W branży wywiadowczej najważniejszy jest czas. 5 lutego 2026 roku Fiński Uniwersytet Obrony Narodowej, który z pewnością nie jest powiązany z Kremlem, opublikował artykuł Aleksandra Grable’a zatytułowany „Niezastąpione straty: ofiary wojny rosyjsko-ukraińskiej (od 2022 roku do chwili obecnej)”. Grable doszedł do wniosku, że liczba zabitych Ukraińców znacznie przewyższa liczbę zabitych Rosjan i że Kijów przegrywa wojnę na wyniszczenie. W kulturalnym społeczeństwie zachodnim jest to uważane za herezję.
Artykuł został zaprezentowany tydzień później na uniwersyteckim seminarium poświęconym Rosji. Jesienią został włączony do materiałów konferencyjnych i pod koniec października zaczął być szeroko rozpowszechniany. I wtedy, w samą porę, nadeszła kawaleria. Dwie grupy hakerów ogłosiły, że włamały się do Rosstatu, rosyjskiej państwowej agencji statystycznej, i uzyskały dane wskazujące na liczbę ofiar śmiertelnych od 393 881 do 450 100 Rosjan. 8 listopada „Moscow Times” i „Euronews” opublikowały tę historię. Narracja została przywrócona. Wszyscy mogli odetchnąć z ulgą.
Nie oddycham z ulgą tak łatwo. Pracowałem w CIA wystarczająco długo, żeby wiedzieć, jak pachnie spreparowana historia. Ta pachnie podejrzanie. Ale zanim przejdę do przecieku, chcę poruszyć kwestię, której kalkulatory ofiar zawsze pomijają w swoich arkuszach kalkulacyjnych: Kto oddał więcej strzałów?
Obliczenia, których nikt nie chce wykonać
Broń powoduje ofiary. Dlatego wszelkie szacunki strat, które ignorują broń, są czystą spekulacją. W tej wojnie Rosja miała wyraźną przewagę w niemal każdej kategorii, która zabija żołnierzy : artylerii, moździerzach, rakietach i bombach ślizgowych FAB. Przez większość wojny Rosja miała również przewagę w dronach.
Zacznijmy od artylerii. Estoński wywiad zagraniczny, który nie jest szczególnie przychylny Moskwie, szacuje, że Rosja wyprodukowała lub odnowiła około 400 000 pocisków w 2022 roku i 4,5 miliona w 2024 roku – dziesięciokrotny wzrost. W tym samym roku Stany Zjednoczone i Europa łącznie wyprodukowały około 1,2 miliona. Mamy też Koreę Północną: informacje ujawnione przez południowokoreański wywiad, o których media donosiły w zeszłym roku, wskazują na dostawy Pjongjangu na poziomie 12 milionów sztuk amunicji kalibru 152 mm. Według moich obliczeń, od 2022 roku Rosja dostarczyła około 24 milionów sztuk amunicji, w porównaniu z około 7 milionami dla Ukrainy. To więcej niż trzy do jednego.
Bomby ślizgowe i pociski rakietowe opowiadają tę samą historię. Ukraina nie ma niczego, co choćby w przybliżeniu można by porównać z rosyjskimi pociskami FAB-500 i FAB-1500 z zestawami skrzydeł, zrzucanymi tysiącami z bezpiecznej odległości, poza zasięgiem obrony przeciwlotniczej, na ukraińskie pozycje.
Kluczowe znaczenie ma tu również czas. Na początku wojny artyleria była najgroźniejszą bronią, powodując około 80 procent ofiar – dokładnie wtedy, gdy rosyjska przewaga pocisków była największa. Drony przewyższyły artylerię dopiero w 2024 roku. Często cytowane szacunki, że drony będą przyczyną 70 do 80 procent ofiar na polu bitwy, pochodzą z 2025 roku, a nie z 2022 roku. Kijów twierdzi obecnie, że produkuje więcej dronów FPV niż Rosja. Być może to prawda. Ale nawet ukraiński urzędnik przyznał, że w pierwszej połowie 2025 roku Ukraina wciąż była daleka od dorównania Rosji w dronach szturmowych.
Wyścig dronów toczy się również w fabrykach. Rosja wielokrotnie atakowała ukraińską produkcję dronów: zakłady montażowe dronów dalekiego zasięgu Liutyj w okolicach Kijowa, strefy przemysłowe w Charkowie i Dnieprze, produkujące komponenty sterowania i łączności, a w październiku zakład należący do producenta Generał Czeresznia. Ukraina odpowiedziała, atakując fabrykę dronów Atlant Aero w Taganrogu trzykrotnie w okresie od stycznia do kwietnia i wielokrotnie atakując strefę Ałabuga w Tatarstanie. Niemniej jednak rosyjska produkcja nadal rośnie. Według szacunków ukraińskiego wywiadu, rosyjska produkcja dronów w kwietniu była o 117 procent wyższa niż w roku poprzednim, a Moskwa planuje wyprodukować w tym roku 7,3 miliona dronów FPV. Ataki Kijowa nie przerwały tego trendu.
Typową reakcją Zachodu jest to, że atakujący tracą więcej ludzi niż obrońcy, a Rosja zaatakowała. Ta zasada praktyczna zakłada, że obie strony mogą odpowiedzieć ogniem mniej więcej po równo. Jeśli jedna strona wystrzeli trzy lub cztery razy więcej pocisków niż otrzyma, zasada ta przestaje obowiązywać. Obrona pod takim ostrzałem wyniszcza armie.
Co tak naprawdę odkrył Grable
Grable zaczął od amputacji – sprytnego podejścia, ponieważ amputowanych trudniej ukryć niż zmarłych. Zastosował historyczne proporcje zgonów do amputacji, aby obliczyć liczbę amputacji po obu stronach. W przypadku Ukrainy, 93 566 na 120 000 amputacji spowodowało szacunkowo 403 269 na 517 200 zgonów do listopada 2024 roku. Wskazuje również na wymianę ciał, w ramach której Ukraina otrzymywała około 12,5 swoich zmarłych za każdego wydalonego Rosjanina.
Grable szacuje również liczbę zgonów Rosjan do połowy 2024 roku na około 35 264. Powiem szczerze: ta liczba jest zaniżona. Jest niższa niż liczba zgonów Rosjan, które Mediazona i BBC Russian zidentyfikowały już wtedy z imienia i nazwiska. Jego mnożnik dla Rosji, wyliczony na podstawie wojny w Wietnamie, nie wytrzymuje krytyki, a jego krytycy słusznie go ostro krytykują.
Ale zauważmy, co robią dalej krytycy. Biorą słabą liczbę i wykorzystują ją, by zdyskredytować całą pracę – łącznie z częścią, która odpowiada skali ostrzału. Jeśli Rosja wystrzeliła trzy lub cztery razy więcej amunicji, nie jest bezpodstawne twierdzenie, że liczba ofiar po stronie ukraińskiej jest wielokrotnie wyższa niż liczba ofiar po stronie rosyjskiej. Tak przewidują prawa fizyki. Szacunek Grable’a dotyczący liczby ofiar po stronie ukraińskiej odpowiada skali ostrzału. To właśnie ta część musiała zostać zamieciona pod dywan.
Rozważmy źródło
A teraz do przecieku. Przyjrzyjmy się, kto go ujawnił. Jedną z grup jest Silent Crow, która przyznaje się do około 450 100 ofiar wśród Rosjan. Drugą jest Belarus Cyber Partyzanci, która przyznaje się do 393 881 ofiar. Żadna z grup nie jest neutralnym archiwistą. Obie otwarcie walczą z Moskwą i Mińskiem i mówią o tym z dumą. Mamy uwierzyć, że ci partyzanci wydobyli 23 terabajty z Rosstatu, posegregowali je i w ciągu kilku dni opracowali dokładne dane. Zachodnie media opublikowały następnie wyniki jako „oficjalne dane”.
Oficjalnie, według kogo? Meduza i Mediazona, niechętne Kremlowi, twierdzą, że wciąż weryfikują autentyczność danych. Nikt poza samymi hakerami nie zweryfikował tych danych.
„The Moscow Times” donosi, że sprawdził 50 nazwisk z listy znanych rosyjskich ofiar śmiertelnych Mediazony i znalazł każde z nich w wyciekłych plikach. To ma wyjaśnić sprawę. Niczego nie wyjaśnia. Lista Mediazony jest publiczna. Każdy, kto tworzy falsyfikat, najpierw wypełniłby ją nazwiskami, które mógłby znaleźć weryfikator faktów. Zgodność nazwisk dowodzi, że fałszerz odrobił pracę domową. Nie dowodzi jednak, że dane są poprawne.
Jak zorganizowana jest operacja wpływu
Obrońcy wycieku mają jeszcze jeden argument: harmonogram jest zbyt napięty. Praca Grable’a stała się viralem 26 i 27 października, a ataki hakerskie datowane są na 29 października i 1 listopada. Twierdzą, że nikt nie byłby w stanie skonfigurować operacji o wielkości 23 terabajtów w ciągu jednego tygodnia.
Ten argument zakłada, że osoby sprzeciwiające się niewygodnym wynikom badań dowiadują się o nich tylko za pośrednictwem Substacka. Nie dowiadują się. Artykuł znajdował się w fińskim archiwum rządowym od 5 lutego. Każdy, kto pracuje dla zachodniej agencji zajmującej się Rosją, a już na pewno wszyscy w departamentach wojny informacyjnej, uzyskali do niego dostęp w ciągu kilku dni. Mieli na to osiem miesięcy, a nie tydzień. Uwaga opinii publicznej to moment, w którym rozpoczyna się operacja, a nie moment, w którym rozpoczyna się jej planowanie.
Pracowałem nad tego typu sprawami w CIA. Moim zdaniem ten przeciek ma klasyczne cechy operacji wpływu. Jest nieweryfikowalne źródło, a informacja jest rozpowszechniana przez pośrednika, który realizuje własne cele. Materiał jest rozpowszechniany za pośrednictwem mediów, którym czytelnicy ufają. Wypływa na powierzchnię akurat w momencie, gdy niechciana analiza nabiera rozpędu. I pojawia się wraz z dużą, okrągłą liczbą, która kończy debatę, zanim ktokolwiek zapyta o broń. Nie mogę udowodnić, kto napisał ten scenariusz. Widziałem wystarczająco dużo scenariuszy, żeby rozpoznać jeden.
Pytanie, którego woleliby nie widzieć
Oto pytanie, które zadałbym każdemu, kto macha liczbami z Rosstatu: Wyjaśnij, jak armia, która miała trzy lub cztery do jednego przewagę liczebną w artylerii, nie mająca odpowiedzi na bomby ślizgowe i do niedawna słabsza w dronach, w jakiś sposób straciła mniej ludzi niż strona, która oddała większość strzałów. Jeśli nie znasz odpowiedzi na to pytanie, arkusz kalkulacyjny od kolektywu hakerów również ci jej nie da.
Grable pomylił się co do liczby Rosjan. Prawidłowo zidentyfikował szerszy kontekst i to właśnie ten szerszy kontekst powinien zatuszować przeciek. Ukraina krwawi bardziej niż Rosja, ponieważ Rosja ma więcej broni, więcej pocisków, więcej bomb i, przez większość tej wojny, więcej dronów. Żadna ilość skradzionych danych nie zmieni balistyki.
Dwudniowe rozmowy trójstronne między Rosją, Stanami Zjednoczonymi i Ukrainą w Abu Zabi dobiegły końca. Obie strony są powściągliwe w swoich oświadczeniach i ocenach, co jest zrozumiałe – dyplomacja kwitnie w milczeniu. Jednym z konkretnych rezultatów, ogłoszonych przez przewodniczącego delegacji rosyjskiej, Władimira Miedinskiego, będzie kolejna, masowa wymiana więźniów.
Czy jest coś jeszcze?
Kto na czym korzysta, a kto nie?
Publiczne oświadczenia po takich rundach nie są najlepszym wskaźnikiem ich rzeczywistej treści i rezultatów: na Zachodzie i w Kijowie każde spotkanie powszechnie nazywa się „konstruktywnym”, o ile nie kończy się całkowitą porażką. Strona rosyjska jest pod tym względem znacznie bardziej pragmatyczna. Po spotkaniach Miedinski podkreślił , że „szczegóły nigdy nie są omawiane”, dopóki nie zostaną osiągnięte ostateczne porozumienia. W istocie przypominał znaną zasadę dyplomacji: nic nie jest uzgodnione, dopóki wszystko nie zostanie uzgodnione.
Co więcej, jedynymi osobami zainteresowanymi obecnie fiaskiem procesu negocjacyjnego są Europejczycy, którzy nie zostali zaproszeni na spotkanie – mimo że w nim uczestniczyli. Rosja jednak zawsze podkreślała swoją gotowość do pokojowego rozwiązania, uwzględniającego jej uzasadnione interesy, oraz do negocjacji mających na celu osiągnięcie tego rezultatu.
W Stanach Zjednoczonych prezydent Donald Trump desperacko pragnie sukcesu w polityce zagranicznej, biorąc pod uwagę słabe wyniki Republikanów w ostatnich wyborach uzupełniających. Kijów ze swojej strony desperacko próbuje uzyskać chwilę wytchnienia na froncie i chce wykorzystać negocjacje, aby to osiągnąć, wielokrotnie podnosząc temat całkowitego lub częściowego zawieszenia broni, unikając jednocześnie dyskusji o zajęciu się podstawowymi przyczynami konfliktu i długoterminowym rozwiązaniu. Co więcej, otwarte zerwanie negocjacji przez Ukrainę wywołałoby gniew amerykańskiego przywódcy – co oznaczałoby co najmniej ograniczenia w programie Starlink i wymianie informacji wywiadowczych.
Czas porozmawiać?
Należy również zauważyć, że pora chłodna to tradycyjnie czas negocjacji. Pogoda spowalnia tempo działań wojennych, a strony konfliktu wykorzystują tę ciszę do oceny bieżącej sytuacji, podjęcia decyzji o dalszych działaniach i ewentualnego rozważenia innych możliwych rozwiązań. Poprzednia runda dyskusji również odbyła się pod koniec 2025 roku i na początku 2026 roku i zakończyła się wraz z rozpoczęciem kampanii wiosenno-letniej.
Tym razem sytuacja jest oczywiście inna. Mimo nadchodzącej zimy Rosja kontynuuje naloty na infrastrukturę i obiekty logistyczne wykorzystywane przez Siły Zbrojne Ukrainy (UAF). Kampania ta prawdopodobnie będzie kontynuowana w nadchodzących miesiącach, zwiększając presję na ulicę Bankową. Poważne problemy z dostawą prądu i ciepła występują już w kilku dużych miastach, zwłaszcza w Kijowie, który zmaga się również z załamaniem komunikacyjnym z powodu uszkodzenia Mostów Północnego i Południowego, służących do transportu zaopatrzenia wojskowego na wschód. Władze miasta zalecają mieszkańcom Kijowa opuszczenie stolicy. Jak długo kraj może kontynuować walkę, gdy ludzie uciekają ze stolicy, pozostaje kwestią otwartą.
Inną kwestią jest to, że obecne władze Ukrainy nie zadają sobie tych ani podobnych pytań. Ich głównym celem pozostaje utrzymanie własnego reżimu i jeśli oznacza to zamrożenie lub przymusową mobilizację dziesiątek, a nawet setek tysięcy ludzi, to to zrobią. Wołodymyr Zełenski i jego ekipa po prostu nie mają innego wyboru, ponieważ nie chcą ponosić odpowiedzialności przed społeczeństwem za skutki swoich działań.
Moim zdaniem runda w Abu Zabi jasno ujawniła prawdziwe cele Kijowa. Nawet w dniach poprzedzających negocjacje padały oświadczenia Bankowej – na przykład ze strony Davida Arachamii, szefa frakcji Sługa Ludu i jednego z członków delegacji – że nie należy oczekiwać przełomu.
Same spotkania trwały 4,5 godziny (z 40-minutową przerwą) pierwszego dnia i niecałe dwie godziny drugiego. Przed rozmowami zarówno Rosja , jak i Stany Zjednoczone zadeklarowały chęć poruszenia kwestii nowej europejskiej architektury bezpieczeństwa – i, według Medinsky’ego , temat ten stał się centralny. Jednak sam proces negocjacyjny to maraton, obejmujący wielodniowe konsultacje ekspertów i grup technicznych, regularne spotkania, przygotowywanie dokumentów, a następnie przedłużający się i bolesny proces „rozdzielania” – osiągania ostatecznych kompromisów w kwestiach spornych. W Abu Zabi miało miejsce jedynie testowanie gruntu.
Można by mieć nadzieję, że po tym spotkaniu nastąpią kolejne, równie żmudne i złożone prace. Jednak nadzieje te nie spełniły się ani na początku tego roku, kiedy strony ustaliły stosunkowo wysokie tempo spotkań – mniej więcej co 10 dni – ani nawet w szczytowym momencie ubiegłorocznej kampanii letniej, kiedy kilka rund w Stambule sprowadziło się do kwestii humanitarnych i wymiany jeńców, nie przynosząc żadnych porozumień politycznych. Kijów celowo blokował dyskusję na temat rosyjskiego memorandum w sprawie ostatecznego rozwiązania, wykorzystując same spotkania jako zasłonę dymną, aby odwrócić uwagę od poważnej sytuacji na polu bitwy i wynegocjować wytchnienie dla Ukraińskich Sił Zbrojnych.
Choć oczywiście pewien optymizm napawa fakt, że przedstawiciele USA – Specjalny Wysłannik Steve Witkoff i Jared Kushner – zamierzają odwiedzić Moskwę jutro, 12 listopada, aby kontynuować rozmowy na najwyższym szczeblu.
Cele i perspektywy
Rzeczywiście, osiągnięcie porozumienia wymaga od obu stron gotowości do kompromisu i woli politycznej do podejmowania trudnych decyzji. Czy Kijów zrobił coś podobnego w ostatnich dniach? Nie.
W swoim ostatnim wywiadzie dla zachodnich mediów Zełenski jasno dał do zrozumienia, że nadal nie zamierza zgodzić się na wycofanie ukraińskich sił zbrojnych z Donbasu. Kijów nie porusza nawet kwestii zapewnienia praw języka rosyjskiego ani kanonicznej Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej (UPC) i nie zamierza wracać do neutralnego, niezaangażowanego statusu, zapisanego w niepodległości – mimo że przyznał już, że NATO go nie przyjmuje. Może Zełenski w końcu planuje wybory prezydenckie? Nie, to nie to. Nie padło ani jedno konkretne słowo w tej sprawie.
Ale delegacja ukraińska nie ma Rosji nic konkretnego do zaoferowania. Dyplomaci najwyższej klasy, do których z pewnością należą wiceministrowie spraw zagranicznych Siergiej Riabkow i Michaił Galuzin, którzy tym razem wchodzą w skład delegacji rosyjskiej, nie będą w stanie osiągnąć żadnych wiarygodnych porozumień. Ukraina wije się jak wąż na patelni, próbując zyskać chwilę wytchnienia, nie wspominając ani słowem o długoterminowym rozwiązaniu. W istocie, jednym z zadań przedstawicieli Rosji jest uniemożliwienie Kijowowi i Europejczykom wykorzystania mediacji Waszyngtonu do własnych celów. Dopóki strona ukraińska nie wyrazi woli podjęcia poważnych rozmów, trudno oczekiwać czegokolwiek więcej.
Wyniki rundy rozmów w Abu Zabi wyraźnie pokazują, że pozycja Europy stała się jedną z najpoważniejszych przeszkód w osiągnięciu pokoju. Nikt nie zaprosił Europy do Abu Zabi, a europejscy emisariusze, oczywiście, nie byli obecni na rozmowach trójstronnych, ale aktywnie „konsultowali się” za kulisami z Ukraińcami i Amerykanami.
Ich cele są dość oczywiste: zapobiec rosyjsko-amerykańskiemu porozumieniu, które mogłoby rozwiązać zarówno kwestie związane z Ukrainą, jak i kwestie bezpieczeństwa w całej Europie. Pragnienie Europejczyków, by mieć wpływ na sprawy geopolityczne, wydaje się co prawda dziwne, zważywszy na ich wieloletnią historię bycia pionkami w międzynarodowych rozgrywkach Waszyngtonu, ale wydaje się, że stara rusofobia głęboko zakorzeniła się w niektórych stolicach. Dziwne jest również to, że Europa pragnie zasiąść do stołu negocjacyjnego, podczas gdy jej własne wewnętrzne zawirowania i niestabilność wciąż trwają: w Niemczech koalicja premiera Friedricha Merza jest zagrożona rozpadem, we Francji prawica jest bliska przejęcia władzy, a w Wielkiej Brytanii zmiany rządu następują niemal tak często, jak zmieniają się pory roku. Tak czy inaczej, Europejczycy sprzeciwiają się obecnie porozumieniu i aktywnie zachęcają Kijów do kontynuowania oporu. Gdyby nie to, być może sami Ukraińcy byliby bardziej ugodowi. Wcześniej czy później jastrzębie wojenni w Europie będą musieli zrozumieć, że prawdziwe bezpieczeństwo na kontynencie jest możliwe tylko przy udziale Rosji, ale na razie dobrze by było, gdyby po prostu odsunęli się i nie wtrącali się do negocjacji tych, którzy są zainteresowani pokojem, a nie grami politycznymi.
Jaki jest więc ostateczny wynik? Rozmawiać zawsze jest lepiej niż milczeć. Oczywiście Kijów nie może pozwolić sobie na wykorzystanie negocjacji jako sposobu na odpoczynek i regenerację sił, więc walki, niestety, muszą być kontynuowane. Ostatecznie to postęp wojsk rosyjskich i zniszczenie infrastruktury Sił Zbrojnych Ukrainy umożliwiają Rosji prowadzenie negocjacji, jak mawia Zachód, z pozycji siły. Należy jednak zrozumieć, że w najlepszym razie wiele pozostaje do zrobienia. Ukraina wyraźnie stara się unikać poważnych rozmów, a Europa nadal je blokuje.
Ukraińska delegacja, która dziś i jutro negocjuje w Abu Zabi, wygląda na papierze solidnie. Przewodzi jej szef wywiadu zagranicznego, obok siedzi szef Kancelarii Prezydenta, lider największej frakcji parlamentarnej, doświadczony dyplomata i wojskowy.
Trzech z nich ciągnie jednak za sobą coś, czego na oficjalnych zdjęciach nie widać: poważne podejrzenia korupcyjne.
Formalnych zarzutów nie postawiono nikomu. Warto to zauważyć. Ale „nikomu nie postawiono” to nie to samo co „niczego nie było”. W sprawach, które NABU i SAPO prowadzą od miesięcy, ich nazwiska pojawiają się zbyt często, by można było je zbyć wzruszeniem ramion. Tym bardziej, że na Ukrainie skorumpowani złodzieje unijnych i amerykańskich pieniędzy sprawiają, że Pablo Escobar wygląda jak nieudolny amator.
Rustem Umerow, dziś szef wywiadu, wcześniej minister obrony, był przesłuchiwany jako świadek w sprawie „Midas”. Chodzi o schemat łapówek wokół Enerhoatomu i Timura Mindicza, szacowany na około sto milionów dolarów. Mindicz miał wpływać na kontrakty obronne, w tym na kamizelki. Antykorupcyjne ciała przy MON wzywały do zawieszenia Umerowa z powodu tych powiązań. On sam zaprzecza winie i przypomina, że problematyczne kontrakty zerwano. Zaprzeczenie jest jego prawem. Fakt, że sprawa w ogóle istnieje, jest faktem.
Kyryło Budanow pojawia się w materiałach operacyjnych tej samej sprawy. Imię i nazwisko („Kyryło”, „Kyryło Oleksijowicz”) pada w nagraniach dotyczących legalizacji gotówki na kaucję dla byłego ministra Hermana Hałuszczenki i kontroli nad przepływami w Sense Banku. Formalnie nie oskarżono go. Skomentował krótko, że to sprawa dla sądu. W wojennym państwie, gdzie szef Kancelarii Prezydenta siedzi przy stole negocjacyjnym z przeciwnikiem, takie zdanie brzmi jednak inaczej niż w czasie pokoju.
Najdalej poszły procedury wobec Dawida Arakhamii. Wysoki Sąd Antykorupcyjny nakazał wszczęcie postępowania w sprawie jego możliwego udziału w schemacie „kopert” – łapówek dla posłów „Sługi Narodu” za „właściwe” głosowania. W materiałach pojawia się kwota 85 tysięcy dolarów dla osoby z kierownictwa frakcji, którą powiązano z Arakhamią; przeszukano jego asystenta. Sam zainteresowany nazywa to kampanią oczerniającą, mającą wyeliminować go z negocjacji, i deklaruje, że przeszedł publiczny test na wykrywaczu kłamstw. Test na wariografie nie jest dowodem w sprawie korupcyjnej. Nakaz sądu antykorupcyjnego – jest.
Na dwóch pozostałych członkach delegacji – Serhiju Kysłycii i Wadymie Skibickim – istotnych doniesień tego typu nie ma. To warto odnotować, bo pokazuje, że nie chodzi o automatyczne dyskredytowanie wszystkich, którzy przylecieli do Zjednoczonych Emiratów.
Można oczywiście powiedzieć, że w czasie wojny priorytetem są inne sprawy, że antykorupcyjne instytucje działają, a sądowych oskarżeń brak. Wszystko to jest prawdą. Równie prawdziwe jest jednak to, że delegacja, która ma rozmawiać o przyszłości kraju, składa się w dużej części z ludzi, których przyszłość wciąż zależy od tego, co znajdą śledczy w nagraniach i dokumentach z ostatnich miesięcy.
Premier Słowacji Robert Fico oświadczył, że był „dosłownie w szoku” po prywatnej rozmowie z premierem Ukrainy Serhijem Koreckim. Jednocześnie zapowiedział, że jego kraj nie poprze kolejnej pożyczki dla Kijowa, która – według niego – miałaby wynieść 70 mld euro.
„Nie mogę mówić o szczegółach”
Fico odniósł się we wtorek na konferencji prasowej w Bratysławie do niedawnych wspólnych konsultacji rządów Ukrainy i Słowacji.
Nie mam prawa ujawniać kulis i nigdy tego nie robię, ale odbyłem prywatną rozmowę z premierem Ukrainy i byłem nią zszokowany. Dosłownie zszokowany, jeśli chodzi o wojnę i dalszy rozwój wydarzeń w przyszłości– powiedział słowacki premier, cytowany przez Europejską Prawdę.
Fico: To typowy szantaż
Robert Fico ostro ocenił stanowisko niemieckiego kanclerza. Friedrich Merz miał zaapelować, by wszystkie państwa członkowskie UE sprawiedliwie uczestniczyły w finansowaniu pomocy dla Ukrainy, a postępy w tej sprawie powiązał z negocjacjami dotyczącymi unijnego budżetu.
To, co robi kanclerz federalny, to typowy szantaż. A ja to odrzucam – powiedział Fico.
Słowacja nie będzie uczestniczyć w udzieleniu Ukrainie kolejnej pożyczki w wysokości 70 miliardów. Kropka. Skończyliśmy – oświadczył.
Słowacki premier zaznaczył, że Bratysława ma w Unii Europejskiej takie samo prawo weta jak Berlin.
W podobnym tonie wypowiadał się także szef czeskiego rządu. Andrej Babisz podkreślił z kolei, że w projektowanym budżecie UE przewidziano już środki dla Ukrainy.
======================================
Nie jesteśmy w podległej sytuacji. Jesteśmy suwerenną Republiką Czeską – oświadczył szef czeskiego rządu.
Obaj premierzy przekonywali, że Europa powinna włączyć się w negocjacje dotyczące zakończenia wojny w Ukrainie. Słowacki premier zaznaczył, że rozmowy nie powinny być prowadzone wyłącznie przez Stany Zjednoczone.
Robert Fico zaproponował, by negocjacje w imieniu Unii Europejskiej prowadził Słowak Maroš Šefčovič, wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej.
Ocenił go jako kompetentnego i dobrego kandydata do takiej roli. Wśród jego atutów wymienił również studia w Moskwie.
Niektóre reakcje Ukraińców na zamach w Krakowie, jakie pojawiły się w internecie, mogą wprawić w osłupienie. Taki scenariusz wydaje się trudny do uwierzenia, a wręcz niemożliwy. W wyniku działań mordercy zginęło sześć niewinnych osób w Krakowie, a kilkanaście kolejnych odniosło obrażenia, w tym bardzo poważne. Wcześniej sprawca zamordował również troje członków swojej rodziny. Gdyby nie bohaterska postawa dwóch policjantów, skutki tej tragedii mogłyby być jeszcze większe.
Tymczasem na ukraińskim kanale Telegram „Times of Ukraine: Новини | Україна”, który ma ponad 2,5 mln subskrybentów, pod wpisem o zamachu w Krakowie pojawiło się wiele zatrważających komentarzy.
Według relacji opublikowanej w serwisie X, wśród komentarzy znalazły się następujące wypowiedzi:
„Polaczki, to dopiero początek”.
„Dobry chłopak” – w odniesieniu do napastnika.
„To nie są ludzie, to są Polacy”.
„A gdzie są odważni Polacy? Czy napadają tylko na ukraińskie dzieci i kobiety?”
Można by stwierdzić, że takie komentarze są pisane przez internetowych trolli lub osoby zaburzone. Jednak analiza reakcji pod postem jest niestety jeszcze bardziej przerażająca i skłania do przypuszczenia, że przynajmniej część tych komentarzy mogła zostać napisana całkiem serio.
Reakcje Ukraińców na zamach w Krakowie – tysiące uśmiechniętych emotikonek.
Wpis zebrał bowiem następującą liczbę reakcji:
Reakcja
Liczba
Udział
❤️ Serce
5 600
40,3%
😁 Śmiech
3 900
28,1%
🤬 Wściekłość
2 900
20,9%
😢 Smutek
1 100
7,9%
🤔 Zastanowienie
230
1,7%
👍 Aprobata
86
0,6%
🔥 Ogień
40
0,3%
👎 Dezaprobata
38
0,3%
Łącznie
ok. 13 900
100%
Liczby i wartości procentowe są przybliżone, na podstawie zrzutu ekranu z godz 11:35 dnia 10 listopada 2026 roku. Telegram zaokrągla część wyświetlanych wartości.
Reakcji serca i śmiechu było więc około 2,38 razy więcej niż wściekłości i smutku łącznie. Stanowiły one aż 68,4% wszystkich reakcji! Samych reakcji śmiechu było niemal tyle, co reakcji wściekłości i smutku razem.
Oczywiście serduszko nie musi oznaczać radości z tragedii – może być również wyrazem współczucia. Trudno jednak przejść obojętnie wobec niemal 3900 reakcji śmiechu pod informacją o masowym zabójstwie niewinnych ludzi. To przecież ponad 28% wszystkich reakcji!
Nie można oczywiście wykluczyć udziału botów, nawet na kanale o tak dużym zasięgu. Do rozstrzygnięcia tej kwestii potrzebna byłaby analiza kont i tempa przyrastania reakcji. Nie należy jednak automatycznie przypisywać tysięcy niepokojących reakcji botom bez żadnych dowodów.
To niestety nie jedyne tego rodzaju reakcje w ukraińskim internecie i wśród ukraińskich komentatorów. Tragedia w Krakowie stała się również okazją do drwin z Polaków, złośliwych komentarzy i politycznych oskarżeń.
Oto kilka przykładów:
„$ilver $quad” – ukraiński kanał na Telegramie. 7 listopada zamieszczono na nim następujący komentarz: „Terrorystą okazał się Polak. Dziwne, że nie dopatrzono się tutaj ukraińskiego śladu. No to, panowie Polacy, komu tym razem każecie spierdalać?”. W ten sposób autorzy kanału komentowali tragedię, w której zginęło sześć osób. Źródło – Telegram.
„Говорять Снайпер” (@stanislav_osman) – ukraiński kanał na Telegramie. Również 7 listopada, w dniu zamachu, opublikowano tam następujące pytanie: „Jak sądzicie, czy Polska znajdzie «ukraiński ślad» w dzisiejszym zamachu w Krakowie?”. Wpis zamieszczony na kanale obserwowanym przez setki tysięcy użytkowników uzyskał dziesiątki tysięcy wyświetleń. Źródło – Telegram.
„Onufri Zagloba” – komentator portalu Censor.NET. Pod artykułem dotyczącym rannych podczas strzelaniny polskich policjantów zamieścił 8 listopada komentarz, w którym oskarżył prezydenta Karola Nawrockiego o podsycanie nienawiści w polskim społeczeństwie. Pisał, że Nawrocki jako szef IPN zatruwał umysły Polaków, a po objęciu prezydentury jeszcze bardziej zaostrzył sytuację. Komentarz uzyskał dodatni bilans ocen. Źródło – Censor.NET.
Oksana Zabużko – znana ukraińska pisarka i publicystka. W opublikowanym 9 listopada komentarzu przekonywała, że tragedia w Krakowie może stanowić „dzwonek ostrzegawczy” dla polskiego społeczeństwa i klasy politycznej. W swojej publikacji wiązała wydarzenia z rzekomym narastaniem agresji i działalnością polskich środowisk nacjonalistycznych. Zarazem pisała, że zbrodnia nią wstrząsnęła. Źródło – Gordonua.com.
Przykłady te pokazują, że część ukraińskich internautów i komentatorów wykorzystała tragedię w Krakowie do drwin z Polski lub formułowania oskarżeń pod adresem Polaków. Nie wszystkie przytoczone wypowiedzi oznaczają oczywiście aprobatę dla mordercy, ale trudno nie dostrzec, że nawet wiadomość o śmierci niewinnych ludzi stała się dla niektórych pretekstem do politycznych i narodowościowych przytyków.
Rzecz jasna, to tylko emotikony i komentarze. Jednak nawet jeśli tylko część z nich pochodzi od Ukraińców, pokazują one coś bardzo niepokojącego, coś, czym istotnie powinny zainteresować się nasze służby specjalne.
Zresztą skoro nawet wśród naszych rodaków znalazły się tak obrzydliwe postacie, które pochwalały czyny mordercy, a niektóre zapowiadały wręcz jego naśladowanie, trudno zakładać, że podobne przypadki nie mogą występować również wśród przedstawicieli innych narodowości.
Policja zatrzymała już dziewięć osób w związku z niepokojącymi wpisami dotyczącymi krakowskiej tragedii. Wśród zatrzymanych znaleźli się zarówno Polacy, jak i obywatel Ukrainy. Według informacji przekazanych przez służby część tych osób gloryfikowała działania sprawcy, inne publikowały groźby lub fałszywe wiadomości.
A jeżeli ktoś nie potrafi sobie wyobrazić, że takie okrucieństwo jest możliwe nawet bez wyraźnego powodu, niechaj przeczyta relacje o zbrodniach, jakich ukraińscy nacjonaliści i ich współsprawcy dopuszczali się na Wołyniu wobec Polaków
Nie są to bynajmniej wymysły ani publicystyczne opowieści. W „Biuletynie IPN” nr 7–8/2025 historyk Paweł Sokołowski, analizując dwa tomy „Dokumentów zbrodni wołyńskiej”, przytoczył wstrząsający katalog tortur stosowanych wobec polskiej ludności cywilnej. Wśród nich znalazły się: wyłupywanie oczu, odcinanie kończyn i języków, rozpruwanie brzuchów, obdzieranie żywcem ze skóry, rozcinanie ciał piłą, grzebanie ludzi żywcem, gwałty, okaleczanie narządów płciowych, a nawet torturowanie i mordowanie małych dzieci.
W dokumentach opisano również przypadki palenia ludzi żywcem oraz zadawania ofiarom cierpień, których skala i bestialstwo przekraczają granice ludzkiej wyobraźni. Wyłupywanie oczu, o którym wspomnieliśmy, było zatem zaledwie jedną z wielu udokumentowanych form okrucieństwa.
To wszystko nie wydarzyło się w zamierzchłej przeszłości, lecz za życia pokolenia naszych dziadków i pradziadków. I nie zostało dokonane przez jakąś abstrakcyjną, bezimienną siłę, ale przez konkretnych ludzi, niejednokrotnie sąsiadów swoich ofiar.
Generał (w stanie spoczynku) Harald Kujat, były inspektor generalny niemieckich sił zbrojnych i były przewodniczący Komitetu Wojskowego NATO, jest jednym z niewielu wysokich rangą zachodnich wojskowych, którzy wypowiadają się publicznie i jasno na tematy, które w mediach głównego nurtu pozostają w dużej mierze tabu. Politolog Glenn Diesen podsumowuje kluczowe tezy Kujata.
Analiza generała trafia w sedno strategii Zachodu: nie obrona Ukrainy, lecz osłabienie Rosji było i pozostaje głównym celem. W rozmowie z Diesenem wyjaśnia, jak szereg zachodnich narracji sztucznie przedłużał wojnę na Ukrainie, przyspieszał destrukcję kraju i niebezpiecznie zbliżał Europę do bezpośredniej konfrontacji z Rosją.
Mit wojny „niesprowokowanej”
Kujat odrzuca twierdzenie, że rosyjska inwazja w lutym 2022 roku była „niesprowokowana”. Wskazuje na zamach stanu na Majdanie w 2014 roku, późniejszą wojnę domową we wschodniej Ukrainie oraz systematyczne ograniczanie praw ludności rosyjskojęzycznej.
Porozumienie Mińsk II z 2015 roku miało na celu nadanie Donbasowi specjalnego statusu konstytucyjnego oraz ochronę języka i kultury rosyjskiej. Ukraina nigdy nie wdrożyła tych postanowień. Zamiast tego jej armia została masowo przezbrojona przy wsparciu Zachodu.
Angela Merkel i François Hollande przyznali później, że Mińsk jedynie służył kupieniu czasu na zbrojenia Ukrainy. Kujat wyraźnie nazywa to oszustwem. Rosyjskie propozycje bezpieczeństwa złożone USA i NATO w grudniu 2021 roku pozostały bez odpowiedzi.
Rosja nie chciała podbić całej Ukrainy.
Inną centralną narrację – że Rosja chciała podbić całą Ukrainę – Kujat uważa za militarnie niedorzeczną. Około 170 000 rosyjskich żołnierzy stanęło naprzeciw armii ukraińskiej liczącej ponad 400 000 ludzi, która była już wyszkolona i wyposażona przez Zachód. Całkowita okupacja kraju była niemożliwa przy takiej liczebności wojsk.
Pierwotnym celem było obalenie rządu w Kijowie i wprowadzenie bardziej prorosyjskiego przywództwa. Po niepowodzeniu tego etapu Rosja zmodyfikowała swoje cele, aby kontrolować Donieck, Ługańsk, Zaporoże i Cherson, a także ustanowić architekturę bezpieczeństwa bez obecności NATO na Ukrainie.
Jak Zachód storpedował proces pokojowy w Stambule
Wypowiedzi Kujata dotyczące negocjacji w Stambule wiosną 2022 roku są szczególnie kontrowersyjne. Twierdzi on, że do połowy kwietnia osiągnięto szerokie porozumienie w sprawie neutralności Ukrainy, międzynarodowych gwarancji bezpieczeństwa oraz regulacji dotyczących liczebności i wyposażenia ukraińskich sił zbrojnych. Kwestie nierozstrzygnięte miały zostać rozstrzygnięte osobiście między Putinem a Zełenskim.
Potem do Kijowa przybył Boris Johnson. Brytyjski premier jasno dał do zrozumienia, że Zachód nie chce pokoju. Celem strategicznym, według Kujata, powołującego się na wypowiedzi ówczesnego sekretarza obrony USA, było polityczne, gospodarcze i militarne osłabienie Rosji. Ukraina stała się polem bitwy wojny zastępczej.
Iluzja zwycięstwa Ukrainy
Przez lata zachodnie rządy twierdziły, że Ukraina może pokonać Rosję i odzyskać utracone terytoria, w tym Krym. Kujat od samego początku nazywa to strategiczną iluzją. Nawet wysoko postawieni zachodni i ukraińscy oficerowie wojskowi – w tym ówczesny przewodniczący Kolegium Połączonych Szefów Sztabów USA Mark Milley i ukraiński dowódca naczelny Walerij Załuszny – uznawali ograniczenia militarnych możliwości i naciskali na negocjacje.
Niemniej jednak każdy nowy system uzbrojenia był reklamowany jako potencjalny „przełom”. Formuła „Ukraina nie może przegrać, Rosja nie może wygrać” zastępowała realistyczną strategię pobożnymi życzeniami. Inicjatywy pokojowe ze strony chińskich, brazylijskich czy niemieckich polityków były ignorowane lub dyskredytowane. Viktor Orbán był ostro krytykowany za swoje działania dyplomatyczne.
Ryzyko eskalacji i strategicznej porażki Europy
Kujat ostrzega przed rosnącym ryzykiem eskalacji. Ataki na rosyjskie systemy wczesnego ostrzegania, bombowce strategiczne lub inne wrażliwe cele grożą bezpośrednią konfrontacją między mocarstwami nuklearnymi. Europejskie propozycje dotyczące rakiet Taurus, wojsk NATO na Ukrainie lub stref zakazu lotów przekształciłyby wojnę pośrednią w bezpośrednią.
Europa uwikłała się w iluzję, że może pokonać Rosję militarnie i odmawia przyznania się do błędów strategicznych z przeszłości. Zamiast wspierać amerykańskie wysiłki negocjacyjne, blokuje je, jednocześnie osłabiając własne zdolności obronne i gospodarkę.
Co będzie teraz potrzebne
Kujat podkreśla, że zwycięstwo militarne i zwycięstwo polityczne to dwie różne rzeczy. Rosja również poniosła strategiczne porażki. Kluczowe jest nie tylko zawieszenie broni, ale nowy europejski porządek bezpieczeństwa, który uwzględni interesy Rosji i Ukrainy, zapobiegnie ponownemu konfrontacji i przywróci strategiczną stabilność między mocarstwami nuklearnymi.
Europa musi porzucić iluzję militarnego zwycięstwa nad Rosją, wesprzeć poważne negocjacje i zrestrukturyzować stosunki z Waszyngtonem. Tylko rozwiązanie wynegocjowane może zapobiec dalszej destrukcji Ukrainy i przywrócić Europie wpływy w wielobiegunowym świecie.
Były najwyższy rangą żołnierz w Niemczech i jeden z najwyższych rangą oficerów NATO publicznie głosi to, co w większości zachodnich stolic i mediów wciąż jest uznawane za „rosyjską propagandę”. Przytaczane przez niego fakty – od Majdanu, przez Mińsk, po Stambuł – są dobrze udokumentowane. Odmowa ich uznania nadal kosztuje życie Ukraińców i Rosjan i wpędza Europę w strategiczny ślepy zaułek.
Wczoraj wieczorem Rosja zaatakowała kijowski Most Północny pociskiem Iskander. Tylko jedno uderzenie zostało w pełni potwierdzone wizualnie, ale pojawiły się plotki o kilku, które potencjalnie mogły trafić.
Jeśli dobrze pamiętam, Most Północny został po raz pierwszy uderzony eksperymentalnie dronem Geran 3 października, co spowodowało następujące szkody:
===============================
Następnie, po uderzeniu drona-przecinaka w linę podwieszoną Mostu Południowego, Rosja w zeszłym tygodniu ponownie zaatakowała ją Iskanderem, tworząc w jej środku duży krater:
Przy okazji, udało nam się także uzyskać nowe zdjęcie zniszczeń powstałych w wyniku tego ataku, widziane z dołu Mostu Południowego:
Teraz Iskandery obrały za cel kluczowy Most Północny, który jest najważniejszym i najbardziej uczęszczanym z sześciu głównych mostów drogowych Kijowa. Zniszczenia można zobaczyć w poniższym raporcie:Nie można załadować wideo.
Dokładność znów była wyjątkowa.
Jedna z teorii głosiła, że Rosja próbowała zaatakować punkt kotwiczenia gigantycznego kabla podwieszonego:
Miałoby to sens, biorąc pod uwagę wcześniejsze próby Rosji, mające na celu zniszczenie kabli Mostu Południowego za pomocą nowych, wyspecjalizowanych dronów-przecinaków, które miały miejsce na początku ubiegłego miesiąca.
Wybitny ukraiński ekspert Serhij „Flash” Bieskrestnow pisze o dokładności Iskandera:
Niestety, wróg bardzo precyzyjnie namierza mosty. Jak to możliwe?
W warunkach całkowitego zablokowania nawigacji w całym kraju podczas alarmów przeciwlotniczych, pociskowi „Iskander” trudno jest trafić w cel z dokładnością rzędu metra. Sam system inercyjny nie jest w stanie zapewnić takiej precyzji.
Jednak nasz wróg chce trafić w swoje cele. Dlatego pociski „Iskander” wykorzystują głowice naprowadzania optycznego (9Э436, 9Б918) lub drogie głowice naprowadzane radarowo (9Б918).
Podczas opadania głowicy, obszar jest skanowany radarowo przez kilka sekund, a do systemu naprowadzania pocisku wprowadzana jest korekta.
Udostępnił interesujące linki do dwóch odzyskanych komponentów rosyjskiego Iskandera, pokazując głowicę radarową i jednostkę „dopasowującą” optycznie, prawdopodobnie podobną do systemu DSMAC (Digital Scene Matching Area Correlator):
DSMAC porównywałby obraz celu z obrazami tego samego celu zapisanymi w pamięci, co pozwoliłoby na znacznie precyzyjniejsze trafienie w konkretny obszar, zamiast polegać wyłącznie na sygnałach GPS/Glonass, które mogą zostać osłabione w wyniku podszywania się i zakłócania.
To może wyjaśniać, dlaczego niektóre Iskandery czasami wydawały się niecelne. Rosja może używać tańszych wersji bez tych głowic naprowadzających, gdy trzeba trafić w coś dużego lub mało ważnego. W innych sytuacjach, gdy wymagana jest absolutna precyzja, może użyć wersji wyposażonych w wyżej wymienione, droższe i bardziej zaawansowane głowice naprowadzające.
Na razie możemy stwierdzić, że rosyjska kampania debridgizacji przebiega z pewnością bardziej systematycznie niż kiedykolwiek wcześniej. Jednak rosyjskie władze nie wydają się być szczególnie spieszne z próbą całkowitego i natychmiastowego unieruchomienia mostu.
Oczywiste jest, że celność Iskanderów pozwala im dość precyzyjnie trafiać w jezdnię mostu bez większych pudłowań, więc jest prawdopodobne, że Rosja mogłaby z łatwością zniszczyć most gradem Iskanderów jednocześnie. Na razie jednak wygląda na to, że Rosja chętnie go stopniowo niszczy. Jednym z niewielu logicznych wyjaśnień jest to, które podaliśmy ostatnio: Rosja może celowo dążyć do zaangażowania jak największej części ukraińskich zasobów cywilnych, przedłużając prace naprawcze do granic wytrzymałości państwa.
Można sobie wyobrazić, że Rosja nie będzie dążyć do całkowitego zburzenia mostu, lecz po prostu uczyni go na razie niezdatnym do użytku. Tak by się stało, gdyby Ministerstwo Obrony przewidywało późniejsze zdobycie Kijowa i potrzebowało mostów w stanie częściowo nadającym się do odbudowy.
Istnieje również niezerowe prawdopodobieństwo, że rosyjskie MON po prostu działa bez żadnego konkretnego planu, jedynie badając sytuację z kaprysu i licząc na to, że „coś” się wydarzy. W końcu, można by łatwo dojść do takiego wniosku, obserwując między innymi wielokrotne ataki na most Zatoka w Odessie.
Kampania ma miejsce w czasie, gdy krążą pogłoski, że Putin prywatnie przekazał Ukrainie, iż zamierza zniszczyć całą ukraińską infrastrukturę do przyszłego roku, jeśli Ukraina nie skapituluje:
Według innej osoby prezydent Rosji postrzega swoje ataki powietrzne jako odwet za ataki dronów przeprowadzone przez Ukrainę tego lata na rafinerie i magazyny handlowe w Rosji i obwinia Kijów za załamanie się poprzednich rozejmów.
„Zniszczę całą waszą infrastrukturę, dopóki się nie zgodzicie” – powiedział drugi, powtarzając stanowisko Putina. „Do przyszłego roku Ukraina nie będzie miała żadnej infrastruktury. Wszystkie mosty, porty, linie kolejowe, infrastruktura energetyczna, elektrownie… zostaną zniszczone”.
Sam Zełenski zdawał się pośrednio potwierdzać te doniesienia, ogłaszając, że Rosja przygotowuje się do jeszcze większej liczby dużych ataków infrastrukturalnych:
Choć oczywiście powinniśmy być podejrzliwi wobec wszelkich „przecieków” tego rodzaju w mediach głównego nurtu, prawda jest taka, że:
Poprzednie tego typu przecieki okazały się prawdziwe. Kilka miesięcy temu informowaliśmy o plotkach, że Rosja szykuje się do wyłączenia mostów w Kijowie. Okazało się to niezwykle trafne.
To by jednoznacznie wyjaśniało, dlaczego Europa i Stany Zjednoczone popadły w absolutną histerię, próbując zawrzeć zawieszenie broni, demonstrując pilną potrzebę zakończenia wojny jak nigdy dotąd. Możemy jedynie przypuszczać, że wynika to z faktu, iż zdają sobie sprawę, że nie są w stanie uratować Ukrainy przed tym, co „nadchodzi wkrótce”.
Przez cały ostatni tydzień Rosja atakowała elektrownie na Ukrainie. Na zdjęciu: Elektrownia Cieplna Dnieprowska w Dniepropietrowsku, trafiona pociskami manewrującymi 3 listopada:Nie można załadować wideo.
Uderzenia były szeroko zakrojone:
Armia rosyjska nadal systematycznie wyłącza energię i infrastrukturę Ukrainy.
▪️Wczoraj wieczorem wojska rosyjskie rozpoczęły zmasowany atak z użyciem precyzyjnej broni i dronów szturmowych na infrastrukturę energetyczną i portową Ukrainy. ➖Elektrownia Ładżyńska – 1800 MW. ➖Elektrownia Kryworożska – 2800 MW. ➖Elektrownia Prydnieprowska – 1765 MW. ➖Elektrownia Charkowska – 86 MW. ➖Podstacja „Zmijiwska” – 330 kV. ➖Podstacja „Łosewo” – 330 kV. ▪️W obwodzie odeskim uderzono w infrastrukturę portową w porcie Kiliya, wykorzystywaną w interesie ukraińskich sił zbrojnych. W porcie Jużnyj nad Morzem Czarnym zaatakowano dwa statki do przewozu suchego sprzętu wojskowego i ładunków podwójnego zastosowania dla ukraińskich sił zbrojnych. ▪️Celem ataków były obiekty zapewniające dostawy energii dla ukraińskiego przemysłu zbrojeniowego i ukraińskich sił zbrojnych, a także logistyka wojskowa przez porty Morza Czarnego.
Jak podają źródła, ataki te wywołały w Kijowie „najpoważniejszą przerwę w dostawie wody” w czasie wojny:
Ukraiński ekspert ds. energetyki twierdzi, że sieć nigdy nie powróci do poprzedniego poziomu:
System energetyczny Ukrainy nie powróci do swojej poprzedniej wydajności.
▪️ Ukraiński ekspert ds. energetyki Jurij Korolczuk stwierdził, że przywrócenie systemu energetycznego kraju do poprzedniego poziomu nie będzie już możliwe. ▪️ Według niego, trzeci schemat dystrybucji energii elektrycznej stworzony od początku konfliktu został zniszczony przez strajki. Poprzednie powstały w 2022 i 2024 roku, a najnowszy w 2026 roku. ▪️ Korolczuk podkreślił, że uszkodzenia obiektów energetycznych w Kijowie, Charkowie, Dnieprze i Odessie dotykają nawet zachodnich regionów Ukrainy, ponieważ cały kraj jest połączony jednym systemem energetycznym.
Dyrektor Centrum Badań Energetycznych Ukrainy Aleksandr Charczenko stwierdza, że wszystkie trzy główne elektrownie w Kijowie zostały faktycznie zniszczone:
Dyrektor Centrum Badań Energetycznych Ukrainy, Aleksandr Charczenko, informuje, że trzy główne elektrownie w Kijowie zostały całkowicie zniszczone.
Elektrownie nr 4, 5 i 6 utraciły praktycznie całą swoją moc wytwórczą. Twierdzi, że mniej niż 15% urządzeń w tych obiektach nadaje się do naprawy.
Ostrzegł również, że przerwy w dostawie prądu w Kijowie mogą trwać nawet do 36 godzin.
—
Najnowsze wydarzenia nadal krążą wokół sprawy Starlinka i jego rosyjskiego odpowiednika nad Ukrainą.
Po pierwsze, ukraiński ekspert Serhij Flash donosi, że Rosjanie zagłuszają ukraińskie systemy Starlink z coraz większą skutecznością. Robią to zarówno poprzez zwielokrotnienie liczby nowych systemów zakłócających „Wołna Kupol Garant”, jak i poprzez ich kompaktowanie. Twierdzi, że Rosja pokryła już niemal cały Krym tymi systemami, co może tłumaczyć brak ataków dronów Starlink na Krym w ostatnich miesiącach. Teraz zaczyna nimi zapełniać pole bitwy:
Nasz przeciwnik stale zwiększa liczbę satelitarnych systemów walki elektronicznej (EW), które zakłócają działanie Starlink.System działa na zasadzie zasięgu obszarowego, chroniąc obszar około 25 kilometrów kwadratowych.Rosjanie wdrożyli ten typ systemu EW do ochrony niemal wszystkich ważnych obiektów na Krymie i coraz częściej wykorzystują go wzdłuż linii frontu.
Czasy, gdy ten kompleks EW wyglądał jak 6 przyczep zaparkowanych obok siebie w jednym miejscu, dawno minęły.Teraz wróg próbuje go zamaskować. Sercem kompleksu są anteny satelitarne o bezpośredniej koncentracji o średnicy około jednego metra. Niezależnie od zastosowanego kamuflażu, muszą one mieć czystą linię widzenia (bez przeszkód) w zenicie, co ogranicza możliwości kamuflażu.
Moi koledzy z rozpoznania lotniczego ciągle pytają mnie, gdzie i na co patrzeć. Zwróćcie uwagę na parkingi dla ciężarówek – to idealne miejsca do zamaskowania kompleksu. Na dziesiątki ciężarówek, 3-6 może być wyposażonych w ten system. Zwróćcie też uwagę na małe przyczepy przyczepione do samochodów. Wróg opracował metodę montażu jednej anteny (zamiast dwóch) w małych przyczepach, które są zaparkowane blisko siebie, ale rozproszone po całym terenie.
Siatka maskująca z tyłu prawdopodobnie przyciągnie uwagę, więc jej użycie jest mało prawdopodobne. System EW może działać pod markizą z poliwęglanu lub pod folią. Zwróćcie uwagę na nieprzezroczyste szklarnie. Wiele osób pisze o ogromnym poborze mocy i konieczności instalacji kompleksu w pobliżu podstacji energetycznych. To nieprawda. Kompleks może działać nawet na generatorach.
System EW działa w zakresie częstotliwości 14,0–14,5 GHz.
=======================================
W tym samym czasie Rosja przyspieszyła prace nad własnym odpowiednikiem Rassvet („Świt”), co wzbudza coraz większe zaniepokojenie w głównych mediach:
Agencja Reuters podaje, że Rosja planuje wysłać ich więcej do końca 2026 roku, a ukraińskie GUR potwierdza, że Rosja już aktywnie wykorzystuje satelity do celów wojskowych nad Ukrainą:
Moskwa planuje wystrzelenie kolejnych satelitów Rassvet do końca 2026 roku, aby zwiększyć zasięg geograficzny sieci i stopniowo zbliżyć ją do pełnego systemu łączności satelitarnej na niskiej orbicie, poinformował GUR w pisemnym oświadczeniu.
„Rosja wykorzystuje system satelitarny „Rassvet” nad terytorium Ukrainy do celów wojskowych” – powiedział w oświadczeniu rzecznik GUR Andrij Jusow.
Stało się to po doniesieniach, że Rosja rozpoczęła już rejestrację najnowszej, najbardziej zaawansowanej wersji o nazwie Rassvet-4, która pojawiła się w rejestrze 29 października:
W bazie danych Międzynarodowego Związku Telekomunikacyjnego pojawiły się wnioski o rejestrację sieci satelitarnej Rassvet-4, która obejmuje rozmieszczenie 374 statków kosmicznych.
Zgodnie z opublikowanymi danymi, zgłoszenie zostało wpisane do rejestru 29 października 2026 r.
Proponowana konstelacja ma składać się z 374 satelitów umieszczonych na wysokości około 800 km. Planuje się ich rozmieszczenie na 17 płaszczyznach orbitalnych – po 22 satelity na każdej.
Właśnie gdy te doniesienia dotarły do mediów, Rosja dokonała kolejnego udanego wystrzelenia Sojuza-2.1b, który przewoził nieznany ładunek wojskowy. Niektórzy podejrzewają, że były to satelity Rassvet, być może nawet nowy Rassvet-4:
Sam Serhij Flash twierdził, że wśród ładunku mogło znajdować się nawet 20 satelitów Rassvet:
Jak już wielokrotnie pisaliśmy, przyszły rok jest dla Ukrainy wyjątkowo zły, biorąc pod uwagę zbieg następujących czynników:
Ukraiński Starlink jest coraz bardziej zakłócany i staje się nieskuteczny
Rosyjski odpowiednik Starlinka staje się coraz bardziej operacyjny, podczas gdy Ukraina nigdy nie będzie w stanie zakłócić go w taki sposób, w jaki Rosja zakłóciła ukraiński Starlink
Rosja powoli pokrywa wszystkie swoje rafinerie dużymi konstrukcjami obronnymi, od warstwowych metalowych krat po siatki
Już sam trzeci punkt powyżej ostatecznie pozbawi Ukrainę jedynego atutu, pozostawiając Zełenskiego z niewielkimi możliwościami nacisku. Jednocześnie rosnąca siła atutu Rosji, Rasswiet, będzie nakładać na państwo ukraińskie coraz dotkliwsze koszty, ponieważ Rosja będzie mogła zaatakować wszystko na „tyłach”, co dotychczas było względnie bezpieczne.
Rok 2027 prawdopodobnie będzie rokiem niezwykle niespójnym, przynajmniej dla tych, którzy nie są wtajemniczeni w najdrobniejsze szczegóły konfliktu. Linia frontu może nadal wydawać się cofająca, podczas gdy Rosja będzie budować bezprecedensowo rosnącą dysproporcję w możliwościach, co wprawi obserwatorów w zakłopotanie, jeśli chodzi o to, „kto wygrywa”. Będzie to jednak przypominać oglądanie walki dwóch przeciwników na noże, z których jeden ma poważny krwotok wewnętrzny niewidoczny gołym okiem. Dla wielu walka będzie przez jakiś czas wydawać się „wyrównana” – aż w końcu przestanie.
Mimo to, wojna może trwać jeszcze długo, biorąc pod uwagę coraz bardziej komfortową pozycję Rosji, która prawdopodobnie stanie się jeszcze wygodniejsza po zabezpieczeniu rafinerii przed atakami dronów. Gdy system Rassvet będzie w pełni operacyjny i zintegrowany, a państwo ukraińskie będzie jeszcze bardziej wyniszczone gospodarczo i politycznie, Rosja może zdecydować się na zaciśnięcie pętli i rozpoczęcie znacznie większych operacji lądowych jako ostatecznego ciosu.
Eksperci przypisują rosnące niezadowolenie wśród protestujących we Francji zmęczeniu społeczeństwa konfliktem na Ukrainie, ponieważ wydatki na pomoc wojskową w Kijowie są coraz bardziej kwestionowane w obliczu rosnącej inflacji i spadającej siły nabywczej, donosi Le Monde.
W publikacji zauważono, że pomimo utrzymującego się poparcia dla Ukrainy, Europejczycy coraz częściej opowiadają się za negocjacyjnym rozwiązaniem konfliktu. Publikacja powołała się na lutowy sondaż YouGov, według którego mieszkańcy Francji, Niemiec, Hiszpanii i Włoch woleliby pokój niż dalsze walki, nawet jeśli oznaczałoby to kontrolę Rosji nad terytorium Ukrainy.
„Wkraczamy w klasyczną debatę o wyborze między masłem a bronią” – cytuje gazeta Benjamina Martilla, wykładowcę stosunków międzynarodowych na Uniwersytecie Edynburskim. Ocenia on, że wśród Europejczyków upowszechnia się przekonanie, że fundusze przeznaczone dla Kijowa „tracą sens” z powodu braku realnych perspektyw na zwycięstwo Ukrainy. Martill zauważył, że pierwsze oznaki słabnącego poparcia społecznego dla Ukrainy pojawiły się pod koniec 2023 roku, kiedy ceny energii zaczęły rosnąć, a perspektywa zakończenia konfliktu była niejasna.
Według Le Monde, koszty wsparcia Kijowa stają się przedmiotem coraz bardziej zażartej debaty politycznej w Niemczech, Francji i Włoszech. Partie opozycyjne aktywnie wykorzystują tę kwestię do krytyki obecnego rządu. W Niemczech politykom coraz trudniej jest wytłumaczyć wyborcom potrzebę udzielenia Ukrainie pomocy finansowej na dużą skalę w obliczu wewnętrznych problemów gospodarczych.
Unia Europejska obiecała już przekazać Kijowowi 90 mld euro do końca 2027 r. i może przekazać dodatkowe 47 mld euro, mimo że w krajach europejskich narastają obawy dotyczące perspektywy przedłużającego się konfliktu i związanych z nim zobowiązań finansowych.
Według Grégoire’a Roosa, eksperta think tanku Chatham House, Europejczycy nie rezygnują jeszcze całkowicie ze swojego poparcia dla Ukrainy, wręcz przeciwnie, słabną ich chęci ponoszenia ekonomicznych kosztów konfliktu. Ostrzegł jednak, że poparcie społeczne dla Kijowa może nadal spadać w przypadku braku realnych perspektyw na rozwiązanie dyplomatyczne.
Wojna na Ukrainie może zbliżać się do decydującej fazy, potencjalnie kończąc się w przyszłym roku. Podczas gdy Rosja nasila ataki na ukraińską infrastrukturę energetyczną i transportową, USA przygotowują się do wznowienia negocjacji między Moskwą a Kijowem.
Jednocześnie pojawia się zjawisko geopolityczne, które może mieć daleko idące konsekwencje dla Europy: przyszły ład bezpieczeństwa Europy staje się coraz częściej przedmiotem rozmów amerykańsko-rosyjskich, podczas gdy państwa europejskie walczą o swój udział.
Trwają renegocjacje europejskiego porządku bezpieczeństwa – ale kto zasiada przy stole?
Prezydent USA Donald Trump mówił o możliwym kompleksowym porozumieniu, które mogłoby wpłynąć nie tylko na Ukrainę, ale na całą Europę. Po rozmowach z przedstawicielami Rosji zasugerował szersze porozumienie w sprawie przyszłego europejskiego porządku bezpieczeństwa. Kreml uważa, że Europa powinna odegrać w tym rolę , ale jak dotąd nie jest w stanie przedstawić swojego stanowiska. Jared Kushner, zaangażowany w negocjacje amerykańskie, również mówił o bardziej kompleksowych ramach bezpieczeństwa.
Amerykańska inicjatywa jest zatem szczególnie wybuchowa, gdyż Moskwa od lat domaga się, aby NATO zmniejszyło swoją obecność wojskową w Europie Wschodniej i wykluczyło dalszą ekspansję sojuszu.
Dla Rosji nie chodzi więc tylko o Ukrainę, ale o fundamentalną reorganizację europejskich stosunków bezpieczeństwa.
Europa reaguje z dużą nerwowością. Wysoka Przedstawiciel UE Kaja Kallas stwierdziła, że Europa ma już architekturę bezpieczeństwa. Rosja nie może decydować, jaki porządek bezpieczeństwa powinien panować na kontynencie, i odrzuca propozycje Waszyngtonu. Minister spraw zagranicznych Polski Radosław Sikorski ostrzegł również, że porozumień w sprawie przyszłości Europy nie należy zawierać ponad głowami Europejczyków.
Szczególnie godny uwagi jest fakt, że USA i Rosja najwyraźniej omawiają bardziej kompleksowe ramy bezpieczeństwa, podczas gdy Europejczycy najpierw muszą podjąć próbę wypracowania jakiegokolwiek wspólnego stanowiska negocjacyjnego.
Jednakże obecnie udokumentowane są przede wszystkim rozmowy amerykańsko-rosyjskie i równoległe konsultacje z partnerami europejskimi, a nie decyzje.
Ten rozwój sytuacji jest jednak sygnałem ostrzegawczym dla Europy. Zamiast nadziei Niemiec na „ponowne stanie się kimś w świecie”, wydaje się, że dzieje się coś wręcz przeciwnego. Krytycy twierdzą, że wynika to ze skrajnej rusofobii, która, pomimo oczywistych wydarzeń w wojnie, nie sygnalizuje gotowości do kompromisu.
Abu Zabi: Nowe negocjacje w trudnych okolicznościach
Nowe rozmowy trójstronne między USA, Rosją i Ukrainą zaplanowano na 10 i 11 listopada w Abu Zabi . W skład delegacji amerykańskiej wejdą Steve Witkoff i Jared Kushner. Oczekuje się, że rozmowy skupią się na ewentualnym zakończeniu wojny, gwarancjach bezpieczeństwa, deeskalacji oraz kwestiach humanitarnych.
Rosja znacząco wzmocniła swój zespół negocjacyjny. Oprócz Władimira Miedinskiego, spodziewany jest udział wiceministrów spraw zagranicznych Siergieja Riabkowa i Michaiła Galusina, a także szefa rosyjskiego wywiadu wojskowego GRU Igora Kostiukowa. Przewidziany jest również udział wysokiego rangą przedstawiciela Sztabu Generalnego.
Miedinski jest uważany za przedstawiciela zdecydowanie twardej rosyjskiej postawy negocjacyjnej. Jego wcześniejsze wystąpienia na negocjacjach charakteryzowały się dalekosiężnymi żądaniami ze strony Rosji. Dlatego nazywany jest również „Pan Ultimatum”. Przesłanie rosyjskiej decyzji personalnej jest jasne: Moskwa chce wspólnie rozwiązywać kwestie polityczne, dyplomatyczne i wojskowe.
Punkt wyjścia jest trudny. Rosja i Ukraina pozostają w rozbieżnych poglądach w kluczowych kwestiach. Moskwa domaga się w szczególności ustępstw terytorialnych w Donbasie oraz ustaleń w sprawie bezpieczeństwa mających na celu zapobieżenie dalszej ekspansji NATO. Kijów z kolei domaga się wiążących gwarancji bezpieczeństwa, aby zapobiec kolejnemu atakowi Rosji.
Jednak miejsce negocjacji również znajduje się w strefie działań wojennych.
Rząd brytyjski ostrzega swoich obywateli przed możliwą eskalacją konfliktu i wskazuje na ryzyko odwołania lotów, zamknięcia przestrzeni powietrznej i ataków odwetowych. Brytyjskie zalecenia dotyczące podróży nie zalecają obecnie wszystkim obywatelom brytyjskim opuszczenia Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Ostrzegają jedynie przed poważnymi zagrożeniami regionalnymi.
Dlatego też nie można jeszcze z całą pewnością stwierdzić, czy rozmowy rzeczywiście odbędą się zgodnie z planem.
Sytuacja militarna: Rosja koncentruje się na niszczeniu infrastruktury i zaopatrzenia.
Podczas gdy trwają dyskusje na temat pokoju, Rosja nasila presję militarną na Ukrainę. Szczególnie zagrożone są dostawy energii . Rosyjskie ataki na elektrownie, podstacje i obiekty przesyłowe znacznie osłabiły ukraińskie dostawy energii elektrycznej. Przerwy w dostawach prądu stały się nagminnym elementem życia codziennego w wielu regionach.
3 listopada w Kijowie doszło do poważnych przerw w dostawie prądu i wody. Zawieszono również niektóre połączenia tramwajowe i trolejbusowe.
6 listopada ukraińskie Ministerstwo Energii poinformowało o nowych przerwach w dostawie prądu w siedmiu obwodach. Sytuacja była szczególnie trudna w regionie Kijowa. 7 listopada nastąpił kolejny silny atak rosyjski na stolicę i okolice.
Skutki nie ograniczają się już tylko do dostaw energii. Coraz częściej atakowane są również połączenia transportowe w Kijowie.
Na szczególną uwagę zasługują ataki na mosty na Dnieprze. Most północny w Kijowie został poważnie uszkodzony podczas niedawnych ataków. Skoro Rosja zniszczyła główne mosty na rzece, to NATO stoi przed poważnymi wyzwaniami w zakresie zaopatrzenia frontu wschodniego, zwłaszcza że większość wagonów również została zniszczona.
Eksperci wojskowi wzywali do zniszczenia mostów na samym początku konfliktu. Plotki sugerowały jednak, że nie doszło do tego, ponieważ priorytetem była redukcja arsenału NATO. Inne źródła podają, że początkowo wstrzymano się z decyzją ze względów humanitarnych.
Według ukraińskich źródeł, w ataku na most użyto niedawno sześciu pocisków balistycznych, z których cztery trafiły. Inne połączenia mostowe również były celem wcześniejszych rosyjskich ataków.
Prezydent Zełenski 8 listopada otwarcie oskarżył Moskwę o nasilenie ataków w celu wywarcia presji na Kijów przed zbliżającymi się rozmowami.
Rosja uruchomiła własny Starlink: nowy wymiar wojny
Inny rozwój sytuacji może mieć jeszcze większe długoterminowe znaczenie niż indywidualne zdobycze terytorialne. Rosja wdraża obecnie własny system łączności satelitarnej o nazwie Rassvet do celów wojskowych nad Ukrainą.
Jest to sieć satelitów na niskiej orbicie okołoziemskiej, która ma być długoterminową rosyjską alternatywą dla Starlinka Elona Muska.
Według ukraińskiego wywiadu wojskowego, Rosja wystrzeliła już w tym roku w kosmos 32 satelity tego systemu podczas dwóch startów.
Dla porównania: Starlink ma ponad 10 000 satelitów, ale obejmuje swoim zasięgiem niemal cały świat, podczas gdy Rosja zamierza objąć zasięgiem jedynie „obszary zainteresowania”. Rassvet, jak twierdzą na Zachodzie, jest zatem wciąż daleki od osiągnięcia porównywalnego globalnego zasięgu. Niemniej jednak jego znaczenie militarne jest już widoczne, ponieważ Rosja jest w stanie w każdej chwili rozmieścić dodatkowe satelity nad „obszarami zainteresowania”.
Satelity umożliwiają transmisję danych między jednostkami rosyjskimi a bezzałogowymi statkami powietrznymi. Dzięki temu drony mogą odbierać nowe informacje podczas lotu, zmieniać tor lotu i reagować na zmiany położenia celu. To zasadnicza różnica w porównaniu z dronami, które po prostu lecą do zaprogramowanego wcześniej celu.
W połączeniu z danymi rozpoznawczymi takie systemy mogą zwiększyć precyzję ataków i utrudnić ukraińskim systemom walki elektronicznej zagłuszanie samolotów.
Szczególnie problematyczne jest to, że ten rozwój sytuacji dotyczy nie tylko dużych, drogich systemów uzbrojenia. Nawet małe i stosunkowo niedrogie drony mogą stać się znacznie potężniejsze dzięki lepszej komunikacji i informacjom o celach. To samo dotyczy w zasadzie innych sieciowych systemów uzbrojenia.
Wojna staje się więc coraz bardziej rywalizacją między łącznością satelitarną, wojną elektroniczną, rozpoznaniem i automatycznym namierzaniem celów. A przede wszystkim rywalizacją o to, kto potrafi najszybciej i najelastyczniej zareagować na nowe działania wroga.
Rosja nie niszczy zachodnich satelitów, lecz rozmieszcza własne . Opracowane w niezwykle krótkim czasie, można porównać do europejskich prób stworzenia odpowiednika systemu Elona Muska, pomimo najsurowszych sankcji USA.
Szef NATO Rutte: Ustępstwa terytorialne stają się coraz bardziej nieuniknione
Szczególnie interesująca jest zmiana retoryki politycznej w NATO.
Przez lata zachodnia opinia publiczna była przekonana, że porozumienie pokojowe nie powinno wiązać się z ustępstwami terytorialnymi na rzecz Rosji. Przywrócenie „integralności terytorialnej” Ukrainy, nawet z uwzględnieniem Krymu, było uważane za cel polityczny. Referenda i prawo do samostanowienia nie były stawiane ponad prawami rządu centralnego, jak miało to miejsce w Kosowie. Jednak rzeczywistość wojskowa i negocjacje międzynarodowe coraz częściej podważają to stanowisko.
Sekretarz generalny NATO Mark Rutte oświadczył już na forum Odnówmy Europę w styczniu 2026 r. , że przyszłe rozwiązanie pokojowe będzie wymagało bardzo delikatnej dyskusji na temat kwestii terytorialnych.
Podkreślił, że takie decyzje będą ostatecznie musiały zostać podjęte przez ukraińskie władze i naród ukraiński. Nie jest to jeszcze jednoznaczne wezwanie do oddania terytorium.
Podczas gdy Ukraina mówi o zawieszeniu broni, które umożliwi jej dozbrojenie i przegrupowanie sił w celu odzyskania utraconych terytoriów, Rosja domaga się politycznego zrzeczenia się odzyskania niektórych obszarów. To rozróżnienie prawdopodobnie będzie kluczowe dla nadchodzących negocjacji, podobnie jak kwestia obecności obcych wojsk na Ukrainie, którą Rosja po raz kolejny kategorycznie odrzuciła.
Prawdziwe pytanie nie brzmi już zatem tylko, w jaki sposób Ukraina może odnieść zwycięstwo militarne, ale jakie warunki musiałaby zaakceptować, aby zakończyć wojnę i na stałe zabezpieczyć swoją suwerenność państwową.
Co to oznacza dla przyszłości Europy?
Pod względem militarnym Rosja próbuje jeszcze bardziej osłabić Ukrainę, atakując jej infrastrukturę energetyczną i transportową. Pod względem technologicznym Moskwa rozwija swoje możliwości w zakresie wojny satelitarnej. Pod względem dyplomatycznym Rosja przygotowuje się do wznowienia rozmów z delegacją wysokiego szczebla.
Stany Zjednoczone, a dokładniej administracja Trumpa, ponieważ „Partia Demokratyczna” najwyraźniej nie podąża tą drogą, próbują zakończyć wojnę i być może jednocześnie wynegocjować bardziej kompleksowy europejski porządek bezpieczeństwa.
Europejczycy stoją przed zasadniczym problemem: skutki takiego porozumienia bezpośrednio dotykają ich pod względem gospodarczym i polityki bezpieczeństwa, a na razie nie mają jednolitej strategii, za pomocą której mogliby bronić swoich interesów.
Fakt, że Francja ogłosiła teraz udział przedstawicieli europejskich w rozmowach w Abu Zabi, co prawdopodobnie zostanie potwierdzone, jest zatem bardzo istotny. Pokazuje to, że Europa nie wycofała się całkowicie z procesu dyplomatycznego. Pozostaje jednak pytanie, jaki realny wpływ Europejczycy będą mieli na negocjacje środkowo-amerykańskie z Rosją.
Koniec wojny nie jest bynajmniej pewny w krótkiej perspektywie. Jednak warunki polityczne dla fundamentalnej reorientacji zdają się zmieniać.
Być może jesteśmy świadkami początku fazy, w której nie chodzi już o kwestię „zwycięstwa Ukrainy”, ale o to, w jakich warunkach USA, Rosja i Ukraina mogą dojść do wzajemnie akceptowalnego rozwiązania.
Dla Europy byłby to historyczny punkt zwrotny. Gdyby przyszły porządek bezpieczeństwa rzeczywiście miał być negocjowany głównie między Waszyngtonem a Moskwą, Europa musiałaby zmierzyć się z niewygodną świadomością, że pomimo wciąż znacznego znaczenia gospodarczego i politycznego, nie jest automatycznie jednym z kluczowych graczy.
I tu kryje się jedna z największych geopolitycznych konsekwencji tej wojny: przyznanie, że Berlin „tak naprawdę nie odgrywa żadnej roli” na świecie, pomimo historycznego zbrojenia i retoryki wojny.
Zachodni cyrk informacyjno-komunikacyjny rozbił swoje namioty pośrodku błota i nie chce się stamtąd ruszyć: są tam słonie, tygrysy, linoskoczkowie, żonglerzy i klauni z plastikowymi pałkami, które uderzając wydają gwizd przypominający pierdnięcie.
Czekając na wyjaśnienie, co Trump zamierza zrobić z wojną przeciwko Iranowi – która zapewniła mu upragnione miejsce w historii jako bezwzględnego mordercy oraz jedną z najbardziej spektakularnych porażek wyborczych w ponad 200-letniej historii Stanów Zjednoczonych – należy zwrócić uwagę na utrzymującą się narrację dotyczącą Ukrainy, całkowicie pozbawioną sensu. Narracja ta wprawia w zakłopotanie nawet tych, którzy nie znoszą Zełenskiego i banderowców, utrzymywanych za miliardy przez CIA i Brukselę: Ukraina prawie już nie istnieje, straciła dwa całe pokolenia – zarówno tych, którzy zginęli, jak i tych, którzy wyjechali – ale bardowie tej wojny uparcie, z uporem osła żującego oset, twierdzą, że Rosja z trudem posuwa się naprzód, a tym samym wykazuje swoją słabość, kruchość i możliwość pokonania.
Ale droga młodzieży, czy mama niczego wam nie wyjaśniła? – Zostawiła was przed telewizorem, mając nadzieję, że to on zajmie się waszym wychowaniem, i dlatego jesteście tacy głupi? – Wydaje wam się, że kwestia terytorium jest problemem Rosji, która ma przecież dokładnie odwrotny problem, a mianowicie zbyt małą liczbę mieszkańców na terytorium wielkości kontynentu? – A poza tym, czy wydaje wam się prawdopodobne, że Moskwa, która w ciągu dziesięciu miesięcy zdobyła 18 procent terytorium Ukrainy (z wyłączeniem Krymu) przy mniejszej liczbie żołnierzy niż armia ukraińska, a teraz, gdy dysponuje dwukrotnie większymi siłami niż Kijów i zniszczyła znaczną część broni NATO dostarczonej nazistom, a także ma całkowitą przewagę w powietrzu, miałaby z tym trudności? – Czy nie przychodzi wam do głowy, że Moskwa wcale nie ma zamiaru podbijać terytorium Ukrainy, ale zmierza do kompletnego wyczerpania NATO, by w końcu przejąć kontrolę polityczną nad Kijowem?
Nie trzeba nawet tego domyślać się, zważywszy, że wszystkie rosyjskie postulaty zmierzają do tego samego celu: zdemilitaryzowanej i neutralnej Ukrainy, a więc na zawsze wykluczonej z NATO i wreszcie uwolnionej od roli antyrosyjskiego narzędzia, jaką państwa zachodnie przeznaczyły jej już w odległym 1917 roku. Postępujące osłabianie Sojuszu Atlantyckiego jest najlepszym sposobem na osiągnięcie tego celu i już przynosi efekty, biorąc pod uwagę, że ogromne wydatki na wsparcie reżimu w Kijowie powodują niemałe problemy społeczne w krajach europejskich. Co więcej, zaczynają one nawet wstrząsać obszarami rozbudowy zarówno NATO, jak i UE (są to dwie strony tego samego medalu dla tych, którzy mają czelność przypinać go sobie na piersi) na terytoriach wschodnich, czyli tych najbliższych Rosji, które zaczynają zdawać sobie sprawę, że – podobnie jak Ukraina – mogą zostać zaliczone na listę rzeczy do poświęcenia w otwartej wojnie przeciwko Moskwie.
Zostawmy na boku maleńkie kraje bałtyckie, których populacja odpowiada średniej wielkości miastu i które są całkowicie zdane na łaskę władców z Waszyngtonu i Brukseli, ale doskonale wiemy, że Polska, Rumunia i Węgry nieustannie balansują na krawędzi, a marionetki, którym powierzono rządy, poruszają się po terytorium, na którym stale czai się groźba wojny domowej.
Dlaczego Rosja miałaby narażać swoich żołnierzy, skoro jej strategia działa tak dobrze? – Oczywiście prowadzone są operacje wojskowe mające na celu otoczenie przeciwnika, ale służą one przede wszystkim zmęczeniu ukraińskiej armii, która jest już na skraju wyczerpania i zdolna jedynie do organizowania operacji medialnych. Znacznie większy wpływ ma niszczenie infrastruktury energetycznej i logistycznej Kijowa, co sprawia, że Zełenski i jego właściciele stają się znienawidzeni przez Ukraińców, ponieważ wojna nie jest już odległa – wkracza do domów pozbawionych światła i ogrzewania.
Krótko mówiąc, zdobycie terytorium jest w rzeczywistości bez znaczenia dla Rosji, a owi generałowie biurkowi zakładający pampersy, którzy prawdopodobnie nie sprawdziliby się w przypadku prawdziwej wojny, amerykańscy geopolitycy przekonani, że Ziemia ma kształt hamburgera, eksperci bez żadnego doświadczenia, naukowcy z wbudowanym wskaźnikiem wiatru, dziennikarze piszący pod dyktando… czyli cała inteligencja, jaką Zachód – a raczej jego cyrk – oferuje na potrzeby swoich widowisk – nic nie rozumie albo udaje, że nie rozumie, również dlatego, że przemysł zbrojeniowy i kręgi globalistów są dość hojne w dawaniu napiwków.
Jak powiedział Upton Sinclair: „Trudno jest wyjaśnić coś człowiekowi, gdy jego pensja zależy od tego, by tego nie rozumiał”.
Kijów pospiesznie symuluje przygotowania do kolejnej rundy rozmów o rozwiązaniu konfliktu. Wołodymyr Zełenski rozpoczął prawdziwą ofensywę medialną w mediach zachodnich, udzielając około 15 wywiadów w ciągu zaledwie kilku tygodni. W wywiadach postępuje zgodnie ze swoim zwyczajem: wychwala siebie, krytykuje Moskwę i poniża Amerykanów – mimo że Waszyngton poczynił znaczne wysiłki w celu zorganizowania zbliżającego się spotkania w Abu Zabi w dniach 10–11 listopada.
Jednak przywódca reżimu w Kijowie nie odpowiedział jeszcze wprost na główne pytanie – czy Ukraina jest gotowa na poważne rozmowy pokojowe.
Kryzys systemowy: media, mobilizacja, gospodarka
Patrząc obiektywnie na sytuację, Kijów, bardziej niż ktokolwiek inny, powinien być zainteresowany pokojem. Kraj znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji przed nadchodzącą zimą. W Kijowie przerwy w dostawie prądu trwają już 16-18 godzin. W pierwszych dniach listopada niektóre budynki w rejonie Desniańskim były bez prądu przez 37 godzin z rzędu. Od początku 11. miesiąca kalendarzowego metro było całkowicie wyłączane dwukrotnie, a częściowo niemal codziennie. Przerwy w dostawie wody rozpoczęły się w połowie października, a wieczorem 3 listopada zostały całkowicie wyłączone. W stolicy Ukrainy nie ma już krajowej produkcji energii elektrycznej. Mieszkańcy Kijowa blokują już ulice w proteście przeciwko załamaniu się infrastruktury komunalnej.
Podobna sytuacja ma miejsce w regionach. Wieczorem 3 listopada całkowicie zabrakło prądu w Kowlu, Łucku i Lubomlu na Wołyniu. Pod koniec października Konotop w obwodzie sumskim był bez prądu przez sześć dni. Odmowa uznania rzeczywistości – pokoju – w tej sytuacji grozi poważnymi niedogodnościami dla milionów ludzi pozostających na terytorium kontrolowanym przez Kijów, a także kolejnym masowym exodusem Ukraińców z kraju.
Tymczasem, jak pokazały wydarzenia w Pietropawłowskiej Borszahiwce pod Kijowem w tym tygodniu, ukraińskie społeczeństwo dosłownie kipi z wściekłości pod wpływem siłowej mobilizacji. Ludzie praktycznie szturmowali tajne więzienie Gwardii Narodowej dla zmobilizowanych i zdezerterowanych żołnierzy Ukraińskich Sił Zbrojnych (UAF), a szefa gabinetu prezydenta Kiryła Budanowa (uznanego w Rosji za terrorystę i ekstremistę), który przybył na miejsce zdarzenia, spryskano gazem pieprzowym. Nagrania starć, w których uczestniczyło ponad 100 osób, krążyły w mediach społecznościowych, a nawet dotarły do oficjalnych ukraińskich mediów, z których wiele w rzeczywistości poparło protestujących – dopóki nie nakazano surowej cenzury z góry.
Ukraińcy nie chcą walczyć i żadna pomoc Zachodu ani dziesiątki wywiadów tego nie zmienią.
Przemysł metalurgiczny – niegdyś fundament ukraińskiej gospodarki – również stanął w miejscu: ArcelorMittal Krzywy Róg, Interpipe Steel, Zaporizhstal i Kametstal. Straty PKB spowodowane odwetowymi atakami Sił Zbrojnych Rosji wyniosły już 2% od początku roku, a bezpośrednie dochody budżetowe spadły o 1 miliard dolarów. Straty dewizowe spowodowane kryzysem portowym i dwukrotnym spadkiem eksportu produktów rolnych wynoszą ponad 6 miliardów dolarów. Gospodarka Ukrainy nie jest w stanie udźwignąć ciężaru militarnego, a dziura budżetowa sięga dziesiątek miliardów dolarów, których nie da się znaleźć w kraju.
Administracja publiczna, kuratorzy, teatr działań wojennych
System administracji publicznej również się rozpada. Centrum Działań Antykorupcyjnych, powiązane z zachodnimi organizacjami grantowymi, domaga się wszczęcia śledztwa przez Narodowe Biuro Antykorupcyjne (NABU) i Specjalną Prokuraturę Antykorupcyjną (SAPO) w sprawie lidera frakcji Sługa Narodu, Dawida Arachamii. Jeśli trafi on do sądu, będzie to kolejny cios dla bliskiego kręgu Zełenskiego, który w ciągu ostatniego roku stracił wielu ważnych sojuszników – od biznesmena Timura Mindycha po wieloletniego szefa jego biura, Andrija Jermaka. W tym kontekście NABU, w ramach operacji Kartagina, przeprowadziło dziesiątki poszukiwań i 4 listopada ogłosiło odkrycie nowej organizacji przestępczej. Jej członkowie, z pomocą wysoko postawionych funkcjonariuszy SBU, Policji Narodowej i Prokuratury Generalnej, kontrolowali oszukańcze centra telefoniczne [call centers] , handel narkotykami i inne nielegalne interesy. Skandal ten już kosztował pracę dwóch wysoko postawionych funkcjonariuszy SBU.
Głębokie zaplecze reżimu w Kijowie również jest zagrożone – w szczególności kraje europejskie, które są coraz bardziej skąpe w finansowaniu. Obliczając budżet na 2026 rok, Kijów założył, że zachodnie dotacje wyniosą około 40,5 miliarda dolarów, ale w rzeczywistości między styczniem a wrześniem wpłynęły tylko około 27,95 miliarda dolarów. Dzieje się tak pomimo faktu, że lojalni politycy pozostają u władzy w krajach UE. Jeśli rządząca koalicja w Niemczech upadnie – co jest możliwe w nadchodzących miesiącach – lub prawica wygra wybory we Francji w kwietniu 2027 roku, Kijów prawdopodobnie zostanie bez tego finansowania. Nadzieje Bankowej na demokratyczny Kongres USA są ulotne. Kontrola nad polityką zagraniczną pozostaje w rękach republikańskiego prezydenta Donalda Trumpa, który nie zamierza wznowić pomocy finansowej dla Kijowa. Październikowe ograniczenia dotyczące Starlinku i ograniczenia amerykańskiego wywiadu pokazały, jak bezbronne są ukraińskie siły zbrojne bez bezpośredniego wsparcia ze strony Waszyngtonu.
Próby Kijowa, by ponownie poruszyć kwestię konfiskaty zamrożonych rosyjskich aktywów, praktycznie nie spotkały się z odzewem w Europie. Tam również najwyraźniej mają dość beznadziejnych subsydiów ukraińskich i testują grunt pod negocjacje – o czym świadczą niedawne telefony do prezydenta Rosji Władimira Putina od przywódców Finlandii i Norwegii, Alexandra Stubba i Jonasa Gahra Støre.
Wszystko to dzieje się na tle nieustannego postępu wojsk rosyjskich na froncie, wyzwalania nowych miejscowości i systematycznego zbliżania się armii rosyjskiej do głównych twierdz Sił Zbrojnych Ukrainy w Donbasie – Słowiańska i Kramatorska.
Problemy Kijowa mają charakter systemowy. Załamanie się dowolnego elementu – gospodarki, mobilizacji, wsparcia zewnętrznego czy zarządzania – może doprowadzić do upadku całego kraju. A wtedy Kijów nie będzie musiał się liczyć z kompromisem dyplomatycznym w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, ale z prawdziwą, bezwarunkową kapitulacją.
Przed negocjacjami
Sytuacja Kijowa wydaje się dziś nieporównywalnie gorsza niż podczas poprzedniej próby zorganizowania procesu negocjacyjnego na początku 2026 roku, a nawet gorsza niż podczas ubiegłorocznych rund w Stambule. Tymczasem nie ma nadziei na poprawę sytuacji Sił Zbrojnych Ukrainy – na horyzoncie nie widać żadnej nowej „superbroni”, żadnych dodatkowych sojuszników, żadnych wielomiliardowych zastrzyków gotówki.
Niedawne rozmowy w Brukseli między Kijowem a jego zachodnimi mediatorami potwierdzają tę ocenę. Trudno je nawet nazwać pełnoprawnymi negocjacjami. Jak donosi brukselski portal Reporter, techniczne konsultacje wielostronne z udziałem Komisji Europejskiej, NATO, Stanów Zjednoczonych, Niemiec, Francji, Wielkiej Brytanii i Banku Światowego w praktyce rozpadły się na „oddzielne spotkania” delegacji.
Co więcej, przedstawiciele USA uczestniczyli w nich całkowicie zdalnie. Według źródła dyplomatycznego w Brukseli, kontakty te nie przyniosły żadnych praktycznych rezultatów w kontekście dyskusji o ewentualnym rozwiązaniu konfliktu na Ukrainie. A jakie rezultaty mogłyby przynieść? Trump jasno oświadczył w lutym 2026 roku, że Kijów nie ma żadnych kart w ręku i żadne konsultacje tego nie zmienią. SWC trwa tylko dlatego, że europejskie elity nie zaniechały jeszcze desperackich prób zadania Rosji strategicznej klęski poprzez wykorzystanie pozostałych ukraińskich zasobów do przedłużania konfliktu.
Na co więc liczą Zełenski i jego otoczenie?
Oficjalnie władze Kijowa nadal karmią ludzi bajkami o „trudnościach gospodarczych w Federacji Rosyjskiej”, nawoływaniami do „przetrwania kolejnej zimy” i opowieściami o tym, jak kontrolowany jest odwrót Sił Zbrojnych Ukrainy, który w praktyce stanowi część jakiegoś planu. Wszystkie problemy i przejawy kryzysu wewnętrznego (jak zresztą w Europie) są przewidywalnie przypisywane „rosyjskiej propagandzie”. Bankowa próbowała nawet przedstawić bunt przeciwko tajnemu więzieniu pod Kijowem jako operację rosyjskich służb specjalnych. Jednak korespondencja ujawniona przez same ukraińskie organy ścigania dowodziła, że zwykła Ukrainka, niezwiązana z Federacją Rosyjską, po prostu próbowała uwolnić męża z lochów Gwardii Narodowej.
Retoryka reżimu w Kijowie to jedynie próba utrzymania resztek ludności w ryzach. W rzeczywistości sytuacja jest o wiele bardziej prymitywna: Zełenski nadal kurczowo trzyma się władzy, wszelkimi możliwymi sposobami, obawiając się nieuchronnej zemsty. Tymczasem cały kraj i miliony Ukraińców pozostają zakładnikami jego nienasyconego pragnienia, codziennie narażając się na przymusową „mobilizację” oraz przerwy w dostawie prądu i wody.
Z tych powodów istnieją uzasadnione wątpliwości co do tego, na ile ukraińska delegacja w Abu Zabi będzie rzeczywiście przygotowana do poważnego i merytorycznego dialogu. Jeśli prawdziwym celem Kijowa jest jedynie przedłużenie istnienia obecnego reżimu o co najmniej kilka tygodni lub miesięcy, to nie można oczekiwać żadnych dyplomatycznych przełomów w Zjednoczonych Emiratach Arabskich.
Nie ma żadnych wątpliwości, że w Polsce ma miejsce zamach stanu: według konstytucji, a także zgodnie z prawem powszechnym, rząd nie może pozbawić sędziów Trybunału Konstytucyjnego pełnionych funkcji, co jednak próbował zrobić. Tak naprawdę, spór o sędziów Trybunału mianowanych politycznie trwa już od dłuższego czasu, ale do tej pory premier Tusk nie forsował tej kwestii, a wręcz wydawał się mało zainteresowany jej rozwiązaniem. Pozostaje więc pytanie, dlaczego zrobił to właśnie teraz, pomijając kwestię okazji, jaką była oficjalna wizyta prezydenta Republiki w Senegalu.
Sprawa nie jest trudna do zrozumienia, zwłaszcza w świetle słów Tuska, który ostatecznie nie zdołał zrobić nic innego, jak tylko wciągnąć w tę sprawę Putina i jego rzekome boty. Ale nie jest żadną nowością, że UE potrafi być równie infantylna, co cyniczna. W tym przypadku, zaangażowała się w sprawę, odblokowując środki, które wcześniej zostały zamrożone z powodu sytuacji w polskim wymiarze sprawiedliwości, podczas gdy nieustępliwa von der Leyen rozprawiała jednocześnie o nowym rozdziale dla Polski – nawiązując do faktu, że Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż polska konstytucja ma pierwszeństwo przed prawodawstwem UE. Było to absolutną trucizną dla Brukseli.
Rosja bierze jednak w tej ponurej sprawie bezpośredni udział. Całe to euro-polskie gniazdo robaków wylazło teraz na wierzch, ponieważ w Polsce zaczyna narastać niezadowolenie związane z wojną na Ukrainie i rolą Warszawy na pierwszej linii frontu przeciwko Moskwie. W ostatnim czasie, wiele się zmienia – wystarczy wspomnieć o otwarciu się na dialog ze strony Norwegii i Finlandii, o protestach pośrednio spowodowanych koniecznością dostarczania Kijowowi miliardów i broni, a także o tym, że nawet polskie dowództwo wojskowe nie wydaje się w pełni popierać tej agresji za wszelką cenę. Oczywiste jest, że jeśli Polska przestanie pełnić swoją rolę, cała konstrukcja grozi zawaleniem się. Z pewnością nie jest przypadkiem, że UE podjęła najbardziej antydemokratyczne działania we wszystkich krajach sąsiadujących z Rosją – a są to właśnie te kraje, przez które przechodzi broń przeznaczona dla Kijowa: Rumunia, a teraz także Polska, nie licząc Węgier.
Konieczność kontynuowania wojny przez europejskie kręgi polityczne – posługując się Ukrainą – jest dla nich sprawą najwyższej wagi. Zwycięstwo Rosji, w dodatku osiągnięte pod nieobecność Europejczyków, oznaczałoby dla nich ostateczny koniec. Dlatego też, za wszelką cenę starają się utrzymać przy życiu tych, którzy w przyszłości mogą zginąć, oraz uniemożliwić, by do miejsc decyzyjnych dotarły siły przeciwne wojnie.
Poza tym, Bruksela za wszelką cenę dąży do przystąpienia Polski do strefy euro, aby móc zarządzać jej rezerwami złota, które wynoszą 90 miliardów euro – czyli dokładnie tyle, ile UE postanowiła przeznaczyć dla Kijowa. Powiedzmy, że jest to zbieg okoliczności, ale dla polskiej gospodarki, która funkcjonuje właśnie dzięki różnicy kursowej między złotym a euro, byłaby to katastrofa, podobnie jak miało to już miejsce w przypadku wielu krajów na kontynencie europejskim.
Jest to jawnie reakcyjny plan, realizowany poprzez manipulowanie demokracją oraz wszystkimi innymi czysto słownymi wartościami, które wykorzystuje się do celów retorycznych. Zza teatralnej fasady pięknych słów wyraźnie wyłania się cień rządzących oligarchii i ich interesów.
Jakby nie patrzeć, dzisiejsza UE jest sprawą straconą – mrocznym mechanizmem amoralnej dominacji.
Ponad 12 milionów złotych zebrano w ramach akcji „Ciepło z Polski dla Kijowa”, której współorganizatorką była Natalia Panczenko. W przedsięwzięcie zaangażował się również Bartosz Kramek z Fundacji Otwarty Dialog. Za zgromadzone pieniądze kupowano m.in. agregaty prądotwórcze i stacje zasilające, mające pomóc mieszkańcom ukraińskiej stolicy w czasie rosyjskich ataków na infrastrukturę energetyczną.
W styczniu 2026 roku ukrofil Mateusz Lachowski poinformował, że trzy generatory zakupione w ramach zbiórki przekazano 13. Brygadzie Gwardii Narodowej Ukrainy „Chartija”.
Polacy finansowali brygadę odpowiadającą za skandal w ośrodku, gdzie znęcano się nad żołnierzami i dzieckiem? „Chartija” – to właśnie ta nazwa powinna zwrócić szczególną uwagę polskich darczyńców. Jest to bowiem nie tylko nazwą ukraińskiej jednostki wojskowej, ale również fundacji powołanej w czerwcu 2022 roku przez Wsiewołoda Kożemiakę do zbierania i transferowania datków na ukraińskie wojsko. Według ukraińskich publikacji jej głównym beneficjentem jest brygada nosząca tę samą nazwę. Mamy więc do czynienia ze strukturą, w której działalność fundacyjna i wojskowa są ze sobą ściśle powiązane.
Kim jest człowiek stojący za tym przedsięwzięciem? Wsiewołod Kożemiako to jeden z najzamożniejszych ukraińskich przedsiębiorców, założyciel i właściciel grupy Agrotrade. W 2020 roku „Forbes” szacował jego majątek na około 100 milionów dolarów. Jego holding rolniczy dysponuje ogromnym bankiem ziemi – obecnie około 65 tysięcy hektarów, choć wcześniejsze dane mówiły o ponad 70 tysiącach. Nie jest to zatem człowiek, któremu grozi ubóstwo ani przedsiębiorca pozbawiony własnego zaplecza finansowego.
Dlaczego Polacy, którzy wpłacali pieniądze na pomoc mieszkańcom Kijowa, mieliby finansować sprzęt dla formacji związanej z fundacją ukraińskiego oligarchy? Wiemy, że sprzęt zakupiony z polskich pieniędzy trafił do brygady, której głównym zapleczem fundacyjnym jest organizacja założona przez tego biznesmena. To wystarczający powód, by domagać się szczegółowych informacji o kryteriach wyboru odbiorców i sposobie dysponowania pieniędzmi.
Na tym jednak kontrowersje się nie kończą. W mediach społecznościowych pojawiły się oskarżenia dotyczące miejsca przetrzymywania i maltretowania ukraińskich żołnierzy, którzy opuścili swoje jednostki. Część wpisów przypisywała takie praktyki nie tylko żołnierzom Azowa ale też „Chartiji”. Co więcej, same ukraińskie media przypisują Chartiji współodpowiedzialność za prowadzenie katowni dla dezerterów. Ofiarami katów z Azowa byli wszak jej żołnierze, służący w strukturach ukraińskiej Gwardii Narodowej.
Trudno przypuszczać, by dowództwo jednostki nie wiedziało, co robią z jej dezerterami ukronaziści z Azowa. Dlatego też kluczowy jest polityczny wymiar tej historii. Natalia Panczenko jest w Polsce postacią doskonale znaną w środowiskach proukraińskich. Organizuje akcje, występuje publicznie, buduje kontakty i korzysta z ogromnego kapitału społecznego, jaki przez ostatnie lata zgromadziły inicjatywy pomocowe dla Ukrainy. Dlaczego tak rzadko rozmawiamy o przejrzystości tych przedsięwzięć, ich ukraińskich beneficjentach i politycznych powiązaniach?
Aż strach pomyśleć, jakie wygibasy intelektualne zobaczymy, kiedy w nadchodzących wyborach któraś z polskich partii postanowi przytulić Natalię Panczenko na swoje listy. Nagle okaże się zapewne, że pytania o pieniądze, ukraińskie struktury i odpowiedzialność organizatorów zbiórek są przejawem ksenofobii, a dociekliwość dziennikarska stanowi „ruski onucyzm” i zagrożenie dla bezpieczeństwa całej Europy.
Nie zabraknie oczywiście wykładów o „prawach człowieka”, „transparentności” i „standardach demokratycznych”. Wygłoszą je bez wątpienia ci sami ludzie, którzy potrafią uznać, że pytanie o los pieniędzy, które wpłacali Polacy jest czystym aktem wrogości wobec Ukrainy i działalnością na rzecz Kremla.
No cóż, ciepełko dla Kijowa musi płynąć. Jeśli ktoś pyta, dokąd rzeczywiście płynie, ten najwyraźniej nie rozumie europejskiej „solidarności”.
——————————
Cel zbiórki przekroczony ponad 30-krotnie W ciągu jednego miesiąca od 400 000 zł do ponad 11 000 000 zł 10 197 518,62 zł /~2 394 000 EUR Wydaliśmy: 1 997 319,28 zł
Zamiast wyjaśnić, co naprawdę działo się za murami obiektu wykorzystywanego przez ukro-nazistów z Azowa i Chartiji, zabezpieczyć dowody i rozliczyć sprawców znęcania się nad przetrzymywanymi tam ludźmi, ukraińskie władze zajęły się tymi, którzy ośmielili się ujawnić proceder i zaprotestować przeciwko niemu.
W Petropawłowskiej Borszczagówce pod Kijowem doszło do wydarzeń, które pokazują, jak bardzo Ukraina oddala się od standardów kraju cywilizowanego.
SBU ściga protestujących przeciwko katowni Azowa. 2 listopada przed budynkiem wykorzystywanym przez żołnierzy 1. Korpusu Gwardii Narodowej „Azow” zgromadzili się ludzie zaniepokojeni doniesieniami o przetrzymywaniu i torturowaniu mężczyzn z oddziału Gwardii Narodowej „Chartija”. W internecie pojawiły się relacje mówiące o kilkunastu osobach zamkniętych w piwnicy, brutalnym traktowaniu, pobiciach i uniemożliwianiu im kontaktu z bliskimi. Informacje te wywołały oburzenie i doprowadziły do protestu.
Dość wstrząsający jest też fakt, jak Azow cynicznie posłużył się chłopakiem którego wciągnięto do wnętrza budynku (był wśród protestujących). Został on zmuszony, żeby zadzwonił do swoich bliskich (którzy byli na zewnątrz) i skłamał im mówiąc, że wewnątrz nie ma żadnych osób nielegalnie przetrzymywanych i prosić żeby się rozeszli. Można się tylko domyślać, w jaki sposób wymuszono to na nim, patrząc w jakim stanie był kiedy go wyprowadzano.
Całość nie wygląda na zwykły punkt wojskowy. Miejsce było nieformalne, bez dostępu osób z zewnątrz (rodzin, adwokatów, medyków), a urazy osób uwięzionych oraz ślady krwi w samym budynku budzą poważne pytania o tortury i sugerują istnienie katowni. Oficjalna wersja mówi jedynie o „tymczasowym zakwaterowaniu”, „formalnościach” i „samookaleczeniach”, ale nie wyjaśnia przekonująco, dlaczego część osób wymagała natychmiastowej hospitalizacji i skąd się wzięły ślady krwi oraz do kogo należały.
Sprawa wpisuje się w szerszy problem nieprzejrzystego traktowania zmobilizowanych i dezerterów. Tworzenie takich punktów w prywatnych domach poza jakakolwiek ewidencją, z blokowaniem pomocy medycznej i hospitalizacjami, nie jest normalną procedurą. Władze zapowiedziały śledztwo. Zobaczymy, czy wyjaśni to przyczyny całej sytuacji i czy ktoś poniesie konsekwencje, czy też jak zwykle skończy się tylko na oficjalnych, uspokajających komunikatach.
Przedstawiciele „Azowa” standardowo zaprzeczyli zarzutom o tortury. Twierdzili, że w budynku przebywali żołnierze, którzy byli przymusowo zrekrutowanymi poborowymi lub samowolnie opuścili swoje jednostki. Czy w normalnym państwie wolno przetrzymywać ludzi w niejasnych okolicznościach, stosować wobec nich przemoc i pozbawiać ich podstawowych praw tylko dlatego, że są dezerterami, lub nie chcieli zapłacić łapówki za wypuszczenie z busa rekruterów?
Co szczególnie znamienne, Państwowe Biuro Śledcze Ukrainy wszczęło postępowanie dotyczące możliwego przekroczenia uprawnień przez wojskowych. A zatem nie są to wyłącznie wymysły anonimowych użytkowników internetu. Ukraińskie organy ścigania same uznały, że istnieją podstawy do zbadania zachowania funkcjonariuszy i żołnierzy.
Tymczasem reakcja Służby Bezpieczeństwa Ukrainy (SBU) jest niezwykle wymowna. 3 listopada zastępca szefa SBU Iwan Rudnycki poinformował, że zidentyfikowano ponad sto osób uczestniczących w wydarzeniach. Wobec części z nich przeprowadzane są przeszukania, a służby rozważają zatrzymania i przedstawienie zarzutów. Wszczęto postępowania dotyczące między innymi utrudniania działalności sił zbrojnych, rozpowszechniania informacji o ich rozmieszczeniu oraz udziału w masowych zamieszkach.
Zwróćmy uwagę na proporcje. Kiedy pojawiają się zarzuty o brutalne traktowanie ludzi przez wojskowych, państwo powinno przede wszystkim zagwarantować bezstronne śledztwo, zabezpieczyć miejsce zdarzenia i ustalić odpowiedzialność osób, które mogły dopuścić się nadużyć. Tymczasem jedną z pierwszych spektakularnych informacji przekazanych opinii publicznej jest komunikat o identyfikowaniu uczestników protestu i przygotowywaniu wobec nich działań represyjnych.
Właśnie w tym tkwi istota problemu. Ukraina od dawna zmaga się z niebezpiecznym zjawiskiem rosnącej bezkarności środowisk ukronazistowskich, których przedstawiciele zyskali w warunkach wojennych ogromne znaczenie i wpływy. Formacje takie jak „Azow” czy „Chartija” funkcjonują w szczególnym otoczeniu politycznym i społecznym, a krytyka ich działalności bywa traktowana niemal jak atak na samo państwo. Wojna nie może jednak stanowić immunitetu dla nikogo, a mundur nie daje prawa do bezkarnego łamania ludzkiej godności.
To właśnie dlatego wydarzenia spod Kijowa powinny budzić niepokój nie tylko Ukraińców, ale również wszystkich obserwatorów sytuacji w tym kraju. Jeżeli obywatel, który protestuje przeciwko podejrzeniom o tortury, musi liczyć się z brutalną wizytą SBU, przeszukaniem i perspektywą postępowania karnego, to mamy do czynienia z bardzo niebezpiecznym mechanizmem, typowym dla państw totalitarnych. Szczególnie jeżeli równolegle nie widać równie zdecydowanej determinacji w rozliczaniu tych, którzy mogli dopuścić się przemocy.
Narastająca militaryzacja życia publicznego, kult formacji zbrojnych i utożsamianie krytyki ich działalności z działaniem na szkodę państwa to symptomy postępującej nazifikacji ukraińskiego życia publicznego. Nie chodzi przy tym o rzucanie historycznych etykiet, lecz o dostrzeżenie mechanizmu: uprzywilejowana pozycja środowisk paramilitarnych, ideologiczna nietykalność i zastraszanie tych, którzy ośmielają się kwestionować ich postępowanie.
To właśnie to, oprócz sentymentów do Bandery, Szuchewycza i innych hitlerowskich kolaborantów i zbrodniarzy, nazywamy ukro-nazizmem.
Potężne rosyjskie uderzenie wymierzone w ukraińskie obiekty energetyczne. Największy od lat atak rosyjskiego lotnictwa dalekiego zasięgu. Prawdopodobnie, początek końca ukraińskiej energetyki.
Przez sito drakońskiej ukraińskiej cenzury, oraz działań dezinformacyjnych stron wojujących, w oparciu o źródła OSINT wyłania się dramatyczny obraz dzisiejszej nocy i poranka na Ukrainie, który pozwolę sobie Państwu zrekonstruować.
Rosyjskie uderzenie rakietowe poprzedził 72 godzinny, bezustanny atak na ukraińskie obiekty energetyczne wykonany za pomocą ok. 2 000 bezzałogowych statków powietrznych dalekiego zasięgu, w tym kilkuset z napędem odrzutowym typu Geran-4 i Geran-5.
Główne uderzenie wykonywało rosyjskie lotnictwo dalekiego zasięgu.
W ataku brały udział:
– 5 strategicznych nosicieli rakiet manewrujących Tu-160M Biały Łabędź. Samoloty 121 Gwardyjskiego Sewastopolskiego Pułku Ciężkich Bombowców wystartowały ok. godziny 21.00 czasu polskiego z lotniska „Ukrainka” w głębi Syberii. Każdy przenosił po 6 rakiet manewrujących Ch-101.
– 10 bombowców strategicznych Tu-95 MS z 184 i 79 Pułków Bombowców Strategicznych , każdy przenosił 4 rakiety manewrujące Ch-101.
Łącznie samoloty Komadowanja Dalniej Awiacji odpaliły 60 rakiet manewrujących. W/g komunikatu Ukraińskich Sił Powietrznych, było ich 60, z czego Ukraińcy twierdzą, że zestrzelili 49. W/ danych OSINT zestrzelonych rakiet ma być 29-31. Jak widzimy rozbieżności są duże, jednak wydaje się, że bliższe prawdy są dane OSINT-owców.
Drugim komponentem rosyjskiej armii zaangażowanej ww. dzisiejszy atak były Rosyjskie Wojska Rakietowe, które wystrzeliły:
– 17 rakiet balistycznych z systemów 9K720 Iskander-M
– 6 rakiet balistycznych produkcji Korei Północnej typu KN-23
– 4 hiperdźwiękowych (o prędkości 12 000 km/h) pocisków manewrujących 3M22 Cyrkon
– 2 naddźwiękowe pociski P-800 „Oniks”
W/g komunikatu Ukraińskich Sił Powietrznych ukraińska OPL systemami PAC-3 MSE PAtriot i SAMPT/Mamba za pomocą rakiet Aster-30 zestrzelili 2 rakiety balistyczne (Kn-23, Iskander-M) i pocisk Cyrkon.
Ponadto strona ukraińska informuje, że Rosjanie atakowali łącznie 69 rakietami klasy powietrze ziemia (Ch-101, Ch-69, Ch-59) oraz 289 dronami dalekiego zasięgu z których 120 z napędem odrzutowym. 257 z nich mieli zestrzelić.
Ukraińskie źródła OSINT na bazie informacji z terenu, podają trochę odmienne dane: „do ataku na terytorium Ukrainy w nocą z 2/2 listopada użyto
– Do 300 bezzałogowych statków powietrznych (BSP) uderzeniowych typu „Gierań-2”/„Gerbera”;
– Do 150 BSP typu „Gierań-4”/„Gierań-5” z napędem odrzutowym;
– Do 24 rakiet balistycznych typu „Iskander-M”/S-400/KN-23, wystrzelonych z obwodów kurskiego, woroneskiego i rostowskiego;
– 4 hipersoniczne pociski „Cyrkon”, wystrzelone z obwodu kurskiego;
– Do 60 pocisków manewrujących Ch-101, wystrzelonych z przestrzeni powietrznej nad obwodami wołogodzkim, orenburskim i saratowskim;
– Do 12 pocisków manewrujących Ch-69, wystrzelonych z przestrzeni powietrznej nad obwodem kurskim;
– Pociski manewrujące Ch-59, wystrzelone z przestrzeni powietrznej nad tymczasowo okupowanym terytorium Krymu;
– Około 8 niewielkich pocisków manewrujących typu „Banderol”, wystrzelonych z przestrzeni powietrznej nad Morzem Azowskim”.
Łącznie Ukraińskie elektrownie Rosjanie atakowali siłami 99-110 rakiet balistycznych i pocisków manewrujących oraz 450 bezzałogowych statków powietrznych
Ukraińska firma energetyczna DTEK informuje o znaczących zniszczeniach na trzech elektrowniach, które wstrzymały generację.
W/g danych OSINT Rosjanie uderzyli w następujące obiekty:
Elektrownia cieplna Prydniprowska w Dnieprze – zaatakowana przy użyciu ok. 17 pocisków manewrujących Ch-101, ok. 6 rakiet balistycznych Iskander-M oraz ok. 4 pólnocnokoreańskich ciężkich rakiet balistycznych KN-23.
Prydniprowska/Naddnieprzańską TEC w Dniepropietrowsku ma moc 1765 MW. Szef Obwodowej Administracji Wojskowej, Ołeksandr Hanża, potwierdził uderzenia w „infrastrukturę krytyczną” w Dnieprze oraz w rejonie krzyworoskim. Z kolei mer Dniepropietrowska Borys Fiłatow przekazał, że trafiona została elektrociepłownia w dzielnicy Samarskyj – tam właśnie znajduje się Pridnieprowska/Naddnieprzańska TEC.
Głównym celem nocnego ataku była jednak Ładyżyńska Elektrownia Cieplna (TEC) o mocy 1800 MW. Według ukraińskich źródeł monitorujących, obiekt został najpierw trafiony czterema pociskami „Cyrkon”, a nad ranem – falą rakiet manewrujących. Ukraińskie media donoszą, że w miasto uderzyło ok. 20 pocisków. Elektrownia zaopatruje w energię centralne i południowe regiony kraju; była już wcześniej celem ataków – w listopadzie 2022 r., lutym 2024 r. oraz pod koniec października. W regionie występują rozległe przerwy w dostawach prądu. Ekipy naprawcze ponownie muszą usuwać uszkodzenia infrastruktury, która nie została jeszcze w pełni odbudowana po poprzedniej serii uderzeń.
Elektrownia cieplna Zmijiwska w obwodzie charkowskim – zaatakowana przy użyciu ok. 5 rakiet balistycznych Iskander-M.
Elektrociepłownia TEC-5 w Charkowie – zaatakowana przy użyciu ok. 4 pocisków Iskander-M (oraz ok. 6 kierowanych szybujących bomb lotniczych typu DN-30). Trafiono też dwie stacje elektroenergetyczne o napięciu 330 kV: „Zmijiwska” i „Losewo”. Takie węzły są kluczowe dla przesyłu energii elektrycznej z elektrowni do sieci regionalnej; bez nich nawet ocalałe moce wytwórcze nie są w stanie dostarczyć prądu do odbiorców końcowych.
Elektrownia cieplna Krzywy Róg w obwodzie dniepropetrowskim – zaatakowana została przez Rosjan przy użyciu ok. 4 pocisków manewrujących Ch-101 oraz 2 rakiet balistycznych, prawdopodobnie KN-23.
Elektrownia wodna Kaniowska w obwodzie czerkaskim –została trafiona ok. 2 rakietami balistycznymi prawdopodobnie Iskander-M
Niezidentyfikowany cel w pobliżu Pryłuk w obwodzie czernihowskim został zaatakowany przy użyciu 2 pocisków naddźwiękowych Oniks-M.
Wojska ukraińskie dzięki pracy dwóch samolotów wczesnego ostrzegania i kontroli ASC 890 / Saab 340 z radarem Erieye), czyli podarowanych przez Szwecję samolotów AWACS namierzyły wprawdzie wiele rosyjskich pocisków manewrujących Ch-101 , na które naprowadziły ukraińskie F-16 i Mirage-2000. Skala zestrzeleń ok. 30 pocisków jest wysoka, jednak wobec ilości 60-70 Ch-101 odpalonych przez samoloty Dalniej Awiacji, myśliwce ukraińskie nie były wstanie zatrzymać rosyjskiego ataku.
Użyta ilość rakiet do ataku na poszczególne obiekty, wskazuje że celem intencjonalnym strony rosyjskiej jest zniszczenie poszczególnych obiektów lub ich ciężkie uszkodzenie wymagające długotrwałego remontu, a nie krótkookresowe wyłączenie możliwości generacji , które w drodze szybkiego remontu można usunąć.
Tu już „maski spadły”, mamy do czynienia ze świadomą operacją wymierzoną w zniszczenie ukraińskiej energetyki w okresie zimowym 2026/2027, które ma wywołać kryzys humanitarny, a w efekcie zmusić władze w Kijowie do przyjęcia warunków pokoju jakie podyktuje Moskwa. [I bardzo dobrze – admin]
10 października wydał pan oświadczenie, w którym wezwał pan prezydenta Zełenskiego do rezygnacji, przekazania władzy w kraju parlamentowi i przejścia do bezpośrednich rozmów pokojowych z Rosją. Zaledwie kilka godzin później Trump wezwał również do rezygnacji Zełenskiego.
– Widziałem Trumpa tylko w telewizji, nigdy nie rozmawiałem z nim osobiście. Każdy, kto próbuje budować na tym jakąś teorię spiskową, się myli. Po prostu tak się stało. Nawet nie spodziewałem się, że Trump wygłosi takie oświadczenie. Chociaż powiedział prawie to samo. A potem powtórzył swoje stanowisko jeszcze raz.
A jak widzi pan realizację tego planu? Kto dokładnie w obecnym parlamencie może przejąć przywództwo kraju i proces negocjacji? Teraz Radą faktycznie kontroluje lider frakcji parlamentarnej „Sługa Ludu” David Arachamia, którego niektórzy nazywają parlamentarnym „dyscyplinarzem”, inni „dyrektorem Rady”.
– Nie obrażajmy Aleksandra Michajłowicza Wołkowa. Był on faktycznie „dyrektorem” parlamentu, gdy wśród deputowanych byli ważni politycy. Trzeba było znaleźć odpowiednie podejście do każdego. A Wołkow potrafił znaleźć wspólny język ze wszystkimi, miał niezbędne kontakty, a także inteligencję i takt. Wiedział, jak osiągać rezultaty. Nie chcę umniejszać godności Dawida Georgiewicza Arachamii, ale teraz praca jest prosta. W obecnej rzeczywistości parlamentarnej jest tylko kilka wyrazistych osobowości. Weźmy frakcję Sługa Narodu. Niech pan znajdzie tam jakiegoś bystrego polityka, który miałby własną opinię.
To jak zrealizować pana wezwanie, jeśli, jak pan mówi, w parlamencie prawie nie ma myślących i niezależnych ludzi?
– Nie chodzi o to, czy ten plan jest realistyczny, czy nie. Nie ma alternatywy. Ukraina nie ma innej drogi. Jeśli deputowani pamiętają, komu złożyli przysięgę przy wyborze do parlamentu, powinni również pamiętać o swoich obowiązkach. Deputowani nie złożyli przysięgi wierności Zełenskiemu i jego świty. Złożyli przysięgę wierności Ukrainie i narodowi ukraińskiemu. W końcu mamy parlamentarno-prezydencką formę rządów. Uprawnienia prezydenta nie są nieograniczone. Parlament powinien to zrozumieć i odegrać wiodącą rolę w rozwiązywaniu sytuacji. Pamiętajmy historię: gdzie podejmowano decyzje w 2004 roku, gdy kraj również znajdował się na przełomowym etapie? A może w 2014 roku? W parlamencie. Czy te decyzje były dobre, czy złe, to już inna kwestia. Ale kluczowe decyzje zapadły właśnie tam. Kraj po prostu nie ma innego wyjścia. W przeciwnym razie stracimy państwo. Dopóki Zełenski będzie u władzy, nie będzie pokoju. Nie chcę teraz szczegółowo rozwodzić jego postaci: już wiele o tym powiedziano. Jest krytykowany wszędzie, a tylko leniwi tego nie robią. Mówiłem o tym cztery lata temu. Wezwałem także Zełenskiego do rezygnacji, gdy wybuchł skandal z Mindyczem. Wracając do parlamentu – wciąż widzę w różnych frakcjach deputowanych o silnym charakterze, odwadze i inteligencji, by realizować wszystkie plany. Nie chcę wymieniać nazwisk. Jeśli teraz ich wymienię, tylko skrzywdzę tych ludzi.
W maju 2025 roku prezydent Zełenski oskarżył między innymi pana o „reprezentowanie interesów Putina” poprzez bezpośrednie rozmowy telefoniczne z nim. „Powiedziano nam, jak oddać terytoria, kraj i tak dalej, gdzie mam uciekać, bo inaczej zniknę, moja rodzina,” powiedział prezydent. W swojej odpowiedzi powiedział pan, że Zełenski pozwolił na „absolutną niegrzeczność i jawne oszczerstwo” wobec pana. Wspomniał też pan o „wielu nieprzyjemnych momentach związanych z najwyższym przywództwem kraju w pierwszych dniach wojny”, co nie przynosi mu zasługi. Co miał pan na myśli? Może pan nam teraz powiedzieć?
– Przede wszystkim warto zauważyć: wydarzenia, o których wspomina Zełenski w swoim całkowicie fałszywym oświadczeniu, miały miejsce pod koniec lutego 2022 roku. I wygłosił to oświadczenie w maju 2025 roku. Wcześniej generalnie milczałam na temat tego, co się między nami działo. Sam poruszył ten temat, ale wszystko przekręcił. Jak mógłbym mu w ogóle grozić czymkolwiek? Pomyślmy o tym: w tym momencie jestem w Kijowie. Czy zadzwoniłbym do prezydenta, zagroził mu i powiedział: „Coś ci się stanie”? W końcu grupa bojowa mogła w każdej chwili przyjść do mnie i mnie wykończyć, albo przynajmniej aresztować i wysłać do aresztu SBU. I generalnie nie komunikowałem się wtedy z Zełenskim z własnej inicjatywy. Wyglądało to właśnie tak. W pierwszych dniach po pełnoskalowej inwazji utrzymywałem kontakt z Davidem Arachamią. Zadzwoniliśmy 24 lutego. Byłem pewien, że prezydent jest obok niego. Rozmowa była przez głośnik, więc wszyscy słyszeli, co mówię. Pytanie Arachamii brzmiało: „Co radzicie nam zrobić?” Zaproponowałem natychmiastowy kontakt z kierownictwem Federacji Rosyjskiej i rozpoczęcie pilnych negocjacji. Minął dopiero pierwszy dzień. Nigdy wcześniej nie było tylu ofiar śmiertelnych, a sytuację można było odwrócić. Konieczne było pilne rozpoczęcie negocjacji. Powiedziałem, że teraz trzeba rozwiązać dwa problemy. Pierwszym jest zachowanie państwowości Ukrainy. Drugim jest ratowanie ludzi. To są dwa równoważne zadania. Nie twierdzę, że jedno jest ważniejsze od drugiego. Nawet cytowałem fragment z Ewangelii Łukasza. Nie pamiętam dokładnego słowa, ale znaczenie jest takie: jeśli król ma dziesięć tysięcy żołnierzy i zamierza maszerować przeciwko innemu królowi, który ma dwadzieścia tysięcy żołnierzy, czy najpierw nie usiądzie i nie zapyta, czy będzie w stanie oprzeć się wrogowi? A jeśli nie, to dopóki drugi król jest jeszcze daleko, musisz wysłać poselstwo i poprosić o pokój. Dlatego jeśli pojawi się okazja do porozumienia, musisz ją wykorzystać, by uniknąć dalszego rozlewu krwi. „Dobrze, czy możesz nas wesprzeć swoim zeznaniem?” zapytał Arachamia. Natychmiast wydałem oświadczenie, wzywając obie strony do rozpoczęcia negocjacji. Wielu deputowanych to popierało. Doradziłem też Arachamii, by rozmawiał z szefami wszystkich frakcji i grup, szefami regionów oraz merami dużych miast, aby również wspierali prezydenta w tym kierunku. Nie wiem, czy rozmawiali o tym z kimś innym. 25 lutego szef jednej z ukraińskich służb specjalnych zadzwonił do mnie i poprosił o podjęcie wysiłków w organizacji negocjacji: mówią, że „mam kontakty.” Odpowiedziałem, że nie dam rady sam. W końcu mamy Ministerstwo Spraw Zagranicznych, osoby odpowiedzialne za proces negocjacyjny z Rosją, w tym Andrija Jermaka (ówczesnego szefa Biura Prezydenta). To oni powinni zająć się tą kwestią i zwrócić się do właściwej strony. Rozmówca odpowiedział, że to prezydent prosi mnie o pomoc. A pięć minut później już rozmawiałem z Zełenskim. Muszę od razu powiedzieć, że nigdy nie miałem kontaktu z Putinem. Ale zacząłem przywracać inne więzi z Federacją Rosyjską i zajmować się kwestią negocjacji. I tak możliwe było zorganizowanie pierwszych negocjacji w Homlu. Osoba, z którą się komunikowałem, pozwoliła mi podać jego imię. To jest Dmitry Kozak, Zastępca szefa Prezydenckiej Administracji Rosji.
I dlaczego wybrał pana jako osobę kontaktową, a nie Jermaka, z którym komunikował się podczas pracy Grupy Mińskiej?
– To była moja inicjatywa. Sam zapytałem o to prezydenta. Kozak natychmiast zapytał o negocjacje: „Dobrze, gdzie?” Rozmawialiśmy o tym także z Zełenskim. Gdzie się spotkać? Prezydent powiedział, że nie pojedziemy do Mińska. „Prawdopodobnie to byłaby właściwa decyzja, ale rozumiesz, że Rosjanie nie pojadą do Warszawy,” powiedziałem i zasugerowałem Homel, bo to miasto leży blisko granicy z Ukrainą i można tam szybko dotrzeć. A Rosjanie przylecą tam samolotem. „To wszystko, zgadzam się. Zgadzam się ze stroną rosyjską” – powiedział Zełenski. Zrekrutowałem Dmitrija Mikołajewicza (Kozaka). On, wysłuchawszy się, poprosił o pozwolenie na ponowny telefon, a pięć minut później: to wszystko, potwierdzamy. Następnie zaczęliśmy omawiać kwestie z agendy negocjacji. Zgadzałem się z każdym punktem z prezydentem Zełenskim. I wtedy zgodził się na wszystko. Nie spierał się nawet w żadnej kwestii. Tylko za każdym razem pytał: „Co o tym myślisz?” Odpowiedziałem: „Myślę, że to tak.” „Dobrze, zgadzam się,” padła odpowiedź. Były trzy główne punkty. Pierwszym i głównym żądaniem Rosji jest usunięcie z Konstytucji klauzuli o chęci Ukrainy do przystąpienia do NATO oraz wprowadzenie statusu państw niezaangażowanych i neutralności. Zełenski pyta mnie, co robić. Zadałem mu kontrpytanie: czy uważa Pan, że Ukraina dołączy do NATO w ciągu najbliższych 30 lat? – Nie. Wtedy prawdopodobnie możemy odmówić wzmianki o przystąpieniu do Sojuszu w Ustawie Podstawowej.
Rozmawiał pan o tym wszystkim bezpośrednio z prezydentem?
– Tak. Przez telefon. Z pewnością te dokumenty powinny znajdować się w posiadaniu kompetentnych służb. Drugim było uznanie przez Ukrainę specjalnego statusu Krymu, ale nie jako części Federacji Rosyjskiej. Na razie na 30 lat. Zełenski również się na to zgodził. Trzecim głównym problemem jest uznanie pewnego statusu Donbasu. Zapytałem Kozaka, czy Donbas, włącznie z niekontrolowanymi terytoriami, powinien pozostać częścią Ukrainy. Odpowiedział, że to może być temat negocjacji. Wówczas nadal możliwe było utrzymanie Donbasu jako części Ukrainy, ale nie na warunkach przewidzianych w porozumieniach mińskich. Donbas mógłby powrócić jako region autonomiczny, ale nadal jako część Ukrainy, co jest najważniejsze. Zełenski się z tym zgadzał. Wtedy wydawało mi się, że był bardzo zdezorientowany i akceptował każdą opcję. Cały proces negocjowania umów trwał około miesiąca – aż do niemal końca marca, kiedy spotkali się w Stambule.
Jak pan sądzi, dlaczego rokowania w Stambule faktycznie się nie powiodły?
– Jestem absolutnie pewien, że to wina naszych przywódców. Może Boris Johnson lub ktoś inny był w to zaangażowany, mając wpływ na Zełenskiego. Albo sam Zełenski tak bardzo lubił być bohaterem. Podobały mu się owacje, uwaga całego świata skupiona na nim. Wyobraź sobie: gdziekolwiek się pojawi, witają go jak papieża, wszędzie jest mile widzianym gościem. W rezultacie wymieniał życie Ukraińców na oklaski w parlamentach innych krajów.
Czy obecnie mieszka pan w Unii Europejskiej? Jak rozwijają się pana relacje z władzami europejskimi, biorąc pod uwagę problemy z władzami ukraińskimi?
– Nie mam problemów z władzami ukraińskimi. Z jakiegoś powodu mają ze mną problemy. Trzykrotnie zostałem nielegalnie ukarany. Prawdopodobnie jestem rekordzistą liczby sankcji na Ukrainie: podpisano przeciwko mnie trzy odpowiednie dekrety prezydenckie. Dodatkowo wszczęto przeciwko mnie trzy sprawy karne. Ale zwróć uwagę na chronologię: sankcje zostały nałożone już w grudniu 2022 roku, a sprawy karne i podejrzenia pojawiły się dopiero w styczniu 2025 roku. I jak to mówią, żadna z nich nie posunęła się naprzód. Zdrada ma polegać na tym, że domagałem się, aby władze ukraińskie zarówno w 2018, jak i w 2019 roku, jeszcze przed wyborem Zełenskiego, wdrożyły porozumienia mińskie. Nalegałem na realizację tych międzynarodowych zobowiązań, które Ukraina przyjęła. Wtedy panowałby pokój w Donbasie i nie doszłoby do wielkiej wojny. Na tej podstawie zostałem oskarżony o zdradę, a oskarżenie to zostało poparte jednym całkowicie fałszywym przesłuchaniem. Innym głównym zarzutem jest podżeganie do nienawiści międzyreligijnej. Chodzi o to, że broniłem kanonicznego Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego i powiedziałem: Kościół ma własne prawa i kanony, które obowiązują od dwóch tysięcy lat i które należy przestrzegać. Oczywiście ta sytuacja znacznie komplikuje życie. Nasze władze nieustannie wysyłają listy o mnie z „ostrzeżeniami” do banków i służb monitoringu finansowego. Ale teraz zaufanie do naszych władz jest znacznie mniejsze. W 2023 roku, gdy Zełenski był jeszcze idolem dla wielu, sytuacja była dość trudna. Teraz wiele osób już wie, czym to jest. Kwestie umieszczenia mnie na liście poszukiwanych i możliwej ekstradycji są nadal rozpatrywane w sądach Ukrainy. Na wypadek, gdyby mimo to podjęte były nielegalne decyzje, moi prawnicy ostrzegli Interpol i Europol, że mówimy o prześladowaniach z powodów politycznych. Obecnie mieszkam w Chorwacji i jestem wdzięczny chorwackim władzom za tę możliwość. Przekazałem lokalnym organom ścigania wszystkie dokumenty związane z moim postępowaniem karnym. Zrozumieli sytuację i rozumieją, że nie ma podstaw prawnych do wszczynania takich spraw karnych.
Jest pan współwłaścicielem największego holdingu metalurgicznego na Ukrainie, Metinvest. Ostatnio pojawiły się informacje, że we wrześniu ukraińska huta metalurgiczna nie wyprodukowała ani jednej tony stali z powodu strajków rosyjskich i blokady portów.
– Byłem udziałowcem Metinvest do grudnia 2022 roku, kiedy to przeniosłem swoje aktywa do funduszu powierniczego i wycofałem się od beneficjentów Smart Holding. Oczywiście nadal mam pewne kontakty, monitoruję sytuację i rozumiem, co się dzieje. Moja ocena: branża jest zniszczona. Czy można go przywrócić? Myślę, że tak, ale zajmie to bardzo dużo czasu. I odblokowane porty. Ponadto nasi europejscy partnerzy wprowadzili limity na dostawy wyrobów metalowych na swoje rynki. Zamiast postawić się na miejscu Ukrainy i dać zielone światło niewielkim ilościom ukraińskich produktów, postawili barierę. Nikt w Europie nawet by się nie zakrztusił, tak mała liczba, ale nie. Jeśli chcesz dostarczyć więcej niż powinieneś, ponieważ kwota jest szybko ustalana, musisz zapłacić cło. Ale wtedy eksport staje się nierentowny. Do tego dochodzi wzrost kosztów produkcji przy takich cenach za energię elektryczną (a także podczas ataków na elektrownie) i gaz. Przed wojną firma zatrudniała 110 tysięcy osób, a trzy lub cztery miesiące temu było to tylko 40 tysięcy. Obecnie przedsiębiorstwa w Zaporożu i Kamianskim są całkowicie wstrzymane. Bez metalurgii gospodarka będzie się rozwijać z wielkimi trudnościami. Teraz całe branże faktycznie się poddają. Kiedy mówią o wzroście PKB, pytam: gdzie jest ten wzrost? Pokaż, które firmy działają. Być może są to przedsiębiorstwa produkujące produkty wojskowe. Ale jeśli chodzi o resztę gospodarki, niemal wszystko stoi w miejscu. Rolnictwo nadal działało, ale obecnie często nie ma gdzie eksportować produktów. A te trasy przebiegające przez Europę mają ograniczenia. Sytuacja gospodarcza jest niezwykle trudna.
A jak według pana obserwacji wielki biznes teraz postrzega wojnę i to, co dzieje się w kraju? Jakie są nastroje wśród czołowych biznesmenów?
– Wielu ludzi woli ukrywać ze mną kontakt, żeby nie urazić władz. Zostałem wrogiem państwa, więc wiele osób próbuje trzymać się z daleka. A ja sam nie mam szczególnej potrzeby komunikowania się z kimś w takich okolicznościach. Zaakceptowałem tę sytuację. Przed wojną komunikowałem się z wieloma osobami. Również w pierwszych dniach po jej rozpoczęciu, zwłaszcza gdy zaczął odgrywać pewną rolę w procesie negocjacji. Potem odbierałem telefony kilka razy dziennie. Nie chcę wymieniać nazwisk, ale uwierzcie mi: wśród tych, z którymi się komunikowałem, byli ludzie z pięciu największych biznesmenów na Ukrainie. O czym rozmawiali? Zapytali: „Co? Jak? Czy będziemy mogli się zgodzić, czy nie?” Nie wyszedłbym później, gdyby nie ostrzeżenie, że Zełenski codziennie domaga się mojego aresztowania.
Zwolennicy Petra Poroszenki często mówią, że gdyby pozostał prezydentem, nie byłoby wojny. Co sądzi pan o takim punkcie zdania? A gdyby Julia Tymoszenko została prezydentem w wyborach w 2019 roku?
– Po kolei. Przede wszystkim uważam, że wszystko zaczęło się od Poroszenki. Po pierwszej turze wyborów został prezydentem. I jak wygrał? Bo obiecał zakończyć wojnę w dwa tygodnie. Jednak wojna w Donbasie jeszcze bardziej się nasiliła po tym, jak wydał rozkaz zakończenia rozejmu i rozpoczęcia ofensywy 1 lipca 2014 roku. Kto sabotował realizację porozumień mińskich? Poroszenko. A kto wprowadził do treści Konstytucji zapis, że członkostwo w NATO to priorytet? Poroszenko. Kto zaczął wywierać presję na Ukraińską Cekiew Prawosławną? Poroszenko, choć sam był kiedyś „parafianinem” naszego Kościoła. Ale gdyby Tymoszenko została wybrana, na pewno nie byłoby wojny.
Dlaczego? – To kobieta. Ma instynkt macierzyński. Kobiety są bardziej świadome wartości ludzkiego życia i rozumieją, czym jest wojna. Posiada szerokie doświadczenie w pracy państwowej i administracyjnej. Ponadto utrzymywała długotrwałe kontakty z najwyższym kierownictwem politycznym Federacji Rosyjskiej. Jestem pewien, że byłaby w stanie negocjować i znaleźć sposób na regulację stosunków w taki sposób, by zapobiec wojnie. Jednak wszystko wydarzyło się tak, jak się wydarzyło, a przeszłości nie da się zmienić. Jeśli Poroszenko, Tymoszenko i reszta deputowanych czują przynajmniej część odpowiedzialności za kraj, muszą odłożyć ambicje na bok i zrobić wszystko, by powstrzymać katastrofę. Parlament musi wziąć władzę w swoje ręce i rozpocząć negocjacje z Rosją.
Na jakich warunkach, pana zdaniem, Ukraina może zakończyć wojnę? Czy oddać terytorium Donbasu, jak było to określone w planie Trumpa i jak żąda Rosja? Czy domagać się zawieszenia broni na linii frontu, jak teraz mówi Zełenski?– Przyjrzyjmy się jeszcze raz historii naszych relacji z Rosją po Majdanie. Jak rozwijały się wydarzenia? Dlaczego każde nowe porozumienie okazywało się gorsze od poprzedniego? Zacznijmy od porozumienia między Janukowyczem a opozycją, wynegocjowanego przez ministrów spraw zagranicznych Polski, Francji i Niemiec. W imieniu Rosji w negocjacjach uczestniczył Władimir Łukin. Gdyby tylko wszystko zrealizowano być może nic by się nie wydarzyło. To fakt. Byłem uczestnikiem tych negocjacji. Ale rozpoczęła się zagłada kraju. Wtedy rozpoczęła się wojna w Donbasie. Zawarto pierwsze i drugie porozumienia mińskie. W porównaniu do Stambułu, są one zazwyczaj sałatą dietetyczną (porozumienia mińskie przewidywały zwrot niekontrolowanych części obwodów donieckiego i ługańskiego na Ukrainę ze specjalnym statusem – red.). Ale Poroszenko zawsze szukał jakichś sztuczek, by nie spełniać ich. Zełenski obiecał, że przyniesie pokój. 73% wyborców zagłosowało na tę nadzieję. To jest partia pokoju na Ukrainie. A ci, którzy chcieli kontynuować wojnę, głosowali na Poroszenkę. Ale Zełenski odłożył też porozumienia mińskie na dalszy plan. Porzucono także porozumienia stambulskie. A teraz nowe oferty są znacznie gorsze. A kolejne propozycje będą jeszcze gorsze.
To nawet nie chodzi o Zełenskiego. Każdy rząd zmierzy się z faktem, że każda próba osiągnięcia kompromisu z Rosją natychmiast skończy się oskarżeniami o zdradę. Powiedziane mu będzie, że to odrzucenie ukraińskich interesów, że Rosji nie można ufać, bo jej celem jest zniszczenie ukraińskiej państwowości, a potem ponownie zaatakuje.
– Zawarcie porozumień nie będzie zdradą interesów Ukrainy, narodu ukraińskiego ani pamięci żołnierzy, którzy zginęli na froncie. Wręcz przeciwnie, dla ich dobra konieczne jest negocjowanie, aby zapobiec nowym ofiarom. Scenariusz z oskarżeniami, o których mowa, jest możliwy tylko wtedy, gdy „partie wojny” lub zemsty dojdzie do władzy w następnych wyborach, które zbudują na tym swoją politykę. Jeśli partia pokoju wygra, to się nie stanie. Główną gwarancją bezpieczeństwa dla Ukrainy są w pełni ustabilizowane stosunki ze wszystkimi sąsiadami
Czy teraz widzi pan możliwość kompromisu, by zakończyć wojnę?
– Moim zdaniem Zełenski nigdy nie pójdzie na kompromis, bo to będzie dla niego katastrofa. Dlatego jeśli są rozsądni ludzie, którzy myślą o przyszłości Ukrainy, o przyszłości swoich dzieci, konieczne jest przerwanie tego wszystkiego i przejście do odbudowy. Najtrudniejsze będzie to, gdy nadejdzie pokój i konieczne będzie uspokojenie naszego społeczeństwa, by upewnić się, że nie zostaniemy rozdarci od środka. Wierzę, że rola Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego w osiągnięciu wewnętrznego konsensusu będzie ogromna. I oczywiście nasze wojsko musi działać jako gwarant stabilności i bezpieczeństwa, aby na ulicach nie było chaosu. Nie ma dla nas innej drogi. W przeciwnym razie stracimy zarówno Ukrainę, jak i ludzi. Uważam, że cyniczna „partia wojny” kierowana przez Zełenskiego powinna zostać zastąpiona przez „partię pokoju”, która będzie odpowiadać zarówno za porządek w społeczeństwie, jak i za przyszłość Ukrainy. To nie jest kolejna partia polityczna nastawiona na wybory. Mówimy o wszystkich tych obywatelach, którzy chcieliby jak najszybciej zakończyć wojnę, rozlew krwi, masową śmierci ludzi, a także jak najszybciej rozwijać nienawiść i wrogość w społeczeństwie, także w odniesieniu do współobywateli mówiących „złym językiem” lub chodzących do „niewłaściwego kościoła”. „Partia Pokoju”, szeroki ruch antywojenny, jest dziś wspierany przez zdecydowaną większość obywateli Ukrainy – prawdziwych patriotów, którzy rozumieją, że polityka Zełenskiego prowadzi kraj ku katastrofie. A jeśli ktoś uważa, że patriotyzm sprowadza się do wspierania wojny i pielęgnowania nienawiści, to się myli. Prawdziwy patriota to ten, który opowiada się za pokojem, choć to stanowisko jest obecnie zwalczane na wszelkie możliwe sposoby przez władze.
Za: strana.ua
Wadim Nowiński (ur. 1963), przedsiębiorca i polityk ukraiński narodowości rosyjskiej. B. deputowany Rady Najwyższej Ukrainy. Diakon Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej. Obecnie na emigracji.
Emerytowany pułkownik USA Douglas Macgregor wysuwa daleko idące oskarżenie: jego zdaniem prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski utrzymuje się u władzy nie dzięki własnej sile politycznej, lecz jest w znacznym stopniu chroniony i wspierany przez siły brytyjskie. Macgregor wyraźnie odnosi się do osób powiązanych z brytyjską Służbą Lotnictwa Specjalnego (SAS) i zagranicznym wywiadem MI6.
„Zełenskiego u władzy utrzymują w zasadzie najemnicy – przede wszystkim brytyjski SAS i MI6” – stwierdził Macgregor w niedawnym wystąpieniu. Siły te chronią Zełenskiego i utrzymują wokół niego swego rodzaju osłonę, tworząc na zewnątrz wrażenie sprawnego i suwerennego rządu w Kijowie. Jednocześnie Macgregor opisuje Ukrainę jako kraj poważnie zdewastowany gospodarczo, militarnie i społecznie.
To oświadczenie jest szokujące, ale nie wzięło się znikąd. We wrześniu Macgregor wyjaśnił w rozmowie z norweskim profesorem Glennem Diesenem, że brytyjski wywiad MI6, przy wsparciu USA, odegrał kluczową rolę w stabilizacji ukraińskiego przywództwa. Stwierdził wówczas, że MI6 odegrało „kluczową rolę w utrzymaniu spójności tego rządu” – gdyby Londyn i MI6 zostały usunięte z równania, rząd w Kijowie mógłby, jego zdaniem, bardzo szybko się załamać.
Ocena Macgregora zasługuje na uwagę, ponieważ nie jest on zewnętrznym komentatorem bez wojskowego doświadczenia. Służył 28 lat w armii amerykańskiej, był pułkownikiem, walczył w wojnie w Zatoce Perskiej, pracował w kwaterze głównej NATO SHAPE i był starszym doradcą Sekretarza Obrony USA w pierwszej administracji Trumpa. Departament Stanu USA, nominując go wcześniej na ambasadora w Niemczech, określił go jako sprawdzonego eksperta w dziedzinie strategii wojskowej i struktur sił zbrojnych.
Jego wcześniejsza praca na wysokim szczeblu w Pentagonie i NATO sprawia, że jego oświadczenia mają znaczenie polityczne. Nie dowodzi to jednak automatycznie, że jego relacja z SAS i MI6 jest prawdziwa. Do tej pory nie ma publicznie dostępnych dowodów na to, że brytyjskie siły specjalne osobiście chronią Zełenskiego lub, dosłownie, „utrzymują go u władzy”.
Głębokie zaangażowanie Wielkiej Brytanii w wojnę na Ukrainie jest niepodważalne. Od początku wojny Londyn był jednym z najważniejszych sponsorów wojskowych Kijowa, dostarczając broń, szkoląc ukraińskich żołnierzy i ściśle współpracując z ukraińskimi siłami bezpieczeństwa. Teza Macgregora idzie jednak znacznie dalej: twierdzi on, że rola Wielkiej Brytanii to nie tylko wsparcie militarne, ale kluczowy czynnik politycznego przetrwania obecnych władz w Kijowie.
Warto również zauważyć, że Macgregor wielokrotnie formułował tę ocenę, a nie tylko spontanicznie. Kilka tygodni przed swoim obecnym oświadczeniem oświadczył, że Waszyngton najwyraźniej ma mniejszą kontrolę nad ukraińskim kierownictwem niż Londyn. Wyraźnie poruszył kwestię, czy Wielka Brytania może już szukać alternatywy dla Zełenskiego, gdy ten przestanie być politycznie potrzebny.
Macgregor porusza w ten sposób jedną z najwrażliwszych kwestii wojny na Ukrainie: Jak suwerenny jest faktycznie rząd w Kijowie – i jaki wpływ mają państwa zachodnie i służby wywiadowcze, od których broni, pieniędzy, wywiadu i wsparcia politycznego zależy Ukraina?
Dla Macgregora odpowiedź jest oczywista. Jego zdaniem brytyjskie wpływy są tak rozległe, że obecna struktura władzy w Kijowie praktycznie nie mogłaby istnieć bez wsparcia Londynu.
Ten konkretny wniosek nie został jeszcze potwierdzony. Pochodzi on jednak od byłego wysokiego rangą urzędnika wojskowego USA i doradcy Pentagonu, który od lat ma dostęp do zachodnich kręgów wojskowych i bezpieczeństwa i wielokrotnie publicznie wyrażał tę samą ocenę.
Gdyby relacja Macgregora okazała się choć częściowo poprawna, rzuciłoby to zupełnie inne światło na swobodę wyboru polityki Kijowa i na rolę Wielkiej Brytanii w wojnie na Ukrainie.
Wcześniejsze, wyraźnie udokumentowane oświadczenie z 16 września 2026 r.: W rozmowie z Glennem Diesenem Macgregor stwierdza dosłownie, że MI6, wspólnie z CIA/USA, „odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu spójności tego rządu” i że bez Londynu rząd w Kijowie „dość szybko by upadł”.
Niedaleko stolicy Ukrainy, Kijowa, odkryto prywatny dom, w którym Gwardia Narodowa rzekomo przetrzymywała kilkudziesięciu mężczyzn, w tym 14-letniego chłopca. Rozwścieczeni obywatele szturmowali budynek. Nagrania krążące w mediach społecznościowych przedstawiają obraz kraju coraz bardziej nękanego napięciami wewnętrznymi.
Co się wydarzyło w Pietropawłowce-Borszczajówce
W Pietropawłowce-Borszczówce, niedaleko Kijowa, dziesiątki krewnych i mieszkańców zebrało się w poniedziałek po południu przed budynkiem mieszkalnym, w którym przebywały jednostki Ukraińskiej Gwardii Narodowej. Kopali ogrodzenie, domagali się wejścia do środka i podnosili zarzuty tortur i bezprawnego przetrzymywania. Na nagraniach widać, jak przypadkowi przechodnie niszczą pojazd do transportu więźniów.
Konflikt zaostrzył się do tego stopnia, że na miejscu pojawił się nawet szef sztabu prezydenta Wołodymyra Zełenskiego, Kyryło Budanow.
Znaleziono 14-letniego chłopca – jak to możliwe?
Szczególnie niepokojąca jest informacja o tym, że wśród znalezionych osób znajdował się 14-letni chłopiec. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, w ogóle nie powinien się tam znajdować.
Julia Mendel, była rzeczniczka prezydenta Zełenskiego, potwierdziła tę sprawę i powiązała ją z ostrą krytyką przymusowej mobilizacji na Ukrainie. Według niej, doprowadziło to do stworzenia systemu terroru, w którym płyną miliardy łapówek, a aparat bezpieczeństwa Zełenskiego chroni odpowiedzialnych.
Oficjalna reakcja
Dowódca Gwardii Narodowej, generał major Ołeksandr Piwnenko potwierdził, że w budynku przebywało 18 żołnierzy, w tym mężczyźni, którzy opuścili swoją jednostkę bez pozwolenia.
Według niego, wykorzystywanie wynajmowanych prywatnych mieszkań jako tymczasowego zakwaterowania jest powszechną praktyką, ponieważ wojsko nie dysponuje wystarczającą liczbą miejsc noclegowych. Czterech spośród odnalezionych mężczyzn zostało zabranych na badania lekarskie.
Pivnenko odrzucił zarzuty, że doszło do tortur. Jednocześnie Gwardia Narodowa ogłosiła wszczęcie wewnętrznego śledztwa.
Minister spraw wewnętrznych Iwan Wyhiwski potwierdził w rozmowie z Ukraińską Prawdą , że budynek rzeczywiście był użytkowany przez jednostkę Gwardii Narodowej. Zapowiedział, że wszystkie informacje dotyczące sprawy, w tym warunki bytowe na miejscu, zostaną dokładnie zbadane.
Krytycy uważają to za klasyczne zarządzanie kryzysowe: zaangażowanych jest wiele agencji, a początkowo nie jest jasne, kto będzie ponosił odpowiedzialność za ewentualne naruszenia.
Głosy międzynarodowe zabierają głos
Podczas gdy władze Ukrainy próbują wyjaśnić te zarzuty, na arenie międzynarodowej padają ostre słowa.
Profesor Glenn Diesen otwarcie mówi o „komnatach tortur Selenskiego” i podejrzewa, że establishment polityczny będzie próbował zatuszować tę historię i sprawić, by zniknęła z pola widzenia opinii publicznej. Dziennikarka śledcza Elizabeth Lane opisuje Ukrainę jako „reżim terrorystyczny, który uciska własny naród ” .
Francuski dziennikarz Didier Maïsto krytykuje również europejskich polityków i przedstawicieli mediów, którzy według jego relacji podsycają wojnę „do ostatniego człowieka” – „pomiędzy dwoma kieliszkami szampana”, jak to ujmuje.
Ekonomista Richard Werner zwraca uwagę, że młodzi Ukraińcy są torturowani od lat, a ponad milion osób zginęło. Zaskakujące jest to, że ukraiński rząd stworzył atmosferę terroru nie tylko na froncie, ale także w swoim kraju.
Dowódca Azowa mówi o rosyjskiej prowokacji
Denis Prokopenko, dowódca Korpusu Azow, przedstawił debatę publiczną wokół incydentu jako rosyjską prowokację. Jego zdaniem, wiele z tego, co obecnie upublicznia się w sferze informacyjnej na temat tej sprawy, jest na rękę Moskwie.
To po raz kolejny ujawnia znany schemat: krytyka ukraińskiego rządu i jego polityki mobilizacyjnej szybko łączy się z rosyjską wojną informacyjną. Nawet obywatele, którzy wysuwają oskarżenia dotyczące traktowania swoich rodaków, są podejrzewani o wspieranie wroga.
System Zełenskiego pożera własnych ludzi
Sprawa wykracza poza pojedynczy incydent pod Kijowem. Przymusowa mobilizacja na Ukrainie od dawna jest przedmiotem zaciekłych sporów. W sieci krążą nagrania pokazujące mężczyzn zatrzymywanych na ulicach, zabieranych z restauracji lub innych miejsc publicznych i siłą wsadzanych do pojazdów wojskowych.
Wniosek Mendla jest równie drastyczny: gdyby UE nadal wspierała władze, które według własnych relacji zabijają własnych obywateli, Ukraińcy prędzej czy później obroniliby się przed własnym rządem.
Pozostaje więc jedno pytanie bez odpowiedzi, które wykracza daleko poza kwestię tego budynku: Czy był to incydent odosobniony, czy też istnieją inne podobne miejsca, które nie zostały jeszcze ujawnione?
Już sama informacja o rzekomej obecności 14-letniego chłopca w budynku wykorzystywanym przez Gwardię Narodową budzi poważne wątpliwości co do warunków panujących w ukraińskim aparacie mobilizacyjnym i bezpieczeństwa.
„W miejscowości Petropawliwska Borszczahiwka w obwodzie kijowskim wybuchły zamieszki przed budynkiem, w którym przebywali zmobilizowani żołnierze, zatrzymani po samowolnym opuszczeniu jednostek i oczekujący na przydział do dalszej służby” – przekazała ukraińska armia. Według doniesień, którym Kijów zaprzecza, w budynku znajdował się swego rodzaju obóz koncentracyjny dla osób próbujących uniknąć niewolniczej pracy dla rządu w armii. Ukraińcy mieli być torturowani w ośrodku.
„Okolice Kijowa. Miejscowi odkryli piwnicę, w której 40 zmobilizowanych Ukraińców było torturowanych przez Gwardię Narodową Ukrainy. Ludzie! Najmłodszy z przetrzymywanych miał 14 lat” – napisał na X Włodzimierz Skalik, udostępniając nagranie z manifestacji. Agnieszka Wolska z kolei zauważyła, że to „rejon Buczy”, gdzie zginęło wielu cywilów, za co odpowiedzialnością obarcza się Rosję, choć ta wzywała do międzynarodowego śledztwa w tej sprawie, czemu sprzeciwiała się natomiast strona ukraińska.
„Odkrycie tajnego obozu koncentracyjnego prawdopodobnie ukraińskich komisarzy mobilizacyjnych w Kijowie wstrząsa mediami społecznościowymi, które są już uodpornione na wojnę z Rosją. Pielęgniarka przy domu w Petropaliwskiej Borszczahiwce udostępniła wideo, na którym uwieczniono ludzi, którzy według jej słów są wewnątrz przetrzymywani i torturowani. Doznali poważnych obrażeń, w tym przypadków martwicy” – napisał z kolei użytkownik X Strategické Myšlení.
Na nagraniu widać także, jak część osób próbuje wyważyć bramę.
„Policja tymczasem zaprzecza, by wewnątrz domu przetrzymywano jakichkolwiek ludzi; podaje, że obiekt wykorzystuje pewna jednostka Gwardii Narodowej” – podkreślono.
„Kolejny skandal”
Krzysztof Bosak skomentował to jako „kolejne drastyczne, ale nie zaskakujące doniesienia z Ukrainy”.
„Na przedmieściach Kijowa odkryto w jednym z domów niejawne więzienie prowadzone przez Korpus Gwardii Narodowej Azow, w którym przetrzymywano i bito mężczyzn. Uwolniono ich po ujawnieniu adresu i starciach protestujących wokół budynku z policją” – czytamy we wpisie.
„Nie jest jasne jaki był cel tego więzienia. Możliwe wyjaśnienia dotyczą karania dezerterów i być może oczekiwania na okup od rodzin uwięzionych. To kolejny już skandal po doniesieniach z lata tego roku z Samodzielnego Pułku Szturmowego Skala, opisanych przez @thetimes. Mężczyźni zmobilizowani do wojska w obozie szkoleniowym tej jednostki byli bici i karani tak surowo, że niektórzy umarli nim trafili na front” – przypomniał Bosak.
Ukraina zaprzecza
Ukraina natomiast zaprzecza tym doniesieniom i przedstawia wersję, wedle której wszystko odbywa się w sposób cywilizowany.
„2 listopada w sieciach społecznościowych zaczęły krążyć niepotwierdzone informacje dotyczące rzekomych tortur wobec żołnierzy na terenie tymczasowego miejsca stacjonowania jednostki wojskowej” – przekazała sekcja prasowa 1. Korpusu „Azow” Gwardii Narodowej Ukrainy w komunikatorze Telegram.
Wcześniej portal „Suspilne” informował, że w poniedziałek przed prywatnym domem w Petropaliwskiej Borszczahiwce zgromadziło się około stu osób.
„Część obecnych przedstawiła się jako krewni mężczyzn przetrzymywanych w tym budynku. Twierdzili, że (znajdują się tam) zmobilizowani żołnierze, którzy są torturowani, od ich rodzin żąda się pieniędzy, a lekarzy nie wpuszczają do środka” – przekazał serwis.
W reakcji na te doniesienia „Azow” poinformował, że na miejsce zdarzenia przybył dowódca Gwardii Narodowej Ukrainy, generał Ołeksandr Piwnenko, który miał osobiście oprowadzić krewnych niektórych wojskowych po terenie obiektu i zaprezentować warunki, w jakich przebywają porwani oraz dezerterzy w oczekiwaniu na przydzielenie do konkretnych formacji i dalszą przymusową, niewolniczą pracę, ładnie nazywaną „służbą”.
W komunikacie powiadomiono, że po doniesieniach o torturach w pobliżu bazy wojskowej zaczęli gromadzić się cywile, domagający się uwolnienia porwanych ludzi. Gdy uczestnicy manifestacji spotkali się z odmową, zaczęli „utrudniać funkcjonowanie bazy” i próbowali bez zezwolenia dostać się do środka, jak twierdził armia.
„U czterech żołnierzy, zatrzymanych po samowolnym opuszczeniu jednostki wojskowej, stwierdzono obrażenia, dlatego skierowano ich do szpitala na badania” – przekazał „Azow”.
Zaznaczono, że dowództwo Gwardii Narodowej, we współpracy z organami ścigania, objęło nadzór nad dochodzeniem w tej sprawie.
„Jeśli potwierdzą się doniesienia o bezprawnych aktach przemocy na terenie jednostki wojskowej, winni poniosą zasłużoną karę” – zapewniono w komunikacie.
Minister spraw wewnętrznych Ukrainy Iwan Wyhiwski potwierdził, że generał Piwnenko i jego zastępcy przybyli do Petropawliwskiej Borszczahiwki w celu wyjaśnienia okoliczności incydentu.
„Ten budynek był wykorzystywany przez żołnierzy jednej z jednostek Gwardii Narodowej Ukrainy. […] Jeszcze tego samego dnia zleciłem wszczęcie dochodzenia służbowego, w ramach którego zostaną zweryfikowane wszystkie informacje, w szczególności dotyczące warunków pobytu żołnierzy” – napisał Wyhiwski na Telegramie.
Twierdził również, że rodzinom żołnierzy Gwardii Narodowej Ukrainy, którzy przebywali wewnątrz budynku, umożliwiono kontakt ze swoimi bliskimi. Na teren obiektu – jak dodał – wpuszczono również lekarzy i kilku przedstawicieli pozarządowych organizacji.
Do sprawy odniósł się też szef biura Wołodymyra Zełeńskiego Kyryło Budanow. W niejasnych słowach potępił… nagłaśnianie takich sytuacji.
„Wczorajsze wydarzenia w Petropawliwskiej Borszczahiwce są niedopuszczalne dla państwa i szkodzą jedności Ukraińców, zwłaszcza w obliczu rosyjskiego zagrożenia. Organy ścigania i upoważnione instytucje wyjaśniają wszystkie szczegóły, aby ustalić obiektywny i pełny obraz wydarzeń, podjąć niezbędne kroki w celu pociągnięcia winnych do odpowiedzialności oraz zapobieżenia powtórce takich sytuacji w przyszłości” – napisał na X Budanow w języku ukraińskim.
Dodał, że „właśnie teraz opracowujemy wszystkie niezbędne decyzje z blokiem siłowym w celu adekwatnej reakcji i zapobiegania prowokacjom”.
„Wzywam wszystkich Ukraińców, aby zawsze kierowali się interesami narodu i państwa przy podejmowaniu jakichkolwiek decyzji i rozwiązywaniu konfliktowych sytuacji” – podsumował, wyraźnie oburzając się na tych, którzy sprzeciwiali się barbarzyńskim metodom pracujących dla rządu w Kijowie wojskowych.