siła polityczna decydować o losie UPAiny na równi z Rosją.
A tak, na marginesie, ostatnio w urzędzie kanclerza Niemiec, podczas konferencji prasowej, prezydent Kazachstanu Tokajew zagrał Niemcom na nosie. Zapytany o jego opinię o prezydencie Putinie, w obecności najemnika BlackRock Merza, wściekłego wroga prezydenta Putina, powiedział co następuje (przytaczam fragment, przetłumaczony przeze mnie na język polski):
Jestem bardzo wdzięczny prezydentowi Putinowi za to, że z wielkim zrozumieniem podszedł do mojego osobistego stanowiska, jako że my – jako głowy państw – opowiadamy się za zakończeniem wojny na terytorium Ukrainy. Utrzymuję z prezydentem Putinem bardzo dobre relacje. Uważam go za wybitną postać polityczną. Dzisiaj również z przekonaniem stwierdzam, że postrzegam prezydenta Putina jako męża stanu i polityka odpowiedniego do pełnienia tej roli. Być może brzmi to dla Państwa nieco osobliwie, ale moim zdaniem dotyczy to zarówno Azji Środkowej – w tym Kazachstanu – jak i Europy oraz całego świata. Znam go bardzo dobrze; posiada on cechy charakteru niezbędne do pełnienia funkcji głowy państwa tak ogromnego kraju, o złożonej historii i specyficznym rozumieniu celów strategicznych, przed którymi ten kraj stoi.
Merz był naturalnie wściekły, ale co miał zrobić – potrzebuje na gwałt kazachskiej ropy i musiał milczeć. Ale to właśnie pokazuje, że z zachodem nie liczy się nikt, nawet taki Kazachstan.
Tak więc uważam, że jeśli nie dojdzie przez przypadek do wojny Rosji z zachodem, świadomie nie wywoła jej nikt. Zachód jest za słaby i za cienki militarnie i gospodarczo. Rosja zaś jej cele osiągnie bez bezpośredniego ataku na zachodnich wasali NATO. Wystarczy, że doprowadzi do sytuacji, w której zachód nie będzie w stanie lub nie będzie mógł (np. pod naciskiem rosnącej w siłę opozycji) dalej finansowo i materiałowo wspierać kijowską juntę. A taka sytuacja wydaje się być coraz bliżej. Bez wsparcia zaś przez zachodnich sponsorów kijowska junta nie przetrwa nawet kilku dni.
Martwi mnie tylko sytuacja w Polsce, w której siły neobanderowskie, antypolskie, mają coraz większe wpływy. Gdy padnie kijowska junta, a padnie, i to chyba już tej zimy, w Polsce zaroi się od uciekinierów z UPAiny, a Polacy zostaną wydani na pastwę wściekłych z poniesionej klęski neobanderowców z Azowa. Mordów na Polakach, jak ostatnio w Jarosławiu, będzie znacznie więcej. I nikt Polaków bronić nie będzie. Ani Rosja, ani NATO, ani Bruksela…
Europa pogrąża się w wojennym szale. A niemieccy politycy są na jego czele. Kanclerz Republiki Federalnej dał jasno do zrozumienia w trzech krótkich tweetach: niemieccy politycy żyją w równoległym wszechświecie. Obraz Rosji jako wroga jest mocno zakorzeniony w ich umysłach. Rezultatem jest polityka kreowania obrazu wroga, która coraz bardziej przeradza się w manię zbrojeń i wojny.
Krótka analiza. Autor: Marcus Klöckner .
Poniższe tweety zostały opublikowane przez Friedricha Merza jeden po drugim na platformie X. Strona internetowa NachDenkSeiten przygląda się im uważnie.
„Od trzech pokoleń NATO chroni wolność, bezpieczeństwo i dobrobyt. Rosja rzuca nam wyzwanie, ale NATO jest zjednoczone. Wraz z 1. Korpusem Niemiecko-Holenderskim w Münster zabezpieczamy wschodnią flankę NATO – dla pokoju w Europie”.
Uwaga 1
Pogląd, że NATO zachowało wolność, bezpieczeństwo i dobrobyt, jest opinią – a mianowicie opinią kanclerz Niemiec. To założenie całkowicie ignoruje fakt, że decyzje w zakresie polityki bezpieczeństwa po II wojnie światowej i w kolejnych dekadach mogłyby potoczyć się zupełnie inaczej – mianowicie bez kreowania wizerunku wroga. Najpóźniej po upadku Układu Warszawskiego i polityce odprężenia NATO mogło zostać rozwiązane jako autentyczny znak pokoju wobec słabej Rosji. Zamiast tego politycy kontynuowali rozszerzanie sojuszu – aż do progu Rosji. W rzeczywistości sojusz wojskowy, który rzekomo gwarantuje „nam” wolność, bezpieczeństwo i dobrobyt, jest, właśnie z powodu planowanej polityki konfrontacji, na krawędzi wciągnięcia całej Europy w otchłań wojny.
Uwaga 2
„Rosja rzuca nam wyzwanie” – to nieprawda. Rosja „rzuciła wyzwanie” tym, którzy interweniowali na Ukrainie w sposób głęboko polityczny, pomimo dobrze znanych czerwonych linii polityki bezpieczeństwa. I: Kanclerz nie powinna mówić o „nas”.
Uwaga 3
„…zapewniamy… pokój w Europie”. Nie, nie można tego pozostawić bez odpowiedzi. To „zabezpieczanie” to zasłona dymna. Gdyby Rosja rzeczywiście wypowiedziała wojnę NATO, żaden niemiecko-holenderski korpus nie mógłby jej „zabezpieczyć”.
„Europa godzi się z własną polityką bezpieczeństwa. Dla Ukrainy jest to koło ratunkowe w czasach wielkiej potrzeby. Jeśli Niemcy ustąpią, Europa ustąpi. Ta walka o jedność jest mozolna. Ale ma kluczowe znaczenie na drodze do pokoju na Ukrainie i bezpieczeństwa całej Europy”.
Uwaga 1
„Europa usamodzielnia się w polityce bezpieczeństwa” – to tuszowanie. Niemcy mają być gotowe do wojny, politycy przeznaczają gigantyczne sumy na zbrojenia, stosunki dyplomatyczne z Rosją są na niskim poziomie, na Ukrainie – naszym partnerze w sensie wartości – dochodzi do łapanek na ulicach za służbę na froncie itd.: To nie jest „usamodzielnianie się w polityce bezpieczeństwa”, ale coraz bardziej bezczelna polityka wojenna.
Uwaga 2
Nie, ta polityka, to „wsparcie”, ta „pomoc” nie jest „ratunkiem w rozpaczliwej potrzebie”. Ten „ratunek” przyczynił się do tego, że setki tysięcy – jeśli nie miliony – ukraińskich żołnierzy zginęło, zostało okaleczonych lub poważnie ztraumatyzowanych. Polityka wojny zastępczej nie ma nic wspólnego z „ratunkiem” – niezależnie od tego, jak świętoszkowate są słowa używane do uzasadnienia głębokiej polityki Zachodu wobec Ukrainy.
Uwaga 3
Kanclerz mówi o „walce w Europie”, która ma kluczowe znaczenie dla „drogi do pokoju na Ukrainie i bezpieczeństwa w Europie”. Również w tym przypadku: Nie, wybrana droga jest błędna. Prawie pięć lat wojny na Ukrainie pokazuje, że podejście polityczne całkowicie zawiodło – o ile pokój rzeczywiście był jego celem. Wątpliwości co do tego są z pewnością uzasadnione.
„Nie damy się zastraszyć hybrydowym atakom Rosji. Rosja chce nas zdestabilizować, podzielić nasze społeczeństwo i osłabić nasz kraj. Jesteśmy przygotowani. Jako NATO reagujemy szybko i zdecydowanie. Nie zachwiejemy się w naszym poparciu dla Ukrainy”.
Uwaga 1
O jakich „hybrydowych” atakach mówi Merz? Gdzie są prawnie dopuszczalne dowody? I nieuchronnie nasuwa się pytanie: co z tymi, którzy twierdzili, że znajdą sposób na powstrzymanie projektu Nord Stream? Co zaskakujące, rząd milczy w tej sprawie. Jakie jest stanowisko rządu niemieckiego w sprawie Nord Stream w ogóle? Gdzie są jasne słowa skierowane do państw, które rzekomo były odpowiedzialne?
Pierwsze stwierdzenie, a także kolejne w tweecie, służą budowaniu wizerunku Rosji jako wroga. Kanclerz mówi o „hybrydowych” atakach w sposób całkowicie nieprzejrzysty, nie pozostawiając opinii publicznej możliwości weryfikacji.
Uwaga 2
Rosja rzekomo „chce”: zachwiać „nami”, podzielić społeczeństwo, osłabić nasz kraj. Rzeczywiście, istnieją powody do niepewności – z powodu coraz bardziej niebezpiecznej polityki w kraju. Polityki gospodarczej, która praktycznie unicestwia gospodarkę, polityki energetycznej, która od dawna stała się obciążeniem dla całego społeczeństwa, i tak dalej. Społeczeństwo rzeczywiście zostało podzielone – począwszy od „reform” Hartz IV, gdzie politycy wypowiedzieli wojnę biednym i utrwalili mit leniwych, pasożytniczych beneficjentów pomocy społecznej. Niemiecka polityka również siała podziały podczas pandemii koronawirusa, traktując niezaszczepionych jak obywateli drugiej kategorii.
Polityka nadal budzi kontrowersje – na przykład, gdy mówi się o „wulgarnych demokratach”.
Uwaga 3
Oświadczenie: „Jesteśmy przygotowani. Jako NATO zareagujemy szybko i jasno” jest niejasne i pozostawia pole do spekulacji.
Co oznacza sformułowanie „Jesteśmy gotowi”? Może przygotowujemy się do wojny? Sam fakt, że taka interpretacja w ogóle została zasugerowana, pokazuje, jak daleko posunęła się już polityka konfrontacji. Oświadczenie może również odnosić się do ostatniej części tweeta, która brzmi: „Nie zachwiejemy się w naszym poparciu dla Ukrainy”, ale dwuznaczność pozostaje. Kiedy polityka stawia sobie za cel gotowość militarną, a następnie w imieniu NATO mówi: „Jesteśmy gotowi”, brzmi to niebezpiecznie. Cała ta polityka zbrojeń i wojny powiesiła miecz Damoklesa w postaci wielkiej wojny nad głowami obywateli Europy.
Arno van Kessel spędził ponad osiem miesięcy w jednostce antyterrorystycznej w PI Vught, najpilniej strzeżonym więzieniu w Holandii. „Nie znaleźli dowodów w sprawie karnej i niczego nie znajdą, bo nie popełniłem żadnego przestępstwa”. Jest przekonany, że został aresztowany, ponieważ wszczął postępowanie cywilne przeciwko państwu holenderskiemu i wpływowym osobom, które w okresie pandemii COVID-19 narzuciły ludności broń biologiczną. „Kilka godzin po tym, jak złożyliśmy dokumenty w sądzie, aresztowała mnie jednostka antyterrorystyczna”.
W ekskluzywnym wywiadzie dla De Andere Krant, 62-letni adwokat po raz pierwszy wspomina swoje aresztowanie i zatrzymanie, które postrzega jako dowód na to, że nie ma już rządów prawa.
„Kluk-klik. Kluk-klik”. Arno van Kessel opisuje odgłos ciężkich butów strażnika kroczącego po betonowej podłodze więzienia. „Krrr-klik, szelest kluczy. Kpffff, drzwi się otwierają. Huk, drzwi celi zatrzaskują się z hukiem. Brzdęk, zamek znowu się zamyka. Kluk-klik, strażnik idzie w stronę mojej celi. Słychać wszystko, wiesz, pomimo tych grubych betonowych ścian. Klik-klik, otwiera się klapa w małym okienku w mojej celi. W środku nocy dioda LED zapala się na pięć sekund. Nie po to, żeby sprawdzić, czy jeszcze tam jesteś, ale żeby sprawdzić, czy jeszcze żyjesz. Klik-klik, klapa zamyka się ponownie. Kluk-klik, strażnik kontynuuje obchód. A ja leżę, nie śpiąc, martwiąc się: co ja tu robię?”
Ten „film” wciąż odtwarza się w głowie adwokata, gdy próbuje zasnąć. „Mój rytm snu został całkowicie zaburzony”.
Po 260 dniach w areszcie tymczasowym Van Kessel cierpi na zespół stresu pourazowego (PTSD), reumatyzm związany ze stresem oraz przejściowe podrażnienie: skurcze spowodowane elektronicznym monitorem na kostce, który musi nosić. „Biorę trzy dawki prednizonu dziennie, ponieważ stres jest uwięziony w moim ciele” – wyjaśnia Van Kessel.
[prednizon: silnie hamuje stany zapalne, łagodzi alergiczną reakcję organizmu i osłabia układ odpornościowy.md]
Mimo wszystko jest zadziwiająco optymistyczny, bystry i pogodny. „Bardzo się cieszę, że wróciłem do rodziny i psa, czasami znów mogę się cieszyć i dziękuję naszemu drogiemu Bogu za każdą chwilę, którą mi daje. Przede mną jeszcze długa droga, nie chodzę do psychologa i jestem daleki od dawnego siebie, ale z natury jestem pozytywnie nastawiony i wciąż patrzę w przyszłość z nadzieją. Jestem uszkodzony, ale nie udało im się mnie złamać psychicznie” – mówi. „Chcesz kawy?”
Aresztowanie
Wróćmy do 11 czerwca 2025 roku. Około 5 rano Van Kessel nagle wpatruje się w lufę pistoletu maszynowego, którą trzyma funkcjonariusz jednostki antyterrorystycznej. „Leżałem w łóżku zaledwie kilka godzin. W tygodniach poprzedzających to wydarzenie spędziłem dziesięć dni z rzędu pracując z moim kolegą Peterem Stassenem – niczym para mnichów – nad naszym Oświadczeniem o Odpowiedzi, będącym częścią naszego postępowania cywilnego. W dokumencie tym argumentujemy – prawnie i, moim zdaniem, przekonująco – że szczepionki przeciwko COVID-19 są bronią biologiczną. Twierdzimy, że wezwane przez nas osoby wiedziały, mogły wiedzieć lub powinny były o tym wiedzieć, i pociągamy je do odpowiedzialności solidarnej. Chcemy, aby niezależny sędzia wydał orzeczenie w tej sprawie” – podsumowuje Van Kessel. „Kilka godzin po złożeniu dokumentu zostałem aresztowany”.
Nadal może odtworzyć w myślach „film” ze swojego aresztowania, w każdym szczególe. „Weszli dość cicho przez frontowe drzwi, bo nie były podwójnie zamknięte na noc. Obudziłem się z krzykiem, ale myślałem, że śnię. Facet w kominiarce trzymał pistolet maszynowy wycelowany w moją skroń. Sędzia śledczy, dziekan Izby Adwokackiej i prokurator byli w mojej sypialni z dwoma funkcjonariuszami. Helena (żona van Kessela, red.) była na strychu, bo pracowałem do późna.
Posadzono mnie na krześle w samej bieliźnie i dano kamizelkę. „Broń”, „narkotyki”, „pieniądze”, „złoto” – krzyczeli. W naszym domu – który już sprzedaliśmy, bo mieliśmy wyemigrować do Austrii – mieliśmy garderobę z sejfem. Wskazałem im klucz. Nie znaleźli niczego kryminalnego i nic nie znajdą, bo ja niczego kryminalnego nie popełniłem. Potem naciągnięto mi worek na głowę, zakuto w kwadratowe kajdanki i… Zabrano mnie na komisariat policji w Leeuwarden.
Van Kessel natychmiast zdaje sobie sprawę, że jego aresztowanie jest powiązane z głośnym postępowaniem cywilnym przeciwko państwu holenderskiemu, Markowi Rutte, Hugo de Jonge, Billowi Gatesowi i trzynastu innym osobom.
„Nigdy nie byłem naiwny w tej kwestii. Rozmawiałem o tym z rodziną: jeśli podejmę się tej sprawy, coś może mi się stać. Tak, może mnie wyrzucą” – powiedziałem. Peter i ja powiedzieliśmy sobie również po zakończeniu odpowiedzi na pozew: jeśli podpiszemy ten dokument, to koniec naszej kariery. Zarejestrowałem się jako radca prawny w Austrii, ale tylko na potrzeby postępowania cywilnego. Po tym miałem zamiar poświęcić się nieruchomości rekreacyjnej, którą tam zamierzamy zagospodarować. Peter i ja uzgodniliśmy również, że jeśli coś się stanie jednemu z nas, drugi będzie prowadził sprawę indywidualnie. Czuliśmy, że musimy to zrobić dla ofiar. Nikt nie powinien odwracać wzroku od tego, co zrobiono ludzkości: ludobójstwa”.
Barakuda
Na komisariacie policji w swoim rodzinnym mieście Leeuwarden Van Kessel dowiaduje się, że jest podejrzanym w sprawie Barracuda – domniemanej siatki terrorystów, która według prokuratury planowała przeprowadzić atak na szczyt NATO (24 i 25 czerwca 2025 r.) w Hadze. „To absurdalna historia, właśnie dlatego, że Peter i ja, jako prawnicy, działamy w ramach systemu prawnego. To jest arena rządów prawa, gdzie wszystkie strony są równe, a niezależny panel sędziów decyduje – w razie potrzeby – nawet o stanie Holandii. Przynajmniej w teorii. Poza tym jestem przekonanym naśladowcą Jezusa (patrz ramka). Nasz drogi Pan nie bez powodu powiedział: „Każdy, kto mieczem wojuje, od miecza ginie” (Ewangelia Mateusza 26,52). Gdybym naprawdę planował zrobić to, o co mnie oskarżają, zgadzam się, że powinni byli mnie zamknąć i wyrzucić klucz. Nadal mnie wkurza, że odważyli się oskarżyć mnie o terroryzm”.
Van Kessel wie, że sam dał oskarżycielom przysłowiową amunicję. „Musieli uznać to za prezent, że wsiadłem do tego samochodu 6 maja” – mówi Van Kessel. Ma na myśli rozmowę nagraną przez detektywów w samochodzie Ritske B., gdzie obecni byli również właściciel pojazdu i Harm S. W drodze powrotnej użyto wulgaryzmów, przyznaje Van Kessel. „To było po wieczorze z mnóstwem kiełbasy, sera i piwa – i mnóstwem tych ordynarnych typów. Dobrzy ludzie, którzy mówią, co myślą i mają dość zniszczeń, jakie pozostawia po sobie polityka. Wielu z nich to darczyńcy Recht Oprecht (fundacji stojącej za postępowaniem cywilnym, red.).
Kilka dni wcześniej zapytano mnie, czy chcę przekazać najnowsze informacje na temat sprawy. Zanim się odezwałem, kierowcy ciężarówek chcieli mojej rady w sprawie demonstracji na szczycie NATO. Dałem im bardzo jasną, negatywną rekomendację: obowiązuje zarządzenie nadzwyczajne, nic nie zdziałacie, żadna flaga nie będzie pokazywana w telewizji, zostaniecie aresztowani, a wasze ciężarówki i traktory zostaną skonfiskowane – powiedziałem. Krótko mówiąc, powiedziałem im, że nie mają tam prawa być. Moja rada została źle przyjęta. „Więc co chcecie zrobić – nic nie robić?” – powiedziano mi. Cały wieczór mieli mi to za złe”.
W drodze powrotnej z tego „frustrującego wieczoru” trzej mężczyźni w samochodzie hipotetycznie dyskutują o tym, jak można by zdestabilizować rząd. Van Kessel, który poprzedniego dnia obejrzał film o IRA, wspomina o wybuchu bomby w samochodzie przed budynkiem rządowym. Wspomniano również o strzale z okna burmistrza. Nigdzie w całej rozmowie nie widać, że poważnie zamierzają coś takiego zrobić. Van Kessel kilkakrotnie powtarza, że nie ma pojęcia, jak się do tego zabrać. Przez ponad miesiąc – aż do aresztowania 11 czerwca – nikt nie podjął żadnych działań w związku z omawianymi scenariuszami. Mimo to prokuratura uczyniła z niego filar siatki terrorystycznej. „W tym samochodzie mówiłem głupie, niemoralne rzeczy. Niegodne adwokata. W celi prosiłem Boga o wybaczenie” – mówi Van Kessel. „Ale te wypowiedzi są szokujące tylko wtedy, gdy są wyrwane z kontekstu. Prokuratura zrobiła to bardzo celowo, aby wykluczyć mnie jako adwokata w postępowaniu cywilnym”.
Więzienie Vught
Od połowy czerwca 2025 roku do 26 lutego 2026 roku Van Kessel – mężczyzna bez przeszłości kryminalnej – przebywał w więzieniu. Pierwsze sześć dni spędził w komisariacie policji w Leeuwarden, a następnie w oddziale antyterrorystycznym zakładu karnego o zaostrzonym rygorze w Vught. Van Kessel uważał ten pierwszy okres za najtrudniejszy. „Więzienie ma skłonić do refleksji nad swoimi błędami. Jeśli nic nie zrobiłeś, to każdego dnia budzisz się z myślą: co ja tu robię? To jest psychicznie ciężkie. Na początku byłem też pod ścisłą kontrolą. To oznaczało 23 godziny na dobę w izolacji, bez kontaktu ze światem zewnętrznym. Helena nawet nie wiedziała, gdzie jestem przetrzymywany”.
Opisuje więzienie jako betonowego kolosa. „Z małego okienka w celi patrzyłem na betonowy mur. Początkowo miałem godzinę dziennie na wyjście na podwórze, ale to była tylko przestrzeń między czterema betonowymi ścianami. Jeśli spojrzysz w górę, zobaczysz niebo przez siatkę. To wszystko”.
Początkowo Van Kessel nadal uważa, że jego pobyt w celi będzie stosunkowo krótki, maksymalnie 90 dni. „Nie jestem prawnikiem karnym, ale na studiach prawniczych dowiedziałem się, że podejrzany może być tymczasowo aresztowany przez ograniczony czas. Nie wiedziałem, że wszystko się zmieniło po 11 września. Mój adwokat, Chris-Jan Kamminga, wyjaśnił mi, że prawo się zmieniło. Teraz można przetrzymywać podejrzanych o terroryzm nawet przez dwa lata w więzieniu bez merytorycznego przesłuchania. Kiedy mi to powiedział, przeszedł mnie dreszcz”.
Groźby śmierci
W grudniu znalazł się w bardzo napiętej sytuacji w więzieniu w Vught. Van Kessel i Ritske B. – współpodejrzany w sprawie Barracudy, „którego, wbrew twierdzeniom oskarżenia, poznałem porządnie dopiero w Vught” – zostali, w ramach pewnego eksperymentu, umieszczeni z grupą czterech dżihadystów z Arnhem, skazanych za przygotowywanie ataku na Paradę Równości. „Ritske i ja chcieliśmy małej choinki na wspólnej celi, ale cała czwórka zażądała jej usunięcia. Kiedy w okolicach Bożego Narodzenia oglądaliśmy „Pasję” (film o cierpieniu Jezusa Chrystusa, red.), wpadli w szał. Pluli na Jezusa, a nam grożono śmiercią” – mówi Van Kessel, obrazowo przesuwając kciukiem po gardle. „Potem obieraczki do ziemniaków zostały usunięte ze wspólnej kuchni ze względów bezpieczeństwa. Strażnicy byli również otwarcie zastraszani. Dżihadyści mówili: i tak nie mamy nic do stracenia – jeśli umrzemy, pójdziemy do raju. Chociaż nie wolno nam było mieć choinki, pięć razy dziennie krzyczeli do Allaha. Na korytarzu obok mojej celi wisiał plakat przedstawiający Kaabę, świętą czarną skrzynkę dla muzułmanów w Mekce. Byłem zszokowany tym, jak wygląda życie w więzieniu. Chociaż Van Kessel porównuje więzienie w Vught do Kamp Vught – nazistowskiego obozu karnego z czasów II wojny światowej – jest pełen uznania dla strażników. „Uczynili moje cierpienie bardziej znośnym. Przez pierwsze trzy miesiące mojego pobytu kierownictwo wstrzymywało mi podawaniem leków. Czułem się coraz gorzej, do tego stopnia, że nie mogłem nawet wstać. Leżałem sam w łóżku przez wiele dni. Strażnicy załatwili lepszy materac, zamiast cienkiego kawałka pianki na żelaznej płycie, na której normalnie się leży. Mój mentor – strażnik, który osobiście mnie prowadził – zażądał od lekarza oddziałowego, abym otrzymał lekarstwa.
Van Kessel mówi, że od początku był uprzejmy wobec strażników, których wszystkich znał z imienia. Opowiedział im o postępowaniu cywilnym i swojej wierze w Jezusa. Ponadto wkrótce został zasypany listami. „Tysiące listów i kartek nieustannie napływały z całego świata. Wszystkie musiały przejść przez cenzurę. Wywołało to spore poruszenie, podobnie jak demonstracje przed bramą. Chociaż sam tego nie doświadczyłem, wiem od strażników, że było to tematem rozmów w mieście”.
Rządy prawa
Według Van Kessela wady konstrukcyjne leżą w systemie i na samej górze, gdzie skorumpowani ludzie zbyt często pociągają za dźwignie – bo jak inaczej podejrzany, który nie został skazany, trafi do grona skazanych dżihadystów? „Dwie i pół godziny drogi od mojej rodziny. Bez żadnych wiarygodnych dowodów, podczas gdy prokuratura może przeciągać proces do zakończenia śledztwa, a media w dużej mierze milczą na ten temat. To nie powinno być możliwe w państwie prawa. Jako prawnik zawsze w to wierzyłem, ale teraz ta wiara nieco osłabła” – mówi eufemistycznie.
Były prawnik twierdzi, że „kiedy nadejdzie właściwy czas”, odniesie się również merytorycznie do oskarżeń pod jego adresem i usunięcia z listy adwokatów. Na razie poświęca energię na przygotowanie obrony z prawnikami. Pomimo wszystkiego, co go spotkało, niczego nie żałuje. „To, czego doświadczyłem, to tylko ułamek cierpienia, jakie nasz drogi Pan zniósł dla nas wszystkich. Poza tym zawsze mam przed sobą Monique. Była pierwszą ofiarą poszczepienną, która do mnie trafiła. Pielęgniarka na sali operacyjnej – ktoś, kto naprawdę zrobił to dla innych. Była jedną z pierwszych osób, które otrzymały szczepionkę przeciw COVID-19 – z grupy, która spowodowała wiele zgonów. Tak, przedstawiliśmy to wszystko czarno na białym w sądzie. Widziałem, jak w krótkim czasie jej stan się pogorszył z wciąż w miarę zdrowej kobiety w mumię. Zakończyła swoje cierpienie, poddając się eutanazji. Jej historia wryła mi się w pamięć”.
„Oczywiście bardzo często pytałem Boga, dlaczego to się ze mną dzieje” – mówi Arno van Kessel, który uwierzył w okresie pandemii COVID i przyjął chrzest. „Ten czas uświadomił mi, co tak naprawdę się dzieje: żyjemy w czasach ostatecznych. Otrzymałem również odpowiedzi. Cierpienie, którego doświadczyłem, to tylko ułamek tego, co Jezus musiał znieść za nas wszystkich. To było oczyszczające”. Van Kessel mówi, że jego wiara w Jezusa – którego zazwyczaj nazywa naszym drogim Panem – tylko się umocniła. „Peter (Stassen, red.) na nowo odkrył swoją wiarę.
Dlatego bardzo świadomie poruszyliśmy biblijne przesłanie w dokumentach sądowych. Ostatnimi czasy Peter – z którym ze względu na postępowanie cywilne nie mam kontaktu – powiedział również: czy jesteś po stronie szatana, czy Jezusa? To był świadomy wybór: odwołanie się do sumienia. Większość ludzi nie zdaje sobie sprawy, że ich sumienie stało się zasłonięte. Odwołujemy się do niego, ponieważ wciąż istnieje droga powrotna przez Jezusa. Dotyczy to nawet Marka Rutte. Nie sądzę, żeby się na to zdecydował, ale powitałbym to z radością. Prawda wyjdzie na jaw”.
Były analityk CIA Larry Johnson uważa obecnie, że bezpośrednia konfrontacja militarna między Rosją a kilkoma europejskimi państwami NATO jest realną możliwością. W obszernej rozmowie z byłym oficerem USA Stanisławem „Stasem” Krapiwnikiem, Johnson oszacował prawdopodobieństwo bezpośredniej wymiany ognia między Rosją a państwami europejskimi w ciągu najbliższych sześciu do siedmiu miesięcy na około 70 procent.
\W jego ocenie nie dotyczy to całej Europy. Johnson wymienia Niemcy, Wielką Brytanię, Francję i Polskę jako kraje szczególnie narażone lub potencjalnie zaangażowane. Nie uważa on jednak, że Włochy i część Europy Południowej są koniecznie zaangażowane w taką wojnę.
„Oni naprawdę wierzą, że potrafią walczyć”.
Punktem wyjścia rozmowy jest coraz bardziej agresywna retoryka między Rosją a Zachodem. Johnson relacjonuje rozmowy z kilkoma byłymi i czynnymi rosyjskimi wojskowymi. Mówi, że szczególnie uderzyło go stwierdzenie, które usłyszał podczas wywiadu z dziennikarzem Pepe Escobarem: strona rosyjska poważnie myśli teraz o tym, że w końcu będzie musiała wypowiedzieć wojnę Europie.
Według Johnsona, problem nie polega na tym, że Rosja chce zaatakować Europę. Moskwa uważa raczej, że rozwój sytuacji politycznej i militarnej w Europie może ostatecznie nie pozostawić innego wyjścia.
Krapivnik ze swojej strony donosi o byłych oficerach radzieckich i rosyjskich, którzy pomimo mobilizacji początkowo nie zostali powołani do służby. Powiedziano im, że ich czas „jeszcze nie nadszedł”. Jego zdaniem sugeruje to, że część rosyjskiego aparatu obronnego bierze pod uwagę możliwość znacznie większej wojny od co najmniej 2023 roku i może rezerwować w tym celu doświadczonych, starszych oficerów.
Johnson dostrzega również niebezpieczny błąd w ocenie sytuacji w europejskim kierownictwie. Zapytany, czy europejscy politycy rzeczywiście spodziewają się wojny, czy też jedynie chcą doprowadzić się na skraj katastrofy, odpowiada:
„Myślę, że mamy tu jedną z tych szalonych sytuacji, w których przywódcy naprawdę wierzą, że mogą walczyć”.
Kluczowe pytanie pozostaje w dużej mierze bez odpowiedzi: Jakich środków powinna użyć Europa, aby prowadzić długotrwałą wojnę konwencjonalną z Rosją?
Johnson: Sama siła gospodarcza Europy nie rozstrzygnie wojny
Johnson uważa, że częste porównywanie europejskiego i rosyjskiego produktu krajowego brutto jest mylące. Chociaż europejska produkcja gospodarcza może być na papierze znacznie wyższa, w czasie wojny kluczowe znaczenie mają dostawy energii, surowce, moce produkcyjne przemysłu oraz możliwość szybkiej wymiany zużytej broni i amunicji.
Rosja posiada własne zasoby ropy naftowej, gazu i uranu, a także żywność i surowce do produkcji materiałów wybuchowych i amunicji artyleryjskiej. Europa natomiast jest uzależniona od importu kilku z tych kluczowych zasobów.
Johnson wskazuje konkretnie na rosyjską produkcję amunicji. Twierdzi, że Rosja może teraz wyprodukować więcej pocisków artyleryjskich w ciągu trzech miesięcy niż USA i NATO razem wzięte w ciągu roku.
Niezależnie od dokładnej liczby, Johnson koncentruje się zatem na fundamentalnym problemie: w wojnie konwencjonalnej na dużą skalę decydującym czynnikiem nie jest wyłącznie liczba systemów uzbrojenia dostępnych na początku. Liczy się to, jak szybko można wymienić zniszczone systemy i uzupełnić zużytą amunicję. Właśnie w tym widzi on przewagę Rosji nad Europą.
W wywiadzie jako przykład podano rosyjską produkcję artyleryjską. Na początku wojny na Ukrainie w 2022 roku wynosiła ona około 450 000 pocisków rocznie, a później wzrosła do około 4,2–4,5 miliona pocisków rocznie. Dodano również dostawy z Korei Północnej. Johnson i Krapivnik porównują to z trudnościami, z jakimi borykają się państwa zachodnie w szybkim zwiększaniu własnej produkcji amunicji.
Wojna na Ukrainie może wkroczyć w decydującą fazę.
Obie strony nie spodziewają się nagłego załamania frontu ukraińskiego. Spodziewają się raczej stopniowego procesu: poszczególne odcinki frontu mogą ulec zniszczeniu, podczas gdy Rosja będzie stale zwiększać presję militarną.
Krapiwnik opisuje ukraińskie kontrofensywy jako w dużej mierze motywowane politycznie, argumentując, że Kijów rozmieścił na nie rezerwy strategiczne. Ogólnie rzecz biorąc, sytuacja militarna na froncie pogarsza się na niekorzyść Ukrainy.
Johnson idzie jeszcze dalej, sugerując, że wojna może już wkraczać w fazę końcową. Ta faza może być jednak szczególnie niebezpieczna. Historycznie rzecz biorąc, liczba ofiar często gwałtownie rośnie wraz z końcem wojny.
Z wywiadu wynika, że Moskwa coraz bardziej nieufnie podchodzi do nowych porozumień o zawieszeniu broni.
Johnson relacjonuje informacje ze szczytu Donalda Trumpa i Władimira Putina w Anchorage. Według niego Putin był gotowy w dużej mierze zamrozić linię frontu w Zaporożu i Chersoniu. Jednak Stany Zjednoczone nie wdrożyły wynikających z tego porozumień. Johnson konkluduje, że możliwość zawarcia podobnego porozumienia jest obecnie praktycznie niemożliwa.
Krapivnik mówi, że wielu rosyjskich żołnierzy obawiało się kompromisu politycznego. Z ich perspektywy konflikt powinien teraz rozstrzygnąć się na polu bitwy.
Energia może stać się piętą achillesową Europy
Kolejnym kluczowym czynnikiem dla Johnsona jest zaopatrzenie w energię.
Rosja posiada własne rezerwy ropy naftowej i gazu, Europa jest silnie uzależniona od dostaw zewnętrznych. Poważna wojna natychmiast przekształciłaby tę zależność w problem strategiczny.
W związku z tym rozważana jest również możliwość wprowadzenia przez USA zakazu eksportu oleju napędowego. Chociaż Johnson uważa taki krok za mało prawdopodobny, wskazuje, że w szczególności Wielka Brytania, a także inni partnerzy USA, odczuliby jego skutki.
Łączy to kwestię militarną z ekonomiczną: w razie wojny Europa musiałaby nie tylko dostarczać żołnierzy, broń i amunicję, ale także utrzymywać w ekstremalnych warunkach swój przemysł, logistykę i zaopatrzenie energetyczne.
Ryzyko eskalacji nuklearnej
Scenariusz Johnsona staje się jeszcze bardziej niebezpieczny ze względu na aspekt nuklearny.
Dyskusja spekuluje, że amerykański atak nuklearny na Iran mógłby wywołać masową reakcję międzynarodową. Johnson uważa, że w takim przypadku Rosja mogłaby zaostrzyć swoje stanowisko wobec obiektów NATO w Europie.
Wspomniano tu szczególnie o systemach Aegis Ashore w Polsce i Rumunii. Johnson argumentuje, że Moskwa mogłaby uznać takie instalacje za bezpośrednie zagrożenie w przypadku drastycznej eskalacji i stwierdzić konieczność ich unieszkodliwienia.
Jednocześnie Johnson uważa, że pierwsze w historii użycie broni jądrowej w obecnym konflikcie mogłoby zachęcić inne państwa do tworzenia własnych arsenałów nuklearnych. Wśród wymienionych krajów znajdują się Turcja, Arabia Saudyjska, Brazylia i Meksyk. Logika stojąca za tym założeniem jest taka, że państwa mogłyby wywnioskować z odmiennego podejścia Waszyngtonu do Iranu i Korei Północnej, posiadającej broń jądrową, że jedynie ich własne środki odstraszania nuklearnego mogą skutecznie chronić przed atakiem.
Johnson: Europa nie przemyślała wojny do końca.
Ostatecznie ostrzeżenie Johnsona sprowadza się do jednego centralnego punktu: nie wątpi on, że Europa dysponuje ogromnymi zasobami gospodarczymi. Wątpi natomiast, czy jej przywódcy polityczni zrozumieli, co w praktyce oznaczałaby bezpośrednia wojna z Rosją.
Na pytanie, jak europejscy decydenci w ogóle wyobrażają sobie taką wojnę, Johnson odpowiada zwięźle:
„Nie przemyśleli tego do końca”.
Zamiast tego argument ten opiera się na danych makroekonomicznych: całkowita produkcja gospodarcza Europy jest znacznie większa niż Rosji. Pomija się jednak fakt, że według Johnsona Rosja posiada sprawdzony w boju przemysł zbrojeniowy, a także własne zasoby energetyczne i surowcowe.
Jego prognoza jest więc wyjątkowo ponura: szacuje on na 70-procentowe prawdopodobieństwo, że Rosja i niektóre kraje europejskie będą ze sobą bezpośrednio walczyć w ciągu najbliższych sześciu, siedmiu miesięcy.
Nie jest to potwierdzona prognoza wywiadowcza ani oficjalna ocena Moskwy ani żadnego europejskiego rządu. To osobista analiza Johnsona. Jednak sam fakt, że takie ramy czasowe są obecnie otwarcie omawiane w kręgach wojskowych i geopolitycznych, pokazuje, jak daleko posunęła się debata: od pytania o możliwość dalszej eskalacji wojny na Ukrainie, w kierunku pytania o to, czy wojna zastępcza mogłaby przekształcić się w bezpośrednią wojnę między Rosją a europejskimi państwami NATO.
Gdy rok 2026 dobiega końca, całą Europę ogarnia panika. Coraz bardziej zaczyna być jasne, że Amerykanie mają zamiar pozostawić ich samym sobie w walce z Rosjanami – a co gorsza, między sobą.
Jeśli chodzi o walkę z Rosjanami, rzeczywistość jest prosta: nawet gdyby kilka zdeterminowanych państw europejskich podjęło jutro poważne działania w celu zgromadzenia niezbędnych sił zbrojnych i sprzętu na potrzeby wojny o wysokiej intensywności w XXI wieku, nie byłyby w stanie w ciągu pięciu lat wystawić, wyposażyć i rozmieścić armii liczącej nawet 100 000 żołnierzy gotowych do walki – liczba ta zostałaby całkowicie pochłonięta w wojnie, do której są zupełnie nieodpowiednio przygotowane pod względem doświadczenia, wyszkolenia, taktyki, uzbrojenia i logistyki.
Nawet gdyby udało im się zmobilizować barwną, wielonarodową bandę liczącą 100 000 ludzi, nie byliby w stanie rozmieścić i zaopatrzyć takiej armii w taki sposób, aby mogła ona cokolwiek zdziałać.
Z Kaliningradu i Białorusi Rosjanie mogą zaatakować dowolny cel na Ukrainie, dużą część Polski i Rumunii, a nawet cele położone głęboko na terytorium Niemiec.
Armia europejska nie miałaby prawa zgromadzić się w pobliżu sił rosyjskich. Każda taka próba zakończyłaby się druzgocącą klęską.
Jeśli chodzi o europejskie siły powietrzne: to jest to czysta iluzja.
Rzekomo potężne Siły Powietrzne USA zrobiły, co mogły, wystrzeliwując w kierunku Iranu kilka tysięcy pocisków manewrujących dalekiego zasięgu – ze znikomym skutkiem strategicznym. Iran nie został znacząco rozbrojony. W rzeczywistości kraj ten wydaje się być dziś silniejszy niż na początku wojny.
Ani Europejczycy osobno, ani Europejczycy i Amerykanie razem wzięci nie mogliby dokonać żadnego skutecznego ataku na Rosję; w takiej próbie straciliby masę samolotów.
Co więcej, Stany Zjednoczone nie dysponują żadnym znaczącym potencjałem średniego zasięgu porównywalnym z tym, jaki zademonstrowały Rosja i Iran. I nie będą go posiadać w dającej się przewidzieć przyszłości.
Obrona powietrzna USA okazała się jakościowo żenująca, a nawet gdyby była skuteczna, to ilościowo niewystarczająca.
Wojna na taką skalę pochłania ogromne ilości uzbrojenia. Ci, którzy uważnie obserwowali sytuację, dowiedzieli się, że – wbrew oczekiwaniom zdecydowanej większości – amerykański arsenał ręcznie robionej „broni butikowej”, której nie da się produkować masowo, nie tylko nie sprawdził się w różnych zastosowaniach; co więcej, połączenie wojen na Ukrainie i w Iranie zredukowało amerykańskie zapasy do poziomu bliskiego kryzysowi.
Co więcej, Marynarka Wojenna USA została wyparta z Morza Czerwonego przez Jemeńczyków.
Musisz się nad tym naprawdę zastanowić.
Zostali dosłownie odparci pod ostrzałem i z pustymi magazynkami. Dwie grupy lotniskowców w rzędzie. Niewiarygodne.
To niewątpliwie jedno z najbardziej szokujących wydarzeń ostatnich lat wojny na tej planecie. Marynarka Wojenna Stanów Zjednoczonych – jak sama przyznaje – była „straumatyzowana” tym doświadczeniem; kilku oficerów określiło je jako najzaciętszą bitwę morską stoczoną przez Stany Zjednoczone od czasów II wojny światowej.
Przeciwko Jemeńczykom.
Powtórzę jeszcze raz: musisz się nad tym naprawdę zastanowić.
Bo wkrótce potem ktoś, gdzieś, postanowił: „Cóż, ci Huti to twardy orzech do zgryzienia. Spróbujmy zamiast tego z Irańczykami. Oni i tak potrafią tylko tkać dywany”.
W tej właśnie chwili gdzieś na spokojnych, głębokich wodach Morza Arabskiego, co najmniej 1000 km od wybrzeża Iranu, czają się dwie grupy lotniskowców.
Potwory czyhają bliżej.
Z tej pozycji nie mogą i nie dokonają niczego decydującego. Pozostają po prostu w ukryciu i czekają na zastąpienie.
Zatopienie okrętu wojennego Marynarki Wojennej USA przez od dawna demonizowanych i wyśmiewanych Irańczyków byłoby absolutnie niedopuszczalnym rezultatem tej wojny. Należy tego uniknąć za wszelką cenę.
Z wielu złożonych powodów, zakorzenionych w specyficznej amerykańskiej psychice, Marynarka Wojenna Stanów Zjednoczonych jest uważana za niekwestionowanego władcę mórz. Utrata amerykańskiego okrętu wojennego na rzecz narodu postrzeganego od początku jako gorszy byłaby odczuwana jako nieznośne upokorzenie. Dlatego lepiej jest się ukryć, przynajmniej na początku, i później budować narrację zwycięstwa.
Uważni obserwatorzy zdają sobie sprawę, że globalna gotowość Stanów Zjednoczonych do prowadzenia poważnej wojny gdziekolwiek jest już podważona i nie da się jej przywrócić w perspektywie średnioterminowej – prawdopodobnie nawet w ciągu dekady.
Wyczerpali całą amunicję. USA, NATO i Izrael zdołały zaprzepaścić rezultaty pięciu dekad rozwoju i produkcji broni – i wszystko poszło na marne.
Sprzęt wojenny z XX wieku, którym wciąż dysponują, po prostu nie nadaje się do realiów wojny XXI wieku. Co więcej, brakuje im wszystkiego, co niezbędne, by choćby w przybliżeniu prowadzić poważną wojnę.
Jak nieustannie powtarzam: nie ma już „łatwych” wojen.
Cóż, wyobrażam sobie, że Europejczycy właśnie oblewają się zimnym potem. Imperium szybko się wycofuje i wkrótce nieodwracalnie straci zdolność do egzekwowania zasad, granic i posłuszeństwa wobec „dobra wspólnego”.
Historia uczy nas, że w takim scenariuszu Europa nie zjednoczy się harmonijnie. Sytuacja może stać się niewygodna.
Stany Zjednoczone od dziesięcioleci budują swoją obecność wojskową wokół Chin. Teraz uznany waszyngtoński think tank Defense Priorities wzywa do radykalnej zmiany kursu: wycofania się z pierwszego łańcucha wysp, wycofania dziesiątek tysięcy żołnierzy, ograniczenia zobowiązań sojuszniczych – i nieprowadzenia wojny z Chinami o Tajwan.
Nie jest to jeszcze oficjalna polityka rządu USA. Ale sam fakt, że uznany think tank w Waszyngtonie publicznie dyskutuje o tak daleko idącym wycofaniu, pokazuje, że strategiczna debata w USA ulega zmianie.
W nowej analizie „Defense Priorities” wzywa się do gruntownej restrukturyzacji amerykańskiego porządku wojskowego w Azji. Stany Zjednoczone powinny porzucić trwającą od dziesięcioleci koncentrację na tzw. pierwszym łańcuchu wysp – Japonii, Korei Południowej, Tajwanie i Filipinach – i przesunąć swoje siły jeszcze dalej, w kierunku drugiego łańcucha wysp.
Oznaczałoby to ogromną redukcję. Według analizy, w Azji stacjonuje obecnie około 90 000 żołnierzy amerykańskich , z czego około 55 000 w samej Japonii. Priorytety Obrony planują wycofać większość sił lądowych i piechoty morskiej z regionu, a także znacząco zredukować liczebność sił powietrznych i marynarki wojennej.
Propozycja dla Japonii jest szczególnie drastyczna: obecność USA ma zostać początkowo zredukowana do około 5000 żołnierzy . Do 2035 roku stałe stacjonowanie ma zostać w dużej mierze zakończone i zastąpione ograniczonymi, rotacyjnymi rozmieszczeniami.
Nawet trwające dekady amerykańskie gwarancje bezpieczeństwa są przedmiotem debaty. Autorzy postulują wygaśnięcie wzajemnych sojuszy obronnych z Japonią, Koreą Południową, Filipinami i Australią lub zastąpienie ich znacznie bardziej ograniczonymi partnerstwami w zakresie bezpieczeństwa.
Tajwan jest jeszcze bardziej wybuchowy.
Waszyngton powinien położyć kres swojej obecnej strategicznej niejednoznaczności i wyraźnie oświadczyć, że Stany Zjednoczone nie będą interweniować militarnie w wojnie o Tajwan . Amerykańscy doradcy wojskowi ds. Tajwanu również powinni zostać wycofani. Autorzy argumentują, że obecna polityka niepotrzebnie naraża Stany Zjednoczone na ryzyko bezpośredniej wojny z Chinami.
Zamiast utrzymywać obecność bezpośrednio u wybrzeży Chin, pozostałe siły amerykańskie powinny skoncentrować się bardziej na Guam, Palau, Mikronezji i Wyspach Marshalla . Według autorów, byłyby tam mniej narażone na ataki, a jednocześnie mogłyby zabezpieczyć ważne szlaki handlowe.
Transformacja ma rozpocząć się szybko. Wstępne wycofanie sił – szczególnie z Korei Południowej – a także zmiany w polityce wobec Tajwanu mogą nastąpić w ciągu kilku lat. Większość nowej strategii ma zostać ukończona do 2030 roku , a pełna transformacja – do 2035 roku .
Artykuł podważa zatem podstawowe założenie amerykańskiej polityki wobec Azji: że więcej baz, żołnierzy, rakiet i zobowiązań sojuszniczych automatycznie przekłada się na większe bezpieczeństwo.
Organizacja Defense Priorities twierdzi coś wręcz przeciwnego. Im bliżej Chin stacjonują amerykańskie siły zbrojne i im bardziej kompleksowe stają się regionalne gwarancje bezpieczeństwa Waszyngtonu, tym większe ryzyko wciągnięcia USA w wojnę z innym mocarstwem nuklearnym.
To nie jest jeszcze nowa strategia Waszyngtonu. Obecna polityka obronna USA nadal opiera się na silnej obecności w regionie Indo-Pacyfiku. Ale godna uwagi jest jeszcze inna kwestia:
W Waszyngtonie toczy się obecnie otwarta dyskusja na temat tego, czy amerykańska dominacja wzdłuż chińskiego wybrzeża leży nadal w interesie USA – i czy Ameryka byłaby bezpieczniejsza, gdyby wycofała znaczną część swojej obecności wojskowej, budowanej przez dziesięciolecia.
Gdyby ten sposób myślenia się utrzymał, nie oznaczałoby to jedynie przegrupowania wojsk. Stanowiłoby to odejście od centralnego filaru amerykańskiego porządku powojennego w Azji.
Podstawowa analiza zakłada w istocie nieinterwencję na Tajwanie, stopniowe wycofywanie sojuszów obronnych, znaczną redukcję liczebności wojsk i ponowne rozmieszczenie ich na drugim archipelagu; większość zmian ma zostać wprowadzona do 2030 r., a wszystkie do 2035 r.
Kiedy pięć lat temu pisałem artykuły na temat groźby blackoutu, miałem na myśli awarie zasilania prądem trwające dłużej niż kilka godzin. Poza jednym przypadkiem w Hiszpanii na szczęście nie było poważniejszej awarii w sektorze energetycznym. Daleki jestem od wzbudzania w czytelnikach strachu, wręcz przeciwnie.
Ten Blog powstał w pierwszym rzędzie z powodu niedorzecznego rozpowszechniania przez media scen kowidowego horroru i ma za zadanie obnażać kłamstwa systemu dążącego do kontroli nad całą ludzkością.
Nie oznacza to jednak, że będę milczał, kiedy widzę realne zagrożenia upadku systemu monetarnego lub kryzysu związanego z energią. Obecny kryzys na rynku paliw, głównie diesla nie pojawił się przypadkowo. Byłoby skrajną przesadą twierdzić, że walczący w Jemenie Huti mają tajne porozumienie z USA skierowane przeciwko Arabii Saudyjskiej. Prędzej podejrzewałbym dostarczenie tym, notabene wrogom USA, „tajnej informacji”, że Stany Zjednoczone nie przyjdą z pomocą królowi z rodu Saudów. To wystarczy, żeby wrogowie prowadzili praktycznie wspólne działania przeciwko największej potędze petrochemicznej świata. Co robi USA w tym kierunku poza pozostawieniem na lodzie byłych sojuszników? Likwiduje swoje bazy wojskowe w ramach niejawnego porozumienia o nowym podziale świata między Chinami, Rosją i USA.
Właśnie ostatni amerykański żołnierz okupujący Irak od 23 lat, zakończył swoją „misję pokojową” w tym kraju.
Irak już wolny od jankesów. A Iran sam siebie już nie ograbi.
Jest jeszcze czwarta siła poza trzema mocarstwami, która sprawia, że wojny wciąż trwają. Globaliści potrzebują wojny dla ratowania własnej skóry przed grożącymi im rozliczeniami za ludobójstwo – nie tylko kowidowe. Dlatego koalicja chętnych globalizmowi atakuje rafinerie w Rosji. Wygląda to pozornie, jakby wszyscy działali pod jednym hasłem: im mniej diesla na rynku, tym lepiej!
Jednak panuje tutaj konkurencja na niespotykaną dotychczas skalę. Nagrodą mają być wpływy na losy przyszłego świata. Kto zadecyduje o momencie wybuchu największego światowego kryzysu, ten będzie dysponował lepszymi kartami. Tak wyraziłby się zapewne Trump, gdyby chciał być szczery, ale nie chce.
Niewielu Amerykanów jeździ samochodami z silnikiem Diesla. Jednak prawie połowa Europejczyków jeździ dieslami. Dlaczego? Głównie z powodu podatków. W Stanach Zjednoczonych olej napędowy zazwyczaj kosztował więcej za galon niż zwykła benzyna, ale przy cenie 6,50 dolara za galon jest teraz o około 2 dolary droższy. Europejczycy płacą około 10 dolarów za galon zarówno za benzynę, jak i za olej napędowy.
Różnica tkwi w podatkach. Choć w Stanach Zjednoczonych są one wysokie, w Europie są znacznie niższe. Biorąc pod uwagę, że Europejczycy zazwyczaj mają o 20-30% niższy dochód rozporządzalny niż Amerykanie, ich standard życia się załamuje. Chłopi na całym świecie mogą poczuć się bardzo niespokojni.
Przede wszystkim wstrzymaniem dostaw do hurtowni i sklepów. Ten transport jest realizowany samochodami ciężarowymi poruszanymi silnikami na olej napędowy, czyli właśnie diesel. Także transport morski stosuje ten rodzaj silników okrętowych. Efektem będą puste półki w sklepach jak za komuny i powszechna walka o zdobycie podstawowych artykułów. Dopiero wtedy uświadomimy sobie, jak bardzo jesteśmy uzależnieni od towarów kupowanych w marketach. Przeciętny supermarket oferuje zazwyczaj od 12 000 do 30 000 różnych rodzajów produktów. I praktycznie wszystkie znikną z półek sklepowych.
W PRL pozostawał jedynie ocet na półkach i nie było to spowodowane brakiem oleju napędowego, lecz brakiem odpowiednich priorytetów miłościwie panującej partii.
Kolejnym etapem blackoutu będzie wzrost niepokojów społecznych i napadów rabunkowych nie tylko na ulicy, ale także w domach. Zapanuje prawo pięści. A co na to policja? Zobaczcie, co dzisiaj się stanie, kiedy obcokrajowiec dokonuje ataku, a ty staniesz w obronie ofiary? Kogo zaaresztuje policja pod zarzutem nienawiści rasowej? Podczas blackoutu policja nikogo nie będzie aresztować – sami się pochowają, widząc bezsens jakiegokolwiek działania. Naszym zadaniem będzie przeczekanie najgorszego, początkowego okresu kryzysu, w czym pomogą zapasy żywności i podstawowych produktów, żeby nie trzeba było opuszczać w miarę, choć nie na 100% bezpiecznego mieszkania.
Znowu ktoś mógłby mi zarzucić, że niepotrzebnie straszę. Podaję wskazówki, co warto zrobić, żeby się zabezpieczyć przed blackoutem, który nie musi wcale się wydarzyć. Co z tym zrobicie, to jest oczywiście wasza sprawa. Zdecydowanie lepiej jest o tym wiedzieć, niż zostać zaskoczonym.
Autor artykułu Marek Wójcik Mail: worldscam3@gmail.com
Od Zgromadzenia Ogólnego ONZ do zagrożenia nuklearnego nad Kaliningradem: porządek bezpieczeństwa Europy na rozdrożu
Opinia Wolfganga Effenbergera .
Finałowy dzień, 28 września 2026 r., nie zmienia ogólnego obrazu, lecz raczej go potwierdza i wzmacnia w kluczowym momencie: debata generalna ujawnia nie tyle nowy, zamknięty porządek świata, co otwartą walkę o zasady świata wielobiegunowego. Debata generalna 81. Zgromadzenia Ogólnego ONZ oficjalnie odbyła się w dniach 22–28 września 2026 r. (1)
Ostatni dzień sesji może nie przyniósł głównych przemówień programowych z pierwszych kilku dni, ale z pewnością był pouczający i stanowił źródło analiz. Jeden temat, który przewijał się już przez całą debatę, ponownie stał się szczególnie wyraźny:
Państwa coraz częściej zgadzają się, że obecny porządek międzynarodowy jest w kryzysie – ale nie zgadzają się co do tego, co powinno go zastąpić lub jak go zreformować. Być może najważniejsze odkrycie: wielobiegunowość nie jest już stanowiskiem marginalnym.
António Guterres już na początku powszechnej debaty wyraźnie opisał rozwój w kierunku świata wielobiegunowego jako rzeczywistość. Rozróżnił on wielobiegunowość naznaczoną konfliktami i fragmentaryczną oraz „wielobiegunowość sieciową” opartą na wspólnych regułach.
Przemówienia wygłoszone do 28 września włącznie pokazują, że termin ten nie jest już używany wyłącznie przez Rosję lub Chiny.
Zamiast tego pojawiają się różne warianty tego samego podstawowego problemu:
Kto będzie sprawował władzę polityczną w przyszłości?
Kto ustala zasady międzynarodowe?
Kto jest uprawniony do podejmowania decyzji o ich egzekwowaniu?
Jak bardzo Rada Bezpieczeństwa jest nadal reprezentatywna?
Jaką rolę odgrywają USA, Chiny, Rosja, Indie i globalne Południe?
W jakim stopniu suwerenność narodowa może iść w parze ze współpracą globalną?
To zmienia centralne pytanie polityki światowej.
Już nie chodzi tylko o to: Kto należy do istniejącego porządku?
ale coraz częściej: Jak zorganizowany jest porządek międzynarodowy, w którym istnieje wiele ośrodków władzy?
28 września potwierdza krytykę istniejącego porządku.
Doniesienia z minionego dnia pokazują po raz kolejny, że wiele państw uważa obecny porządek międzynarodowy za niewystarczający.
W szczególności państwa mniejsze i średnie krytykowały koncentrację władzy w Radzie Bezpieczeństwa i domagały się większej reprezentacji Afryki i innych regionów, które dotychczas były niedoreprezentowane. AP podsumowuje nastrój ogólnej debaty następująco: choć wiele państw chce utrzymać współpracę wielostronną, jednocześnie krytykują nierówny podział władzy w ONZ.
Krytyka istniejącego porządku nie pochodzi tylko ze strony głównych mocarstw, takich jak USA, Chiny czy Rosja, ale również ze strony państw, które nie chcą dołączyć do nowego bloku.
Nadaje to kategorii Globalnego Południa samodzielne znaczenie.
Korea Północna 28 września: szczególnie wymowny przykład
Przemówienie Korei Północnej wygłoszone ostatniego dnia jest tego dobrym przykładem.
Wiceminister spraw zagranicznych Kim Son Gyong mówił o świecie charakteryzującym się „bezprecedensową wzajemną nieufnością i konfrontacją”. Jednocześnie podkreślił znaczenie multilateralizmu, suwerenności narodowej i konieczności posiadania narodowych zdolności odstraszania.
Co jest tutaj godne uwagi, to nie tyle samo stanowisko Korei Północnej, co jego struktura:
To nie do końca pasuje do prostego schematu: Zachód kontra nie-Zachód.
Pokazuje natomiast, że państwa rzeczywiście mogą popierać multilateralizm, jednocześnie odrzucając dominację poszczególnych mocarstw.
Oznacza to, że istniejące modele wymagają pewnego udoskonalenia.
Istniejąca czteroosobowa struktura pozostaje użyteczna, ale po 28 września powinna zostać sformułowana w bardziej zróżnicowany sposób:
To nie są cztery zamknięte bloki . Pozycje częściowo się pokrywają.
Właśnie to jest ważne.
Trump i Guterres reprezentują dwie różne odpowiedzi na ten sam problem.
Guterres:
zasady międzynarodowe – ograniczenie władzy – porządek wielostronny
Atut:
siła narodowa – odstraszanie – siła negocjacyjna – wynik
Agencja Reuters opisuje przemówienie Trumpa w ONZ z 22 września jako mocno skoncentrowane na interesach narodowych, suwerenności, sile militarnej i bardziej krytycznym podejściu do instytucji międzynarodowych.
Nie oznacza to, że Trump jest „przeciwko porządkowi międzynarodowemu”. Raczej zadaje inne pytanie:
W jaki sposób państwo może chronić swoje interesy, jeśli instytucje międzynarodowe nie wywiązują się rzetelnie z tego zadania?
To zupełnie inna koncepcja porządku niż ta, którą miał Guterres.
Wydarzenia między 22 a 28 września są zatem szczególnie interesujące.
Początkowo główne pytanie brzmiało:
Jak można zachować istniejący porządek międzynarodowy?
Pytanie na początku brzmiało:
Jaki rodzaj porządku międzynarodowego może nadal funkcjonować w warunkach zmienionej dynamiki władzy?
Zgromadzenie Ogólne nie podjęło w ten sposób decyzji o nowym porządku świata.
Zamiast tego ukazała problem ich pochodzenia .
Ukraina: brak konsensusu co do przyczyn, ale konsensus co do potrzeby rozwiązania.
Ukraina pozostaje konfliktem środkowoeuropejskim.
Nadal istnieją różne punkty wyjścia:
Pozycja zachodnia
Suwerenność Ukrainy
integralność terytorialna
Naruszenie Karty Narodów Zjednoczonych przez inwazję rosyjską
Wsparcie dla Ukrainy
brak uznania rosyjskiej strefy wpływów
Stanowisko rosyjskie
długotrwały konflikt bezpieczeństwa
Rozszerzenie NATO
infrastruktura wojskowa
Rosyjskie interesy bezpieczeństwa
Krytyka podwójnych standardów Zachodu
Położenie dużych części Globalnego Południa
Zakończyć wojnę
układy
Szanuj suwerenność
bez konfrontacji blokowej
silniejsza rola państw niezachodnich
Oznacza to, że wcześniej ustalone napięcie pozostaje:
Z jednej strony suwerenność i integralność terytorialna – z drugiej zakończenie wojny poprzez negocjacje.
Obie zasady nie muszą być logicznie identyczne.
Bliski Wschód i Iran zaostrzają konflikt między prawem a władzą
28 września sytuacja uległa dalszemu pogorszeniu.
Równolegle z obradami Zgromadzenia Ogólnego, trwały działania mediacyjne między USA a Iranem. Agencja Reuters poinformowała 28 września o oddzielnych rozmowach mediacyjnych, podczas gdy Iran naciskał na rozwiązanie dyplomatyczne.
To po raz kolejny uwypukla zasadniczy problem porządku międzynarodowego:
ONZ może formułować normy, jednak rzeczywiste rozwiązanie konfliktów w dużej mierze zależy od dynamiki sił i gotowości stron konfliktu do negocjacji.
To właśnie jest napięcie między
Prawidłowy
I
Móc,
który przewija się przez całą ogólną debatę.
Dodatkowe odkrycie z 28 września: główne mocarstwa coraz częściej podejmują działania poza ONZ.
Szczególnie interesującym wydarzeniem równoległym są relacje pomiędzy USA i Chinami.
28 września agencja Reuters poinformowała o porozumieniach między Waszyngtonem a Pekinem w sprawie ograniczonych obniżek ceł i kontynuacji rozmów. Jednocześnie kluczowe punkty sporne pozostały nierozstrzygnięte.
Jest to niezwykłe w kontekście kwestii porządku świata.
Ponieważ tutaj Zgromadzenie Ogólne nie podejmuje decyzji w sprawie międzynarodowego porządku gospodarczego.
Kluczowe negocjacje odbywają się pomiędzy samymi ośrodkami władzy.
Potwierdza to problem strukturalny: ONZ posiada uniwersalną legitymację, ale nie automatycznie odpowiadającą jej władzę. Główne mocarstwa posiadają znaczną władzę, ale ich decyzje nie posiadają automatycznie uniwersalnej legitymacji.
Kryzys porządku światowego znajduje się pomiędzy tymi dwoma biegunami.
Do 26 września można było jeszcze powiedzieć :
Zgromadzenie Ogólne jest pogrążone w otwartej debacie na temat przyszłego porządku świata.
Po zakończeniu 28 września można sformułować te słowa bardziej precyzyjnie:
81. Zgromadzenie Ogólne ONZ nie stworzyło nowego porządku świata. Dało jednak niezwykle jasno do zrozumienia, że istniejący porządek stracił swoją dawną oczywistość.
Seria historyczna 1888–2026
Rok
Funkcja historyczna
1888
Początek nowej europejskiej konstelacji mocarstw; zbliżenie francusko-rosyjskie.
1904
Brytyjska reorientacja strategiczna; Entente Cordiale; Komitet Obrony Imperialnej
1914
Załamanie się równowagi sił w Europie i początek I wojny światowej
1945
Rzeczywisty nowy początek instytucjonalny: ONZ, Bretton Woods, nowy porządek bezpieczeństwa
1990/91
Koniec bipolarności; zdominowany przez Amerykę porządek przejściowy; „Nowy porządek świata” Busha
1992
Wolfowitz-DPG: Zapobieganie pojawieniu się nowego strategicznego rywala
2014
TRADOC „Wygrać w złożonym świecie 2020–2040”; Przygotowanie do złożonych, globalnych i wielowymiarowych konfliktów2018 zaostrzenie edycji z 2014 r.
2022
otwarta wojna i fundamentalny kryzys europejskiego porządku bezpieczeństwa
2026
otwarta debata na temat porządku instytucjonalnego, militarnego, gospodarczego i technologicznego świata wielobiegunowego
Kluczową informacją na rok 2026 nie jest to, że nowe zamówienie już istnieje. Ono jeszcze nie istnieje.
Zaktualizowana matryca testowa
Ostatni wers jest szczególnie istotny.
Rok 2026 to nie rok 1945.
Do dziś nie ma porównywalnego aktu założycielskiego nowego porządku świata.
Prawdziwe wnioski wyciągnięte ze Zgromadzenia Ogólnego 2026
Rok 2026 nie jest potencjalnym punktem zwrotnym w historii, ponieważ wyłonił się już nowy porządek świata. Rok 2026 jest interesujący, ponieważ istniejący porządek stracił swoją dawną oczywistość, a nowy porządek nie został jeszcze instytucjonalnie ustanowiony.
To znaczy:
1990/91 – dominacja unipolarna
2014 – strategiczna adaptacja do bardziej złożonego świata
2022 – otwarta konfrontacja militarna
2026 – otwarty konkurs regulacyjny
Tutaj zadano pytanie przewodnie
„Od wojny do porządku świata?” – jakie jest jego prawdziwe znaczenie.
Ponieważ kluczowe pytanie historyczne nie brzmi już tylko:
Kto wygrywa daną wojnę?
raczej:
Jaki podział władzy i jakie zasady będą decydować o porządku międzynarodowym po tej fazie transformacji?
Istotna konsekwencja metodologiczna
Rok 2026 oznacza fazę otwartą, przejściową między porządkiem ukształtowanym historycznie, zinstytucjonalizowanym po 1945 r. i silnie ukształtowanym przez Stany Zjednoczone po latach 1990/91, a porządkiem wielobiegunowym, który jeszcze się nie skonsolidował.
Czy z tego powodu
zreformowany porządek wielostronny,
wielobiegunowa równowaga sił,
nowa konfrontacja blokowa,
lub dłuższy okres fragmentacji międzynarodowej
Wynik nie będzie znany do 28 września 2026 r .
To właśnie w tym momencie szczególnie interesujący staje się cykl historyczny 1888 – 1904 – 1914 – 1945 – 1990/91 – 1992 – 2014 – 2022 – 2026 .
Ponieważ teraz kluczowe pytanie brzmi:
Czy porządek świata powstaje poprzez wojny, czy też wojny powstają tam, gdzie istniejący porządek świata nie jest już w stanie pokojowo sprostać zmieniającej się równowadze sił?
Można zbadać tę kwestię, używając szeregów czasowych , bez zakładania od razu wyniku .
28 września nie zmienia istniejącego obrazu, a wręcz go potwierdza. Ogólna debata pokazała:
Dotychczasowe obserwacje można teraz podsumować jako wynik zakończonej ogólnej debaty .
Wielobiegunowość jest wspólnym punktem wyjścia większości wypowiedzi – świat jest wyraźnie kształtowany przez kilka ośrodków władzy.
Należy rozróżnić ONZ jako forum ustalania zasad, prawa i debat politycznych od rzeczywistych ośrodków władzy , które dysponują siłą ekonomiczną, polityczną i militarną.
Ostatnie przemówienia, zwłaszcza z Korei Południowej i Północnej , potwierdzają ten obraz. Nie wprowadzają one żadnego fundamentalnie nowego modelu porządku świata.
28 września nie przyniesie nowego punktu zwrotnego.
Zamiast tego potwierdził:
Świat zmierza w kierunku porządku wielobiegunowego, ale zasady tego nowego porządku nie zostały jeszcze ustalone. ONZ prowadzi nad nimi dyskusję – jednak decyzje są w dużej mierze podejmowane poza ONZ, przez rzeczywiste ośrodki władzy .
Eskalacja w regionie Morza Bałtyckiego stała się widoczna dzień później:
29 września 2026 roku Ambasada Rosji w Londynie opublikowała oświadczenie:
„Każdy, kto opowiada się za blokadą lub atakiem na Kaliningrad, nie powinien mieć złudzeń co do konsekwencji. Każda brytyjska lub natowska akcja militarna przeciwko terytorium Rosji spotka się z wszelkimi dostępnymi Rosji środkami, w tym bronią jądrową”.
Oświadczenie to potwierdzają liczne niezależne media; podaje je również kanał rosyjskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych. (3)
Ambasada rosyjska wyraźnie odpowiedziała na doniesienia brytyjskich mediów i fikcyjną grę wojenną, a nie na udowodnioną decyzję Wielkiej Brytanii o wprowadzeniu blokady.
Sama ambasada rosyjska podaje następujący powód:
artykuł z brytyjskiego i Paper o Kaliningradzie
możliwość blokady NATO lub nieuznania suwerenności Rosji,
serial Sky News „The Wargame”, który symuluje hipotetyczną wojnę między Rosją a Wielką Brytanią. (4)
Brytyjski artykuł, do którego się odwołuje, omawiał Kaliningrad jako potencjalny słaby punkt Rosji. Inne doniesienia potwierdzają, że omawiano tam scenariusze blokady lub izolacji militarnej. (5)
Od pewnego czasu pojawiają się również względy militarne dotyczące szczególnego strategicznego położenia Kaliningradu:
Rosja – Kaliningrad – Polska – Litwa – Korytarz Suwalski – Kraje Bałtyckie.
Kaliningrad ma wyjątkowe położenie pod względem militarnym:
Terytorium Rosji, lecz oddzielone od kontynentalnej części kraju i położone pomiędzy państwami członkowskimi NATO.
Automatycznie stwarza to problem strategiczny w przypadku poważnej wojny między Rosją a NATO:
W jaki sposób Rosja może zaopatrywać i bronić Kaliningrad, jeśli zagrożone jest połączenie lądowe przez terytorium NATO i szlaki morskie?
Ta właśnie luka jest obecnie przedmiotem publicznej dyskusji.
Ta część również nie jest w całości zmyślona.
Brytyjska dyskusja faktycznie odnosi się do Kaliningradu jako strategicznego punktu Rosji. Cytowany brytyjski ekspert ds. bezpieczeństwa nazwał go „piętą achillesową”. (6)
Ale i tutaj należy dokonać wyraźnego rozróżnienia:
„Kaliningrad jest bezbronny”
jest oceną sytuacji militarnej.
Ponieważ sformułowanie
„za pomocą wszystkich środków, jakimi dysponuje Rosja, w tym broni jądrowej”.
To niezwykle wyraźny przekaz odstraszający od broni nuklearnej.
Jest ona skierowana nie tylko przeciwko hipotetycznej inwazji na centralne terytorium Rosji, ale wprost przeciwko:
Blokada lub działania militarne przeciwko Kaliningradowi.
To ma strategiczne znaczenie.
Ponieważ Moskwa najwyraźniej próbuje określić wstępny etap możliwego konfliktu:
Izolacja militarna Kaliningradu nie powinna być postrzegana jako ograniczona operacja konwencjonalna, lecz jako atak na terytorium Rosji.
To bardzo jasny przekaz odstraszający.
NATO odpowiedziało później, określając rosyjską retorykę nuklearną jako nieodpowiedzialną. Rzeczniczka NATO Allison Hart oświadczyła, że NATO jest sojuszem obronnym, a jego działania i ćwiczenia nie stanowią zagrożenia dla terytorium Rosji. (7)
Rząd brytyjski rzeczywiście zamierza w roku 2026 wdrożyć silniejszą strategię odporności całego społeczeństwa lub strategię odporności narodowej.
We wrześniu 2026 roku brytyjski parlament wyraźnie nakreślił wzmożone przygotowania na wypadek kryzysów i konfliktów. Rząd brytyjski pracuje również nad nowym „Government War Book” i planuje duże ćwiczenia w zakresie bezpieczeństwa wewnętrznego na rok 2027. (8)
A co jeszcze ciekawsze:
25 września 2026 roku, zaledwie kilka dni przed ostrzeżeniem kaliningradzkim, rząd brytyjski ogłosił zamknięte briefingi dotyczące zagrożeń dla firm z sektora infrastruktury krytycznej i obronności. Briefingi te wyraźnie dotyczyły zagrożeń ze strony Rosji. (9)
To prawdziwa zmiana w brytyjskim planowaniu bezpieczeństwa.
Gdy zestawimy te wydarzenia chronologicznie, wyłania się niezwykły obraz:
Dlaczego w zachodnich mediach, grach wojennych i dyskusjach strategicznych Kaliningrad jest coraz częściej traktowany jako potencjalny słaby punkt militarny Rosji – i dlaczego Moskwa teraz wprost odpowiada groźbą odstraszania nuklearnego?
Nie należy wyciągać wniosku na podstawie pojedynczego raportu, że istnieje kompletny plan wojny, lecz raczej przeanalizować szereg dokumentów, ćwiczeń, gier wojennych, oświadczeń publicznych i potencjału militarnego.
Podstawowe, wiarygodne informacje to:
Rosja publicznie oświadczyła 29 września 2026 r., że jakakolwiek akcja militarna Wielkiej Brytanii lub NATO przeciwko Kaliningradowi może spotkać się z odpowiedzią wszelkimi dostępnymi środkami, w tym bronią jądrową.
Prawdziwym przesłaniem strategicznym jest zatem nie tyle „wojna nuklearna jest nieuchronna”, co:
Kaliningrad jest coraz częściej traktowany jako potencjalny punkt zapalny w konflikcie między Rosją a NATO – Moskwa zaś stara się nie uwzględniać tego punktu w zachodnich planach wojskowych, stosując możliwie najbardziej jawne środki odstraszania nuklearnego.
Uważam, że jest to najbardziej obiektywna i wiarygodna interpretacja wydarzenia.
Jednocześnie 29 września 2026 roku prezydent Putin ponownie zwiększył docelową liczebność sił zbrojnych Rosji:
+15 500 żołnierzy aktywnych
Aktywny personel wojskowy: 1 550 500
Łączna liczba personelu upoważnionego, wliczając pracowników cywilnych: 2 441 630. (10)
Jest to już czwarta podwyżka zakładanej liczebności sił zbrojnych w 2026 r.; w porównaniu do stanu na początek 2026 r. wzrost ten, według dostępnych informacji, wynosi ok. 49 860 żołnierzy. (11)
Międzynarodowy Instytut Studiów Strategicznych (IISS) stwierdza w 2026 r., że jeśli produkcja i rekrutacja będą kontynuowane w obecnym tempie, Rosja będzie mogła do 2030 r. zniwelować różnice między obecnym poziomem personelu i wyposażenia a nowo zdefiniowaną, szerszą strukturą sił zbrojnych. (12)
To znaczy:
Władze Rosji najwyraźniej planują nie tylko obecną wojnę na linii frontu, ale także utworzenie na stałe większej struktury wojskowej.
Może być kilka przyczyn:
Odstraszanie przeciwko NATO,
Zabezpieczenie długiej granicy,
Bezpieczeństwo Kaliningradu
Kontrola Arktyki,
Siły na Dalekim Wschodzie,
Wymiana obiektów zniszczonych w wojnie na Ukrainie,
Przygotowanie do długotrwałej konfrontacji z Zachodem.
Nie można na podstawie samej liczby pracowników określić, która z tych motywacji ma największy udział.
Władze rosyjskie wyraźnie uzasadniają zwiększenie liczebności wojsk zagrożeniami zewnętrznymi.
Kiedy Rosja zwiększyła swoje siły zbrojne o 170 000 żołnierzy w 2023 roku, Ministerstwo Obrony Narodowej jednoznacznie uzasadniło to rosnącym zagrożeniem wynikającym z wojny na Ukrainie i trwającego rozszerzenia NATO. Jednocześnie Moskwa oświadczyła, że wzrost ten zostanie osiągnięty dzięki żołnierzom kontraktowym i nie będzie stanowił nowej, dużej fali mobilizacyjnej. (13)
Jest to przede wszystkim rosyjskie wyjaśnienie, a nie niezależnie udowodniony opis faktycznej motywacji.
Ale dla analizy strategicznej ważne jest:
Sama Moskwa umiejscawia budowę w długoterminowym kontekście współpracy Rosja-NATO.
Jednakże należy bezwzględnie brać pod uwagę porównania z Zachodem.
Odosobniony pogląd, że „Rosja się przezbraja”, byłby niepełny.
Europa również dokonuje masowego zbrojenia.
Według SIPRI wydatki na armię w Europie wzrosły realnie o 14% w 2025 r. Rosja wydała na armię około 190 miliardów dolarów w 2025 r., co stanowi 7,5% jej PKB, zgodnie z danymi SIPRI. (14)
Według szacunków IISS do 2025 r. Rosja będzie potrzebowała około 186 miliardów dolarów, czyli ponad 7,3% swojego PKB. (15)
Procenty nie mają większego znaczenia; tutaj liczą się liczby bezwzględne:
SIPRI szacuje, że całkowite wydatki wojskowe w Europie w 2025 r. wyniosą 864 mld USD. Oznacza to realny wzrost o 14% w porównaniu z 2024 r. W przypadku Rosji kwota ta wyniosła 190 mld USD.
W rezultacie otrzymujemy:
To doprowadziło do wzajemnego wyścigu zbrojeń:
Rosja: rozszerzenie NATO i zbrojenia Zachodu → większe siły zbrojne Rosji.
NATO/UE: Wojna Rosji z Ukrainą i postrzegane zagrożenie ze strony Rosji → większe europejskie siły zbrojne.
Obie strony mogą przedstawiać swoje działania jako reakcję na działania drugiej strony.
Czy zatem rozmieszczenie wojsk rosyjskich ma charakter ofensywny czy defensywny?
Pewna odpowiedź brzmi:
Sama liczba pracowników nie jest wystarczająca, aby to ustalić.
Większa armia ma oczywiście potencjał ofensywny.
Ale ta sama armia może być jednocześnie:
Obrona narodowa
Odstraszenie,
Bezpieczeństwo granic,
Obrót,
Wojna na Ukrainie,
Służy jako przygotowanie do ewentualnego konfliktu w ramach NATO.
Od 2022 roku Rosja nie tylko zwiększa liczebność swoich sił zbrojnych. Reorganizuje również strukturę dowodzenia, przekształca brygady w dywizje, tworzy nowe korpusy i armie, rozbudowuje infrastrukturę wojskową na północnym zachodzie i tworzy większą, stałą strukturę wojskową, szczególnie w obwodzie karelijsko-fińsko-bałtycko-kaliningradzkim.
Jednocześnie wiele z tych jednostek nie jest jeszcze w pełni obsadzonych, a znaczna część rosyjskich zdolności bojowych pozostaje ograniczona przez wojnę na Ukrainie. Sytuacja ta świadczy zatem o przygotowaniach do długotrwałego konfliktu między mocarstwami, ale sama w sobie nie jest celowym atakiem Rosji na państwa NATO.
Widoczna eskalacja we wrześniu 2026 r. nie wróży nic dobrego i powinniśmy wziąć sobie do serca apel o „walkę o przetrwanie”.
„Walka o przetrwanie” (17) – gdy stary porządek pokazuje swoje granice
Już na początku 2023 roku Wolfgang Effenberger i Amir Mortasawi opublikowali apel „Stańmy w obronie przetrwania ”. Ich głównym zmartwieniem było to, że wojna na Ukrainie może doprowadzić do bezpośredniej konfrontacji między Rosją a państwami NATO, potencjalnie wywołując eskalację konfliktu nuklearnego w Europie. Autorzy apelowali zatem o odejście od koncepcji, że konflikt musi zostać rozwiązany militarnie, i opowiadali się za negocjacjami oraz rozwiązaniem politycznym.
Dziś, trzy i pół roku później, to pytanie pojawia się ponownie w zmienionych okolicznościach. Rosyjskie ostrzeżenia z 29 września 2026 roku dotyczące potencjalnej izolacji Kaliningradu i odniesienia do „wszystkich środków pozostających w dyspozycji Rosji, w tym broni jądrowej”, wyznaczają nowy etap w konfrontacji bezpieczeństwa. Do tego dochodzi zapowiedziane zwiększenie liczebności rosyjskich sił zbrojnych.
Łączy to bezpośrednio obecny rozwój sytuacji z centralnym pytaniem niniejszego artykułu: Jeżeli istniejący porządek świata utraci zdolność ograniczania konfliktów w ramach ogólnie przyjętych ram reguł, co zajmie jego miejsce?
Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2026 roku pokazało, że równowaga polityczna na świecie już ulega zmianie. Coraz więcej państw kwestionuje istniejący porządek ustanowiony po 1945 roku, a zwłaszcza po 1990 roku, i apeluje o bardziej wielobiegunowe podejście do stosunków międzynarodowych. Jednak nowy, powszechnie akceptowany porządek bezpieczeństwa wciąż nie istnieje.
To właśnie w tej przestrzeni granicznej rośnie ryzyko eskalacji. Stary porządek nie jest już niepodważalny – nowy jeszcze się nie ugruntował. Polityczna reorganizacja świata i rzeczywistość militarna rozchodzą się zatem w czasie. Podczas gdy państwa walczą o wpływy, interesy bezpieczeństwa i nową dynamikę władzy, militarne instrumenty konfrontacji starego bloku pozostają w mocy – w tym odstraszanie nuklearne.
Na tym tle wezwanie do „walki o przetrwanie” nabiera nowego znaczenia. Nie dlatego, że Effenberger i Mortasawi przewidzieli konkretne wydarzenia z 2026 roku, ale dlatego, że fundamentalne zagrożenie, które zidentyfikowali, wciąż istnieje: świat, w którym porządek polityczny rozpada się szybciej, niż udaje się stworzyć nową architekturę bezpieczeństwa, jest szczególnie podatny na błędne kalkulacje i eskalacje.
Kluczowe pytanie brzmi zatem nie tylko, kto ostatecznie dysponuje większą siłą militarną . Decydującym czynnikiem jest raczej to, czy uda się stworzyć ramy polityczne między rozpadającym się starym porządkiem a nowym, który dopiero ma się wyłonić – ramy, które ograniczą konflikty, uwzględnią interesy bezpieczeństwa wszystkich stron i zapobiegną bezpośredniemu starciu między mocarstwami nuklearnymi.
Autorzy wezwali zatem do odejścia od koncepcji, że konflikt należy rozstrzygać na drodze militarnej, opowiadając się za negocjacjami i poszukiwaniem rozwiązania politycznego.
Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2026 roku pokazało, że równowaga polityczna na świecie już ulega zmianie. Coraz więcej państw kwestionuje istniejący porządek ustanowiony po 1945 roku, a zwłaszcza po 1990 roku, i apeluje o bardziej wielobiegunowe podejście do stosunków międzynarodowych. Jednak nowy, powszechnie akceptowany porządek bezpieczeństwa wciąż nie istnieje.
To właśnie w tej przestrzeni granicznej rośnie ryzyko eskalacji. Stary porządek nie jest już niepodważalny – nowy jeszcze się nie ugruntował. Polityczna reorganizacja świata i rzeczywistość militarna rozchodzą się zatem w czasie. Podczas gdy państwa walczą o wpływy, interesy bezpieczeństwa i nową dynamikę władzy, militarne instrumenty konfrontacji starego bloku pozostają w mocy – w tym odstraszanie nuklearne.
+++
Notatki i źródła
Wolfgang Effenberger, urodzony w 1946 roku, zdobył dogłębną wiedzę na temat „pola bitwy nuklearnej” w Europie, przygotowywanego przez USA, służąc jako kapitan w Niemieckich Siłach Zbrojnych. Po dwunastu latach służby studiował nauki polityczne i edukację średnią (inżynieria lądowa i matematyka) w Monachium, a następnie do 2000 roku wykładał w Wyższej Szkole Budownictwa Lądowego i Wodnego. Od tego czasu publikował prace na temat najnowszej historii Niemiec i geopolityki Stanów Zjednoczonych. Jego najnowsze publikacje obejmują:
Rządy, które stwarzają więcej problemów niż rozwiązują, nie zasługują na przetrwanie.
Rozważmy te ostatnie nagłówki: (1) „Nowy Jork wraca do autobusów gazowych po tym, jak boleśnie przekonał się, że wersje elektryczne mają poważne problemy”, (2) „Jako były szef MI6, wiem, że polityka klimatyczna Wielkiej Brytanii naraża nas na niebezpieczeństwo ze strony naszych wrogów” i (3) „Hiszpania: 74% podejrzanych o przestępstwa seksualne w Kraju Basków to obcokrajowcy”.
Pochodzą z trzech różnych krajów zachodnich i dotyczą trzech zupełnie różnych kwestii – transportu publicznego, bezpieczeństwa narodowego i przestępczości z użyciem przemocy – jednak każdy z tych raportów pokazuje prawdziwe konsekwencje niepowodzeń rządu:
(1) Aby osiągnąć zerową emisję netto CO₂, Nowy Jork zainwestował w autobusy elektryczne, które są zbyt drogie i całkowicie zawodne dla potrzeb miasta. (2) Były szef brytyjskiego wywiadu jest w końcu gotowy publicznie przyznać, że urojeniowa obsesja jego kraju na punkcie „zmiany klimatu” zniszczyła zdolność Wielkiej Brytanii do samowystarczalności przemysłowej i energetycznej oraz uczyniła byłe supermocarstwo zależnym od zagranicznych przeciwników w kwestii przyszłego przetrwania. (3) Chociaż obcokrajowcy stanowią zaledwie 10% populacji Kraju Basków, odpowiadają za 74% aresztowań za gwałt, 73% aresztowań za zabójstwo, 95% aresztowań za jazdę pod wpływem alkoholu, 80% aresztowań za kradzież i 78% aresztowań za brutalny rozbój.
Uderzający w tych doniesieniach jest ich czynnik „Oczywiście!”. Zwykły, rozsądny człowiek bez trudu przewidziałby awarię miejskiej floty autobusów elektrycznych, przeniesienie kluczowych gałęzi przemysłu kraju za granicę czy politykę otwartych granic, która praktycznie zaprasza zagraniczną inwazję. Mimo to burmistrzowie, gubernatorzy i premierzy realizowali te katastrofalne programy, podczas gdy szefowie agencji wywiadowczych i miliony urzędników państwowych albo popierali ich szkodliwe decyzje, albo haniebnie milczeli.
Środkowy artykuł odnosi się do transkrypcji przemówienia, które sir Richard Dearlove wygłosił w zeszłym tygodniu przed Fundacją Polityki Globalnego Ocieplenia w Londynie. Było to dobre przemówienie na ważny temat, a Dearlove zasługuje na uznanie za zajęcie stanowiska, które przeciwstawia się silnej fali „politycznie poprawnej” zachodniej ortodoksji. Wygłosił je jednak z wygodnej pozycji quasi-emeryta, który miał niewiele do stracenia poza kilkoma honorowymi stanowiskami w zarządzie. Gdzie był jego głos, kiedy mógł faktycznie coś zrobić z samobójczą polityką energetyczną Wielkiej Brytanii?
W swoim przemówieniu Dearlove wyjaśnił, jak doświadczenia z czasów zimnej wojny nauczyły go, że „potencjał wojenny kraju tkwi w jego przemyśle, że naszym najsłabszym ogniwem są dostawy paliw… i że nasza baza przemysłowa może zostać odbudowana i naprawiona”. Jednak dziś „niewiele przemysłu pozostało, które można chronić, i nie możemy odbudować nieistniejących gałęzi przemysłu, zlokalizowanych pod obcymi jurysdykcjami, poza naszym zasięgiem”. Dearlove podsumował, że Wielka Brytania „musi odbudować strategiczne gałęzie przemysłu, których potrzebujemy, aby móc bronić naszej wyspiarskiej fortecy i być niezawodnym sojusznikiem przyjaznych demokracji na całym świecie”.
To absolutnie prawdziwe stwierdzenia. Robotnicy na całym Zachodzie wysuwają te argumenty od pięćdziesięciu lat. Gdyby MI6 kierował zwykły Brytyjczyk z niewielkimi formalnymi kwalifikacjami, osoba ta krzyczałaby przekleństwa i biła na alarm na długo przed zamknięciem przez Wielką Brytanię ostatnich kopalń węgla i hut stali. Czy to nie powinno zawstydzać brytyjskich „elity rządzących”? A jeśli nie, to czy te „elity rządzące” nie powinny być uważane za zagrożenie dla dobrobytu i bezpieczeństwa publicznego?
Długo wyczekiwane sygnały ostrzegawcze po zakończeniu kariery przypominają mi pożegnalne przemówienie prezydenta Eisenhowera z 1961 roku, w którym ostrzegał Amerykanów przed rosnącymi zagrożeniami ze strony rozwijającego się „kompleksu wojskowo-przemysłowego”. Choć określenie to jest nadal używane sześćdziesiąt pięć lat później, byłoby wspaniale, gdyby były Naczelny Dowódca Sił Sojuszniczych i pięciogwiazdkowy generał wykorzystał swoje dwie kadencje jako prezydent Stanów Zjednoczonych, aby zająć się tym problemem, zanim wymknął się spod kontroli. Eisenhower niewątpliwie miał doświadczenie, by dostrzec jego destrukcyjny potencjał wyraźniej niż większość, ale postanowił nakreślić zagrożenie, odchodząc z urzędu, i pozostawić jego rozwiązanie innym. Niektórzy historycy uważają, że w zamachu na prezydenta Kennedy’ego brały udział elementy kompleksu wojskowo-przemysłowego, a jeśli to prawda, brak reakcji Eisenhowera w odpowiednim czasie miał niezwykle dalekosiężne konsekwencje, w tym śmierć jego następcy.
Pokolenia Amerykanów urodzone po prezydenturze Eisenhowera oddały mu wielkie uznanie za to, że dostrzegł, iż symbiotyczna relacja między Wielkim Rządem a Wielkim Biznesem przeradza się w niekonstytucyjną i antyamerykańską oligarchię, którą dziś znamy jako „stałą biurokrację”, „klasę rządzącą” lub „głębokie państwo”. Gdyby amerykański generał, który został prezydentem, zneutralizował Państwo Głębokie w pierwszej dekadzie po II wojnie światowej, być może nie musielibyśmy doświadczać najgorszych rozdziałów najnowszej historii Ameryki, w tym wojny w Wietnamie, dewaluacji dolara amerykańskiego, cichego zamachu stanu FBI przeciwko prezydentowi Nixonowi, pięćdziesięciu lat oszustwa związanego z „globalnym ociepleniem”, sześćdziesięciu lat masowej imigracji z krajów Trzeciego Świata, niszczącej przemysł krwawej łaźni NAFTA, przystąpienia Chin do WTO, islamistycznych ataków terrorystycznych z 11 września, globalnej wojny z terroryzmem, przejęcia opieki zdrowotnej przez rząd w ramach ustawy Obamacare, oszustwa związanego ze zmową z Rosją, wojny informacyjnej COVID przeciwko Karcie Praw, licznych sfałszowanych wyborów rozstrzygniętych przez nielegalnych wyborców i oszustw związanych z głosowaniem korespondencyjnym, kilku prób zamachu na prezydenta Trumpa, morderstwa Charliego Kirka, inspirowanej lewicą przemocy wobec konserwatystów i stworzonej przez Demokratów paniki opartej na sztucznej inteligencji, która ma miejsce obecnie. Stawianie diagnozy bez podejmowania konkretnych kroków w celu ich rozwiązania prowadzi do przewrotnego zjawiska: im gorsze stają się nierozwiązane problemy, tym bardziej dalekowzroczna wydaje się osoba, która przed nimi ostrzegała.
Pod koniec swojego przemówienia były szef brytyjskiego wywiadu argumentował, że rząd, którego był integralną częścią, poniósł spektakularną porażkę: „Pierwszym obowiązkiem każdego rządu jest bezpieczeństwo narodu. Jednak kolejne rządy o tym zapomniały i Wielka Brytania jest teraz uwięziona w pułapce energetycznej, którą sami stworzyliśmy. Podobnie jak w przypadku odbudowy naszych sił zbrojnych, wydobycie się z niej i przywrócenie nam bezpiecznej pozycji będzie wymagało znacznego wysiłku ze strony całego kraju. Zadanie jest pilne”.
To niewątpliwie prawda. Pytanie brzmi, dlaczego tak wiele kolejnych rządów w Wielkiej Brytanii i na całym Zachodzie zdradziło własnych obywateli i znacznie zmniejszyło bezpieczeństwo swoich krajów. Ponieważ zwykli obywatele nigdy nie zleciliby swoich miejsc pracy w przemyśle i produkcji wrogim państwom, takim jak komunistyczne Chiny. Zwykli obywatele nie spiskowaliby z międzynarodowymi gangami handlu ludźmi, aby sprowadzić do kraju dziesiątki milionów nie-asymilujących się nielegalnych imigrantów. Zwykli obywatele nie uchwaliliby przepisów dotyczących „zielonej energii”, które utrudniają rolnikom uprawę żywności, a firmom płacenie rachunków. Zwykli obywatele nie nakazaliby, aby zawodne pojazdy elektryczne zastępowały silniki spalinowe, podczas gdy sieci energetyczne załamują się z powodu niedostatecznej energii wiatrowej i słonecznej. Tego rodzaju polityka jest tak ewidentnie głupia i samobójcza, że tylko nasza akademicko uzdolniona „klasa rządząca” mogłaby ją usprawiedliwić.
Czy to oznacza, że nasi biurokraci są zbyt głupi, by zagwarantować bezpieczeństwo naszych narodów – co Dearlove słusznie uważa za nadrzędny obowiązek rządu? A może ta autodestrukcyjna polityka narodowa dowodzi, że zachodnie biurokracje prowadzą wojnę z obywatelami Zachodu? Z pewnością zachodnie rządy zawodzą swoich obywateli. Pozostaje tylko pytanie, czy ich porażka wynika z połączenia niekompetencji i arogancji, czy ze zdrady i złośliwości.
Podczas gdy obywatele Zachodu zastanawiają się nad tym pytaniem, szybko biorą sprawy w swoje ręce. Hiszpanie w Ceucie niszczą państwowe kwatery wybudowane dla zagranicznych osadników. Brytyjska wioska zagłosowała za secesją ze Zjednoczonego Królestwa po tym, jak rząd ogłosił plany umieszczenia w sąsiedztwie armii zagranicznych imigrantów. Ceną za zdradę rządu może wkrótce być upadek stolicy Zachodu.
Samo rozpoznanie problemów nie wystarczy. Rządy, które stwarzają więcej problemów niż rozwiązują, nie zasługują na to, by pozostać u władzy.
W miarę jak jego walka z wielobiegunowością się rozszerza, Waszyngton przestawia zachodnią gospodarkę na produkcję broni, wykorzystując państwa wasalne i podważając własne fundamenty społeczne – powtarzając w ten sposób spiralę upadku Imperium Brytyjskiego.
Przez dziesięciolecia Stany Zjednoczone wykorzystywały swoje liczne państwa wasalne jako przedłużenie własnej potęgi militarnej, gospodarczej, finansowej i politycznej, aby wciągać świat zachodni i państwa od niego zależne w wojny, wojny zastępcze i przymus ekonomiczny, a także tworzyć iluzję politycznej legitymizacji globalnych działań USA.
Wszystko to jest kontynuacją praktyki Imperium Brytyjskiego polegającej na wykorzystywaniu kolonii do wspierania wojen i utrzymywania globalnej dominacji, aż do czasów wojen światowych włącznie.
I tak jak Imperium Brytyjskie w ostatnich latach swojego istnienia, gdy jego potęga słabła, coraz bardziej polegało na swoich koloniach, wysysając z nich krew i bogactwa, eksploatując i niszcząc je w trakcie tego procesu, tak samo Stany Zjednoczone coraz bardziej polegają na swoich państwach wasalnych, a ich wojna z wielobiegunowością rozszerza się na odradzającą się Rosję, rosnące w siłę Chiny, nieustępliwy Iran i wiele państw pomiędzy nimi.
Proponowana przez USA metoda utrzymania globalnej hegemonii opiera się wyłącznie na destabilizacji i osłabianiu rodzącego się świata wielobiegunowego, a nie na dogonieniu lub nawet prześcignięciu przez USA rosnącej potęgi i dobrobytu świata wielobiegunowego.
Podobnie jak Brytyjczycy stosowali połączenie kontroli administracyjnej i propagandy politycznej, aby wymusić posłuszeństwo w swoich koloniach, Stany Zjednoczone wykorzystują swoją kontrolę polityczną nad państwami wasalnymi i bezprecedensową dominację informacyjną, aby manewrować tymi państwami w celu wszczynania wojen i wojen zastępczych, a także uzasadniać rosnące wydatki na siłę militarną kosztem programów socjalnych, a nawet żywotności gospodarczej – zarówno w kraju, jak i w obecnym imperium.
Sieć współdzielenia obciążenia
Za kadencji Obamy, pierwszego Trumpa, Bidena i teraz drugiego Trumpa, Stany Zjednoczone coraz częściej wprowadzały kombinację sojuszy politycznych, gospodarczych i wojskowych, mających na celu umocnienie amerykańskiej potęgi na całym świecie.
Obejmuje to wszystko, od „Quad” [USA, Australii, Indii i Japonii] po „AUKUS” [ porozumienie między Australią, Wielką Brytanią i Stanami Zjednoczonymi md] , od stale rozszerzającego się NATO po pozorne antyamerykańskie sojusze, takie jak europejska „koalicja chętnych” skupiona na Ukrainie, czy proponowane przez Kanadę „stowarzyszone członkostwo” w Unii Europejskiej. Wszystkie te ustalenia mają na celu usprawnienie procesu administracyjnego wykorzystywania władzy regionalnej w wielu państwach klienckich – wraz z narracjami politycznymi mającymi na celu przekonanie jak największej liczby osób w tych państwach docelowych do idei, że kraje te powinny być wykorzystywane wbrew celom polityki zagranicznej USA.
Quad i AUKUS posługują się sfabrykowanymi groźbami „chińskiej ekspansji” i „agresji”, aby skłonić miliony ludzi w regionie Azji i Pacyfiku do przeznaczania ogromnych i stale rosnących środków z rozwoju kraju na wydatki wojskowe i potencjalną konfrontację z samymi Chinami.
Tak zwana „koalicja chętnych” – termin zapożyczony z czasów inwazji USA na Irak w 2003 r. – wraz z proponowanym członkostwem Kanady w UE ma na celu stworzenie zagrożenia ze strony „agresywnej Rosji”, aby zmobilizować dodatkowe zasoby na rzecz trwającej wojny zastępczej Waszyngtonu na Ukrainie.
W Azji Zachodniej Stany Zjednoczone stosują tzw. „Wspólne Porozumienie o Obronie z Mekki” i „Porozumienia Abrahama”, aby zjednoczyć państwa klienckie w regionie – pomimo dziesięcioleci sprzecznych przekazów propagandowych, które podtrzymują amerykańską strategię napięć w całym regionie, ze szczególnym uwzględnieniem Izraela.
Sztucznie podsycana nienawiść i/lub strach społeczny są wykorzystywane do promowania tych różnorodnych prób koncentracji zasobów i władzy państw klienckich USA na całym świecie – w obliczu powiązanych konfliktów w Europie i Azji Zachodniej oraz narastających napięć w regionie Azji i Pacyfiku. W ramach tego procesu, powiązane konflikty toczą się również wszędzie, od Ameryki Łacińskiej po kontynent afrykański.
Pomijając propagandę, wyłania się bardzo prosta formuła: wszystkie te sojusze polityczne mają jeden cel – zwiększenie wydatków wojskowych – a konkretnie na broń produkowaną przez same Stany Zjednoczone lub stanowiącą element globalnej interoperacyjności wojskowej USA. Co więcej, to właśnie te wydatki wojskowe kosztują programy socjalne, rozwój gospodarczy i narodowy, a nawet stabilność polityczną różnych państw klienckich USA, które wchodzą w skład tych sojuszy – niezależnie od tego, czy są one tworzone i kierowane przez Stany Zjednoczone, czy też deklarują sprzeciw wobec polityki USA.
Choć ta „sieć podziału obciążeń” kształtowała się przez kilka administracji USA w XXI wieku, to jedynie opiera się na tym, co zawsze było kontynuacją dawnego Imperium Brytyjskiego. Termin „sieć podziału obciążeń” został dosłownie włączony do Strategii Bezpieczeństwa Narodowego USA z 2025 roku i celowo wprowadzony jako środek zapobiegający nadmiernej ekspansji USA – tak jak Imperium Brytyjskie musiało utrzymać swoją władzę pod koniec swojej globalnej dominacji.
Jego zastępcy pożerają własną gospodarkę
Biorąc pod uwagę, że liczba ludności i baza przemysłowa Chin znacznie przewyższają łącznie liczbę ludności USA i Europy, a także biorąc pod uwagę rozległą i wciąż rozwijającą się sieć partnerów, jaką Chiny budują w ramach kształtującego się świata wielobiegunowego, nawet zwiększona eksploatacja państw klienckich USA sama w sobie nie wystarczy.
Z tego powodu Stany Zjednoczone próbują przekształcić podupadającą gospodarkę Zachodu z produkcji cywilnej w produkcję zbrojeniową. Przykłady tego zjawiska coraz częściej pojawiają się w nagłówkach zachodnich gazet: fabryki samochodów w całej Europie, a teraz także w USA, coraz częściej wykorzystują niewykorzystane moce produkcyjne do produkcji komponentów do broni i amunicji.
Podczas gdy Zachód określa się jako „społeczeństwo wolnego rynku”, aktywnie tłumi „wolny rynek”, zmuszając cywilną produkcję do przekształcenia się w produkcję wojskowo-przemysłową – nie za pomocą deklaracji politycznych, lecz poprzez ostrożne zarządzanie warunkami społeczno-politycznymi i ekonomicznymi, które nie pozostawiają wiele innego wyboru.
USA zdołały zmusić całą gospodarkę europejską do odłączenia się od taniej, obfitej i niezawodnej energii z Rosji – poprzez zorganizowany przez USA zamach stanu na Ukrainie w 2014 roku i późniejszą wojnę wywołaną agresją USA wzdłuż granic Rosji. Odcinając import rosyjskiej energii do Europy, USA były w stanie skierować całą gospodarkę europejską w stronę produkcji wojskowo-przemysłowej, czyniąc każdą inną działalność gospodarczą horrendalnie kosztowną.
Chociaż produkcja przemysłowo-wojskowa również będzie kosztowna, rządy europejskie wykorzystują inscenizację z USA, aby stworzyć iluzję egzystencjalnego zagrożenia ze strony Rosji i bycia „porzuconymi” przez USA w obliczu tego „rosyjskiego zagrożenia” – co pozwala na wyższe wydatki na produkcję przemysłowo-wojskową, niż byłoby to możliwe w rzeczywistych warunkach wolnego rynku.
Chociaż ostatnie rządy USA, w tym zarówno Trumpa, jak i Bidena, ogłosiły środki mające na celu reindustrializację Stanów Zjednoczonych, żadne z faktycznie niezbędnych do tego środków – takich jak reforma systemu edukacji, zwłaszcza kształcenia zawodowego, inwestycje w infrastrukturę krajową lub nacjonalizacja kluczowych gałęzi przemysłu – nie zostały zaproponowane, nie mówiąc już o wdrożeniu.
Zamiast tego ogromne sumy pieniędzy amerykańskich podatników płyną do przemysłu zbrojeniowego i firm z łańcucha dostaw, aby zwiększyć produkcję broni i amunicji – ale ze względu na nastawienie tych firm na zysk, jak najmniej pieniędzy przeznacza się na zwiększenie faktycznej produkcji.
Ponieważ żadna z amerykańskich administracji, które obiecały reindustrializację USA, nie zajęła się fundamentalnymi założeniami, całe amerykańskie gałęzie przemysłu – w tym przemysł motoryzacyjny – znajdują się w kryzysie. Zamiast pozwolić, by „wolny rynek” wypychał z rynku nieefektywne i niekompetentne korporacje, korporacje te wykorzystują również pieniądze amerykańskich podatników, aby w coraz większym stopniu wykorzystywać niewykorzystane moce produkcyjne do produkcji części do broni zamiast do samochodów.
Na przykład GM niedawno chwalił się produkcją obudów zewnętrznych do pocisków rakietowych Patriot. GM wykorzystuje nieużywane centra obróbcze sterowane komputerowo, zazwyczaj wykorzystywane do prototypów i produkcji form, do produkcji tych obudów w ilościach, których Lockheed Martin nie byłby w stanie osiągnąć bez inwestycji w podobne zakłady.
Podobnie jak skorumpowane, niekompetentne korporacje, które upadają pod ciężarem własnej chciwości i łączą siły, aby utrzymać to, co można najlepiej określić jako piramidę finansową, tak w USA kształtuje się „fuzja cywilno-wojskowa”, gdzie rząd tworzy niepotrzebną potrzebę ciągłej wojny oraz broni i amunicji niezbędnej do niej, a amerykańskie korporacje przywłaszczają sobie w tym procesie pieniądze podatników.
To, że imperium źle zarządza swoją gospodarką w obliczu nieustannego upadku, nie jest niczym nowym. Imperium Brytyjskie również sprzeniewierzało zasoby narodowe i przemysł w desperackiej próbie utrzymania globalnej dominacji, zamiast uznać niezrównoważoność takiego podejścia i potrzebę przekształcenia się z drapieżnego imperium w funkcjonujące i produktywne państwo narodowe.
W rezultacie imperium nie tylko utraciło swoje imperium, ale również zostało pozbawione społeczno-ekonomicznych i politycznych podstaw do rządzenia sprawnie funkcjonującym państwem narodowym. Przez cały okres po-imperialny było jedynie dodatkiem do imperium amerykańskiego, zamiast istnieć jako suwerenne brytyjskie państwo narodowe.
Stany Zjednoczone – podobnie jak Imperium Brytyjskie – jedynie zyskują na czasie, by utrzymać globalną dominację, odmawiając uznania tej rzeczywistości, zamiast opracować realny plan jej realnego zabezpieczenia. Czyniąc to, poważnie zaniedbują niezbędne fundamenty funkcjonującego, produktywnego państwa narodowego – z infrastrukturą niszczejącą pod stopami Amerykanów, niedostępną edukacją i opieką zdrowotną oraz podzielonym, coraz bardziej dysfunkcyjnym społeczeństwem.
Co gorsza, proponowana przez USA metoda utrzymania globalnej hegemonii opiera się wyłącznie na destabilizacji i podważaniu rodzącego się świata wielobiegunowego, zamiast na tym, aby USA dorównały rosnącej potędze i dobrobytowi świata wielobiegunowego, a nawet je przewyższyły.
Końcowym rezultatem jest to, że Stany Zjednoczone wydrążają się, wysysając ze swoich partnerów ostatnie soki w procesie podważania i destabilizowania reszty świata – pozostawiając wszystkie trzy państwa w ruinie i nędzy, jeśli multipolarności nie uda się skutecznie powstrzymać tego procesu i przeprowadzić względnie stabilnego przejścia od hegemonii USA do globalnej multipolarności.
Tylko czas pokaże, jak dokładnie potoczy się cały ten proces. Grupy interesu po obu stronach zaproponowały plany i wdrażają je na arenie międzynarodowej. Tylko jedna strona ma po swojej stronie historię oraz trwałe fundamenty geopolityczne i gospodarcze – i nie są to Wall Street i Waszyngton. Jednak zawsze łatwiej jest niszczyć niż budować – dlatego wielobiegunowość musi rozwijać się z niewiarygodną szybkością i na niespotykaną dotąd skalę, aby przewyższyć udowodnioną niszczycielską siłę Stanów Zjednoczonych. Ten, kto okaże się bardziej skuteczny w swoim podejściu, albo ustanowi nowy, lepszy porządek świata, albo pozostawi świat w ruinie.
Podczas podróży do Moskwy Éva Péli rozmawiała z wieloma czołowymi politologami, dyplomatami, historykami i analitykami geopolitycznymi na temat fundamentalnej reorganizacji polityki światowej. W pierwszej części tego ekskluzywnego wywiadu Dmitrij Trenin , dyrektor Rosyjskiej Rady ds. Międzynarodowych (RIAC) i dyrektor naukowy Wyższej Szkoły Ekonomicznej (HSE), analizuje ideologiczne odejście Rosji od modelu zachodniego i wyjaśnia, dlaczego strategia Waszyngtonu ma na celu przede wszystkim trwałe osłabienie Moskwy.
Éva Péli: Panie Trenin, pańska praca analityczna jest dobrze znana i wysoko ceniona w niemieckich kręgach eksperckich, a mimo to główne niemieckie media systematycznie ignorują rosyjski punkt widzenia. Jednocześnie rosyjska opinia publiczna analizuje każde słowo niemieckich elit. Jak pan wyjaśni tę asymetryczną percepcję? I co to oznacza dla przyszłości jakiegokolwiek dialogu?
Dmitrij Trenin: To po prostu oznacza brak dialogu. W obecnych warunkach prawdziwy dialog między niemiecką elitą polityczną a przedstawicielami Rosji jest praktycznie niemożliwy. W najlepszym razie odbywa się on na poziomie jednostek, a po stronie niemieckiej zazwyczaj nie są to przedstawiciele elity rządzącej, lecz na przykład dziennikarze.
To fascynujące zjawisko, ponieważ wcześniej mieliśmy do czynienia z sytuacją dokładnie odwrotną: w Związku Radzieckim obowiązywał de facto zakaz prezentowania poglądów przeciwnika ideologicznego – czyli państw zachodnich – w całej ich rozciągłości. Ich stanowiska można było rozpatrywać jedynie przez pryzmat marksistowsko-leninowskiego światopoglądu i politycznych potrzeb radzieckiego kierownictwa.
Dziś mamy do czynienia z sytuacją dokładnie odwrotną. Choć prawdą jest, że nie trzeba już czytać prasy zachodniej bezpośrednio, niezwykle popularne programy telewizyjne, takie jak „60 Minutes”, oferują kompleksowy przegląd tego, co zachodnie media piszą w danym dniu.
Świadczy to z jednej strony o pewnej suwerenności i pewności rosyjskiego kierownictwa i elity, że argumenty naszych zachodnich przeciwników nie mogą mieć destrukcyjnego wpływu na kraj. Z drugiej jednak strony ujawnia wyczuwalny strach wśród niemieckich i zachodnich kręgów kierowniczych, że nieocenzurowana, pełna prezentacja rosyjskiego punktu widzenia może zostać uznana za niebezpieczną dezinformację. W porównaniu z sytuacją, powiedzmy, w 1976 roku, obie strony całkowicie zamieniły się rolami. W ciągu 50 lat relacje odwróciły się o całe 180 stopni.
W naszej wstępnej dyskusji opisał Pan Stany Zjednoczone nie jako neutralnego mediatora, lecz jako aktywną stronę konfliktu i podkreślił nieuchronność długotrwałej konfrontacji. Teraz odnosi się Pan jednocześnie do „specjalnej operacji dyplomatycznej” przeprowadzonej niedawno przez amerykańskich wysłanników Witkoffa i Kushnera w Moskwie i Kijowie.
Czy to nie sprzeczność? A może odzwierciedla ona dokładnie tę logikę, którą Pan nakreślił: niezmienną strategię, podczas gdy Waszyngton jedynie zmienia swoją taktykę?
Cóż, Stany Zjednoczone po prostu nie są mediatorem. Jednakże, będąc stroną tego konfliktu, mogą, właśnie w tej roli, prowadzić oficjalne rozmowy z przedstawicielami Rosji – negocjacje z USA są w istocie negocjacjami z przeciwnikiem. Ukraina jest jedynie instrumentem polityki amerykańsko-europejskiej i w żadnym wypadku nie działa jako niezależny aktor.
Amerykanie, nawiasem mówiąc, nawet nie nalegają na rolę mediatorów. Sekretarz stanu USA Marco Rubio jednoznacznie stwierdził, że Stany Zjednoczone nie są neutralne, ale zdecydowanie stoją po stronie Ukrainy itd. Nie oszukujmy się: negocjacje oczywiście można prowadzić za pośrednictwem neutralnego mediatora, ale można też negocjować bezpośrednio z przeciwnikiem – a w tym przypadku są to Stany Zjednoczone. Tak, Rosja jest przeciwnikiem, z którym prowadzi się negocjacje w trakcie wojny. Jest to dość powszechne i zdarzało się wielokrotnie w historii.
Przyjrzyjmy się celom Waszyngtonu: gdzie przebiega granica między pożądanym zawieszeniem broni a autentycznym, istotnym porozumieniem pokojowym? Jakie komunikaty przekazano podczas tej misji USA w Moskwie, które celowo przemilczano w Kijowie – i odwrotnie? Czy ta asymetryczna komunikacja wskazuje na to, że Waszyngton faktycznie chce rozwiązać konflikt, czy raczej go kontrolować?
Zakładam, że nadrzędnym celem administracji prezydenta USA Donalda Trumpa jest jak najszybsze zakończenie działań wojennych. Dałoby mu to możliwość zaprezentowania się jako tego, który zakończył wojnę – jako wybitnego dyplomatę i mediatora. Ma to dla niego ogromne znaczenie w polityce wewnętrznej, ponieważ jego dotychczasowe inicjatywy pokojowe przyniosły niewiele wymiernych rezultatów: wiele obiecał, ale niewiele zrealizował, ryzykując nowe kryzysy. Pilnie potrzebuje politycznego kompromisu.
Zatrzymanie wojny – a więc zawieszenie broni, a nie fundamentalne zakończenie konfliktu w sensie zajęcia się jego przyczynami – jest dla Trumpa całkowicie wystarczające. Dalsze kwestie, takie jak wyeliminowanie przyczyn konfliktu, nie interesują go zbytnio.
Oczywiście, Trump nie działa w próżni; istnieje aparat USA, administracja i tzw. Deep State. Dla nich Rosja pozostaje strategicznym przeciwnikiem, którego należy jeszcze bardziej osłabić, i konsekwentnie działają w oparciu o tę przesłankę. Nie potrzebują błogosławieństwa Trumpa za każdym razem. Dla samego Trumpa zaprzestanie działań wojennych jest zatem priorytetem, aby zabezpieczyć swoją pozycję polityczną w kraju. Jednak dla całego establishmentu USA głównym celem pozostaje powstrzymanie Rosji jako przeciwwagi dla hegemonii USA. Choć Rosja jest dopiero trzecią co do wielkości gospodarką świata pozazachodniego, jest niewątpliwie najbardziej aktywnym geopolitycznie aktorem. Moskwa posiada ogromne doświadczenie i możliwości działania, dlatego z perspektywy Waszyngtonu logiczne jest systematyczne osłabianie tych wpływów.
Sam uważa Pan, że samo zawieszenie broni jest wysoce ryzykowne, ponieważ dałoby Ukrainie jedynie czas na reorganizację wojskową i finansową. Jednocześnie bardzo ostro definiuje Pan minimalne warunki Rosji dla trwałego pokoju: masowe wycofanie wojsk, neutralność, demilitaryzacja, ochrona Kościoła i zmiana reżimu. Czy w tym kontekście istnieje jeszcze realne pole do kompromisu, czy też jakikolwiek krok poza te maksymalistyczne żądania jest, Pana zdaniem, równoznaczny z kapitulacją?
Cóż, to zależy wyłącznie od perspektywy. Jeśli przyjąć zachodnią interpretację – a przynajmniej tę, którą Zachód otwarcie komunikuje – że pierwotnym celem Rosji było rzekomo zajęcie całej Ukrainy, całkowite pozbawienie jej suwerenności i pełna aneksja kraju, to samo dalsze istnienie państwa ukraińskiego byłoby już ogromnym kompromisem. Oznaczałoby to, że państwo ukraińskie przetrwałoby w jakiejś formie, ale w zupełnie nowych warunkach. Jeśli chcesz to nazwać kompromisem, w porządku, można to tak postrzegać.
Ale szczerze mówiąc, nie odnoszę wrażenia, aby aktywna część Zachodu, która najzacieklej walczy z nami na Ukrainie – przede wszystkim część europejska – była choćby w najmniejszym stopniu gotowa zaakceptować ochronę naszych najistotniejszych interesów bezpieczeństwa. Dlatego jestem sceptyczny co do możliwości rozwiązania tego konfliktu przy stole negocjacyjnym. Szczegóły techniczne z pewnością można tam omówić, ale fundamentalne rozwiązanie musi ostatecznie zostać osiągnięte na miejscu, na polu bitwy.
To niewątpliwie tragiczne, bo każdy dzień pochłania tysiące ofiar i niszczy niezliczone życia. Jednak ze strony Kijowa i państw europejskich, które stoją za tym procederem, nie widzę nawet cienia chęci do dyskusji na temat warunków, które spełniałyby podstawowe wymogi bezpieczeństwa Moskwy.
Amerykanie z kolei wykazują pewną elastyczność i gotowość do kompromisu ze względu na wspomniane wcześniej wewnętrzne interesy polityczne. Europejczycy jednak tego nie robią, ponieważ ich własna logika polityczna nie ma w tym interesu. Wręcz przeciwnie, konflikt ten wydaje się w pewnym sensie korzystny dla Europy, a im dłużej trwa, tym lepiej wpisuje się w ich kalkulacje. Ukraina nie ma dla Europy żadnej wartości – jej mieszkańcy to w istocie ci sami Słowianie, którzy, choć obecnie są instrumentalizowani dla celów Zachodu, w gruncie rzeczy reprezentują tę samą sferę kulturową.
Po drugie, ich krwawa ofiara obejmuje również życie rosyjskich żołnierzy, co z europejskiej perspektywy przyczynia się do osłabienia Moskwy. Wątpię, czy ta strategia rzeczywiście przynosi Europie długoterminowe korzyści: osłabiając Rosję, jednocześnie odcina i destabilizuje cały region euroazjatycki kosztem przyszłości samej Europy.
Jeśli konfrontacja bloków stanie się trwałą globalną normą, co stanie się z wyzwaniami transnarodowymi, takimi jak ochrona klimatu, migracje i globalna współzależność gospodarcza? Czy postrzega Pan kraje BRICS lub Szanghajską Organizację Współpracy (SCO) jako realną, funkcjonującą alternatywę dla globalnej współpracy, czy też kryzysy te zostaną po prostu zaakceptowane jako nieuniknione straty uboczne w nowej logice bloków?
Wierzę, że jeśli chodzi o szeroki zakres kwestii środowiskowych – ponieważ klimat to ostatecznie tylko jeden aspekt, i to niezwykle upolityczniony – z pewnością nie musimy czekać na globalne mega-konferencje, aby wdrożyć konkretne środki ochrony środowiska. W naszym kraju stoimy przed ogromnymi wyzwaniami, takimi jak ekologiczna odnowa Arktyki, o której prezydent Putin mówił wiele lat temu. Niektóre rzeczy zostały już wdrożone, podczas gdy inne pozostają w tyle. Rozpoczęliśmy – choć z trudem – oczyszczanie Wołgi, a w Rosji jest wiele innych regionów, którym musimy nadać, i nadamy priorytet. Jednak absolutnie nie wymaga to globalnego porozumienia klimatycznego.
Uważam, że zawężanie całej debaty do czynnika klimatycznego jest wysoce zideologizowane i upolitycznione. Zmiany klimatyczne zawsze podlegają złożonym cyklom planetarnym. Przypomnijmy sobie małą epokę lodowcową w Europie XVI i XVII wieku, kiedy zimą można było jeździć na łyżwach po holenderskich kanałach – wówczas struktura przemysłowa, którą teraz chcemy przekształcić lub znieść, nie była nawet w przybliżeniu taka, jaką mamy. Problemy są zatem wieloaspektowe.
Ogólnie rzecz biorąc, odeszliśmy jednak od modelu globalizacji jako wymuszonej westernizacji. Z pewnością nadal żyjemy w świecie wzajemnych powiązań, gdzie wydarzenia globalne nie pozostawiają nas obojętnymi. Jednak politycznie i ideologicznie jesteśmy bardzo rozdrobnieni. Świat nie rozpadł się po prostu na kawałki, ale ma głębokie, niewątpliwe pęknięcia. Jeden z nich przebiega między Rosją a Zachodem, inny w relacjach Zachodu z Chinami, a istnieje cały szereg innych linii konfliktu.
Jak można to odnieść do krajów BRICS w tym kontekście? Niedawny szczyt zakończył się jednogłośnie przyjętą 140-punktową deklaracją – bez ani jednego słowa o Ukrainie. Jednocześnie uzgodniono konkretne kroki instytucjonalne: systemy rozliczeń w walutach krajowych, regulacje dotyczące sztucznej inteligencji oraz reformę Rady Bezpieczeństwa ONZ. Czy to jedynie biurokratyczna rutyna na pokaz, czy też prawdziwe fundamenty równoległej globalnej infrastruktury są tu tworzone?
To zarówno rutyna, jak i autentyczna alternatywa. Rutyna oznacza, że kraje BRICS osiągnęły już ustalone parametry instytucjonalne, podążają jasno określoną ścieżką i realizują swoje priorytety strategiczne w sposób wzorowy.
Z drugiej strony, BRICS świadomie unikają tych newralgicznych pól minowych, gdzie istnieją głębokie sprzeczności między członkami – i nie dotyczy to bynajmniej kwestii Ukrainy. Weźmy na przykład złożone napięcia między Indiami a Chinami czy między Iranem a Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi. Ogromna siła BRICS tkwi właśnie w zarządzaniu tymi punktami spornymi: kwestie, w których możliwe jest osiągnięcie konsensusu i konstruktywna współpraca, są omawiane publicznie, a kontrowersje są starannie i dyskretnie omijane.
Te różnice niewątpliwie istnieją, ale omawia się je za zamkniętymi drzwiami, w sposób rzeczowy i rzeczowy. Jest to kluczowe, ponieważ zapobiega i pozwala uniknąć wewnętrznych podziałów, do których Zachód tak żarliwie dążył.
Przejdźmy do koncepcji „cywilizacji państwowej”, o której często Pan wspomina. Podkreśla Pan, że najważniejszym pytaniem dla Rosji nie jest to, gdzie Ukraina będzie za dwadzieścia lat, ale jak ten historyczny konflikt przekształci Rosję od wewnątrz. Co konkretnie musi się zmienić w trakcie tego procesu: konstytucja, struktura władzy elit, czy model gospodarczy? I gdzie Pan widzi cienką granicę między autentyczną transformacją a destrukcyjnym zerwaniem?
Wiadomo, że dla każdego państwa istotne jest ustalenie, jakie konkretne miejsce zajmuje ono na świecie i jaką rolę historyczną w nim odgrywa.
W epoce sowieckiej Rosja kreowała się na uniwersalną alternatywę dla kapitalizmu, wzór globalnego socjalizmu itd. To się nie udało. Po upadku ZSRR Rosja próbowała zdefiniować się jako nowa demokracja, która płynnie wkomponuje się w euroatlantycką przestrzeń bezpieczeństwa i stworzy „Wielką Europę od Lizbony do Władywostoku”. To również okazało się iluzją. W tym kontekście kraj stanął przed egzystencjalnym pytaniem: gdzie plasuje się w przyszłości? Moim zdaniem, koncepcja „cywilizacji państwowej” jest najprecyzyjniejszą i najtrafniejszą odpowiedzią.
Co to oznacza w praktyce? Oznacza to, że porzucamy zachodnią strukturę jednolitości – czy to kategoryzacji jako supermocarstwa, wielkiego mocarstwa, mocarstwa średniego, czy mocarstwa regionalnego. Po prostu odrzucamy tę hierarchiczną nomenklaturę. Nie twierdzimy, że jesteśmy jedynym supermocarstwem, choć uważamy się za wielkie mocarstwo – w tym sensie, że nikt z zewnątrz nie może nam dyktować warunków, co właśnie odróżnia nas od wszystkich innych kategorii mocarstw. Ale jesteśmy czymś znacznie więcej: historyczne Imperium Rosyjskie było wielkim mocarstwem w czysto europejskim kontekście.
Dziś ta rola jest dla nas nieaktualna, ponieważ w Europie nie ma już suwerennych mocarstw w klasycznym sensie; istnieje ponadnarodowa Unia Europejska i zbiór większych i mniejszych państw członkowskich.
Koncepcja cywilizacji daje nam możliwość dalszego rozwoju na naszym własnym, organicznie wyhodowanym fundamencie. Nie na importowanej, europejskiej bazie – próbowaliśmy tej drogi i doszliśmy do ślepego zaułka – ale na naszym własnym, unikalnym gruncie. W końcu, jako naród, spoglądamy wstecz na historię trwającą ponad tysiąc lat, w trakcie których ukształtowała się bardzo specyficzna matryca społeczna. Czy Zachodowi się to podoba, czy nie, jest to zjawisko historyczne.
Posiadamy własny światopogląd, który zasadniczo opiera się na tradycjach Kościoła prawosławnego, harmonijnie uzupełnionych duchowymi fundamentami trzech innych historycznych religii naszego kraju: islamu, buddyzmu i judaizmu. To nasza intelektualna baza. Nadal kontrolujemy rozległy obszar geograficzny i choć nasza populacja nie jest nieograniczona liczebnie, jest wystarczająco silna i żywotna, by utrzymać tę cywilizację niezależnie. Poprzez koncepcję cywilizacji państwowej dążymy do ustanowienia w tej części świata porządku, który jak najwierniej odpowiada naszym własnym ideałom duchowym i kulturowym.
Koncepcja cywilizacji państwowej nie jest zatem abstrakcyjną teorią, lecz precyzyjnym opisem naszej rzeczywistości. Pozwala nam rozwijać się pokojowo, bez konieczności prowadzenia agresywnych kampanii podbojowych.
Z typowo zachodniej perspektywy takie kategorie odruchowo wywołują panikę: dogmat demokracji parlamentarnej jest tam uważany za absolutną, uniwersalną normę. Jak można znaleźć wspólny język, skoro fundamentalne koncepcje polityczne wydają się tak fundamentalnie niekompatybilne?
Musimy po prostu nauczyć się na nowo rozmawiać ze sobą i akceptować różnice – tak jak staramy się to robić w dialogu z innymi wielkimi cywilizacjami. Nawiasem mówiąc, to właśnie jest sedno problemu Zachodu: w ciągu ostatnich kilku dekad przyzwyczaił się on do komunikowania się z resztą świata wyłącznie w swoim własnym, dyktatorskim języku i zmuszania wszystkich innych do dostosowania się do tego słownictwa. To zawsze dawało Zachodowi kolosalną przewagę w postaci wyłącznego arbitra tego, kto podporządkowuje się zachodniej koncepcji demokracji, a kto nie. Demokracja jest zatem zawsze tym, co Zachód rozpoznaje we własnym odbiciu.
Ta zrytualizowana retoryka na temat zachodniej demokracji jest, moim zdaniem, historycznie przestarzała. Mogła być spójna w latach 70., 80., a do pewnego stopnia nawet 90., ale od tego czasu zachodnia demokracja zdegenerowała się, stając się jedynie narzędziem manipulacji społecznej. To, co faktycznie istnieje dzisiaj, to przede wszystkim mechanizm kontrolowania ogromnych mas ludzkich.
Choć mamy partie polityczne, nie walczą one ze sobą na zasadzie całkowitego wykluczenia. Reprezentują one różne grupy interesów i ruchy społeczne obecne w kraju. Nie poświęcają jednak energii na walkę o władzę absolutną, ponieważ władza nie leży w kompetencjach partii – leży w systemie, na którego szczycie stoi historyczne ucieleśnienie władzy państwowej (dawniej car, potem sekretarz generalny KPZR, dziś prezydent). To właśnie tam, a nie w organach parlamentarnych, znajduje się prawdziwy rdzeń władzy.
Niemniej jednak, demokratyczne ciała funkcjonują jako niezbędne platformy konsolidacji i równoważenia interesów różnych grup społecznych. To zupełnie inna architektura władzy. A dla kraju takiego jak Rosja jest ona o wiele bardziej organiczna i funkcjonalna niż model czysto zachodni. Dla Zachodu stanowi to naturalne, fundamentalne odejście od jego zasad. Ponieważ jednak definiujemy się jako niezależna cywilizacja, oceniamy zachodnie struktury, ale ich nie narzucamy. Kluczowa różnica polega na tym, że tylko Zachód rości sobie wyłączne prawo do narzucania wszystkim swoich standardów jako uniwersalnych.
W pierwszej części Dmitrij Trenin przeanalizował fundamentalne ideologiczne wyobcowanie od Zachodu, reorientację Moskwy w postać cywilizacji państwowej oraz dynamikę globalną wykraczającą poza Waszyngton i BRICS.
W drugiej części skupiono się na polityce europejskiej, a zwłaszcza niemieckiej, a także na zbliżającym się ryzyku eskalacji.[zaraz umieszczę MD]
Przetłumaczone z języka rosyjskiego przez Évę Péli .
.JPG?){kind=link}
