Zachodni komentatorzy z łatwością zaszufladkowali porozumienie z Mekki pod jednym tytułem. Kiedy Arabia Saudyjska, Turcja i Pakistan podpisały 7 sierpnia Porozumienie o Wspólnej Obrony Maccabee – zbrojny atak na jednego z sygnatariuszy ma być traktowany jako atak na wszystkich – odruchowo przylgnęła do niego etykieta „Islamskiego NATO”, sunnickiego bloku trzech największych potęg militarnych świata muzułmańskiego, połączonych tożsamością wyznaniową.
Ta interpretacja stała się niemal nieaktualna, zanim jeszcze atrament zdążył wyschnąć. To, co w rzeczywistości powstaje, to nie sunnicki sojusz przeciwko Iranowi. To pierwszy filar post-amerykańskiej architektury bezpieczeństwa, którą wspierają Rosja i Chiny – a Teheran jest gotowy do wejścia do środka.
Użyty język nie był przypadkowy i nie pochodził z Rijadu. 27 kwietnia w Petersburgu, po spotkaniu z irańskim ministrem spraw zagranicznych Abbasem Araghchi, Władimir Putin wezwał do stworzenia nowej architektury bezpieczeństwa w Zatoce Perskiej. Tydzień później, 5-6 maja w Pekinie, chiński minister spraw zagranicznych Wang Yi, po swoim spotkaniu z Araghchi, powiedział w zasadzie to samo – że Pekin popiera ustanowienie regionalnej architektury pokoju i bezpieczeństwa, w której kraje regionu uczestniczą, chronią wspólne interesy i dążą do wspólnego rozwoju. Araghchi ze swojej strony poinformował Putina, że Iran popiera nową, powojenną architekturę regionalną, zdolną do koordynacji rozwoju i bezpieczeństwa.
Zwróć uwagę na dwa rzeczowniki wymienione przez Aragcziego w parach: rozwój i bezpieczeństwo. To połączenie jest kluczem, do którego wrócę. Od 2019 roku Rosja dyskutuje o koncepcji zbiorowego bezpieczeństwa dla Zatoki Perskiej; Ławrow potwierdził ją 28 lutego 2026 roku – dokładnie w dniu rozpoczęcia wojny. Konsekwentnym celem jest wielostronna, regionalnie kierowana struktura, która zastąpi amerykański parasol obronny nad Zatoką Perską, wyznaczy Moskwę i Pekin jako gwarantów obok państw regionu i – co kluczowe – potraktuje Iran nie jako zagrożenie, które należy powstrzymać, ale jako prawowity filar porządku. Jak sparafrazował Aragcziego swoich chińskich gospodarzy: Iran po wojnie jest innym krajem, jego reputacja uległa poprawie, a nowa era współpracy nadchodzi.
Zapamiętaj ten projekt i spójrz jeszcze raz na Mekkę.
Pierwszy filar
Porozumienie Maccabee zostało podpisane w czasie wojny, a ten kontekst jest kluczowy. Po prawie sześciu miesiącach wojny, która rozpoczęła się 28 lutego, Arabia Saudyjska była już ofiarą powtarzających się ataków rakietowych i dronów, a zaufanie do zdolności Waszyngtonu do rzeczywistego wspierania bezpieczeństwa Zatoki Perskiej w czasie rzeczywistym zostało widocznie zachwiane. Z tej erozji wyłonił się traktat wiążący Pakistan – jedyne muzułmańskie państwo posiadające broń jądrową i arsenał blisko 300 głowic – z Turcją, która ma drugą co do wielkości armię NATO, oraz z Arabią Saudyjską, finansową kotwicą Zatoki Perskiej i strażnikiem najświętszych miast islamu. Prawie 1,4 miliona żołnierzy w czynnej służbie i około 124 miliardy dolarów łącznych rocznych wydatków na obronę, po raz pierwszy od czasów Paktu Bagdadzkiego, są połączone w ramach jednej formuły wzajemnej obrony.
Sygnatariusze starali się nie określać go jako czysto defensywnego i, jak to ujął Erdoğan, pozostawili go otwartym dla innych krajów. Ankara wciągnęła Egipt do dyskusji; Dhaka zasygnalizowała zainteresowanie. Zachodni analitycy, zauważając, że wszyscy trzej członkowie są partnerami amerykańskimi – Turcja w NATO, Pakistan jest ważnym sojusznikiem spoza NATO, a Arabia Saudyjska największym nabywcą amerykańskiej broni – i dochodząc do wniosku, że pakt nie stanowi zatem zagrożenia dla Waszyngtonu, popełnili ten sam błąd, co ci, którzy nazywali go islamskim NATO. Zapoznali się z dokumentami założycielskimi i zignorowali kierunek, w jakim zmierzał. Pakt „otwarty dla innych”, podpisany przez państwa, które straciły wiarę w amerykański parasol, w trakcie wojny z Iranem, którą Iran przetrwał, nigdy nie pozostałby trzyosobowym klubem sunnickim.
Oto, czego jeszcze nie dostrzegła publiczna analiza, a co mogę przekazać z pierwszej ręki. W poniedziałek rano feldmarszałek Asim Munir – szef sztabu Pakistanu i prawdziwy architekt regionalnej strategii Islamabadu – przebywa w Iranie. Tematem jego rozmów jest przystąpienie Iranu do Porozumienia Mekkańskiego jako czwartego członka.
Przeczytaj to powoli, ponieważ burzy to całą strukturę „islamskiego NATO”. Pakt o wzajemnej obronie, na którego czele stoją sunniccy potentaci świata muzułmańskiego, w tym szyicki Iran, nie jest blokiem wyznaniowym. Jest wręcz przeciwnie: likwidacją tej samej linii podziału sunnicko-szyickiego, którą zachodnia strategia eksploatowała przez całe pokolenie. A to, co pozostaje, gdy Iran do niego dołączy, nie jest „NATO” o żadnym wyznaniu religijnym. To właśnie inkluzywna, regionalnie kierowana architektura, którą opisali Putin i Wang Yi – struktura, w której Iran jest prawowitym filarem, a nie wrogiem poddanym kwarantannie. Mekka stworzyła tę strukturę. Przystąpienie Teheranu do NATO nadaje jej sens.
To nie koniec na Iranie. Bahrajn – monarchia Zatoki Perskiej, która gości amerykańską Piątą Flotę – negocjuje, jak mi powiedziano, z Pakistanem przystąpienie do sojuszu wojskowego z Arabią Saudyjską. Pomyślcie o wadze tego. Państwo Zatoki Perskiej, które jest fizycznie najbardziej powiązane z amerykańską potęgą morską, zapewnia sobie alternatywy dla bloku regionalnego. Każde takie przystąpienie odcina kolejny kamień od amerykańskiego porządku bezpieczeństwa w Zatoce Perskiej i dodaje go do nowej struktury, która wyłania się obok niego.
Przypomnijmy sobie połączenie rozwoju i bezpieczeństwa Araghchiego. Architektura bezpieczeństwa, która nie wspiera cyklu gospodarczego, to jedynie sojusz na papierze. Pakt Mekka zyskuje sojusz, a Pakistan ponownie jest tu filarem.
Islamabad – wspierany przez Chiny poprzez inwestycję w CPEC oraz port Gwadar, który już zapewnia Pakistanowi lądowe korytarze do Iranu – zdecydował się radykalnie pogłębić integrację gospodarczą z Teheranem. Munir negocjuje dziesięciokrotny wzrost pakistańsko-irańskiej wymiany handlowej w ciągu trzech lat. To nie błąd zaokrąglenia w systemie sankcji. To jego upadek.
I, żeby było jasne, to policzek dla Scotta Bessenta. Sekretarz Skarbu USA spędził wojnę obiecując najsurowsze sankcje w historii, bezprecedensową kampanię mającą na celu izolację ekonomiczną Iranu i zmuszenie go do kapitulacji głodem. Teraz obserwuje, jak amerykański sojusznik, uzbrojony w broń jądrową, finansowany i wspierany przez Chiny, zwielokrotnia handel z tym samym krajem, który ślubuje udusić – handel prowadzony w juanach, barterze i walutach regionalnych, poza systemem rozliczeń dolarowych, od którego zależą jego sankcje. Architektura bezpieczeństwa i architektura gospodarcza powstają w tym samym procesie, przez tego samego człowieka, w tej samej podróży. Strategia izolacji Bessenta spotyka się nie z buntowniczymi słowami, ale z integracją w działaniu.
Kryje się w tym głębsza ironia, którą warto nazwać, ponieważ oskarża całe pokolenie amerykańskiej strategii. Przez dekady Waszyngton traktował podział sunnicko-szyicki jako atut, którym trzeba zarządzać – uzbrajając i tolerując sunnickich bojowników jako narzędzia walki z szyickim Iranem, od dywersji za czasów Busha po wojnę w Syrii. Cała logika opierała się na tym, aby podział ten pozostał nienaruszony.
Teraz główne sunnickie potęgi regionu – Arabia Saudyjska, Turcja i Pakistan – same go zamykają, wciągając Iran we wspólne ramy obronne i handlowe. Klin, który Waszyngton wbijał przez dwadzieścia lat, staje się fundamentem bloku, który odpowiada przed Moskwą i Pekinem, a nie przed Waszyngtonem. To jest reakcja najwyższego rzędu: nie broń zwrócona przeciwko jej twórcy, ale linia pęknięcia, na której ten twórca polegał, która teraz się zamyka.
Opinia niewiele jest warta, jeśli nie dorównuje własnym kwalifikacjom, więc oto one. Podróż Munira to negocjacje, a nie podpisanie; akcesja Iranu i Bahrajnu jest w chwili pisania tego tekstu w toku, nie jest sfinalizowana i obie mogą utknąć w martwym punkcie. Deficyt zaufania między sunnitami a szyitami jest realny i trwa od dziesięcioleci – monarchie Zatoki Perskiej od dawna obawiają się irańskiej dywersji, a traktat obronny nie zniweluje tego z dnia na dzień.
Poprzednie pakty o wzajemnej obronie w regionie, w tym umowa saudyjsko-pakistańska z września 2025 roku i starsze porozumienia Rady Współpracy Zatoki Perskiej, nigdy nie wywołały zbiorowej reakcji na miarę NATO, a ta może okazać się równie deklaratywna. Wszystkie trzy państwa-sygnatariusze z Mekki utrzymują głębokie, ożywione relacje ze Stanami Zjednoczonymi i nie zerwą ich lekkomyślnie; wiele z tego może być raczej zabezpieczeniem niż wyraźnym zerwaniem. Powyższy raport z pierwszej ręki opisuje intencje i negocjacje, które jeszcze nie są umowami.
Ale kierunek nie jest tym samym, co dotarcie do celu, a kierunek jest jednoznaczny. Każde z tych ograniczeń wskazuje ten sam kierunek – od amerykańskiego parasola w stronę porządku regionalnego gwarantowanego przez Rosję i Chiny.
Porozumienie z Mekki zostało zaprezentowane zachodnim odbiorcom jako blok sunnicki i odrzucone jako klub amerykańskich klientów. Nie jest ani jednym, ani drugim. Jest to pierwszy filar architektury bezpieczeństwa, którą Putin i Wang Yi nazwali wiosną tego roku po spotkaniach z irańskim ministrem spraw zagranicznych – regionalnej, wspieranej przez Rosję i Chiny struktury, która uznaje Iran za prawowitą potęgę, a Stany Zjednoczone za niezbędne. Kiedy Asim Munir udaje się w poniedziałek do Teheranu, aby omówić członkostwo Iranu i jednocześnie negocjować dziesięciokrotny wzrost handlu, nie wykonuje dwóch oddzielnych zadań. Buduje dwie warstwy tego samego muru.
Amerykanie zbudowali swoją pozycję w Zatoce Perskiej na rozdzieleniu sunnitów i szyitów oraz na dolarze jako centrum. Oba filary są jednocześnie wyrywane – a struktura, która wyłania się na ich miejscu, została zaprojektowana w Moskwie i Pekinie.
Koalicja 102 byłych francuskich i brytyjskich dyplomatów opublikowała w sobotę otwarty list, w którym wzywa prezydenta Francji Emmanuela Macrona oraz premiera Wielkiej Brytanii Andy’ego Burnhama do wspólnego nałożenia sankcji na Izrael.
Sygnatariusze ostrzegają, że polityka izraelskiego rządu w okupowanych terytoriach palestyńskich grozi trwałym zniweczeniem perspektyw powstania państwa palestyńskiego. List ukazał się w „Le Monde” pod znaczącym tytułem nawiązującym do tezy, że „Palestyna niknie na naszych oczach”.
Autorzy piszą, że Francja i Wielka Brytania – jako stali członkowie Rady Bezpieczeństwa ONZ – mają szczególny obowiązek egzekwowania prawa międzynarodowego. Podkreślają, że oba kraje odegrały historyczną rolę w kształtowaniu Bliskiego Wschodu, a w 2025 roku uznały oficjalnie państwo Palestyny. Teraz – zdaniem dyplomatów – to uznanie musi zostać przełożone na konkretne działania.
Sygnatariusze opisują sytuację w Strefie Gazy, gdzie około dwóch milionów Palestyńczyków zostało ściśniętych na około 30 proc. zniszczonego terytorium. Ludzie ci, jak piszą, cierpią głód, brakuje im leków i dachu nad głową. Od momentu wejścia w życie tzw. zawieszenia broni zginęło ponad 1200 Palestyńczyków (niektóre źródła podają liczbę zbliżoną do 1285).
W Jerozolimie Wschodniej i na pozostałym obszarze Zachodniego Brzegu Jordanu dyplomaci wskazują na systematyczne wyburzanie domów palestyńskich oraz przemoc osadników, która odbywa się przy przyzwoleniu armii i policji izraelskiej. Takie działania określają mianem czystki etnicznej. Politykę „okupacji i zniszczenia” rozciągają także na Liban (gdzie zrównano z ziemią wiele wiosek) oraz Syrię.
Jednocześnie list wyraźnie potępia atak Hamasu z 7 października 2023 roku, nazywając go „ohydnymi zbrodniami”. Autorzy dodają jednak, że „nic nie usprawiedliwia systematycznej polityki niszczenia Gazy i jej ludności”.
Byli dyplomaci formułują zestaw wspólnych działań, które – ich zdaniem – Paryż i Londyn powinny podjąć:
– zawieszenie unijnego układu stowarzyszeniowego z Izraelem oraz brytyjsko-izraelskiego porozumienia handlowego i partnerskiego z powodu naruszeń zapisów dotyczących praw człowieka,
– wstrzymanie transferów broni do i z Izraela oraz zawieszenie dwustronnej współpracy wojskowej,
– całkowity zakaz handlu z izraelskimi osiedlami (obejmujący towary, inwestycje, ubezpieczenia i usługi finansowe),
– zakaz nabywania przez obywateli Francji i Wielkiej Brytanii nieruchomości na okupowanych terytoriach palestyńskich,
– zapewnienie nieograniczonego dostępu pomocy humanitarnej do Gazy za pośrednictwem UNRWA i innych agencji ONZ, a także gwarancje dostępu dla dziennikarzy, dyplomatów i parlamentarzystów,
– jasne ostrzeżenie firm, które mogłyby angażować się w finansowanie lub budowę kontrowersyjnego projektu osiedleńczego E1 na wschód od Jerozolimy – projektu, który niedawno skrytykowały m.in. Francja, Wielka Brytania i Włochy.
Sygnatariusze podkreślają, że tylko konsekwentne egzekwowanie odpowiedzialności za zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości pozwoli obu rządom odeprzeć zarzuty o stosowanie podwójnych standardów.
Wśród 52 francuskich sygnatariuszy znaleźli się m.in. Yves Aubin de la Messuzière i Denis Bauchard (byli dyrektorzy departamentu Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu w Quai d’Orsay), Bernard Bajolet (były ambasador w Algierii i Jordanii) oraz Frédéric Desagneaux (były konsul generalny w Jerozolimie).
Po stronie brytyjskiej (50 osób) podpisali się m.in. Sir Jeremy Greenstock i Sir Emyr Jones Parry – byli stałe przedstawiciele Wielkiej Brytanii przy ONZ – a także Sir Vincent Fean, były konsul generalny w Jerozolimie. Wielu sygnatariuszy pełniło wysokie funkcje na Bliskim Wschodzie: w Egipcie, Iranie, Bahrajnie, Syrii, Turcji, Kuwejcie, Arabii Saudyjskiej czy Katarze.
Apel pojawia się w momencie rosnącego napięcia wokół rozbudowy osiedli. Kilka dni wcześniej Francja, Wielka Brytania, Włochy i kilka innych państw europejskich skrytykowały publikację izraelskich przetargów dotyczących projektu E1, oceniając, że jeszcze bardziej oddala on perspektywę pokoju.
List byłych dyplomatów stanowi jedną z najbardziej zdecydowanych i jednolitych inicjatyw tego typu ze strony byłych przedstawicieli dwóch kluczowych mocarstw europejskich. Autorzy nie ukrywają, że ich celem jest wywarcie presji na rządy Macrona i Burnhama, by te – po formalnym uznaniu Palestyny – przeszły od deklaracji do konkretnych środków prawnych i gospodarczych.
Kiedy blog geopolityczny ogłasza upadek amerykańskiej hegemonii na Bliskim Wschodzie, łatwo zbagatelizować to jako pobożne życzenia. Jednak kiedy „Foreign Affairs” , szacowny magazyn wpływowej Rady Stosunków Zagranicznych (CFR), publikuje artykuł zatytułowany „Koniec amerykańskiego Bliskiego Wschodu”, zasługuje on na bliższe przyjrzenie się. Od ponad wieku magazyn jest jednym z najważniejszych forów debaty w amerykańskim establishmencie polityki zagranicznej.
W swojej analizie politolog Marc Lynch nie opisuje po prostu kolejnego kryzysu w amerykańskiej polityce zagranicznej. Jego diagnoza sięga głębiej: porządek polityczny, który Waszyngton budował na Bliskim Wschodzie przez dekady i bronił ogromnymi zasobami wojskowymi, dyplomatycznymi i finansowymi, dobiegł końca.
Przez dekady porządek ten opierał się na prostej zasadzie. Stany Zjednoczone gwarantowały bezpieczeństwo sojusznikom, chroniły strategiczne szlaki handlowe i energetyczne, stacjonowały wojska w regionie, a jednocześnie starały się powstrzymywać przeciwników – przede wszystkim Iran – militarnie, gospodarczo i dyplomatycznie.
Jednak ten model coraz bardziej osiąga swoje granice.
Państwa regionu od dawna stały się bardziej niezależne. Arabia Saudyjska i monarchie Zatoki Perskiej realizują własne interesy, Chiny są głęboko zakorzenione gospodarczo w regionie, Rosja pozostaje czynnikiem geopolitycznym, a Iranu nie da się po prostu usunąć z regionalnego porządku, pomimo dekad sankcji i presji militarnej.
Waszyngton wciąż dysponuje ogromną potęgą militarną. Ale przewaga militarna to nie to samo, co kontrola polityczna. W tym tkwi prawdziwa porażka.
Stany Zjednoczone mogą bombardować, nakładać sankcje i wysyłać wojska – ale mają coraz mniejszą władzę, aby decydować, jak powinien wyglądać porządek polityczny po wykorzystaniu tej władzy.
Jest to szczególnie widoczne w przypadku Iranu. Przez dekady celem było odizolowanie Teheranu, osłabienie go i odsunięcie od regionalnej architektury bezpieczeństwa. Jednak, aby w ogóle na Bliskim Wschodzie mógł powstać stabilny porządek, w dłuższej perspektywie nie ma innego sposobu, jak włączyć do niego również Iran. Lynch krytykował już wcześniej amerykańską obsesję na punkcie regionalnej dominacji i permanentnego powstrzymywania Iranu.
To właśnie czyni obecną debatę tak niezwykłą. Nie chodzi już tylko o to, czy Waszyngton wygra, czy przegra wojnę. Chodzi o to, czy cała amerykańska strategia ostatnich dekad nadal działa.
Odpowiedź, która zawarta jest już w tytule książki Foreign Affairs , jest druzgocąca: era Bliskiego Wschodu, którego porządek został zaprojektowany przez Waszyngton i którego granice amerykańskiej potęgi zostały określone przez Waszyngton, dobiega końca.
Nie oznacza to, że Stany Zjednoczone znikną z regionu. Ich bazy wojskowe, sojusze, interesy gospodarcze i wsparcie dla Izraela pozostaną. Istnieje jednak zasadnicza różnica między obecnością a dominacją .
Ironia sytuacji jest ogromna: im bardziej Waszyngton stara się bronić starego porządku za pomocą siły militarnej, tym wyraźniej widać, że sama siła militarna nie jest już w stanie utrzymać tego porządku.
Fakt, że diagnoza ta jest obecnie dyskutowana w jednym z najważniejszych czasopism poświęconych polityce zagranicznej w Stanach Zjednoczonych, jest czymś więcej niż tylko debatą akademicką.
Jest to przyznanie, że Bliski Wschód nie jest już automatycznie Bliskim Wschodem Ameryki.
Wszystkie główne amerykańskie firmy internetowe są de facto spółkami zależnymi CIA, co już wykazałem w przypadku Facebooka i Google. „Wall Street Journal” donosi, że Apple praktycznie nie istniałoby w obecnej formie, gdyby CIA nie udzieliła mu początkowego wsparcia.
Punkt widzenia Thomasa Röpera.
Główne amerykańskie firmy internetowe są de facto spółkami zależnymi CIA i innych amerykańskich agencji wywiadowczych, które bardzo wcześnie dostrzegły potęgę internetu. Internet decyduje teraz, co ludzie wiedzą, a czego nie; staliśmy się transparentni w sieci, ponieważ Google i Facebook dokładnie wiedzą, kiedy i gdzie byliśmy – a nawet z kim. To były tylko przykłady; chyba nie muszę tego dalej wyjaśniać.
Ponieważ amerykańskie agencje wywiadowcze przewidziały ten rozwój sytuacji, już na wczesnym etapie rozważały, jak kontrolować internet. W tym celu CIA specjalnie wspierała powstawanie kilku startupów i pomagała im stać się quasi-monopolistami w swoich branżach. Opisywałem już, jak to się potoczyło w przypadku Facebooka i Google’a, i powtórzę to w tym artykule dla każdego, kto jeszcze o tym nie słyszał.
Z biegiem lat korporacje Meta (Facebook) i Alphabet (Google) wykupiły wszystkie duże (i małe, ale obiecujące) firmy internetowe (YouTube, WhatsApp, Instagram itd.). Skutecznie kontrolują internet, a nawet życie ludzi – a CIA ma dostęp do wszystkich danych, nawet jeśli oficjalnie się temu zaprzecza.
Wiedziałem, że Apple nie mogło powstać niezależnie od CIA, ale do tej pory nie znałem historii, która się za tym kryje. Teraz to się zmieniło, ponieważ Sharon Weinberger, dziennikarka „Wall Street Journal”, napisała książkę zatytułowaną „ Dolina śmierci: jak wielkie firmy technologiczne napędzają przyszłość wojny ” , która ma się ukazać we wrześniu i ujawnia powiązania między Apple a CIA.
Jako dziennikarka „Wall Street Journal” ma zaszczyt pisać artykuły o swojej książce w gazecie i w ten sposób ją promować. Jeden z takich artykułów został już opublikowany i przetłumaczyłam go. Po przetłumaczeniu powtórzę to, co już wcześniej napisałam o powiązaniach CIA z Facebookiem i Google.
—————————————————————–
Początek tłumaczenia:
Ukryte poczucie winy Apple’a wobec CIA
Gdyby nie fundusze CIA, które w latach 80. utrzymały firmę NeXT na powierzchni, Steve Jobs mógłby nie powrócić do Apple z triumfem – a iPhone mógłby nie mieć podstawowego kodu systemu operacyjnego.
Gdy CIA niespodziewanie pojawiła się w siedzibie NeXT, nowej firmy komputerowej Steve’a Jobsa, zimna wojna była w pełnym rozkwicie.
Był rok 1986, a prezydent Ronald Reagan wysyłał miliardy dolarów do Pentagonu, głównie na finansowanie nowych technologii, w tym obrony przeciwrakietowej i satelitów szpiegowskich. W środowisku bezpieczeństwa narodowego niektórzy dostrzegali wagę rewolucji komputerowej w Dolinie Krzemowej i potrzebę zaangażowania się w nią.
Joe Romello i Jeff Harris byli wśród nich. Pracowali dla tzw. „Programu B” CIA, tajnej inicjatywy mającej na celu rozwój rozpoznania satelitarnego, i wierzyli, że Jobs, który założył swoją nową firmę w 1985 roku po odejściu z Apple, mógłby dostarczyć kluczowej technologii służbom wywiadowczym.
Romello i Harris powiedzieli, że chcieliby porozmawiać z nim bezpośrednio na temat „kwestii związanych z obronnością, w szczególności gromadzenia informacji wywiadowczych ”. Ze względu na klauzulę tajności nie mogli podać szczegółów, chcieli jednak wiedzieć, czy Jobs znajdzie czas na spotkanie.
Ale dlaczego Jobs, dziecko kontrkultury, które praktykowało buddyzm pod okiem mistrza zen i opisało zażycie LSD jako doświadczenie kształtujące jego osobowość, miałby wiązać przyszłość swojej firmy ze szpiegami?
Za zamkniętymi drzwiami
Dziś, gdy Dolina Krzemowa i Pentagon odnawiają swoje relacje, a miliardy dolarów kapitału wysokiego ryzyka napływają do setek nowych startupów z branży obronnej, wielu dyrektorów technologicznych powołuje się na patriotyzm i odnowę narodową, aby zdobywać kontrakty wojskowe, ale w przeszłości to wzajemne interesy napędzały współpracę. Ten mało znany epizod powiązań Jobsa z amerykańskim wywiadem jest wart wspomnienia właśnie dlatego, że ujawnia głębokie korzenie tej relacji – i jej rolę w urzeczywistnieniu systemu operacyjnego Apple.
Jobs prawdopodobnie nie był specjalnie zaskoczony, gdy dowiedział się, że CIA chce z nim rozmawiać.
Oprócz założenia NeXT, w lutym 1986 roku Jobs przejął dział grafiki komputerowej Lucasfilm George’a Lucasa, który produkował komputer Pixar Image Computer. Większościowy udział Jobsa w nowo powstałej firmie przyniósł ze sobą nieoczekiwaną technologię: Pixar nawiązał współpracę z ESL, dostawcą sprzętu obronnego z Doliny Krzemowej, w celu opracowania komputera przeznaczonego specjalnie dla analityków wywiadowczych do analizy zdjęć satelitarnych.
Kiedy Jobs w końcu spotkał Roberta Kohlera, prezesa ESL, od razu przypadli sobie do gustu, wspominał Garry Fuller, który wówczas pracował dla ESL, a później przeniósł się do NeXT. Kohler, były wysoko postawiony urzędnik CIA, powiedział Jobsowi, że komputer NeXT został zaprojektowany, aby „robić dla studentów, profesorów i badaczy dokładnie to, co robi wywiad za zamkniętymi drzwiami”.
Romellowi i Harrisowi nie udało się zorganizować spotkania z Jobsem podczas ich pierwszej wizyty w siedzibie NeXT. Kiedy Romello w końcu spotkał się z Jobsem w Nowym Jorku, nie ujawnił on szczegółowych planów CIA.
Jobs i tak nie chciał o tym słyszeć. „Nie mów mi niczego, czego nie powinienem wiedzieć, bo nie będę pamiętał, żeby o tym zapomnieć” – powiedział Jobs Romellowi. To nie był problem dla Romella. Wyjaśnił, czego chciał: kupić stacje robocze NeXT dla anonimowego klienta.
„Ile jednostek możecie dostarczyć rocznie?” zapytał Romello.
„To poufne ” – odpowiedział Jobs.
„Czy to więcej niż 20 000? Bo chcę kupić dokładnie 20 000 sztuk ” – powiedział Romello. „I potrzebuję ich w tym roku, ale z dwiema modyfikacjami”.
Modyfikacje, o które wnioskował Romello, nie miały zostać wprowadzone ani przez Jobsa, ani przez NeXT. Klient z branży wywiadowczej zażądał szybszego układu Motoroli i specjalnej karty graficznej od Intela.
„Nigdy mu nie powiedzieliśmy, czego naprawdę chcemy” – powiedział Romello. „Nie daliśmy mu kopii chipa. Instalację wykonaliśmy później my lub nasi pośrednicy”.
Jobs mógł nie wiedzieć dokładnie, co CIA zamierza zrobić z jego komputerami, ale ostatecznie otrzymał najwyższy poziom tajności, który pozwolił mu uzyskać dostęp do tajnych obiektów.
Prawda jest taka, że NeXT rozpaczliwie potrzebował tej sprzedaży. Firma zmagała się z problemami wynikającymi głównie z perfekcjonizmu Jobsa, który w firmie, którą teraz zarządzał i kontrolował, groził ruiną całego biznesu. Stacje robocze NeXT były drogie i nieosiągalne dla większości osób. Sprzedaż na uniwersytety, które Jobs miał nadzieję, że staną się kluczową grupą klientów, nie doszła do skutku.
Pozostał przede wszystkim kontrakt z CIA, o którego istnieniu prawie nikt nie wiedział. Publicznie NeXT oświadczyło, że zawarło kontrakt z rządem niemieckim w ramach partnerstwa z ESL. Nawet w samym rządzie udział CIA był ukrywany. Według Daina Ehringa, który współpracował z Romello przy kontrakcie z NeXT, oficjalnym nabywcą była Agencja Bezpieczeństwa Narodowego (NSA).
„Nikt nie miał wizytówek”.
Niewielu pracowników NeXT wiedziało, co się dzieje, gdy w biurze pojawili się tajemniczy goście z Waszyngtonu, i ci pracownicy wiedzieli, że najlepiej nie zadawać zbyt wielu pytań. Dan’l Lewin, którego Jobs przeciągnął z Apple do NeXT, wspominał, że w biurze pojawiło się pół tuzina różnych grup, wszystkie wyglądające jak „agenci z półki”.
„Weszli i powiedzieli: »Cześć, mam na imię Sally«. »Mam na imię Bill«. »Mam na imię Sanjay«, cokolwiek” – wspominał Lewin. „I nikt nie miał wizytówek. Wszyscy się uśmiechali, a my robiliśmy swoje na pokazach. W sali byli też ludzie z ESL, bo ESL miało wszystko prowadzić. Potem wszyscy wyszli uśmiechnięci i kiwając głowami, bez słowa”.
CIA sprowadziła zespół z Sun Microsystems, który wcześniej współpracował z agencją wywiadowczą, aby pomóc Jobsowi zwiększyć produkcję. W pierwszym miesiącu wyprodukowano sto sztuk. Następnie NeXT zwiększył produkcję do 1500 sztuk miesięcznie, a następnie do 5000.
Komputery, prosto z linii montażowej, ładowano wczesnym rankiem na niepozorne ciężarówki, które docierały do magazynu NeXT i transportowano do firmy-przykrywki CIA. Tam instalowano zmodyfikowane układy scalone i procesory graficzne. Po montażu urządzenia ładowano z powrotem na ciężarówki i przewożono do bazy wojskowej Moffett Field. Stamtąd ładowano je na masywne samoloty transportowe C-5 i przetransportowywano do ostatecznych – tajnych – miejsc przeznaczenia.
Jobs nadal nie wiedział dokładnie, dokąd trafią jego komputery NeXT ani dlaczego, przynajmniej według funkcjonariuszy wywiadu. Prawda była taka, że nawet osoby odpowiedzialne za zakup – w tym sam Romello – nie mogły w pełni przewidzieć, jak ostatecznie zostaną wykorzystane.
Komputery trafiły do analityków z Narodowego Biura Rozpoznania (NRO), którzy wykorzystali ekrany o wysokiej rozdzielczości i specjalistyczne układy scalone NeXT do analizy zdjęć satelitarnych, na przykład w celu ustalenia, czy dany kraj przenosi swoje siły zbrojne lub buduje silos rakietowy. Sprzęt umożliwił również analitykom tworzenie i udostępnianie briefingów, zarówno dla członków Kongresu, jak i prezydenta, w tym komentarzy wideo, zdjęć i adnotacji.
Równie ważne było to, że NeXTcubes, jak je nazywano, umożliwiały wymianę danych w sieciach wywiadowczych i dawały personelowi wojskowemu na całym świecie dostęp do nowo pozyskanych obrazów, umożliwiając ich analizę w czasie rzeczywistym. Sieć WWW była jeszcze w powijakach, ale dzięki NeXT, społeczność wywiadowcza miała w zasadzie własny, działający internet. „Wtedy nie używaliśmy terminu »internet«; nazywaliśmy to po prostu »siecią rozległą« lub czymś podobnym” – powiedział Romello.
W miarę jak coraz więcej żołnierzy zaczęło oglądać obrazy na własne oczy, nie musieli już polegać wyłącznie na analizach wywiadowczych. NeXT dostarczał dowódcom w bazach na całym świecie surowe dane – obrazy, które mogli interpretować „niemal w czasie rzeczywistym, na własne oczy ”, jak twierdzi Romello.
Podważyło to długotrwałą kulturę scentralizowanej pracy wywiadowczej CIA. Według Romella była to „największa niezamierzona konsekwencja” nowych komputerów.
NeXT został zintegrowany ze służbami wywiadowczymi w momencie, gdy ich misja zaczęła się zmieniać. Związek Radziecki upadł w 1991 roku, a Stany Zjednoczone z jednego z dwóch supermocarstw stały się jedynym hegemonem w świecie pełnym nowych zagrożeń: państw zbójeckich, rosnącej potęgi Chin i terroryzmu.
Jobs nie miał jednak długo odgrywać znaczącej roli w tej nowej erze; miał inne priorytety niż Pentagon i CIA. Harris, który towarzyszył Romellowi do siedziby NeXT, wspominał spotkanie z Jobsem w połowie lat 90., podczas którego przedsiębiorca powiedział mu:
„Zrewolucjonizuję przemysł muzyczny”.
Harris, wówczas szef organizacji pozarządowych, początkowo nie miał pojęcia, o czym mówi Jobs, ale ostatecznie zrozumiał.
W 1996 roku Apple ogłosiło przejęcie NeXT, a Jobs powrócił do firmy, którą współtworzył. Kilka lat później Jobs odzyskał kontrolę nad całą firmą i utorował jej drogę do stania się najcenniejszą marką świata – i, zgodnie z obietnicą, zrewolucjonizował przemysł muzyczny wraz z pojawieniem się iPoda i iTunes.
Mimo że NeXT został przyćmiony w kulturze popularnej przez Apple, DNA jego systemu operacyjnego NEXSTEP stanowiło podstawę wszystkich produktów Apple , od komputerów Mac po iPhone’y.
Apple nigdy nie stał się znaczącym dostawcą sprzętu obronnego, takim jak NeXT. Po zakończeniu zimnej wojny wydatki na obronę gwałtownie spadły, spadając o prawie 30 procent pod koniec lat 90., dokładnie w czasie eksplozji rynku komputerów osobistych.
Wraz ze wzrostem rozbieżności interesów Doliny Krzemowej z interesami wojska i agencji wywiadowczych, więzi te osłabły. Teraz, gdy Pentagon planuje wydać w przyszłym roku ponad 1,5 biliona dolarów na inwestycje w nowe technologie, takie jak sztuczna inteligencja, Dolina Krzemowa ożywia te relacje.
Najbardziej trwałym skutkiem krótkiego kontaktu Jobsa z bezpieczeństwem narodowym było po prostu to, że umożliwiło to najsłynniejszemu przedsiębiorcy Doliny Krzemowej powrót do Apple.
Współpraca z agencjami wywiadowczymi dała Jobsowi „kolejne pięć lat na wzmocnienie i rozwinięcie firmy, aby udowodnić akcjonariuszom i rynkowi, że jest prawowitym liderem biznesowym, a nie tylko szczęściarzem, który potrafi coś sprzedać” – powiedział Ehring, który w 1990 r. opuścił świat wywiadu, aby pracować z Jobsem w NeXT.
„Bez wsparcia NRO, które umożliwiło Steve’owi rozwój, nie wróciłby do Apple w roli dyrektora generalnego, który dokonał transformacji”.
Koniec tłumaczenia
Ponownie publikuję artykuł, który pierwotnie opublikowałem 23 grudnia 2023 r. w kontekście plików Twittera, które ujawniają powiązania CIA z Facebookiem i Google.
Dlaczego firmy internetowe są narzędziami amerykańskich agencji wywiadowczych
Większość ludzi nadal uważa, że amerykańskie firmy internetowe to korporacje kierujące się motywami ekonomicznymi i zainteresowane przede wszystkim zyskiem. Ich zachowanie od dawna dowodzi, że nie jest to prawdą. Co więcej, historie powstania tych amerykańskich firm internetowych dostarczają licznych dowodów na to, że są one w istocie spółkami zależnymi amerykańskich agencji wywiadowczych.
Ujawnienie plików Twittera potwierdziło te podejrzenia: amerykańskie agencje wywiadowcze kontrolują sieci społecznościowe, dyktując, które opinie, newsy, a nawet konkretne posty i użytkowników powinny być promowane, a których cenzurowane. Amerykańskie agencje wywiadowcze zażądały również przekazania danych osobowych użytkowników – notabene z naruszeniem przepisów prawa. Zostało to już udowodnione, przynajmniej w przypadku Twittera, ponieważ FBI zażądało przekazania tych danych od Twittera.
Amerykańskie agencje wywiadowcze dążą do sterowania opinią publiczną nie tylko w USA, ale na całym świecie, do cenzurowania nieprzyjemnych informacji i do uzyskania całkowitej kontroli nad samymi ludźmi.
W tym artykule zagłębię się w całą tę historię, a także na nowo przyjrzę się powstaniu największych firm internetowych. Aby to zrozumieć, musimy cofnąć się w przeszłość. Niestety, jest to niezbędne do uchwycenia sedna problemu.
Niezamierzona wolność ery informacji
Kiedy w latach 90. narodził się internet, panowała wielka euforia. Wizjonerzy widzieli nadejście nowej ery – ery informacji. Wiedza i informacje, jak wierzono, będą dostępne dla każdego online; ludzie będą mogli komunikować się i dzielić wiedzą i informacjami bez ograniczeń. Nadeszła nowa era prawdziwej wolności i autentycznej demokracji, w której każdy będzie miał dostęp do wszystkich informacji.
Taka wolność jednak niepokoi tych u władzy. Wyobraźcie sobie, że wolny internet istniałby już w 1991 roku, kiedy USA zaatakowały Irak. W tym czasie rząd USA, z pomocą agencji PR, prowadził propagandę wojenną, aby przedstawić Saddama Husajna jako nowego Hitlera, mając nadzieję na uzyskanie poparcia dla wojny, której pragnęły Stany Zjednoczone. Sfabrykowano wiele kłamstw, na przykład kłamstwo o inkubatorach, które twierdziło, że iraccy żołnierze w kuwejckich szpitalach wyrywali wcześniaki z inkubatorów i bili je na śmierć. Zostało to imponująco potwierdzone, gdy 16-letnia pielęgniarka z Kuwejtu ze łzami w oczach opowiedziała tę historię przed Senatem USA. Zdjęcia płaczącej dziewczyny w Senacie obiegły cały świat, a w rezultacie wojna z Saddamem stała się społecznie akceptowalna na Zachodzie i na całym świecie.
Problem w tym, że to wszystko było kłamstwem. Historia została całkowicie zmyślona, a „pielęgniarka” była w rzeczywistości córką ambasadora Kuwejtu w Waszyngtonie. Nikt o tym wtedy nie wiedział, ponieważ nie było internetu, gdzie można było szybko dowiedzieć się, kim naprawdę jest ta dziewczyna. Dziś każdy mógłby obalić tę historię w dziesięć minut, wyszukując zdjęcia w internecie i weryfikując informacje.
Dlatego już na początku lat 90. rząd USA zaczął zastanawiać się nad tym, jak kontrolować Internet, a nawet wykorzystać go jako broń w „wojnie informacyjnej” (mówiono o „konfliktach w erze informacji” ).
Forum Highland
W 1994 roku, kiedy zwykli ludzie nie wiedzieli jeszcze, czym jest internet, Pentagon powołał do życia Highland Forum. Jego misją była analiza zagrożeń związanych z nadchodzącą erą informacji i poszukiwanie sposobów kontrolowania internetu. Pierwsze formalne spotkanie odbyło się w lutym 1995 roku. Projekt został sfinansowany przez zastępcę sekretarza obrony USA, odpowiedzialnego za wywiad i kontrolę informacji. To stanowisko faktycznie istnieje; jego oficjalny akronim to PDASD (C3I).
DARPA również była zaangażowana od samego początku. DARPA to agencja Pentagonu, której misją, mówiąc wprost, jest badanie literatury science fiction. DARPA finansuje projekty badawcze, które wydają się być science fiction, ale w przypadku sukcesu mogą zostać wykorzystane jako broń. Nic więc dziwnego, że DARPA od początku angażowała się w kwestię, jak rząd USA mógłby w przyszłości kontrolować internet i wpływać na przepływ informacji, a nawet nim kierować.
Nie znajdziesz tego na Wikipedii ani w mediach głównego nurtu; musisz tego poszukać. Możesz na przykład znaleźć referat z seminarium Highland Forum. Seminarium zatytułowane „ Seminarium na temat wywiadu, dowodzenia i kontroli ” odbyło się na Uniwersytecie Harvarda w grudniu 2001 roku, a w tekście znajduje się ramka informacyjna, w której można przeczytać o tym wszystkim. (Zdjęcie w załączeniu)
Amerykańskie agencje wywiadowcze NSA i DIA, a prawdopodobnie także CIA, od samego początku brały udział w pracach Highland Forum.
Celem Highland Forum było kontrolowanie wolności informacji w erze internetu. Wymagało to kontrolowania tego, co ludzie mogli znaleźć, co widzieli w wyszukiwarkach internetowych itd. Dziś Google, między innymi, realizuje to zadanie, wykorzystując swoje algorytmy do decydowania, co jest nam pokazywane w wyszukiwarce Google lub co widzimy na YouTube, a co jest ukrywane na YouTube, poprzez shadowbanning lub usuwanie.
W latach 90. rząd USA postawił sobie za cel kontrolowanie internetu. W tym celu powstało Highlands Forum, a amerykańskie agencje wywiadowcze prowadziły również projekt o nazwie Massive Digital Data Systems (MDDS), który realizował te same cele co Highlands Forum. To tylko znane szczegóły; to, co działo się w tajemnicy, pozostaje przedmiotem spekulacji.
Założenie Google
Napisałem bardzo szczegółowy artykuł o powstaniu Google i jego wciąż bardzo bliskich powiązaniach z amerykańskimi agencjami wywiadowczymi, który znajdziecie tutaj , jeśli jesteście zainteresowani . Dzisiaj nie będę się w to zagłębiał, a jedynie przedstawię kulisy powstania Google.
Podczas gdy w 1994 roku powstawało Highland Forum, dwóch młodych studentów Uniwersytetu Stanforda dokonało przełomu, tworząc aplikację do automatycznego indeksowania sieci i pozycjonowania stron. Ci dwaj studenci, Sergey Brin i Larry Page, później stali się założycielami Google, a to, co stworzyli, stanowi rdzeń wyszukiwarki Google.
Nie ulega wątpliwości, że badania Siergieja Brina były finansowane przez rząd USA. Otrzymał on grant od National Science Foundation, agencji rządowej USA ściśle powiązanej z Pentagonem i amerykańskimi agencjami wywiadowczymi. Grant Brina, a także inne granty przyznane osobom, które później odniosły sukces w Dolinie Krzemowej, dowodzą, że amerykańskie agencje wywiadowcze były zaangażowane w powstawanie firm internetowych od samego początku i do dziś utrzymują bliskie relacje z Doliną Krzemową. Highland Forum położyło podwaliny pod ten rozwój dzięki swoim innowacyjnym pomysłom.
Siergiej Brin był jedną z osób, z którymi utrzymywano bardzo bliskie kontakty. Jest to powszechnie znane, ponieważ profesor informatyki Bhavani Thuraisingham napisała w artykule z 2013 roku, że w latach 90. kierowała projektem o nazwie Massive Digital Data Systems (MDDS) dla amerykańskich agencji wywiadowczych. W swoim artykule pisze:
„W rzeczywistości współzałożyciel Google, Siergiej Brin, był częściowo finansowany z tego programu, gdy był doktorantem na Uniwersytecie Stanforda. Opracował system Query Flocks ze swoim promotorem, profesorem Jeffreyem Ullmanem, i moim kolegą z MITRE, dr. Chrisem Cliftonem. System ten stworzył rozwiązania do eksploracji dużych ilości danych w bazach danych. Pamiętam wizytę na Uniwersytecie Stanforda z dr. Rickiem Steinheiserem ze Wspólnoty Wywiadowczej. Brin przyjechał na rolkach, wygłosił prezentację i od razu zniknął. Na naszym ostatnim spotkaniu we wrześniu 1998 roku pan Brin zademonstrował swoją wyszukiwarkę, która wkrótce stała się Google”.
Firma Google została założona 4 września 1998 roku, co zbiegło się z ostatnią prezentacją Brina dla CIA.
Dziennik życia
Highlands Forum szybko zdało sobie sprawę, że potencjał internetu wykracza daleko poza te ramy. Na początku XXI wieku DARPA uruchomiła program LifeLog, którego celem było stworzenie ogromnej elektronicznej bazy danych zawierającej informacje o wszystkich aktywnościach i relacjach danej osoby. Miała ona obejmować każdy aspekt życia (zakupy dokonywane kartą kredytową, odwiedzane strony internetowe, treść rozmów telefonicznych, wysłane i odebrane e-maile, skany faksów, wysłaną i odebrane pocztę, wysłane i odebrane wiadomości na czacie, przeczytane książki i czasopisma, wybór programów telewizyjnych i radiowych, śledzenie GPS i wiele innych). Nadrzędnym celem było poznanie każdej osoby na tyle precyzyjnie, aby oprogramowanie mogło nawet przewidywać jej przyszłe działania.
Ogłoszony w 2003 roku program wywołał spore poruszenie i protesty, dlatego DARPA zakończyła go w 2004 roku. W 2003 roku „New York Times” napisał o LifeLog:
„Celem LifeLog jest stworzenie przeszukiwalnej
bazy danycho życiu ludzkim, początkowo programistów, w celu rozwoju sztucznej inteligencji” – poinformowała agencja. Technologia ta miałaby doprowadzić do powstania nowej klasy systemów zdolnych do myślenia w odmienny sposób, uczenia się na podstawie doświadczeń i „szybkiego reagowania na niespodzianki” – twierdzi Biuro Technologii Przetwarzania Informacji agencji. Abyto osiągnąć, system musi indeksować szczegóły życia codziennego i być w stanie „rozpoznawać rutyny, nawyki i relacje użytkownika z innymi ludźmi, organizacjami, miejscami i obiektami oraz wykorzystywać te wzorce do ułatwienia mu wykonywania zadań”.
DARPA jednocześnie prowadziła Biuro Świadomości Informacyjnej (IAO), program utworzony w celu przeszukiwania bazy danych pod kątem wszystkich dostępnych cech obywateli, a następnie analizowania ich pod kątem wzorców. Pretekstem była walka z terroryzmem. Kiedy program ujrzał światło dzienne i wybuchły protesty, w 2003 roku przemianowano go na Terrorist Information Awareness (Świadomość Informacyjna o Terroryzmie), ponieważ nazwa ta mniej przypominała nadzór nad ludnością. Chociaż oczywiste jest, że LifeLog i IAO miały podobne cele i pasowały do siebie jak elementy mozaiki, rząd USA zaprzeczył, jakoby LifeLog był podprogramem IAO.
Highlands Forum prawdopodobnie już w latach 90. XX wieku zdało sobie sprawę, że internet, gdy komputery staną się przenośne i staną się częścią codziennego życia, a także mobilne, umożliwi praktycznie całodobowy nadzór nad ludźmi. Będzie można zobaczyć, z kim ludzie się spotykają, co robią, w jakich wydarzeniach uczestniczą, co piszą na czatach itd. Pierwsze iPhone’y pojawiły się dopiero po dziesięciu latach, ale wszystko, co zrobiły LifeLog i IAO, dowodzi, że przewidziały i zaplanowały rozwój takich urządzeń dekadę wcześniej. Z pewnością nie znały jeszcze dokładnej natury tej technologii ani istnienia smartfonów, ale z pewnością przewidziały pojawienie się przenośnych komputerów, które staną się częścią codziennego życia każdego z nas, i przygotowały się na ich potencjalne zastosowanie.
Dzisiaj Facebook gromadzi dokładnie te same dane, do których został zaprojektowany LifeLog: z kim się przyjaźnimy, z kim spędzamy czas, w jakich wydarzeniach bierzemy udział, jakie są nasze zainteresowania itd. W połączeniu z danymi Google dotyczącymi naszych wyszukiwań i filmów oglądanych na YouTube, każdy jest już dziś transparentny, niezależnie od tego, czy mu się to podoba, czy nie. Google dokładnie wie, kiedy i gdzie byłeś dzięki śledzeniu GPS; każdy może to sprawdzić w ustawieniach Map Google na swoim telefonie.
Początki Facebooka
Napisałem również szczegółowy artykuł o powstaniu Facebooka i jego powiązaniach z amerykańskimi agencjami wywiadowczymi, który można znaleźć tutaj . Podobnie jak w przypadku Google, ograniczę się do najważniejszych faktów na temat Facebooka.
W lutym 2004 roku poinformowano o wycofaniu programu LifeLog. 13 kwietnia 2004 roku założyciele Facebooka zarejestrowali firmę TheFacebook LLC na Florydzie. Ze względów podatkowych, TheFacebook Inc., która przejęła pierwotną firmę, została zarejestrowana w Delaware 29 lipca 2004 roku. W tym czasie założyciele Facebooka, w tym Mark Zuckerberg, poznali już urodzonego w Niemczech internetowego miliardera Petera Thiela, który natychmiast udzielił wsparcia finansowego nowej firmie, Facebook, która wkrótce po założeniu stanęła na skraju bankructwa. Od tego czasu Thiel, który zasiada również w komitecie sterującym konferencji Bilderberg, jest związany z Facebookiem.
Peter Thiel ma doskonałe kontakty z CIA. Jest jednym z założycieli Palantir. Palantir to firma informatyczna analizująca duże zbiory danych (Big Data) dla agencji wywiadowczych. Założenie Palantir w maju 2003 roku było możliwe wyłącznie dzięki kapitałowi podwyższonego ryzyka, który otrzymała od funduszu inwestycyjnego In-Q-Tel. In-Q-Tel to fundusz venture capital CIA, który inwestuje w technologie, które agencja uważa za obiecujące z punktu widzenia wywiadu. In-Q-Tel jest zatem swego rodzaju odpowiednikiem agencji DARPA Pentagonu; obie instytucje zapewniają dostęp do przyszłych technologii, które mogą być wykorzystywane przez agencje wywiadowcze lub wojsko.
Facebook otrzymał następnie wszelkie niezbędne wsparcie, aby szybko się rozwijać i wyprzedzić inne, istniejące sieci społecznościowe. Facebook konsekwentnie wypierał swoich konkurentów z rynku. Byłoby to niemożliwe bez wsparcia Petera Thiela, który uratował Facebooka przed bankructwem. Rozwój Facebooka jest podobny do historii Google, które szybko wyparło swoich konkurentów po swoim powstaniu.
Od samego początku Facebook i Google utrzymywały bardzo bliskie powiązania z CIA i Pentagonem za pośrednictwem agencji In-Q-Tel i DARPA. W przypadku Google, jak pokazuje powiązany powyżej artykuł, jest to o wiele bardziej oczywiste, ponieważ CIA finansowała założycieli Google nawet w trakcie ich studiów. Jednak w przypadku Facebooka ślady są zaskakująco gęste, biorąc pod uwagę, że LifeLog został zamknięty w lutym 2004 roku, a Facebook powstał zaledwie dwa miesiące później, a Peter Thiel, który miał bliskie powiązania z In-Q-Tel, dołączył do firmy jako udziałowiec niemal natychmiast.
Facebook, jak już wiemy, jest dokładnie tym, czym LifeLog miał być: punktem gromadzenia danych, który wie wszystko o osobach, które się tam zarejestrowały. To obecnie prawie trzy miliardy aktywnych użytkowników na całym świecie. Udostępniają oni swoje dane całkowicie dobrowolnie i dobrowolnie poddają się monitorowaniu. Z pewnością o tym marzył LifeLog.
Siła Facebooka i Google’a
Facebook szybko stał się bardzo dobry w analizowaniu i wykorzystywaniu danych. Natychmiast wykonał zadanie, do którego zobowiązał się LifeLog. Nie wiem, czy Facebook skorzystał z możliwości Palantira w tym procesie. Jednak już w 2010 roku Facebook potajemnie wpłynął na wynik wyborów w USA w ramach eksperymentu . Na podstawie danych użytkowników Facebook wiedział, którzy użytkownicy popierają daną partię. Dlatego Facebook wysłał wiadomości do zwolenników jednego z kandydatów, przypominając im o głosowaniu. To skłoniło setki tysięcy wyborców, którzy w przeciwnym razie zostaliby w domach, do pójścia do urn, jak donosił Facebook w 2012 roku.
To niezwykłe, że Facebook nigdy nie został za to ukarany ani nawet oficjalnie skrytykowany, biorąc pod uwagę oburzenie, jakie Stany Zjednoczone wzniecają od lat za każdym razem, gdy ktoś zostaje oskarżony o ingerencję w wybory w USA. Kiedy Facebook robi to, aby sprawdzić swój wpływ na wybory, nikt w USA nie wydaje się tym przejmować.
Google skutecznie kontroluje internet, ponieważ jego algorytmy pozwalają mu sortować wyniki wyszukiwania tak, aby użytkownicy widzieli tylko to, co powinni. Na przykład podczas ostatniej kampanii wyborczej w USA ujawniono, że Google chciał sortować wyniki wyszukiwania dla Trumpa i Bidena w taki sposób, aby pozytywne artykuły o Bidenie i negatywne o Trumpie wyświetlały się na górze wyników.
Rola YouTube’a, spółki zależnej Google, jest powszechnie znana, a sam YouTube z dumą ogłasza , że usuwa kanały i filmy z powodów politycznych. A te polityczne powody zawsze idealnie pokrywają się z oczekiwaniami i poglądami amerykańskich elit, co stanowi kolejny dowód na bliskie powiązania Google’a z amerykańskimi agencjami wywiadowczymi.
Pliki Twittera
Nie zbadałem jeszcze szczegółowo genezy Twittera, ale dzięki plikom Twitter Files udowodniono, że Twitter realizował również życzenia amerykańskich agencji wywiadowczych i Pentagonu. To, czy amerykańskie agencje wywiadowcze były zaangażowane w Twittera od samego początku – tak jak w przypadku Facebooka i Google’a – nie jest zatem kluczowe.
Pliki Twittera to większy skandal niż afera Watergate, ponieważ pokazują, w jaki sposób FBI – w końcu agencja rządowa USA – praktykowało cenzurę polityczną i wpłynęło (a prawdopodobnie przesądziło o wyniku) kampanii wyborczej w USA w 2020 r. na korzyść kontrkandydata, a przeciwko urzędującemu prezydentowi, dbając o to, aby wszystkie kompromitujące informacje na temat Joe Bidena były cenzurowane i utrzymywane w tajemnicy przed opinią publiczną.
FBI interweniowało również bezpośrednio, wysyłając pracownikom Twittera listy użytkowników i tweety do ocenzurowania. Niektóre z tych tweetów miały wręcz charakter satyryczny. Sondaże wykazały, że około 20 procent tych, którzy głosowali na Bidena, nie zrobiłoby tego, gdyby wiedzieli o rewelacjach dotyczących laptopa Huntera Bidena i korupcji rodziny Bidenów .
Ponieważ FBI ocenzurowało te rewelacje, przynajmniej na Facebooku i Twitterze, a tym samym ukryło je przed opinią publiczną, ostatnie wybory prezydenckie w USA prawdopodobnie miałyby inny wynik, gdyby FBI nie interweniowało. Podsumowanie pierwszych pięciu rewelacji z plików Twittera można znaleźć tutaj , a szóste rewelacje można znaleźć tutaj w całości . Siódme rewelacje szczegółowo opisują, w jaki sposób FBI wpłynęło na Twittera.
Teraz wyszło na jaw, że Pentagon również miał dobrowolnego wspólnika na Twitterze. Ósma część „Aktów Twittera” ujawniła, że Twitter nie tylko świadomie pozwalał Pentagonowi szerzyć swoją (wojenną) propagandę na całym świecie za pomocą fałszywych kont, ale wręcz wspierał tę praktykę, jednocześnie publicznie deklarując swoje zobowiązanie do ścisłego usuwania kont rządowych i tajnych. Przez lata Twitter okłamywał opinię publiczną, w rzeczywistości wspierając Pentagon i amerykańskie agencje wywiadowcze w ich działaniach propagandowych i usuwając zarówno użytkowników, jak i tweety z powodów politycznych na ich „żądanie”.
Utrzymanie władzy przez elity USA
Wybór Donalda Trumpa na prezydenta USA był „wypadkiem”, który zszokował elity w USA. Trumpa nie trzeba lubić, a ja ostro go krytykowałem podczas jego prezydentury, i to nie bez powodu. Ale ani przyjaciele, ani wrogowie nie mogą zaprzeczyć jednemu: Trump ma własny rozum i nie da się go kontrolować. To prawdopodobnie najważniejszy powód, dla którego elity w USA tak zaciekle się z nim sprzeciwiały.
Wszystkie firmy internetowe – i teraz wiemy, kto je kontroluje – pracowały dla Joe Bidena podczas kampanii wyborczej w USA w 2020 roku. Google odpowiednio manipulował wynikami wyszukiwania; wiele z tego, co powiedział Trump, zostało ocenzurowane i ukryte przed opinią publiczną.
Co jednak najważniejsze, wszystkie firmy internetowe zbiorowo ocenzurowały wszystko, co wyszło na jaw na temat laptopa Huntera Bidena w połowie października 2020 roku. Gdyby nie ta cenzura, Joe Biden nie tylko poniósłby druzgocącą porażkę w wyborach, jak wskazują sondaże, ale on i jego rodzina zostaliby również oskarżeni o popełnienie przestępstwa. Mimo to opinia publiczna do dziś nie zdaje sobie z tego sprawy, ponieważ nie tylko firmy internetowe cenzurowały informacje, ale także media głównego nurtu nie poinformowały o nich. Szkody, jakie ponieśliby nawet amerykańscy Demokraci w wyniku powszechnej publikacji, byłyby niewyobrażalne.
Amerykańscy Demokraci realizują politykę pożądaną przez amerykańskie elity, dlatego też cieszyli się wszelkim możliwym wsparciem ze strony władz USA, czego dowodem była skoordynowana interwencja amerykańskich agencji wywiadowczych w kampanii wyborczej Trump kontra Biden. To właśnie nazywa się „głębokim państwem”: osoby sprawujące władzę w agencjach rządowych są gotowe, w razie potrzeby, działać przeciwko własnemu wybranemu rządowi, aby osiągnąć cele tych, którzy nigdy nie zostali wybrani. Tak właśnie stało się z Trumpem, gdy amerykańskie agencje wywiadowcze działały przeciwko własnemu prezydentowi, a zamiast tego wspierały jego wysoce skorumpowanego kontrkandydata.
Amerykańskie agencje wywiadowcze wspólnie z firmami internetowymi zadecydowały o wyniku wyborów i w ten sposób zapewniły władzę elitom USA.
Wikipedia i amerykańskie agencje wywiadowcze
Od dawna wiadomo, że Wikipedia nie jest internetową encyklopedią, lecz narzędziem propagandy amerykańskich agencji wywiadowczych. Jakiś czas temu napisałem pięcioczęściowy cykl artykułów na ten temat; pierwszą część można znaleźć tutaj , a kolejne są linkowane w każdym artykule.
To, że Wikipedia jest narzędziem amerykańskich agencji wywiadowczych, obrazowo ilustruje pewien interesujący szczegół. W chwili pisania tych słów, 23 grudnia 2022 roku, w artykule o Twitterze w niemieckiej Wikipedii w ogóle nie wspomniano o plikach Twittera. Mieszkańcy Niemiec nie powinni o nich wiedzieć, ponieważ dla wielu osób poszukujących informacji w internecie Wikipedia jest źródłem numer jeden. To, co nie jest wspomniane w Wikipedii, jest po prostu nieznane większości ludzi.
To samo dotyczy anglojęzycznej wersji artykułu w Wikipedii o Twitterze; tam również w ogóle nie wspomniano o rewelacjach z Twitter Files. Najwyraźniej podejmowane są skoordynowane działania, aby ukryć przed opinią publiczną to, co ujawniły Twitter Files: że firmy internetowe są niczym więcej niż spółkami zależnymi amerykańskich agencji wywiadowczych.
To, że Wikipedia zachowuje się w ten sposób i śpiewa w tym samym chórze, co inne amerykańskie firmy internetowe, nie jest niczym zaskakującym, jak zaraz się przekonamy.
Newsguard
Amerykańska firma NewsGuard postawiła sobie za cel informowanie użytkowników bezpośrednio w przeglądarkach, za pomocą kolorowych wskaźników, które serwisy informacyjne są godne zaufania. NewsGuard monitoruje Anti-Spiegel od 2019 roku i naturalnie uważa moją pracę za nierzetelną.
NewsGuard to kolejne narzędzie amerykańskich agencji wywiadowczych, o czym świadczy skład ich personelu. Wśród doradców NewsGuard znajduje się Tom Ridge, pierwszy sekretarz bezpieczeństwa wewnętrznego USA, pierwszej amerykańskiej agencji wywiadowczej utworzonej po 11 września. Doradcą jest również generał Michael Hayden, były dyrektor CIA i NSA, znany z publicznego nawoływania do obławy na Edwarda Snowdena. Doradcą NewsGuard jest również były sekretarz generalny NATO Anders Fogh Rasmussen, który założył fundację wspierającą politykę międzynarodową USA .
NewsGuard zatrudnia także wielu byłych urzędników rządu USA: Don Baer był dyrektorem ds. komunikacji w Białym Domu za kadencji Billa Clintona; Arne Duncan był sekretarzem edukacji za kadencji Baracka Obamy; Elise Jordan była autorką przemówień dla sekretarz stanu USA Condoleezzy Rice.
Co więcej, wielu lojalnych propagandzistów amerykańskiej polityki jest doradcami NewsGuard, ponieważ agencja zatrudnia dziennikarzy transatlantyckich z różnych krajów. Alina Fichter, która pracowała dla „Die Zeit” i „Süddeutsche Zeitung”, reprezentuje Niemcy. Gianni Riotta, piszący dla włoskiej gazety „La Stampa”, która bardziej niż jakakolwiek inna włoska gazeta reprezentuje narrację amerykańską i wielokrotnie przyciągała uwagę kontrowersyjnymi publikacjami, reprezentuje Włochy .
Richard Stengel jest również konsultantem w NewsGuard. Stengel jest autorem książki „ Wojny informacyjne: Jak przegraliśmy globalną bitwę z dezinformacją i co możemy z tym zrobić ”, której celem jest wyjaśnienie amerykańskim wojownikom informacyjnym, jak mogą wygrać wojnę informacyjną.
Podobnie jak wszyscy inni konsultanci NewsGuard, Stengel jest zagorzałym zwolennikiem narracji amerykańskiej, a NewsGuard jest jednym z niezliczonych narzędzi amerykańskich służb wywiadowczych, służących do wbijania ludziom do głowy pożądanych narracji (USA są wielkie i demokratyczne, wojny USA przynoszą demokrację i prawa człowieka, NATO jest pokojowe, amerykańscy miliarderzy chcą ratować świat jako „filantropi” itd.).
Zastanawiasz się, co to wszystko ma wspólnego z Wikipedią?
Mówiąc wprost: Jimmy Wales, współzałożyciel Wikipedii, jest również doradcą NewsGuard. Nic więc dziwnego, że Wikipedia nie zawiera żadnych krytycznych informacji na temat kwestii ważnych dla USA, a pliki Twittera w ogóle nie są tam wspomniane.
Amerykańskie agencje wywiadowcze wykonały kawał dobrej roboty, ponieważ sieć firm i fundacji, których używają do manipulowania globalną opinią publiczną, nie kończy się na internetowych gigantach i przykładach wymienionych w tym artykule. To, czy uda się osuszyć to bagno, jest prawdopodobnie kluczowym pytaniem dla przyszłości całego świata w nadchodzących latach.
Zanim Donald Trump i Izrael zaatakowali Iran, Jeffrey Epstein był najpopularniejszym tematem na świecie. Nietrudno zrozumieć dlaczego.
Epstein przykuł uwagę opinii publicznej nie tylko dlatego, że jego sprawa ujawniła skalę korupcji i braku odpowiedzialności elit, ale także dlatego, że najbardziej znany pedofil na świecie był niemal na pewno informatorem izraelskiego wywiadu. Ten fakt nadaje zupełnie nowy, geopolityczny wymiar i tak już zawiłej i złożonej sadze Epsteina.
Ale Epstein nie jest odosobnionym przypadkiem. Przez dziesięciolecia Izrael służył jako schronienie dla przestępców seksualnych, podczas gdy rząd USA przymykał na to oczy. Sojusznicy Izraela na amerykańskiej prawicy chrześcijańskiej konsekwentnie zachowywali w tej sprawie wyraźne milczenie.
Uchodźcy, „naprawiacze” i lata opóźnień
Prawo, które uczyniło Izrael bezpieczną przystanią dla przestępców
W 1978 roku Izrael zakazał ekstradycji własnych obywateli. Ustawa, uchwalona za czasów premiera Menachema Begina, miała chronić Żydów przed wrogimi sądami, ale później stworzyła lukę prawną, która pozwalała obywatelom Izraela oskarżonym o przestępstwa za granicą uniknąć ekstradycji.
We wrześniu 1997 roku Samuel Sheinbein zabił 19-letniego Alfredo Enrique Tello Jr. w stanie Maryland i uciekł do Izraela, gdzie złożył wniosek o obywatelstwo izraelskie, ponieważ jego ojciec urodził się w Izraelu, chroniąc go w ten sposób przed ekstradycją do Stanów Zjednoczonych. Jego ojciec, Sol, prawnik posiadający podwójne obywatelstwo, zapewnił mu paszport i bilet lotniczy do Tel Awiwu, a sprawa ta stała się ważnym precedensem w izraelskim prawie ekstradycyjnym.
Sąd Najwyższy Izraela zablokował ekstradycję Sheinbeina decyzją 3 do 2, pomimo apeli Sekretarz Stanu Madeleine Albright i gróźb ze strony Kongresu o wstrzymanie wypłat pomocy. Prezes Sądu Najwyższego Aharon Barak, autor zdania odrębnego, argumentował, że Sheinbein powinien zostać ekstradowany, ostrzegając, że orzeczenie może uczynić z Izraela bezpieczną przystań dla przestępców. Sheinbein został skazany na 24 lata więzienia w Izraelu – karę znacznie niższą niż ta, która groziłaby mu w Stanach Zjednoczonych.
Po skandalu Izrael znowelizował swoje prawo ekstradycyjne, zezwalając na ekstradycję obywateli Izraela pod pewnymi warunkami. Sprawa Sheinbeina ujawniła konflikt między izraelskimi przepisami ekstradycyjnymi a zobowiązaniami ekstradycyjnymi wobec Stanów Zjednoczonych, co doprowadziło do gruntownej reformy krajowych ram ekstradycyjnych. Podczas debaty nad reformą Hanan Porat, przewodnicząca Komisji Prawnej Knesetu, ostrzegła przed dopuszczeniem do tego, by Izrael stał się „bezpieczną przystanią dla zagranicznych przestępców”.
Do 2020 roku organizacja „Jewish Community Watch” zidentyfikowała ponad 60 podejrzanych o przestępstwa seksualne wobec dzieci, którzy przenieśli się z USA do Izraela od 2014 roku, i założyła, że rzeczywista liczba jest jeszcze wyższa. Według CBS News, aktywiści oskarżyli zarówno Izrael o brak zajęcia się tym problemem, jak i Stany Zjednoczone o brak konsekwentnego ubiegania się o ekstradycję.
Mordechaj Jomtow
W grudniu 2001 roku Mordechaj Jomtow, nauczyciel w żydowskiej szkole „Cheder Menachem” w Los Angeles, został aresztowany pod zarzutem dziesięciu aktów nieprzyzwoitości wobec trzech uczniów w wieku od 8 do 10 lat. Według akt, przetrzymywał chłopców w klasie podczas przerw i dopuszczał się wobec nich aktów nieprzyzwoitości.
W lutym 2002 roku Yomtov przyznał się do dwóch zarzutów wielokrotnego wykorzystywania seksualnego nieletniego i jednego zarzutu czynów nieprzyzwoitych. Został skazany na rok więzienia i pięć lat w zawieszeniu. Został również skierowany na leczenie psychiatryczne i zarejestrowany jako przestępca seksualny dożywotnio.
Po zwolnieniu złamał warunki zwolnienia warunkowego, uciekł z fałszywym paszportem przez Meksyk i przez prawie 23 lata mieszkał w Jerozolimie, ukrywając się w ultraortodoksyjnej dzielnicy Tel Arza. Organizacja Jewish Community Watch namierzyła go i sfilmowała ukrytą kamerą. Na nagraniu przyznał się do złamania warunków zwolnienia warunkowego i ucieczki ze Stanów Zjednoczonych, ale zaprzeczył poszczególnym zarzutom.
Jedna z ofiar, Mendy Hauck, zabrała głos dopiero w 2016 roku i rozpoczęła kampanię na rzecz ekstradycji Yomtova. Jednak według CBS News, prokuratura okręgowa hrabstwa Los Angeles nigdy nie złożyła wniosku o ekstradycję.
Zbieg został ostatecznie aresztowany w listopadzie 2025 roku, 23 lata po ucieczce, po tym jak izraelskie władze odnalazły go i zatrzymały jako osobę poszukiwaną do ekstradycji do Stanów Zjednoczonych. Został aresztowany podczas operacji policyjnej w swojej kryjówce w dzielnicy Tel Arza w Jerozolimie. W przypadku ekstradycji do Stanów Zjednoczonych, będzie tam podlegał dalszym procedurom prawnym.
Malka Leifer
Malka Leifer, była dyrektorka ultraortodoksyjnej szkoły Adass Israel w Melbourne, uciekła do Izraela w marcu 2008 roku, po tym jak władze lokalne dowiedziały się o zarzutach molestowania seksualnego uczniów. Dowody przedstawione w sądzie wykazały, że żona członka rady szkoły zarezerwowała bilety lotnicze dla Leifer i czwórki dzieci tej samej nocy, a Sąd Najwyższy stanu Wiktoria orzekł, że osoby, które zorganizowały jej wyjazd, były zdeterminowane, aby w ciągu kilku godzin wywieźć ją z kraju.
Australia złożyła formalny wniosek o ekstradycję w 2014 roku. Odbyło się ponad 70 rozpraw sądowych i prawie 13 lat batalii sądowych. Leifer i jej prawnicy wielokrotnie argumentowali, że nie jest zdolna psychicznie do wzięcia udziału w procesie, co przyczyniło się do długich opóźnień w postępowaniu ekstradycyjnym.
Minister zdrowia Izraela Yaakov Litzman wykorzystał swoją pozycję, aby utrudnić ekstradycję Leifera. Prokuratorzy oskarżyli go o wywieranie presji na personel ministerstwa i oferowanie korzyści zawodowych psychiatrom w związku z ocenami, które uznały Leifera za niezdolnego do stawienia się przed sądem. W 2022 roku Litzman przyznał się do winy za nadużycie zaufania i został skazany na osiem miesięcy więzienia w zawieszeniu oraz grzywnę w wysokości 3000 szekli.
W Australii Leifer został uznany winnym 18 zarzutów napaści seksualnej, w tym gwałtu na 17-letniej uczennicy, i skazany na 15 lat więzienia. Biorąc pod uwagę odbyty już wyrok, Leifer będzie mógł ubiegać się o zwolnienie warunkowe w czerwcu 2029 roku.
Epstein: Kwestia inteligencji, która po prostu nie chce zniknąć
Jeffrey Epstein, amerykański finansista i skazany przestępca seksualny, przyznał się w 2008 roku do nakłaniania nieletniej do prostytucji i został skazany na 18 miesięcy więzienia, choć odsiedział niecałe 13 miesięcy. Po jego śmierci w 2019 roku tysiące dokumentów ujawniło szczegóły jego rozległej sieci wpływowych kontaktów, w tym powiązania z izraelskimi politykami i zarzuty o powiązania z izraelskim wywiadem.
Powiązania te wyszły na jaw na długo przed jego śmiercią, a przełomowy moment miał miejsce w 2008 roku. Tajna umowa o nieściganiu (NPA) została podpisana 24 września 2007 roku. W kolejnych miesiącach zespół prawny Epsteina próbował renegocjować lub unieważnić tę umowę.
W kwietniu 2008 roku, w obliczu ponownych zarzutów federalnych, Epstein poleciał do Izraela – oficjalnie, aby spotkać się z naukowcami i odwiedzić obiekty wojskowe. Krążyły pogłoski, że zamierzał przenieść tam siebie i swój majątek, aby uniknąć oskarżenia. Epstein później potwierdził tę podróż, ale upierał się, że wrócił do Nowego Jorku. 30 czerwca 2008 roku formalnie przyznał się do winy na szczeblu stanowym.
Notatka FBI z 2020 roku zawierała oświadczenie poufnego źródła, które twierdziło, że Epstein został „wyszkolony na szpiega” pod kierownictwem Ehuda Baraka i był „skooptowanym agentem Mossadu”. Dokument odnotowuje twierdzenie tego źródła, jednak nie wskazuje na jego weryfikację. Źródło to zostało później zidentyfikowane jako Charles Johnson.
Były premier Izraela Ehud Barak, wieloletni powiernik Epsteina, zatrzymał się w apartamencie Epsteina na Manhattanie i później nazwał ich związek „pomyłką”, ale zaprzeczył, jakoby wiedział o przestępstwach Epsteina. Ujawnione dokumenty wskazują, że osoby powiązane z rządem Izraela zainstalowały i utrzymywały systemy bezpieczeństwa w apartamencie, a Barak poprosił o pomoc w zapewnieniu bezpieczeństwa.
Barak i jego żona zatrzymywali się tam dziesiątki razy, a jego doradca Yoni Koren, były oficer izraelskiego wywiadu wojskowego, mieszkał w mieszkaniu Epsteina tygodniami, a Epstein pokrywał koszty jego leczenia raka. Według ujawnionych dokumentów, Epstein w korespondencji ze swoimi pracownikami nazywał je „mieszkaniem Ehuda”.
Epstein zainwestował również w izraelski startup Carbyne, powiązany z Barakiem, który później został przejęty przez amerykańską firmę Axon w ramach transakcji, w której Carbyne został wyceniony na 625 milionów dolarów. Za pośrednictwem swojej fundacji przekazał 25 000 dolarów organizacji Friends of the IDF (Przyjaciele Sił Obronnych Izraela) oraz 15 000 dolarów Żydowskiemu Funduszowi Narodowemu, który wspiera działalność osadniczą na Zachodnim Brzegu.
Aresztowany w Ameryce, w domu w Izraelu
Amerykańskie organy ścigania aresztowały w Las Vegas wysoko postawionego izraelskiego urzędnika pod zarzutem próby nakłonienia nieletniej do prostytucji; został on jednak zwolniony za kaucją w wysokości 10 000 dolarów bez ograniczeń w podróżowaniu. Władze Izraela fałszywie przedstawiły aresztowanie jako zwykłe przesłuchanie, a urzędnik wrócił do domu w ciągu 48 godzin.
Ta historia, która wydarzyła się w sierpniu 2025 r. i dotyczyła Toma Artioma Aleksandrowicza, wysoko postawionego urzędnika Izraelskiego Narodowego Urzędu ds. Cyberbezpieczeństwa, to tylko jeden z wielu epizodów pokazujących, w jaki sposób Izrael stał się bezpieczną przystanią dla przestępców seksualnych, podczas gdy Stany Zjednoczone przymykają na to oczy.
Tom Artiom Aleksandrowicz, szef departamentu obrony technologicznej w izraelskim Narodowym Dyrektoriacie Cyberprzestrzeni – agencji bezpośrednio podległej urzędowi premiera – został aresztowany w Las Vegas.
Oskarżony udał się do Las Vegas na konferencję poświęconą cyberbezpieczeństwu „Black Hat USA 2025”, ale zamiast tego stał się jednym z celów dwutygodniowej wspólnej operacji FBI, „Homeland Security Investigations”, policji metropolitalnej Las Vegas i stanowej grupy zadaniowej ds. przestępstw internetowych przeciwko dzieciom w Nevadzie.
Według dokumentów policyjnych, wymieniał wiadomości za pośrednictwem aplikacji, w tym „Pure”, z tajnym agentem podszywającym się pod 15-letnią dziewczynę. Omawiany plan zakładał „kontakt seksualny z prezerwatywą” i wizytę w Cirque du Soleil. Aleksandrowicz został aresztowany, gdy przyjechał na miejsce spotkania samochodem współdzielonym.
Dzień po aresztowaniu Aleksandrowicz wpłacił kaucję w wysokości 10 000 dolarów. Jego paszport nie został skonfiskowany, nie nałożono żadnych ograniczeń w podróżowaniu i wrócił do Izraela w ciągu 48 godzin. Prokurator okręgowy hrabstwa Clark, Steve Wolfson, opisał procedurę jako rutynową; biuro Netanjahu początkowo twierdziło, że urzędnik został jedynie „przesłuchany”, a Departament Stanu USA zaprzeczył jakiemukolwiek udziałowi w tej sprawie.
W październiku 2025 roku wielka ława przysięgłych w hrabstwie Clark oskarżyła Aleksandrowicza o poważne przestępstwo polegające na wykorzystaniu technologii do nakłaniania dziecka do czynności seksualnych. W razie skazania grozi mu do 10 lat więzienia. Chociaż wrócił do Izraela, sędzia zezwolił mu na zdalny udział w rozprawie za pośrednictwem Zooma.
Amerykański rurociąg
Ten schemat wykracza poza pojedyncze incydenty. Organizacja Jewish Community Watch udokumentowała, jak niektóre amerykańskie wspólnoty religijne reagują na zarzuty zbiorowym zaprzeczeniem i aktywnym wsparciem dla oskarżonych. Podejrzani są przenoszeni do innych kongregacji, gdzie pojawiają się nowe ofiary, a instytucje mogą mieć finansową motywację do unikania postępowań sądowych z obawy przed odpowiedzialnością cywilną.
Według założyciela JCW, Meyera Seewalda, problem ten wynika z tuszowania sprawy przez Kościół katolicki. „To samo, co dzieje się obecnie w Kościele katolickim na całym świecie, dzieje się dokładnie to samo w naszej społeczności. Tuszowanie jest takie samo – piętno, wstyd” – powiedział w wywiadzie dla CBS News.
Shana Aaronson, dyrektor operacyjna JCW, przypisała odpowiedzialność obu stronom. Oskarżyła społeczności żydowskie w Ameryce i rząd USA o to, że nie zabiegały wystarczająco energicznie o ekstradycję, ale skrytykowała również izraelskie organy ścigania za to, że nie traktowały priorytetowo poszukiwania podejrzanych.
Co dzieje się w „Sanktuarium”
Wjazd do Izraela chroni oskarżonych nie tylko poprzez bariery ekstradycyjne, ale także poprzez samą strukturę systemu – miejsca, w którym przestępstwa w dużej mierze nie są zgłaszane, sprawy są szybko zamykane, a władze odmawiają transparentności. Według Matzof, organizacji monitorującej pedofilię w Izraelu, w kraju działają dziesiątki tysięcy przestępców seksualnych wobec dzieci każdego roku, popełniając przestępstwa przeciwko około 100 000 ofiar.
Eliram Malki, reżyser Matzof, stwierdził, że sprawcy „nie dają się odstraszyć policji”, a już na pewno nie „nikczemnym wyrokom sądowym”. Przytoczył przypadek, w którym sąd zwolnił oskarżonego pomimo tysięcy plików z pornografią dziecięcą na jego komputerze, argumentując, że uwięzienie „zaszkodziłoby jego karierze”.
Dane, których państwo nie chciało upublicznić
Najbardziej obciążające dowody przeciwko temu systemowi pochodzą z danych, które państwo próbowało ukryć. W 2024 roku Stowarzyszenie Centrów Pomocy Ofiarom Gwałtu w Izraelu (ARCCI) udokumentowało 51 118 spraw rozpatrywanych przez swoje centra; z czego ponad 16 600 stanowiły nowe przypadki, a ponad połowa dotyczyła nieletnich. Tylko około 10% ofiar zgłosiło sprawę na policję, a 81% spraw o przestępstwa seksualne rozpatrywanych przez prokuraturę w 2024 roku zostało zamkniętych bez postawienia zarzutów.
Policja, prokuratura, władze więzienne, wojsko i kilka ministerstw odmówiły udostępnienia danych, które przesłały do poprzednich raportów rocznych – danych, które organizacja uważa za prawnie wymagane. Według izraelskich mediów, dyrektor ARCCI Orit Sulitzeanu określiła to jako „wyraz pogardy i uchylanie się od odpowiedzialności”.
W 2025 roku Kneset przeprowadził serię przesłuchań, które wstrząsnęły całym krajem. Kobiety zeznawały o rzekomych, zorganizowanych, trwających latami nadużyciach, obejmujących tortury, gwałty zbiorowe i rytuały religijne, począwszy od wczesnego dzieciństwa.
Jedna z ocalałych, Yael Shitrit, powiedziała komisji: „Nie mają pojęcia, czym jest przemoc rytualna. Ludzki mózg nie jest w stanie tego pojąć. Nie potrafią sobie wyobrazić, co to znaczy zaprogramować trzyletnią dziewczynkę poprzez gwałt i sadyzm, żeby mogła robić, co chce, a nikt tego nie zauważy”.
Ocaleni opisywali, jak byli przewożeni przez cały kraj „od ceremonii do ceremonii”, odurzani, torturowani i zmuszani do krzywdzenia innych dzieci. Według „Jerusalem Post”, sprawcy rzekomo posługiwali się symboliką religijną i groźbami, aby wymusić milczenie.
Wśród rzekomo zamieszanych w tę sprawę byli krewni, rabini, lekarze, nauczyciele, policjanci oraz byli i obecni członkowie Knesetu. Jedna z ocalałych, Hadar Feldman, zeznała, że od ósmego roku życia jej ojciec co tydzień zabierał ją do biura nieżyjącego już członka Knesetu, gdzie była molestowana seksualnie.
Opisała lata domniemanych nadużyć rytualnych, w tym tortur i przymusowego udziału w pozorowanych ceremoniach religijnych. Wielu ocalałych zeznało, że śledztwo policji zostało umorzone w ciągu kilku miesięcy bez przeprowadzenia gruntownego dochodzenia.
Centrum Badań i Informacji Knesetu stwierdziło, że w Izraelu nie ma konkretnej definicji prawnej „nadużyć rytualnych”, co utrudnia klasyfikację i śledzenie przypadków opisanych za pomocą tych terminów. Przegląd ostatnich dziesięciu lat ujawnił jedynie cztery potencjalnie istotne akta policyjne, a sama policja przyznała, że nie wie, ile podobnych zgłoszeń wpłynęło ani jak je klasyfikować.
Moralna carte blanche
Stare izraelskie prawo ekstradycyjne stworzyło uznaną bezpieczną przystań dla przestępców. Chociaż ustawa została formalnie zmieniona, czynniki, które nadal czynią Izrael atrakcyjnym dla zbiegów, to obywatelstwo na mocy Prawa Powrotu, sieci społecznościowe, opóźnienia proceduralne, ingerencje polityczne oraz system sprawiedliwości, w którym wiele spraw o przestępstwa seksualne jest umarzanych bez postawienia zarzutów.
Stany Zjednoczone nie potrzebowały skoordynowanego spisku, ponieważ milczenie społeczności, łagodne ugody, brak wniosków ekstradycyjnych i rutynowe zaniedbania proceduralne wystarczyły, by utrzymać zbiegów w bezpiecznej odległości.
W marcu 2025 roku organizacja „Christians United for Israel” określiła wspieranie Izraela jako „biblijną i moralną odpowiedzialność”. Jednak dla ruchu, który stawia moralność w centrum swojej polityki zagranicznej, wspieranie kraju zapewniającego ochronę pedofilom przypomina raczej moralny czek in blanco niż postawę moralną.
Seyed M. Marandi: Iran ostrzega przed kolejnym atakiem, który może unicestwić amerykańskie rezerwy ropy naftowej – Trump panikuje.
uncut-news.ch
W obszernym wywiadzie z dziennikarzem Dannym Haiphongiem, irański profesor Seyed Mohammad Marandi z Uniwersytetu w Teheranie ostrzega przed zmasowanym odwetem ze strony Iranu. W obliczu oblężenia gospodarczego ze strony USA, Teheran grozi zniszczeniem amerykańskich obiektów naftowych i energetycznych w regionie, a także wszystkich szlaków okrężnych wokół Cieśniny Ormuz. Marandi podkreśla, że toczy się wojna, a nie zawieszenie broni, i że państwa Zatoki Perskiej, które goszczą i finansują bazy USA, ponoszą pełną odpowiedzialność.
Iran grozi odwetem „podobnym do trzęsienia ziemi” – Marandi: Państwa Zatoki Perskiej i amerykańskie obiekty naftowe są zagrożone
Seyed Mohammad Marandi, profesor Uniwersytetu w Teheranie i wieloletni analityk irańskiej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, w niedawnym wywiadzie udzielonym Danny’emu Haiphongowi, skontekstualizował i znacząco zintensyfikował najnowsze ostrzeżenia Teheranu. Impulsem do ataku było oświadczenie nowego przewodniczącego irańskiej Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego, generała Mohsena Rezaia (również dr Mohsen Rezai, doktor ekonomii), który w obszernym wywiadzie jasno dał do zrozumienia, że Iran przygotowuje odwet o charakterze trzęsienia ziemi, jeśli Stany Zjednoczone i ich partnerzy regionalni będą kontynuować lub rozszerzać blokadę gospodarczą.
Rezai podobno oświadczył, że irańskie siły zbrojne są gotowe wyeliminować amerykańskie interesy gospodarcze w regionie. Twierdził, że amerykańskie firmy były dotychczas celowo oszczędzane, ale to może się zmienić. Wyraźnie ostrzegł wszystkie państwa Zatoki Perskiej, aby nie brały udziału w „wojnie gospodarczej” z Iranem. W przeciwnym razie, ostrzegł, cała wspierana przez USA infrastruktura energetyczna w Zatoce Perskiej, a także szlaki okrężne wokół Cieśniny Ormuz – zwłaszcza Janbu nad Morzem Czerwonym i Fudżajra w Zjednoczonych Emiratach Arabskich – zostaną zaatakowane.
W takim przypadku nie będzie można wyeksportować ani jednej kropli ropy, ani przez Cieśninę Ormuz, ani alternatywnymi szlakami.
Marandi podkreśla: „Jesteśmy w stanie wojny. Nie ma zawieszenia broni – ani ze Stanami Zjednoczonymi, ani z reżimem izraelskim, ani z krajami, które goszczą i wspierają USA w tej wojnie”. Wymienia państwa Zatoki Perskiej: Arabię Saudyjską, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Kuwejt, Bahrajn, Katar, Oman, a nawet Jordanię. Wszystkie te państwa goszczą siły amerykańskie, a niektóre (Kuwejt, Arabia Saudyjska, Katar i Zjednoczone Emiraty Arabskie) nawet finansują ich rozmieszczenie. To czyni je aktywnymi uczestnikami trzech wojen z Iranem: wojny w Iraku w 1980 roku, która była masowo wspierana przez USA i Zachód; tzw. „błyskawicznego uderzenia” z poprzedniego roku, w którym amerykańskie samoloty zaopatrywały izraelskie samoloty z baz w Zatoce Perskiej i zapewniały wsparcie radarowe i powietrzne; oraz obecnego, trwającego konfliktu.
Reżimy Zatoki Perskiej zachowują się, jakby były ofiarami, podczas gdy samoloty startują z ich terytorium, paliwo jest dostarczane, a instalacje radarowe są wykorzystywane. Iran jak dotąd zareagował „bardzo łagodnie”. Jednak wielu Irańczyków spodziewa się, że reżimy zostaną surowiej ukarane po dekadach wrogości. „Iran ma prawo teraz zaatakować, ponieważ jesteśmy w stanie wojny, a Stany Zjednoczone prowadzą wojnę oblężenia”.
Zbliżająca się eskalacja: od blokady morskiej do totalnej wojny gospodarczej
Marandi opisuje obecną politykę USA jako „oblężenie głodowe” i „barbarzyński akt wojny” wymierzony w irańską ludność cywilną – kobiety i dzieci. Twierdzi, że Zachód zastosował już podobne strategie wobec Syrii (ustawa Cezara), Kuby i Wenezueli. Sekretarz Skarbu USA Scott Bessent ma wkrótce ogłosić konkretne środki; spekulacje wskazują na „blokadę lądową”, która miałaby wywrzeć presję na sąsiednie państwa, takie jak Pakistan, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Arabia Saudyjska, Azerbejdżan i Turcja, aby zaprzestały współpracy z Iranem.
Iran odpowiedział wyraźnymi groźbami: Każdy, kto przyczynił się do uduszenia narodu irańskiego, zostanie ukarany militarnie. Eksport ropy naftowej i gazu z państw Zatoki Perskiej zostanie całkowicie wstrzymany, lotniska zamknięte, a infrastruktura krytyczna zniszczona. Na przykład Katar, który niedawno podpisał umowę o zaopatrywaniu amerykańskich tankowców, był szczególnie narażony na atak. Kilkanaście pocisków i kilkadziesiąt dronów wystarczyłoby, by sparaliżować infrastrukturę gazową emiratu – a tym samym reżim.
To samo dotyczy Arabii Saudyjskiej, Emiratów, Kuwejtu i Bahrajnu: „To pustynie z ropą i gazem. Nic więcej”. Irańska kontrofensywa doprowadziłaby te państwa do gospodarczego i politycznego upadku. Azerbejdżan (Baku) również jest ostrzegany: jeśli droga do Rosji zostanie zablokowana, Iran może zamknąć instalacje naftowe w Baku i przerwać przepływ ropy do Izraela przez Turcję.
Marandi wskazuje na szybko rosnącą irańską produkcję wojskową. Irański dowódca wojskowy niedawno odwiedził tajną podziemną fabrykę pocisków balistycznych i mówił o „ogromnym boomie w produkcji wojennej”: wyższej jakości, większych możliwościach i znacznie zwiększonym wolumenie produkcji. Iran posiada podziemne fabryki, ośrodki badawczo-rozwojowe i struktury dowodzenia, które są niedostępne dla Stanów Zjednoczonych.
Podczas gdy Waszyngton stara się rozwijać obronę powietrzną, Iran produkuje szybsze i lepsze pociski rakietowe oraz drony. Doświadczenia z niedawnych konfliktów (wojna 12-dniowa, wojna 40-dniowa i 13-dniowa ofensywa po zerwaniu Porozumienia o Porozumieniu) dodatkowo wzmocniły te zdolności.
Skutki ekonomiczne i ryzyka globalne
Wypowiedzi Marandiego dotyczące skutków gospodarczych są szczególnie kontrowersyjne. Państwa Zatoki Perskiej posiadają ogromne aktywa w amerykańskich obligacjach, akcjach i na rachunkach bankowych. Jednak ich dochody z ropy naftowej, gazu, nawozów, helu, siarki i aluminium już gwałtownie spadły. Musiałyby sprzedać te aktywa, aby utrzymać swój kosztowny styl życia i projekty związane z budowaniem wizerunku (Dubaj, Doha). Stany Zjednoczone raczej by im na to nie pozwoliły – a gdyby nawet, dodatkowo nadwyrężyłyby i tak osłabiony rynek obligacji. Japonia, Chiny i inni gracze już się wycofują. Trump liczył na biliony dolarów inwestycji państw Zatoki Perskiej w projekty związane ze sztuczną inteligencją – teraz nie wchodzą one w grę.
Marandi dostrzega zagrożenie globalnego załamania gospodarczego: „Jeśli Trump potraktuje tę politykę poważnie i nie ustąpi, nastąpi załamanie – ale nie w Iranie, a raczej w Kuwejcie, Emiratach Arabskich, Katarze, Bahrajnie i Arabii Saudyjskiej”. Znaki są już widoczne: niestabilny jen i rynki obligacji, wysokie ceny oleju napędowego w USA (prawie 6 dolarów za galon) oraz utrzymujące się niedobory energii. Całkowita blokada Cieśniny Ormuz i alternatywne szlaki transportowe drastycznie pogłębiłyby niedobory LNG, petrochemikaliów, nawozów i aluminium.
Jednocześnie Iran rozwija alternatywne korytarze lądowe: korytarz północ-południe do Rosji (w tym linię kolejową Rasht Astara, której budowa wkrótce zostanie podpisana), trasy przez Azję Środkową, Afganistan i Pakistan. Towary, które wcześniej docierały przez Dubaj i Zatokę Perską, coraz częściej trafiają przez Azję Środkową. Ponadto sankcje zmusiły Iran do zbudowania w dużej mierze samowystarczalnej bazy przemysłowej i rolniczej. Dzięki dobrym zbiorom kraj jest niemal całkowicie samowystarczalny.
Kontekst historyczny i ocena strategiczna
Marandi przypomina wcześniejsze sankcje „maksymalnej presji” za czasów Obamy i Trumpa, które Iran przetrwał – czasami praktycznie bez eksportu ropy.
Dziś sytuacja jest inna: Iran toczy otwartą wojnę, dwukrotnie pokonał połączone siły USA, Izraela i ich regionalnych sojuszników i dysponuje realnymi możliwościami militarnymi. Reżimy Zatoki Perskiej nie są suwerennymi aktorami, lecz raczej rodzinnymi dyktaturami ustanowionymi przez USA i Wielką Brytanię, pozbawionymi prawdziwej niezależności. Prywatne sygnały ze strony państw Zatoki Perskiej wyrażające chęć stworzenia niezależnego systemu bezpieczeństwa z Iranem lub zaproszenia do „paktu bezpieczeństwa w Mekce” (Arabia Saudyjska, Pakistan, Turcja) obecnie nie przynoszą skutku. Reżimy pozostają związane z Waszyngtonem, nawet jeśli prywatnie wyrażają swoje niezadowolenie.
Podsumowując, Marandi podkreśla, że cała eskalacja jest prowadzona „w imię syjonizmu i ludobójstwa w Strefie Gazy”. Trump i Netanjahu są gotowi poświęcić globalną gospodarkę, aby izraelscy żołnierze i piloci mogli „cieszyć się” zabijaniem i głodzeniem dzieci. Irańczycy mają na myśli wybory parlamentarne: kryzys gospodarczy w USA mógłby znacząco osłabić pozycję Trumpa po listopadzie.
Marandi kończy jasnym stwierdzeniem: Iran zareaguje „bardzo szybko i bardzo zdecydowanie”. Konsekwencje wpłyną nie tylko na region, ale na całą gospodarkę światową. Jednocześnie ostrzega przed zapominaniem o Strefie Gazy i cierpiących dzieciach – Rada Pokoju zniszczyła globalny impet protestu. Nadzieja leży w tym, że rosnąca nienawiść do izraelskiego reżimu i jego zwolenników ostatecznie doprowadzi do zmiany.
Z wywiadu wynika, że Teheran wyraźnie nakreślił czerwoną linię. To, czy Waszyngton i państwa Zatoki Perskiej ją przekroczą, zdaniem Marandiego, zadecyduje o losie regionalnych reżimów, a być może i światowej gospodarki.
Podczas gdy ostatnie ukraińskie miasta-twierdze w Donbasie upadają, a kijowska obrona powietrzna, według analityka wojskowego RUSI Jacka Watlinga, praktycznie się załamała – z deklarowanego wskaźnika przechwytywania ponad 70 procent do niemal zera – Zełenski negocjuje moratorium na ataki na żeglugę czarnomorską przez Turcję. Siergiej Ławrow chłodno odrzuca mediację.
Na pierwszy rzut oka to historia militarnej porażki państwa. Przy bliższym przyjrzeniu się, okazuje się, że to coś zupełnie innego: najbardziej widoczny przejaw mechanizmu, który od dawna działa na co najmniej dwóch innych poziomach – jednym, gdzie życie Ukraińców traktowane jest jak towar, i drugim, gdzie sama wojna staje się zabezpieczeniem dla międzynarodowego kapitału. Ten, kto patrzy tylko na front, widzi kraj przegrywający. Ten, kto bierze pod uwagę wszystkie trzy poziomy razem, widzi system, który nie może ustać właśnie dlatego, że na każdym z nich tworzy własny krąg beneficjentów.
Front jako objaw, a nie przyczyna
Sytuacja militarna jest jasna. Dane Watlinga stanowią druzgocący akt oskarżenia: Zachód posiada około 200 starych pocisków Patriot i 600 pocisków przechwytujących PAC-3, podczas gdy sama Rosja produkuje rocznie około 700 systemów Iskander, a liczba ta rośnie. Jeśli uwzględnimy pociski Kinżał i Kalibr, rosyjskie moce produkcyjne znacznie przewyższają zachodnie. Zapotrzebowanie Zełenskiego na pięć procent amerykańskiego arsenału – około 40 pocisków – w zamian za roczną produkcję Rosji przekraczającą 1400 – nie jest już strategią wojskową, lecz próbą ugaszenia pożaru lasu pipetą.
W Donbasie powstają rozległe strefy przełamania; Toreck i Dorilia padają, a w Zaporożu rosyjskie drony kontrolują już ostatnie szlaki dostaw. Ukraińscy blogerzy otwarcie mówią o żołnierzach, którzy z powodu braku zaopatrzenia zmuszeni są pić mocz, ponieważ każda próba rotacji staje się śmiertelną pułapką.
Taka jest rzeczywistość, którą można udowodnić liczbami. Ale to nie odpowiada na prawdziwe pytanie: dlaczego walki toczą się w tych warunkach, zamiast negocjować? Dlaczego Zełenski błaga Ankarę o moratorium, zamiast dążyć do zawieszenia broni? Odpowiedź leży nie na polu bitwy, ale na dwóch poziomach, które się za nim kryją.
Poziom elitarny: Korupcja jako system operacyjny
Ukraińska historyczka Marta Hawryszko – sama będąca uchodźczynią wojenną, której rodzina wciąż mieszka w kraju – ujęła to w rozmowie z byłym brytyjskim dyplomatą Ianem Proudem w połowie sierpnia w następujący sposób: Wojna nie jest już walką o terytorium, lecz stała się wysoce efektywnym modelem biznesowym dla wąskiej elity wokół Zełenskiego. Kontrakty obronne, umowy energetyczne i zachodnie pieniądze pomocowe płyną w górę, podczas gdy ciała piętrzą się na dole. Korupcja, jak twierdzi Hawryszko, nie jest efektem ubocznym, lecz systemem operacyjnym.
Niezwykła jest opisana przez nią nierównowaga społeczna: biedni, robotnicy i rosyjskojęzyczni są traktowani jak surowiec – siłą rekrutowani z ulicy, maltretowani w aresztach, czasami uznawani za niezdolnych do służby, ale wciąż uznawani za zdolnych, podczas gdy elitarne jednostki nagrywają swoje filmy rekrutacyjne po rosyjsku, za co zwykli obywatele są publicznie oczerniani. Hawryszko przytacza dane Gallupa, które pokazują, że większość Ukraińców pragnie obecnie szybkiego zakończenia wojny – nastawienie, które oficjalna narracja odrzuca jako „rosyjską propagandę”, podczas gdy sama opiera się na optymistycznych sondażach.
To opis państwa, które oderwało się od własnej ludności, ponieważ jego klasa rządząca dąży do czegoś zupełnie innego gospodarczo niż zwycięstwo czy pokój: utrzymania przepływu dochodów, które są powiązane z nią samą.
Ta obserwacja stanowi kluczową korektę każdego czysto militarnego wyjaśnienia. Jeśli klasa rządząca czerpie korzyści z kontynuacji stanu wojny, porażka militarna nie jest powodem do kapitulacji – w najlepszym razie jest taktyką negocjacyjną mającą na celu przedłużenie przepływu płatności.
Poziom kapitału: wojna jako bezpieczeństwo
Ale to nadal nie wyjaśnia, dlaczego zachodni kapitał uczestniczy właśnie w tej sytuacji, zamiast naciskać na jej zakończenie. Tutaj zataczamy koło i wracamy do schematu, który był już widoczny na Ukrainie. W styczniu 2013 roku Wiktor Janukowycz i prezes Shell, Peter Voser, podpisali w Davos pięćdziesięcioletni kontrakt na zagospodarowanie złoża gazu łupkowego Juciwska w Charkowie i Doniecku, inwestycję o wartości dziesięciu miliardów dolarów; wkrótce potem Chevron i konsorcjum Exxon zabezpieczyły porównywalne roszczenia, o łącznej wartości ponad trzydziestu miliardów dolarów. Jak na ironię, bogate w gaz regiony Krymu i wschodniej Ukrainy oparły się kolejnej zmianie władzy w lutym 2014 roku – i w ciągu kilku tygodni przekształciły się w strefę wojny, która pozbawiła korporacje dokładnie tego, co właśnie uzyskały: możliwości przekształcania surowców w wymierne aktywa. E-mail z marca 2014 r. wysłany do Ariane de Rothschild, który ujrzał światło dzienne dopiero w 2026 r. dzięki ujawnieniu akt Epsteina i w którym opisano wstrząsy jako otwarcie „wielu możliwości”, pokazuje, że powiązania te były częścią codziennej działalności w centrach finansowych na długo przed tym, zanim ktokolwiek publicznie zaczął mówić o gospodarce wojennej.
Przyczyna leży w samym rynku instrumentów pochodnych: od czasu liberalizacji międzynarodowych usług finansowych na mocy Protokołu WTO z 1999 roku, pozagiełdowy handel instrumentami pochodnymi stał się jednym z najbardziej skoncentrowanych sektorów biznesu na świecie – a ta machina funkcjonuje tylko tak długo, jak długo jest stale zasilana nowymi, cennymi zabezpieczeniami.
Konflikt w Donbasie w 2014 roku nie był zatem wydarzeniem peryferyjnym, lecz niewywiązaniem się z zabezpieczenia, co w konsekwencji doprowadziło do pożyczki w wysokości 17 miliardów dolarów od MFW, uruchomionej pod presją zachodnich pożyczkodawców w celu odzyskania kontroli nad regionami bogatymi w surowce. Dwanaście lat i pełnowymiarowa wojna później, to, co nie powiodło się w 2013 roku z powodu lokalnego oporu, zostało osiągnięte: w styczniu 2026 roku kontrakt na złoże litu Dobra w Kirowohradzie został przyznany konsorcjum kierowanemu przez TechMet i Ronalda Laudera, bliskiego powiernika Trumpa – zabezpieczony umową międzyrządową, która na stałe przekazuje połowę przyszłych przychodów z licencji wydobywczych do wspólnego funduszu z Waszyngtonem. Różnica w porównaniu z rokiem 2013 nie polega na treści, ale na stopniu otwartości: wówczas dyrektorzy korporacji negocjowali z prezydentem w Davos; dziś dostęp do informacji jest zapisany w tekście prawnym Rady.
Trzy poziomy, jeden mechanizm
To prowadzi nas do bardziej ogólnej obserwacji, nieograniczonej do Ukrainy: wojny są finansowane za pomocą obligacji, budżetów specjalnych i linii kredytowych, a każdy z tych mechanizmów ma wierzyciela, który czerpie zyski z okresu kredytowania, a nie z jego wyniku. Drzwi obrotowe między Pentagonem a przemysłem zbrojeniowym – ponad 80 procent czterogwiazdkowych generałów, którzy przeszli na emeryturę w ciągu ostatnich pięciu lat, przeszło do zarządów branżowych, firm konsultingowych lub biur lobbingowych, a lobbing zbrojeniowy wart około 200 milionów dolarów w samym 2025 roku – gwarantuje, że nikt nie musi osobiście pragnąć wojny, aby trwała. Wystarczy, że istnieje system, w którym decyzje personalne i decyzje dotyczące zamówień publicznych wzajemnie się finansują.
Tworzy to obraz, którego żadne z trzech źródeł z osobna nie jest w stanie przedstawić. Aspekt militarny (dane Watlinga, załamanie się obrony przeciwlotniczej) wyjaśnia, dlaczego front upada. Raport Hawryszki i Prouda na temat ukraińskich elit wyjaśnia, dlaczego mimo to nie ma kapitulacji, a jedynie taktyczne lamenty – państwo, którego klasa rządząca czerpie zyski z przedłużającego się konfliktu, nie ma strukturalnego interesu w szybkim jego zakończeniu, niezależnie od tego, jak beznadziejna jest sytuacja militarna. Logika instrumentów pochodnych i towarów wyjaśnia, dlaczego ten interes znajduje odzwierciedlenie po stronie Zachodu: tam również wierzyciel i struktura bezpieczeństwa czerpią zyski nie ze zwycięstwa, lecz z wypłacalności dłużnika i ciągłego dostępu do możliwych do wykorzystania roszczeń. Żaden pojedynczy aktor nie musi chcieć wojny. Wystarczy, że trzy odrębne, samoreplikujące się struktury motywacyjne – militarno-przemysłowa, skorumpowana w kraju i oparta na rynku finansowym – akurat zmierzają w tym samym kierunku: ku trwałości, a nie ku końcowi.
Działania dyplomatyczne ignorujące tę trójstopniową strukturę – tu moratorium, tam rozmowy w Ankarze – są zatem nie tylko nieskuteczne, ale wręcz kategorycznie błędne. Negocjacje prowadzone są na jednym froncie, podczas gdy rzeczywiste decyzje zapadają na spotkaniach akcjonariuszy, w biurach zamówień publicznych i funduszach surowcowych. Dopóki żaden z tych trzech poziomów nie zostanie poruszony, to, co na pierwszy rzut oka wydaje się dyplomatyczną przepychanką, pozostaje dokładnie tym, czym jest strukturalnie: kontynuacją modelu biznesowego innymi środkami.
Teheran w sobotę ponownie skomentował nowy plan Trumpa Bessant, zakładający długoterminowe „uduszenie” i izolację gospodarczą. Według Sekretarza Skarbu USA, ma on na celu „doprowadzenie irańskiego rządu na skraj upadku” poprzez „najsurowsze sankcje w historii ”. Oznacza to oczywiście, że Waszyngton musi jednocześnie wywierać presję na inne kraje prowadzące interesy z Teheranem, aby natychmiast zaprzestały takich działań – co może być trudnym zadaniem, biorąc pod uwagę, że Chiny i Rosja już teraz mówią, że nie zastosują się do tego planu.
Rzecznik irańskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Esmaeil Baghaei, oświadczył, że nowa inicjatywa sankcji jest równoznaczna z „wypowiedzeniem wojny” wszystkim krajom i wykracza poza „nielegalną wojnę ekonomiczną przeciwko pojedynczemu państwu”.
Baghaei powiedział: „Ogłoszenie nowych sankcji stanowi próbę Stanów Zjednoczonych, aby sprawować eksterytorialną suwerenność nad wszystkimi niezależnymi państwami członkowskimi ONZ”.
„Żaden rząd nie ma prawa zmuszać zagranicznych banków, firm ani lotnisk, z których każde działa pod wyłączną jurysdykcją własnego państwa, do powstrzymania się od legalnego handlu z państwem trzecim” – dodał, według agencji prasowej Fars.
Ministerstwo dodało, że „takie sankcje wtórne nie mają żadnej podstawy w prawie międzynarodowym” i „naruszają podstawową zasadę suwerennej równości zapisaną w artykule 2 ust. 1 Karty Narodów Zjednoczonych”.
Baghaei ostrzegał, że poddanie się takiemu „zastraszaniu” doprowadzi do całkowitej erozji suwerenności narodowej i będzie oznaczać „katastrofalny powrót do jawnego, wszechobecnego kolonializmu” .
To ewidentna próba ostrzeżenia innych krajów i wezwania ich do nieuczestniczenia w grze Waszyngtonu. Apel może spotkać się ze szczególnie entuzjastycznym odbiorem wśród państw BRICS i krajów Globalnego Południa.
Oświadczenie pojawiło się zaledwie kilka dni po tym, jak irańskie wojsko wydało bardziej bezpośrednie ostrzeżenie i groźbę pod adresem regionalnych sojuszników USA w Zatoce Perskiej. W środę Ali Abdollahi, szef sztabu irańskich sił zbrojnych , oświadczył, że „wszelkie wsparcie lub pomoc udzielana agresywnej armii USA jest równoznaczne z udziałem w operacji wojskowej USA”.
„Wydaje się mało prawdopodobne, aby tak duża liczba samolotów wojskowych, zwłaszcza samolotów-cystern, mogła znajdować się w regionalnych bazach bez wiedzy państw-gospodarzy” – powiedział Abdollahi.
Wszystko to jest reakcją na retorykę Bessenta w stylu Busha: „Albo jesteście z nami, albo przeciwko nam”.
Tymczasem Mohammad Bagher Ghalibaf, przewodniczący irańskiego parlamentu i główny negocjator, wydał nowe oświadczenia. Twierdził, że Teheran otrzymał „liczne wiadomości” dotyczące nowych porozumień w zakresie bezpieczeństwa i gospodarki w regionie w wyniku amerykańsko-izraelskiej agresji.
„Stany Zjednoczone, poprzez nękanie i całkowite lekceważenie interesów swoich sojuszników, naraziły na szwank bezpieczeństwo każdego ze swoich sojuszników – na korzyść Izraela – do tego stopnia, że na krótki czas ich istnienie zostało zagrożone ” – oświadczył Ghalibaf na antenie X.
„Tworzy, niezależny porządek to prawdziwy pokój i bezpieczeństwo” – dodał. Iran od miesięcy twierdzi, że różne kraje próbują wynegocjować własne, odrębne umowy dotyczące żeglugi przez Cieśninę Ormuz – co, jeśli okaże się prawdą, dałoby Republice Islamskiej dodatkowe wpływy. Biały Dom stara się jednak przeciwdziałać tej narracji, dostarczając agencji Axios raporty…
Axios twierdzi obecnie , że miliony baryłek ropy naftowej nadal są transportowane przez „tajny” korytarz zabezpieczony przez Marynarkę Wojenną USA, ale wielu wyraża wątpliwości. Rzeczywiście, w ostatnich dniach nie doszło do żadnych nowych ataków na obce statki w cieśninie, a sytuacja staje się coraz bardziej skomplikowana ze względu na sprzeczne narracje – zwłaszcza że Irańczycy odrzucili doniesienia Axios jako sfabrykowane.
Amerykański Departament Energii przedstawił w broszurce informacyjnej szczegółowe plany USA dotyczące wydatkowania łupów uzyskanych po porwaniu prezydenta Maduro w Wenezueli:
Rząd Stanów Zjednoczonych rozpoczął sprzedaż wenezuelskiej ropy naftowej na rynkach światowych, co przyniesie korzyści Stanom Zjednoczonym, Wenezueli i naszym sojusznikom. … Wszystkie wpływy ze sprzedaży wenezuelskiej ropy naftowej i produktów naftowych zostaną najpierw przelane na kontrolowane przez USA rachunki w bankach o globalnym uznaniu… Środki te zostaną przekazane na rzecz narodu amerykańskiego i narodu wenezuelskiego według uznania rządu USA. Jedyny sposób transportu ropy naftowej do i z Wenezueli będzie się odbywał legalnymi i autoryzowanymi kanałami, zgodnymi z prawem USA i bezpieczeństwem narodowym. Cytat z artykułu opublikowanego 12 sierpnia na michael-hudson.com: Ostatnia linia obrony dolara.Źródło.
19 sierpnia minęła 73 rocznica tajnej operacji CIA i MI6 w Iranie pod kryptonimem „Ajax”. Doprowadziła ona do obalenia demokratycznie wybranego premiera Iranu, Mohammada Mosaddegha, i umocnienia władzy szacha Mohammada Rezy Pahlawiego. Powodem była nacjonalizacja przez premiera Mosaddegha irańskiego przemysłu naftowego w 1951 roku, która odebrała kontrolę nad zasobami irańskiej ropy brytyjskiemu koncernowi (obecnie BP).
Kampania mająca na celu ustanowienie prozachodniego rządu w Iranie. Pierwsza strona opublikowanego po 60 latach dokumentu o przewrocie CIA.
Podobnie dla „dobra narodu”, przeprowadzono Arabską Wiosnę w Libii w roku 2011. Zakończyła się zamordowaniem Muammara al-Kaddafiego i trwającym do dzisiaj chaosem politycznym w tym kraju.
Nie tylko USA prowadzi taką imperialną politykę w celu kradzieży ropy zwanej powszechnie „czarną krwią”. Także aktualny prezydent Rosji doprowadził w roku 1999 do drugiej wojny czeczeńskiej, co przyniosło Putinowi ogromną popularność w kraju i otworzyło mu drogę do prezydentury.
Nie ma dobrej wojny! Czeczenia 7 października 1999 r., ofiary bombardowania w Elistanżi.
Upadek dolara został przypieczętowany 113 lat temu, przez stworzenie prywatnego banku centralnego w USA zwanego FED-em. Stworzono system stale rosnącego długu państw, który musiał doprowadzić w końcu do załamania się mechanizmu finansowego pod ciężarem kosztów obsługi kredytu.
Ponad 100 lat życia w zakłamanym dobrobycie wraz z jego wzrostami i upadkami. Nieodłącznym elementem wysokiej jakości życia były wojny. Ktoś musiał umrzeć, żeby ktoś inny mógł dobrze żyć. Brutalne prawo natury? Ależ skąd – prawo pięści – działające tak długo, aż mięśnie nie odmówią posłuszeństwa. Energia stojąca za dobrobytem podtrzymywana potęgą pieniądza zanika właśnie na naszych oczach.
W jaki sposób powstaje państwowe zadłużenie? Poprzez obligacje – pożyczki na zmienny procent, których stopę reguluje sytuacja na rynku. W USA poziom zadłużenia przekroczył ostatnio markę 40 bilionów dolarów. Liczba dobra jak każda inna. Problemem jest oprocentowanie tego kredytu, które bezwzględnie musi być spłacane. Inaczej grozi państwu bankructwo, a co za tym idzie utrata kontroli na rzecz wierzycieli.
Na chwilę obecną koszt pokrycia tego oprocentowania wynosi w USA ponad bilion dolarów. Skąd Stany Zjednoczone biorą pieniądze na spłatę odsetek? Może z podatków? Ależ skąd – podatki idą na bieżące wydatki jak służba zdrowia, armia i wszelkie koszty administracyjne. Żeby spłacać odsetki, USA wystawia na sprzedaż kolejne obligacje, powiększając w ten sposób zadłużenie państwa. Jednak brakuje chętnych na zakup tak niepewnych pożyczek.
Jest jednak znacznie gorzej – właściciele obligacji – jak ostatnio próbowała Japonia – pozbywają się tych zagrożonych upadłością małowartościowych papierów.
W takiej sytuacji jest tylko jedna firma zobowiązana do wykupu obligacji według aktualnej ceny. Tą firmą jest bank centralny USA – FED. Jedyna na świecie organizacja uprawniona do drukowania dolarów. Nietrudno zgadnąć skąd FED weźmie pieniądze na wykup obligacji. Uruchomi fizyczne lub wirtualne drukarki. Nie muszą to być koniecznie banknoty. Wystarczy, że System Rezerwy Federalne (FED) przeleje odpowiednią kwotę, by opłacić cenę obligacji.
Kilka dni temu FED wydał 10 miliardów euro (by chronić, przynajmniej psychologiczne dolara) na ratowanie japońskiego jena. Można by to nazwać jałmużną. Dla wsparcia japońskiej waluty konieczne byłoby 500 miliardów. Takie zabiegi służą testowaniu zachowań rynku.
Do czego prowadzi polityka drukowania pieniędzy bez pokrycia? Do utraty wartości pieniądza – do inflacji. W skrócie inflację można określić jako rabunek. Zarabia na niej państwo. Dług pozostaje co nominalnie ten sam, ale wartość pieniądza maleje.
Proces ten prowadzi do hiperinflacji, kiedy wartość papierków zwanych dolarami będzie z każdą minutą spadać. To jest jeszcze przed nami. Na chwilę obecną mamy kwitnącą gospodarkę, która jest gwarantem rozwoju, jak lubi powtarzać Donald Trump. Do wyborów połówkowych mamy jeszcze ponad dwa miesiące, a on chce, by Republikanie je wygrali.
Autor artykułu Marek Wójcik Mail: worldscam3@gmail.com
„Zbombardujemy Oman”. „Iran musi wywiesić białą flagę”. Pod koniec tygodnia, w którym Donald Trump groził zniszczeniem kraju, który nawet nie jest stroną konfliktu, w wywiadzie dla Fox News, republikańska kongresmenka Marjorie Taylor Greene napisała, że w Białym Domu trwają dyskusje na temat użycia broni jądrowej. Nie była to plotka z drugiej ręki, lecz twierdzenie pochodzące z jego własnej partii. Pytanie, które się nasuwa, nie brzmi, czy to prawda. Pytanie brzmi: co tak naprawdę powstrzymuje prezydenta w tej chwili – i jak długo jeszcze?
Trzech niezależnych obserwatorów z trzech różnych środowisk podjęło w ostatnich dniach próbę odpowiedzi na to pytanie. Godne uwagi jest nie to, że doszli do tego samego wstępnego wniosku – nie teraz, nie jeszcze – ale to, jak odmiennie go uzasadniają. Alastair Crooke, były brytyjski dyplomata, wskazuje na przeszkody instytucjonalne: wojsko już uznało taki rozkaz za zbrodnię wojenną; musi go zatwierdzić rząd, nie może to być działanie jednostronne.
Scott Ritter, były inspektor ONZ ds. broni, stawia ostrzejszą granicę: Stany Zjednoczone używają broni jądrowej, gdy stają w obliczu egzystencjalnej porażki, obecnie zaś przeżywają polityczną kompromitację, a to zasadnicza różnica.
A z trzeciego, pro-pakistańskiego kręgu analityków pochodzi najbardziej konkretna wersja: Trump otwarcie zapytał swojego szefa sztabu, czy mógłby skorzystać z opcji nuklearnej – jak dziecko proszące o pozwolenie na zabawę niebezpieczną zabawką – i otrzymał odmowę. Trzy perspektywy, jeden wspólny wniosek: w systemie wciąż są hamulce. Trzymają. Na razie. To, co łączy te trzy oceny, jest ciekawsze niż każda z nich z osobna: opisują system, w którym indywidualna drażliwość prezydenta może nawet stać się tematem na pierwszej stronie gazety.
W funkcjonującym podziale władzy pytanie o to, jak człowiek reaguje na zniewagę, byłoby jedynie przypisem. Staje się kwestią egzystencjalną, ponieważ hamulce są w rękach władzy – ta sama erozja mechanizmów kontroli i równowagi, którą obserwujemy w Waszyngtonie w relacjach między prezydentem a Sztabem Generalnym, w Berlinie w reformie wywiadu, a w Brukseli w architekturze sankcji pozbawionej odpowiedzialności parlamentarnej. „Kult jednostki”, zdiagnozowany nawet przez Scotta Rittera, nie jest zjawiskiem psychologicznym, lecz wynikiem struktury decyzyjnej, która coraz bardziej skupia się na jednym punkcie, ponieważ otaczające ją redundancje zostały systematycznie rozmontowane.
A ta erozja ma przyczynę, której nie można doszukiwać się w pojedynczej osobie, lecz w bilansie. „Gospodarczy D-Day” przeciwko Iranowi, groźba stuprocentowych sankcji wtórnych wobec każdego nabywcy irańskiej ropy – dokładnie w tygodniu, w którym Waszyngton przygotowuje czerwony dywan na wizytę państwową Xi Jinpinga – rynek obligacji, którego rosnące stopy procentowe grożą pęknięciem bańki spekulacyjnej AI, podczas gdy jednocześnie podtrzymywana jest wojna na Bliskim Wschodzie: to nie są wyrazy charakteru. To konstelacje interesów.
Nie trzeba wiedzieć, co dzieje się w głowie prezydenta, żeby wyjaśnić, dlaczego administracja, która nie potrafi ustabilizować własnego rynku obligacji, zaostrzałaby klęskę w polityce zagranicznej, zamiast się do tego przyznać. Nie potrzeba żadnej odległej diagnozy. Wystarczy spojrzeć na stan finansów publicznych.
Prawdziwą wiadomością tego tygodnia nie jest zatem to, że dyskutowano o broni jądrowej. Chodzi o to, że trzy niezależne głosy – realista, były inspektor ds. uzbrojenia i sieć informatorów – zgadzają się, że hamulce wciąż działają, ale żaden z nich nie mówi, jak długo jeszcze.
Porządek regionalny, który panuje od 1991 roku, jest jedną z wielu ofiar wojny amerykańsko-izraelskiej z Iranem. Niepowodzenie Amerykanów i Izraelczyków w obaleniu reżimu w Teheranie dowiodło bankructwa dekad sankcji i przemocy. Niezdolność Stanów Zjednoczonych do ochrony sojuszników z Zatoki Perskiej przed atakami irańskimi lub do utrzymania otwartej Cieśniny Ormuz podważyła fundamentalne porozumienie w sprawie bezpieczeństwa, które uzasadniało istnienie sieci baz wojskowych w regionie. Coraz bardziej groźna postawa Izraela i porzucenie wszelkich pozorów zainteresowania osiągnięciem porozumienia z Palestyńczykami położyły kres trwającej dekady misji Waszyngtonu, polegającej na nawiązaniu trwałego partnerstwa w zakresie bezpieczeństwa między arabskimi sojusznikami a Izraelem.
Krótko mówiąc: Bezkompromisowe dążenie Izraela do akceleracjonizmu w kontekście planów geopolitycznych zniszczyło fundamenty, na których opierała się dominacja Izraela i Ameryki w regionie.
W artykule autorzy dowodzą, że tak jak kryzys sueski z 1956 roku był „ostatnim tchnieniem” francuskiej i brytyjskiej potęgi kolonialnej na Bliskim Wschodzie, tak wojna z Iranem będzie dla amerykańskiej hegemonii.
W dalszej części artykułu autorzy szczegółowo opisują ostrożne balansowanie, jakie Stany Zjednoczone próbują prowadzić na Bliskim Wschodzie od dziesięcioleci, zazwyczaj wykorzystując swoją rzekomo niezrównaną potęgę, jednocześnie na ogół ignorując rzeczywiste interesy Arabów w regionie.
…architekci tej wojny znacznie wyolbrzymili możliwości militarne, nie docenili zdolności adwersarzy do adaptacji, założyli, że sojusznicy podporządkują się im i bezdusznie zlekceważyli życie zwykłych ludzi. Niefortunny incydent Waszyngtonu nie był aberracją, lecz ostatecznym wyrazem wady tkwiącej w jego strategii bliskowschodniej.
Problem polega jednak na tym, że cały system od samego początku opierał się na szeregu kruchych sprzeczności, z których jedną z najważniejszych jest zakaz posiadania przez Izrael broni jądrowej, co stanowi okoliczność destabilizującą i praktycznie gwarantuje, że Iran będzie mógł prowadzić asymetryczne działania odstraszające w regionie na poziomie egzystencjalnym.
Nadmierne rozszerzenie imperialne prowadzi do porażki wojny USA z Iranem
Komentarz Rainera Ruppa
Wstępna ocena brutalnej, niesprowokowanej i nielegalnej wojny agresji USA-Izraela przeciwko Iranowi maluje obraz upadającego imperium i chwiejnego porządku świata. Dotychczasowej porażki wojny nie można mierzyć liczbą zdobytych terytoriów, lecz raczej zachwianymi geostrategicznymi „pewnikami”, na których zbudowano hegemoniczny porządek świata USA – pewnikami, które zostały zachwiane do głębi przez stanowczy i skuteczny opór Iranu.
Stany Zjednoczone przystąpiły do wojny z pozycji dominacji globalnej, którą utrzymywały przez dziesięciolecia, opierając się zarówno na projekcji siły militarnej, jak i na dźwigni ekonomicznej i finansowej. Po rozpadzie Związku Radzieckiego Stany Zjednoczone broniły swoich interesów na całym świecie poprzez sankcje, wstrząsy polityczne i „kolorowe rewolucje”, ograniczone interwencje wojskowe oraz przedłużające się wojny. Ta epoka ukształtowała polityczne i strategiczne przywództwo, które przyzwyczaiło się do praktycznie niekwestionowanej amerykańskiej supremacji.
Wojna z Iranem ujawniła jednak coraz większą przepaść między hegemonicznymi ambicjami Waszyngtonu a jego rzeczywistym potencjałem militarnym, przemysłowym i społecznym. Między innymi, brakuje mu kluczowych zasobów (takich jak pierwiastki ziem rzadkich), a także wystarczającego potencjału przemysłowego i wojskowo-technologicznego, aby utrzymać wojnę trwającą dłużej niż kilka tygodni. Jednocześnie nowe, stosunkowo niedrogie systemy uzbrojenia zmieniły obraz współczesnej wojny. W szczególności drony i precyzyjne pociski przeciwokrętowe dalekiego zasięgu umożliwiają państwom słabszym ekonomicznie, ale odpornym społecznie, skuteczniejsze przeciwdziałanie tradycyjnej przewadze militarnej Zachodu.
Rozwój ten jest szczególnie widoczny w przypadku amerykańskich grup uderzeniowych lotniskowców. Przez długi czas stanowiły one centralny filar globalnej projekcji siły militarnej Stanów Zjednoczonych, a jednocześnie instrument politycznego szantażu poprzez tworzenie atmosfery zagrożenia. Jednak pojawienie się tanich, celnych i coraz bardziej dalekiego zasięgu pocisków przeciwokrętowych, a także pocisków o wysokiej mobilności, jasno pokazało, że era lotniskowców dobiega końca.
Rosyjski minister obrony przewidział ten rozwój sytuacji już dziesięć lat temu, mówiąc: „Nie potrzebujemy lotniskowców, potrzebujemy taniego i niezawodnego środka do ich zatapiania”. Rosja i Chiny osiągnęły ten cel kilka lat temu, ale teraz regionalne mocarstwo, Iran, również odniosło sukces. Wycofanie, a raczej przegrupowanie, amerykańskich sił morskich z Zatoki Perskiej można zatem postrzegać jako dowód na strategiczną porażkę amerykańskich sił morskich.
Iran przetrwał amerykański atak, nie tracąc swojej suwerenności państwowej, a irański program nuklearny pozostał nienaruszony.
Sytuacja wokół Cieśniny Ormuz również odzwierciedla tę zmianę w układzie sił. Dowodzą tego wydarzenia ostatnich dni.
Zgodnie z instrukcjami i „gwarancjami ochrony” Centralnego Dowództwa USA (CENTCOM), kilka tankowców i statków towarowych było przygotowanych do zignorowania ostrzeżeń Iranu i przepłynięcia Cieśniny Ormuz od strony Omanu. Zostały one zatrzymane przez irańskie pociski, mimo że CENTCOM groził wcześniej Iranowi ogniem i siarką, jeśli spróbuje zatrzymać statki. Jednak wcześniej zapowiadany odwet CENTCOM i późniejsze masowe ataki USA na Iran, zapowiadane przez Trumpa, wciąż nie zostały zrealizowane. Zamiast tego, reżim Trumpa grozi Iranowi wojną gospodarczą i finansową, grożąc mu Armagedonem.
Doniesienia o pustych amerykańskich arsenałach pocisków i innej broni dalekiego zasięgu, które trafiły nawet do amerykańskich mediów, takich jak „New York Times”, są ewidentnie prawdziwe. To kolejny dowód na to, że nie tylko amerykańska marynarka wojenna straciła kluczową część swojego tradycyjnego potencjału ofensywnego, ale także siły powietrzne USA, z jednej strony z powodu braku broni dalekiego zasięgu, a z drugiej strony, z powodu możliwości irańskiej obrony powietrznej, która do tej pory zestrzeliła lub zniszczyła około 40 niezwykle kosztownych amerykańskich samolotów.
Nadmierna ekspansja militarna imperium USA jest związana ze strukturalnymi problemami amerykańskiego przemysłu zbrojeniowego. Zapasy kluczowych systemów uzbrojenia zostały poważnie uszczuplone, a nawet ochrona własnych baz, nie mówiąc już o bazach państw sojuszniczych w zasięgu irańskich pocisków, stała się praktycznie niemożliwa. Kiedy plany amerykańskich sił powietrznych dotyczące wykorzystania baz na Cyprze i w Rumunii do ataków na Iran ujrzały światło dzienne, irański minister spraw zagranicznych ostrzegł oba kraje, że w ten sposób staną się one uprawnionymi celami dla irańskich pocisków.
Ogólnie rzecz biorąc, imperialny zasięg armii USA nie ma już wystarczającego poparcia militarno-przemysłowego. Utrudnia to utrzymanie strategii opartej na globalnej obecności militarnej i zdolności do jednoczesnego odstraszania wielu przeciwników.
Bunt na pokładzie USS Abraham Lincoln, w którym, jak donoszą ostatnie doniesienia, zginęło siedmiu marynarzy, można postrzegać jako szczególnie drastyczny symbol tego kryzysu. Wydarzenia na pokładzie Lincolna i reakcja Waszyngtonu na nie wskazują na rozbitą strukturę dowodzenia, ucieleśnienie strategii, której nadmierne rozbudowanie ostatecznie pochłonęło własne struktury wojskowe. W połączeniu z opisanymi powyżej zmianami technologicznymi, obraz ten przedstawia potęgę morską USA, której najdroższe i najbardziej widoczne instrumenty wydają się coraz bardziej bezbronne wobec asymetrycznej wojny Iranu.
Kryzys nie ogranicza się jednak do sfery militarnej. Ekonomiczne podstawy amerykańskiej potęgi również ulegają erozji, zwłaszcza w odniesieniu do…
o wysokim zadłużeniu rządu USA (40 bilionów dolarów i 120% PKB USA)
o coraz bardziej niestabilnej pozycji dolara amerykańskiego jako światowej waluty rezerwowej i
o erozji tych środków finansowych, których Waszyngton używał od dziesięcioleci w połączeniu ze swoją przewagą militarną, takich jak obligacje skarbowe USA.
W tym kontekście amerykańska polityka „maksymalnej presji” na Iran nie osiągnęła swojego celu. Zamiast izolować Iran, środki te wzmocniły „oś oporu”, czyli regionalną opozycję wobec Stanów Zjednoczonych, a jednocześnie przyspieszyły rozwój alternatywnej architektury finansowej BRICS na arenie międzynarodowej , przyspieszając tym samym spadek dominacji dolara.
W tym kontekście Iran jawi się nie tylko jako państwo, które przetrwało atak, ale jako podmiot, którego możliwości międzynarodowe znacznie się poszerzyły. Teheran kontynuuje integrację z nowym bankiem rozwoju BRICS, pogłębiając globalne stosunki dyplomatyczne i współpracując z Moskwą w zakresie struktur cyberobrony. Pożądana bliższa integracja ze strukturami BRICS jest postrzegana jako element szerszej zmiany porządku międzynarodowego, w którym znaczenie zyskują alternatywne sieci polityczne i finansowe.
Równolegle do tych zmian w polityce zagranicznej, istotną rolę odgrywa również wewnętrzny kryzys polityczny i społeczny w Stanach Zjednoczonych. Według sondaży, dwie trzecie amerykańskiej opinii publicznej sprzeciwia się obecnie wojnie z Iranem. Jednak ten sprzeciw społeczny ma jedynie ograniczony wpływ na decyzje amerykańskiego kierownictwa politycznego, które znajduje się w kieszeniach globalistycznej arystokracji. Podczas gdy elity polityczne nadal trzymają się hegemonicznych celów globalistów, polityka ta staje się coraz bardziej sprzeczna z zasobami, którymi faktycznie dysponują Stany Zjednoczone.
Oprócz kryzysów strategicznych, gospodarczych i politycznych, narasta kryzys moralny, który nie tylko dzieli społeczeństwo amerykańskie, ale także podważa fundamenty wartości i tożsamości w całym świecie zachodnim. Ugodowe reakcje na ludobójstwo syjonistów w Strefie Gazy boleśnie uświadomiły światu te podwójne standardy zachodnich elit. Na Globalnym Południu zachodnie napomnienia o przestrzeganiu praw człowieka będą odtąd postrzegane jedynie jako przewrotny żart. To jeszcze bardziej pogłębi utratę władzy militarnej, politycznej i gospodarczej przez Stany Zjednoczone i ich sojuszników z NATO, a także globalną utratę wiarygodności moralnej.
Wniosek
Wojna z Iranem nie powinna być postrzegana jako odosobniony epizod militarny, lecz raczej jako przejaw szerszego procesu nadmiernego rozrostu imperialnego przez amerykańskiego hegemona. Tradycyjne instrumenty amerykańskiej potęgi – grupy uderzeniowe lotniskowców, sankcje, dominacja finansowa i zdolność do politycznego dyscyplinowania sojuszników – zostały znacząco osłabione lub całkowicie straciły swoją skuteczność. Jednocześnie zmiany militarno-technologiczne obniżyły koszty wejścia asymetrycznej obrony przed amerykańskim tyranem i jego sojusznikami z NATO, zapewniając tym samym państwom Globalnego Południa dodatkowe środki do przeciwstawiania się zachodnim naciskom militarnym.
Kluczową ironią ostatnich wydarzeń na świecie jest to, że materialne podstawy utrzymania tzw. „porządku opartego na zasadach” w Stanach Zjednoczonych zostały już nadszarpnięte i nigdy nie powrócą. Podczas gdy Waszyngton kurczowo trzyma się instrumentów minionej ery jednobiegunowej dominacji, ogromne koszty tej strategii stały się widoczne w postaci uszczuplonych zasobów wojskowych, napięć społecznych, osłabienia gospodarczego i międzynarodowej alienacji. Iran natomiast nie tylko zachował swoją suwerenność państwową, ale wyszedł z tego kryzysu wzmocniony pod każdym względem. Udoskonalił swoje rakiety, rozszerzył globalne stosunki dyplomatyczne i przyspieszył zbliżenie z grupami BRICS.
Pod tym względem wojna USA i Izraela z Iranem to nie tylko nieudana kampania, ale także symptom końca ery, w której Waszyngton mógł niemal bez trudu łączyć przewagę militarną, gospodarczą i polityczną.
W nadchodzącej nowej erze Globalne Południe ma teraz szansę – coraz bardziej nieskrępowaną przez USA i Zachód – wspólnie z Chinami i Rosją zbudować nowy porządek świata bez hegemona.
PEPE ESCOBAR: „Maksymalna presja” Trumpa na Iran nie powiodła się – Pakistan utrzymuje otwarte szlaki, brakuje 400 kg uranu, Waszyngton stracił ostatnią szansę.
W wyjątkowym piątkowym programie specjalnym na kanale „Transition Protocol” dziennikarz śledczy Pepe Escobar i jego kolega, pan Z, analizują obecną sytuację geopolityczną wokół Pakistanu, Iranu i nieudanych prób mediacji w Islamabadzie. Wykorzystując informacje rzekomo pochodzące bezpośrednio z otoczenia generała Asima Munira i pakistańskiego wicepremiera, przedstawiają obraz rosnącej izolacji administracji Trumpa i umacniania się osi euroazjatyckiej między Chinami, Pakistanem i Iranem.
Pakistan między młotem a kowadłem – i jasna decyzja Chin i Iranu
Pakistan znajduje się w niezwykle niezręcznej sytuacji: rozdarty między żądaniami administracji Trumpa a strategicznymi interesami Chin i Iranu. Trump „dyplomatycznie zdegradował” Islamabad, ponieważ Pakistan odmówił zamknięcia lądowych szlaków tranzytowych do Iranu. Istnieje łącznie sześć takich szlaków, a także port Gwadar, które są kluczowe dla irańskiej gospodarki. Towary z Chin i innych krajów trafiały i nadal trafiają do Iranu tymi szlakami, utrzymując irańską gospodarkę w ruchu.
Według źródeł pana Z., które określa on jako „aktualne, godzinę temu”, oraz bezpośrednio z najbliższego otoczenia generała Asima Munira, pakistańskie kierownictwo – zarówno cywilne, jak i wojskowe – podjęło jasną decyzję: szlaki pozostaną otwarte. Pakistan nie ustąpi ani o krok. Stanowisko to potwierdzają zapewnienia ze strony Chin. Pekin zdecydowanie popiera Islamabad i Teheran. Co więcej, kierownictwo w Islamabadzie kalkuluje, że Waszyngton nie ma realnych alternatyw poza Pakistanem. Katar i Oman nie mają takiej samej siły strategicznej, a Iran jednoznacznie dał Trumpowi do zrozumienia, że Porozumienie o Porozumieniu (MOU) z Islamabadu pozostaje punktem wyjścia wszelkich negocjacji.
Pepe Escobar podkreśla, że Trump zniszczył w ten sposób jedyny działający kanał mediacji w ciągu ostatnich dwóch i pół do trzech miesięcy. Do niedawna Trump dzwonił niemal codziennie do swojego „ulubionego feldmarszałka” Asima Munira, błagając o rozwiązanie konfliktu. Teraz ten kanał zniknął – i nikt nie jest w stanie go zastąpić, ani Katar, Oman, Turcja, ani Egipt.
Iran może utrzymać się do listopada, co stawia Trumpa w trudnej sytuacji.
Irańskie źródła potwierdzają, że Teheran jest w stanie wytrzymać maksymalną presję ze strony USA do listopada. Strategia polega na zagłodzeniu administracji Trumpa i doprowadzeniu prezydenta – którego Escobar polemicznie nazywa „czteroletnim psychopatą” – do rozpaczy. Trump nie ma już żadnych możliwości wyjścia z tej sytuacji. Jedyną „strategią” pozostającą Waszyngtonowi jest totalna wojna gospodarcza i finansowa z Iranem, w przekonaniu, że może ona zamienić kraj w odizolowaną wyspę. Escobar uważa to za absurd geograficzny i historyczny: Iran leży na skrzyżowaniu Eurazji.
Lądowe korytarze między Iranem, Pakistanem i Chinami pozostają nienaruszone. Chińskie firmy eksportujące do Iranu już omijają dolara amerykańskiego i są instruowane przez Pekin, aby ignorować sankcje wtórne. Ponadto istnieje połączenie Caspian Express z Rosją, którego amerykańskie drony nie mogą skutecznie zakłócić bez ryzyka bezpośredniego konfliktu z oboma krajami. Chińsko-irańska linia kolejowa przez Turkmenistan i Azję Środkową jest projektem Inicjatywy Pasa i Szlaku – atak na nią byłby równoznaczny z atakiem na Chiny, co jest wysoce nieprawdopodobne przed potencjalną wizytą Xi Jinpinga w Waszyngtonie. Ponadto, dwustronne spotkania z Rosją, Chinami, Iranem, Kazachstanem i Uzbekistanem podczas zbliżającego się szczytu BRICS w Delhi (za nieco ponad trzy tygodnie) dodatkowo wzmocnią relacje handlowe.
Pytanie za 10 miliardów dolarów i chińska sieć bezpieczeństwa
Prawdziwym narzędziem nacisku, jakiego USA używają przeciwko Pakistanowi, jest około 10 miliardów dolarów, których Islamabad potrzebuje od MFW. Pepe Escobar ubolewa, że Pakistan nie jest ani członkiem BRICS, ani członkiem Nowego Banku Rozwoju – w przeciwnym razie kraj ten mógłby pozyskać pieniądze stamtąd, a nie z MFW. Pan Z. relacjonuje jednak niepublikowaną wcześniej decyzję: podczas rozmów między pakistańskim wicepremierem Ishaqiem Darem (byłym ministrem finansów) a chińskim ministrem spraw zagranicznych Wang Yi uzgodniono, że Chiny wesprą Pakistan w kryzysie. Jeśli sytuacja się nie zmieni, Islamabad odwróci się od MFW i całkowicie zda się na Chiny. Pakistan jest gotowy podjąć ten krok.
Handel ZEA przenosi się do Pakistanu – i próba kupienia irańskiego generała
ZEA oficjalnie wstrzymały handel z Iranem – krok korzystny dla Pakistanu. Podjęto już ustalenia, aby w przyszłości znaczna część tego handlu była kierowana przez Pakistan. Jednocześnie pan Z. donosi o kolejnej desperackiej próbie Waszyngtonu: prezydent Regionu Kurdystanu, Nechirvan Barzani, rzekomo zaoferował generałowi Wahidiemu (IRGC) wsparcie USA dla wojskowego zamachu stanu i wprowadzenia stanu wojennego w Iranie, uznając go za nowego przywódcę. Wahidi podobno zerwał rozmowy w oburzeniu i zakazał dalszych kontaktów. Źródła pana Z. – w tym biuro Asima Munira i irańskiego Najwyższego Przywódcy – są tego świadome. To dowodzi całkowitej desperacji Trumpa: przekupstwo, pochlebstwa, działania militarne, a teraz wojna ekonomiczna – nic nie działa.
Ryzyko terroryzmu w Beludżystanie i szersza eurazjatycka partia szachów
Escobar ostrzega przed typową amerykańską taktyką: nasilonymi działaniami terrorystycznymi koordynowanymi przez CIA, MI6 i Mossad w obu regionach Beludżystanu, zwłaszcza w części pakistańskiej. To, jak twierdzi, klasyczny amerykański modus operandi na Globalnym Południu. Niemniej jednak, strategiczna oś Pekin-Islamabad-Teheran pozostaje nienaruszalna. Oba kraje są kluczowymi partnerami Chin w ramach Inicjatywy Pasa i Szlaku; 25-letnia umowa z Iranem o wartości 400 miliardów dolarów oraz inwestycje w chińsko-pakistański Korytarz Gospodarczy w Gwadarze zostaną dodatkowo wzmocnione.
Brakujący uran i utracone okno
Szczególnie wybuchowe: Zachód – a tym samym Trump – nie ma absolutnie żadnego wglądu w to, gdzie podziało się około 400 kg wzbogaconego materiału (określanego w transkrypcji jako „400 kg reżimu inflacyjnego”, a w tytule filmu jako 440 kg zaginionych). Pakistan jest jedynym pozostałym kanałem, przez który Trump mógł uzyskać jakiekolwiek informacje z Teheranu. Iran nie da się zastraszyć groźbami taktycznej broni jądrowej. Irańskie władze są technicznie przygotowane do zdetonowania broni jądrowej – decyzja należy wyłącznie do ajatollaha. W przypadku prowokacji Iran przejdzie do ofensywy w nadchodzących tygodniach. Podobnie, stosunek Rosji do USA radykalnie zmienił się w ostatnich tygodniach: Kabuki, „duch Anchorage”, został uznany za nonsens, a Moskwa wie, że Waszyngton zamierza kontynuować wojnę z Rosją w nieskończoność.
Wniosek: Oś się utrzymuje – Trump sam siebie wpędza w kozi róg.
Pakistan, Iran i Chiny są zdecydowanie zaangażowane w porozumienie. Irański parlament (Madżlis) jednomyślnie popiera przywódców, Najwyższego Przywódcę i Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej. Sam Trump zmarnował jedyną szansę na mediację. Integracja euroazjatycka postępuje, podczas gdy Stany Zjednoczone pogrążone są w chaosie taktycznym, pobożnych życzeniach ekonomicznych i niebezpiecznej normalizacji taktycznej broni jądrowej. Irańskie władze liczą na to, że reżim Trumpa upadnie pod własnym ciężarem przed wyborami uzupełniającymi – i jednocześnie są gotowe przejść do ofensywy, jeśli zostanie sprowokowany.
Przesłanie raportu specjalnego jest jasne: „maksymalna presja” Trumpa zawiodła, zanim jeszcze się na dobre zaczęła. Pakistan trzyma drzwi otwarte, Chiny stoją za nim, a Iran przetrwa – do listopada i dłużej.
Zapomniana książka, która ostrzegała świat przed tym, co ma nadejść…
Sto lat temu, w następstwie rewolucji rosyjskiej, były generał Arthur Czerep-Spiridovich opublikował książkę zatytułowaną:
„Tajny rząd światowy, czyli ukryta ręka.”
Pisząc z wygnania po rewolucji bolszewickiej, twierdził, że wydarzenia na świecie; rewolucje, wojny i powolne niszczenie cywilizacji chrześcijańskiej nie były spontaniczne, ale kierowane przez mały wewnętrzny krąg, który nazwał „ukrytą ręką”.
Według niego, ta sieć około 300 osób, kierowana przez Edouarda Rothschilda w Paryżu, rządziła narodami poprzez finanse, propagandę i rewolucję. Opisał ich jako „Judeo-Mongołów”, termin, który dziś uznalibyśmy za odnoszący się do chazarów podszywających się pod judaizm.
Spiridovich napisał:
„Prawie nikt nie wie, że wszystkie tak zwane siły satanistyczne są autokratycznie kierowane przez Pan-Judaizm, na czele którego stoi teraz Edouard Rothschild V w Paryżu … on i 300 innych tworzą rząd światowy, „ukrytą rękę”.
I gdzie indziej:
„Niepokoje na świecie są spowodowane żądzą morderstwa przez Judeo-Mongołów i ich zdecydowanym pragnieniem rozbicia Aryjczyków i obalenia wszystkiego, co chrześcijańskie.”
Dla Cherep-Spiridowicza wzór był jasny: Za każdą rewolucją, za prasą, bankami i nowymi ideologiami politycznymi stała ta sama inteligencja przewodnia, której celem było wymazanie chrześcijaństwa i zastąpienie go materialnym, napędzanym długiem, porządkiem światowym.
Widział, jak władza migruje od monarchów i rządów w kierunku wierzycieli, przemysłowców i niewidzialnych finansistów; klasa globalna, której lojalność nie spoczywała na narodach, ale polegała na ich własnej ciągłości. Opisał ich jako mistrzów trzech instrumentów:
* Finanse, ponieważ dług jest najsubtelniejszą formą rządów. * Rewolucja, ponieważ chaos resetuje społeczeństwa i wymazuje pamięć. * Informacje, ponieważ umysł publiczny jest prawdziwym polem bitwy.
Ostrzegł, że ta „ukryta ręka” użyje swoich narzędzi do rozbicia chrześcijańskiej cywilizacji i zastąpienia jej światem rządzonym przez materializm, dług i wieczny konflikt; system, w którym rządy będą służyć jako administratorzy głębszego programu.
Kiedy rozglądamy się dziś wokół zrównywania globalnych instytucji, korporacji i agencji wywiadowczych; na moralną inwersję mediów i edukacji; na wojny, które nigdy się nie kończą, i na to, kto trzyma struny władzy, czytanie jego słów jest szokujące. Ostrzegał nas przed wszystkim, co się wydarzyło.
Cherep-Spiridovich pisał w 1926 roku, ale opisywał architekturę naszych czasów.
Kiedy George Orwell opublikował swoje przełomowe dzieło „Rok 1984”, poprosił wydawców o przesłanie egzemplarza Aldousowi Huxleyowi, którego dystopijne arcydzieło „Nowy wspaniały świat” ukazało się 17 lat wcześniej. List Huxleya do Orwella to fascynujące porównanie dwóch kontrastujących wizji „ostatecznej rewolucji”.
Po raz pierwszy opublikowano w sierpniu 2015r., ale od tego czasu zapewne zyskało na znaczeniu…
Kiedy George Orwell opublikował swoje przełomowe dzieło „Rok 1984”, poprosił wydawców o przesłanie egzemplarza Aldousowi Huxleyowi, którego dystopijne arcydzieło „Nowy wspaniały świat” ukazało się 17 lat wcześniej. List Huxleya do Orwella to fascynujące porównanie dwóch kontrastujących wizji „ostatecznej rewolucji”.
∗
Wrightwood. Cal.
21 października 1949 r.
Szanowny Panie Orwell,
To bardzo miło z Pana strony, że poprosił Pan wydawcę o przesłanie mi egzemplarza swojej książki. Dotarła ona do mnie, gdy byłem w trakcie pracy nad dziełem, które wymagało ode mnie dużo czytania i korzystania z bibliografii. A ponieważ słaby wzrok zmusza mnie do oszczędzania czasu, musiałem długo czekać, zanim mogłem rozpocząć lekturę „Roku 1984”.
Zgadzając się ze wszystkim, co krytycy o niej napisali, nie muszę powtarzać, po raz kolejny, jak wspaniała i jak głęboko ważna jest ta książka. Niech wolno mi będzie zamiast tego mówić o tym, o czym książka traktuje – o ostatecznej rewolucji. Pierwsze oznaki filozofii ostatecznej rewolucji – rewolucji wykraczającej poza politykę i ekonomię, której celem jest całkowita subwersja [sabotaż] psychiki i fizjologii jednostki – można znaleźć u markiza de Sade, który uważał się za kontynuatora, dopełnienie Robespierre’a i Babeufa.
Filozofia rządzącej mniejszości w „Roku 1984” to sadyzm, który został doprowadzony do logicznego końca poprzez wyjście poza płeć i zaprzeczenie jej. Wątpliwe jest, czy w rzeczywistości polityka buta na twarzy może trwać w nieskończoność. Wierzę, że rządząca oligarchia znajdzie mniej mozolne i marnotrawne sposoby rządzenia i zaspokajania swojej żądzy władzy, a sposoby owe będą przypominać te, które opisałem w „Nowym wspaniałym świecie”. Niedawno miałem okazję przyjrzeć się historii magnetyzmu zwierzęcego [mesmeryzm] oraz hipnozy, i byłem pod ogromnym wrażeniem sposobu, w jaki przez sto pięćdziesiąt lat świat odmawiał poważnego uznania odkryć Mesmera, Braida, Esdaile’a i innych.
Częściowo z powodu panującego materializmu, a częściowo z powodu powszechnego poważania, XIX-wieczni filozofowie i ludzie nauki nie byli skłonni badać dziwniejszych faktów psychologii, aby praktycy, tacy jak politycy, żołnierze i policjanci, mogli je zastosować w rządzeniu. Dzięki dobrowolnej ignorancji naszych ojców nadejście ostatecznej rewolucji opóźniło się o pięć lub sześć pokoleń. Kolejnym szczęśliwym zbiegiem okoliczności była niezdolność Freuda do skutecznej hipnozy i wynikająca z tego deprecjacja hipnozy. To opóźniło powszechne zastosowanie hipnozy w psychiatrii o co najmniej czterdzieści lat. Obecnie jednak psychoanalizę łączy się z hipnozą. A hipnoza stała się łatwa i nieskończenie rozszerzalna dzięki stosowaniu barbituranów, które wywołują stan hipnozy i podatności na sugestię nawet u najbardziej opornych osób.
Wierzę, że w ciągu następnego pokolenia władcy świata odkryją, że warunkowanie niemowląt i narkohipnoza są skuteczniejszymi narzędziami rządzenia niż maczugi i więzienia, a żądzę władzy można zaspokoić równie skutecznie, nakłaniając ludzi do pokochania swojej niewoli, jak i bijąc ich i kopiąc, by zmusić do posłuszeństwa. Innymi słowy, czuję, że koszmar z „Roku 1984” musi przekształcić się w koszmar świata bardziej przypominającego ten, który wyobraziłem sobie w „Nowym wspaniałym świecie”.
Zmiana nastąpi w wyniku odczuwanej potrzeby zwiększenia efektywności. Tymczasem, oczywiście, może wybuchnąć wojna biologiczna i atomowa na wielką skalę – w takim przypadku będziemy mieli koszmary innego rodzaju, trudne do wyobrażenia.
Zadłużenie Stanów Zjednoczonych osiągnęło pułap, który jeszcze niedawno wydawał się katastrofalny. Amerykański resort finansów potwierdził, że dług publiczny największej gospodarki świata przebił historyczną granicę, a tempo jego narastania budzi coraz większe obawy ekonomistów.
Z opublikowanego bilansu wynika, że we wtorek łączne zobowiązania publiczne Stanów Zjednoczonych sięgnęły 40,047 bln dol. Na tę kwotę składały się skarbowe papiery wartościowe o wartości 32,266 bln dol. oraz zadłużenie wewnątrzrządowe wynoszące 7,782 bln dol.
Za podwojenie się zobowiązań odpowiadają rządy Donalda Trumpa i Joego Bidena. Kiedy Trump po raz pierwszy zasiadał w Białym Domu w 2017 r., amerykański dług sięgał 19,95 bln dol. — przypomniała agencja Reutera. Od tamtej pory zadłużenie wzrosło ponad dwukrotnie.
Pandemia i polityka fiskalna napędziły zadłużenie
Około jednej trzeciej tego przyrostu przypada na okres pandemii Covid-19. Rząd federalny zaciągał wówczas zobowiązania, aby sfinansować działania w reakcji na kryzys zdrowotny. Reszta wynika z decyzji fiskalnych obu administracji oraz z utrzymującej się od lat luki między dochodami podatkowymi a wydatkami z budżetu federalnego.
Skalę problemu skomentowała cytowana przez Reuters Maya MacGuineas, przewodnicząca organizacji Komitet na rzecz Odpowiedzialnego Budżetu Federalnego. Zwróciła uwagę, że skutki tak wysokiego zadłużenia wykraczają daleko poza dokumenty finansowe państwa.
„Dług w wysokości 40 bilionów dolarów nie istnieje jedynie w księgach rządu; jest odczuwalny w całej gospodarce i w ten czy inny sposób uderza w kieszeń obywateli (…) Im więcej pożyczamy, tym bardziej napędzamy inflację, ograniczamy inne priorytety w budżecie i narażamy się na sytuacje kryzysowe w kraju i niepokoje za granicą” — oceniła MacGuineas.
Cztery razy większy dług w niecałe 20 lat
Szefowa Komitetu zaznaczyła, że przejście z 39 do 40 bln dol. zajęło niespełna pięć miesięcy. W ciągu ostatnich dwóch dekad zobowiązania państwa powiększyły się czterokrotnie. Dla porównania barierę jednego biliona dolarów amerykański dług przekroczył po raz pierwszy w 1981 r.
Zdaniem Komitetu na tempo zaciągania nowych zobowiązań wpływ mają decyzje podejmowane zarówno przez Bidena, jak i Trumpa. Reuters przypominał przy tym, że podczas swojej drugiej kadencji Trump buduje obraz swojej administracji jako skoncentrowanej na ograniczaniu wydatków budżetowych. Także podczas kampanii wyborczej obecny prezydent zapowiadał i obiecywał mniejsze zadłużenie i wydatki publiczne.
W moim poprzednim wpisie „Mury mają teraz drzwi” argumentowałem, że „środki, jakich nigdy nie widziano w historii izolacji gospodarczej kraju”, obiecane przez sekretarza skarbu Scotta Bessenta, napotkają na otwartą granicę: Iran z lądowymi połączeniami z Pakistanem, wojskowymi i wywiadowczymi liniami wsparcia dla Rosji i Chin, a co najważniejsze – handel ropą naftową, który całkowicie porzucił dolara i jest prowadzony w juanach chińskich za pośrednictwem chińskiej sieci rozliczeniowej CIPS, poza zasięgiem amerykańskiej infrastruktury finansowej. Ten argument nadal jest aktualny. Ale kryje się za nim jeszcze prostszy problem, który leży w słowach samej administracji.
Trump jednocześnie wysuwa trzy deklaracje zwycięstwa. Iran, jak twierdzi, zostanie „bardzo dotkliwie pobity”. Cieśnina Ormuz, jak twierdzi, jest w istocie amerykańska – „należy do nas”, Stany Zjednoczone mają „całkowitą kontrolę”, szlak wodny jest otwarty, a miny zostały usunięte. A blokada morska, jak twierdzi, jest całkowita i skuteczna, dławiąc gospodarkę Teheranu. Gdy te trzy deklaracje zestawi się z czwartym faktem – że jego własny Departament Skarbu gorączkowo próbuje wynaleźć broń finansową, „jakiej nigdy dotąd nie widziano”, i że ponownie grozi „nowym, silnym atakiem”, jeśli cieśnina nie zostanie „wkrótce” ponownie otwarta – wzajemnie się one znoszą. Nie potrzeba bezprecedensowej kampanii sankcji, aby pokonać kraj, który już się pokonało. Nie trzeba grozić nowymi nalotami bombowymi, aby otworzyć cieśninę, którą już się posiada. Eskalacja jest przyznaniem się. Każde nowe żądanie większej presji jest przyznaniem się, że poprzednie deklaracje zwycięstwa były nieprawdziwe.
Retoryka zwycięstwa była nieustająca. „Gdy w końcu pokonamy Iran, który właśnie teraz jest w bardzo dotkliwej porażce” – powiedział Trump publiczności w akademii policyjnej w Nowym Jorku 14 sierpnia – „wkrótce ogłoszę Cieśninę Ormuz terytorium Stanów Zjednoczonych”. Kilka dni wcześniej powiedział reporterom, że Stany Zjednoczone mają „całkowitą kontrolę” nad tym szlakiem wodnym: „To nasze i w pewnym momencie mogą coś zrobić, a wtedy zostaną zmieceni z powierzchni ziemi”. 18 sierpnia opublikował zdjęcie, na którym nazwał cieśninę „Nowym Terytorium USA”. 19 sierpnia upierał się, że cieśnina jest otwarta, a miny usunięte – jednocześnie potwierdzając, że blokada morska „nadal obowiązuje”.
Ta ostatnia kombinacja przedstawia całą historię w miniaturze. Cieśnina, która jest rzeczywiście otwarta, nie potrzebuje ciągłej blokady. Blokada, która „nadal obowiązuje”, z definicji oznacza, że cieśnina jest zamknięta. Oba twierdzenia są wysuwane jednocześnie, ponieważ każde z nich służy innemu celowi retorycznemu: „Cieśnina jest otwarta” odpowiada na zarzut, że Trump zniszczył globalny handel energetyczny, a „blokada jest całkowita” odpowiada na zarzut, że Iran nie ucierpiał. Żadne z twierdzeń nie wytrzymuje krytyki.
Retoryka reaguje na przemówienia kampanijne. Ceny ropy reagują na tankowce. A tankowce nie ruszają, pomimo zapewnień CENTCOM-u.
Ruch statków przez Cieśninę Ormuz wynosi około 17 procent średniej sprzed konfliktu, według Centrum Operacji Handlu Morskiego Zjednoczonego Królestwa. Wywiad morski ocenia, że szlak wodny jest w dużej mierze zablokowany, bez całkowicie bezpiecznej drogi. Od początku wojny 28 lutego pojawiły się dziesiątki doniesień o uszkodzonych statkach w cieśninie i jej okolicach, w tym osiem ataków na jednostki w tym miesiącu, niektóre powiązane z ZEA i Arabią Saudyjską. Jeszcze 19 sierpnia trzy supertankowce powiązane z Chinami zawróciły w trakcie tranzytu. To nie jest profil ruchu otwartego, kontrolowanego przez USA szlaku morskiego. To profil spornego, w dużej mierze zamkniętego wąskiego gardła.
Akcja cenowa przedstawia tę samą historię w innym języku. Cena ropy Brent zbliżała się do 92 dolarów za baryłkę w połowie sierpnia, czyli o około jedną czwartą więcej niż przed wojną – i rosła z sesji na sesję właśnie dlatego, że rynki nie widzą ani porozumienia, ani wznowienia wydobycia. Amerykańska Agencja Informacji Energetycznej (EIA) nie spodziewa się powrotu produkcji na Bliskim Wschodzie do poziomów sprzed wojny przed początkiem 2027 roku i przewiduje dalsze przerwy w wydobyciu na poziomie około 0,6 miliona baryłek dziennie aż do przyszłego roku. Gdyby Ormuz rzeczywiście został otwarty, a Iran faktycznie pokonany, cena ropy spadłaby do poziomu sprzed wojny, wynoszącego około 70 dolarów. Zamiast tego dzieje się odwrotnie. Rynek wycenia zamknięcie cieśniny i niedokończoną wojnę, a nie wystawia przedstawienia dla krajowej publiczności.
Należy również zwrócić uwagę na wewnętrzną sprzeczność w twierdzeniu dotyczącym samej blokady. Dane dotyczące nawigacji morskiej pokazują, że pomimo blokady niektóre statki nadal przepływają przez cieśninę – co oznacza, że blokada nie jest hermetyczną uszczelką, jaką opisuje ją administracja. Cieśnina jest zatem jednocześnie „otwarta” (słowa Trumpa) i w 83 procentach zamknięta (dane), a blokada jest jednocześnie „całkowita” (wizerunek Trumpa) i przepuszczalna (dane nawigacyjne). Oficjalna narracja jest jednocześnie niespójna w obu kierunkach. To oszałamiające!
Dlaczego nie karze się zwłok
Oto logiczny rdzeń, jasno określony. Sankcje są narzędziem przymusu. Ich jedynym celem jest wyrządzenie wystarczająco dotkliwych strat ekonomicznych, aby zmienić zachowanie przeciwnika – zmusić pokonany, ale jeszcze nieuległy rząd do negocjacji. Gdyby irańska armia została rzeczywiście zniszczona, jej cieśniny rzeczywiście zajęte, a gospodarka rzeczywiście zdławiona całkowitą blokadą, nie byłoby już nic do osiągnięcia za pomocą „podwójnego uderzenia” sankcji. Reżim zostałby już pokonany tymi samymi środkami, które według Trumpa już zadziałały.
Fakt, że Bessent musi teraz uciekać się do „środków, jakich nigdy wcześniej nie widziano”, nie jest zatem oznaką siły. Wskazuje raczej, że deklaracje o sukcesach militarnych i blokada nie przyniosły rezultatu, który miały gwarantować. Sam Departament Skarbu nałożył na Iran kolejne sankcje w 2026 roku – przeciwko „nielegalnym przepływom pieniędzy”, tankowcom floty cieni, giełdom aktywów cyfrowych, chińskim rafineriom „czajniczków” i giełdom walutowym pod hasłem „Gospodarczej Furii” – a Teheran nadal sprzedaje ropę, utrzymuje cieśninę zamkniętą i walczy dalej. Obietnica czegoś bezprecedensowego to ukryte przyznanie, że wszystko, co było wcześniej, zawiodło. Gdyby obecna presja działała, nie byłoby potrzeby wymyślania nowej jej kategorii.
Tutaj nowy argument przeplata się ze starym. Jeśli zapytasz, co właściwie może oznaczać „bezprecedensowy”, eksperci ds. sankcji dochodzą do jednej odpowiedzi: jedynym pozostałym narzędziem nacisku jest atakowanie chińskich banków i kanałów płatności denominowanych w juanach, którymi handluje się irańską ropą naftową. Chiny kupują zdecydowaną większość irańskiej ropy naftowej – ponad 80 procent według większości szacunków, ponad 90 procent według innych – i płacą w renminbi, przetwarzanym w systemie CIPS poza systemem dolarowym. Właśnie dlatego są celem i właśnie dlatego tak trudno je trafić.
Sankcje wtórne oparte na dolarze nie mogą być nakładane na transakcje, które nigdy nie dotyczą dolara. Aby presja była skuteczna, Waszyngton musiałby objąć sankcjami duże chińskie instytucje finansowe – nie małych pośredników, lecz duże banki – i odciąć je od globalnego systemu finansowego. Ocena Scotiabanku, podzielana przez klientów, jest jednoznaczna: Stany Zjednoczone „nie mogą bombardować się po drodze do zwycięstwa”, a młot ekonomiczny opisany przez Bessenta oznacza likwidację całej sieci finansowej stojącej za irańskim eksportem ropy naftowej. Jednak użycie tego młota wiąże się z kosztami, których administracja może nie być gotowa ponieść. Odcięcie dużych chińskich banków od rozliczeń w dolarach oznaczałoby bezpośrednie zerwanie relacji finansowych z Pekinem – i to w czasie, gdy Trump przygotowuje się do spotkania z Xi Jinpingiem. Wycofanie z rynku przecenionej irańskiej ropy naftowej jeszcze bardziej podniosłoby i tak już wysokie ceny ropy naftowej i podniosłoby ceny benzyny, których akceptacji Trump żąda od Amerykanów. Jak ujął to magazyn „Fortune”, pozostałe opcje niosą ze sobą ryzyko załamania się samej gospodarki USA.
Poza problemem zdolności, istnieje problem z wiarygodnością. W czerwcu 2025 roku Trump publicznie oświadczył: „Chiny mogą teraz nadal kupować ropę z Iranu” – deklaracja ta była w bezpośredniej sprzeczności z memorandum prezydenckim w sprawie bezpieczeństwa narodowego jego własnej administracji, którego celem było ograniczenie eksportu irańskiej ropy „do zera”. Było to tak wyraźne, że członkowie Kongresu zwrócili się do Departamentu Skarbu i Departamentu Stanu z protestem. Administracja, która w jednym roku mówi Pekinowi, że może nadal kupować irańską ropę naftową, będzie miała trudności z przekonaniem rynków – lub Teheranu – w kolejnym roku, że Pekin zrezygnuje z dostaw. Groźba zastosowania sankcji w celu zmuszenia Chin do rezygnacji z irańskiej ropy jest podważana przez wcześniejszy sygnał administracji, że tego po prostu nie zrobi.
Węzeł pakistański: drzwi, których sankcje nie mogą zamknąć – i na których zamknięcie ich nie stać.
Lądowy szlak, który najwyraźniej ujawnia zarzut „całkowitej blokady”, przebiega przez Pakistan, i w tym miejscu sprzeczność sankcji przestaje być abstrakcyjna.
25 kwietnia 2026 roku – dwanaście dni po rozpoczęciu blokady przez Marynarkę Wojenną USA – Ministerstwo Handlu w Islamabadzie wydało rozporządzenie SRO 691(I)/2026, „Zarządzenie w sprawie tranzytu towarów przez terytorium Pakistanu”, aktywizujące umowę o transporcie drogowym z Teheranem z 2008 roku, która pozostawała niewykorzystana przez osiemnaście lat. Wyznaczono sześć korytarzy lądowych, łączących Karaczi, Port Qasim i zbudowany przez Chińczyków port Gwadar z irańskimi przejściami granicznymi Gabd i Taftan.
Umożliwiło to bezcłowy wwóz towarów z krajów trzecich – głównie z Chin – do Iranu, całkowicie poza zasięgiem blokady morskiej. Trasa Gwadar–Gabd ma długość około 89 kilometrów i zajmuje od dwóch do trzech godzin, w porównaniu z szesnastoma do osiemnastu godzinami z Karaczi. To nie tylko teoria: w samym kwietniu 2026 roku Gwadar obsłużył około 11 000 kontenerów – więcej niż port przeładował w całym 2025 roku – a ładunki testowe już dotarły na północ przez Iran, w kierunku Azji Środkowej. Blokada nie jest w stanie zatrzymać ciężarówki w Beludżystanie, a ciężarówki wciąż się poruszają. Wzrost ruchu kontenerowego w Gwadarze to równowartość ceny ropy naftowej w transporcie towarowym: tak jak cena ropy Brent wynosząca 92 dolary przeczy twierdzeniu, że „cieśnina jest otwarta”, tak kontenery przeczą twierdzeniu, że „blokada jest całkowita”.
Po pierwsze, szczere zastrzeżenie: analitycy zgadzają się w raportach, że korytarz łagodzi presję na peryferie Iranu, a nie ratuje jego gospodarkę – główny ciężar spoczywa na kanale Yuan i CIPS, a także na wsparciu Rosji i Chin. Pakistan nie ma tu na celu bycia kołem ratunkowym Iranu. Chodzi o to, by być najwyraźniejszym przykładem drzwi, których Waszyngton nie może zamknąć, nie zaprzeczając samemu sobie.
Aby „bezprecedensowa” izolacja miała realny wpływ, musi w końcu dotrzeć do sieci – portów, banków, spedytorów – które utrzymują przepływ handlu z Iranem, a które obecnie przebiegają przez terytorium Pakistanu i banki pakistańskie. Pakistan nie został ukarany za otwarcie korytarza; amerykańskie sankcje wtórne nie wchodzą w życie automatycznie, a OFAC nie podjął takiej decyzji. Ryzyko jest jednak realne i strukturalne: kontrole zgodności ładunków związanych z Iranem mogłyby wpłynąć na pakistańskie banki i zwiększyć koszty, a analitycy wskazują, że Islamabad ma jedynie „ograniczone możliwości obejścia” amerykańskich kar, a wyjątki są „prawie nieistniejące”. Kraj ten jest objęty programem MFW i w żadnym wypadku nie jest w stanie wytrzymać konfrontacji z Departamentem Skarbu USA. Jego własni komentatorzy określają korytarz jako skalkulowane ryzyko na legalnej linie.
W tym przypadku Pakistan wzmacnia sprzeczność, zamiast ją jedynie ilustrować. Ta sama administracja, która obiecuje zamknąć wszystkie kanały do Iranu, jednocześnie zabiega o względy rządu, który utrzymuje jeden z najszerszych kanałów otwarty. Trump wielokrotnie chwalił feldmarszałka Asima Munira i premiera Szehbaza Sharifa, gościł Munira w Białym Domu, sugerował amerykańskie inwestycje w pakistańskie sektory wydobywcze i kryptowalut oraz wzywał Islamabad do pośredniczenia w czerwcowym „Memorandum Islamabad” – wynegocjowanym przez Pakistan amerykańsko-irańskim zawieszeniu broni, które od tamtej pory ponownie przerodziło się w blokadę i groźby. Zapytany wprost o korytarz irański, Trump po prostu powiedział, że „wie o nim wszystko” i nie zgłosił sprzeciwu. To, co Middle East Institute nazywa „milczącą zgodą” Waszyngtonu, nie oznacza poparcia dla irańskiego mostu lądowego w celu obejścia blokady, ale zależność od kraju, który go obsługuje.
Sankcje uderzają zatem w mur, który sam Waszyngton wzniósł. Aby zachować spójność, presja musiałaby zostać wymierzona w pakistański korytarz i jego brzegi. Jednak nałożenie sankcji na mediatora – generała, o którego Trump zabiegał przez rok – zniweczyłoby dyplomację, którą administracja wciąż twierdzi, że jest na skraju sukcesu, i jeszcze bardziej popchnęłoby państwo posiadające broń jądrową i sprzymierzone z Chinami w kierunku Pekinu. Po wykluczeniu korytarza „całkowita izolacja” okazuje się jedynie retoryką. Nie ma takiej wersji tej polityki, która mogłaby zamknąć pakistańskie drzwi, nie zaprzeczając jednocześnie czemuś, co administracja twierdzi jako prawdę.
Pakistan ma również kartę, która odwraca presję na Waszyngton. Munir podobno ostrzegał Trumpa, że sparaliżowany Iran otworzy 560-milowy „korytarz terroru” przez Beludżystan – tę samą prowincję, w której znajduje się Gwadar i do której Chiny wpompowały miliardy dolarów z CPEC – zagrażając tym samym zarówno interesom USA, jak i chińskiej infrastrukturze. Innymi słowy, im bardziej USA naciskają na Iran, tym bardziej ryzykują destabilizację kruchego, ogarniętego rebelią regionu przygranicznego, kontrolowanego przez swojego preferowanego partnera i finansowanego przez rywala. Ironia jest głęboka: przez ponad dekadę Waszyngton groził sankcjami, aby powstrzymać Pakistan przed budową choćby gazociągu do Iranu; dziś Pakistan prowadzi otwarty korytarz handlowy, a Waszyngton milczy.
Dla samego Pakistanu sytuacja przypomina balansowanie na linie. Korzyści są realne – dochody z tranzytu, realne zadanie gospodarcze dla Gwadaru, rola łącznika między Chinami, Iranem i Azją Środkową oraz wpływy jako niezastąpionego pośrednika. Równie realne są wady – ryzyko sankcji wtórnych, na które Pakistan nie może sobie pozwolić, ewentualna konieczność wyboru między relacjami ze Stanami Zjednoczonymi i korytarzem irańskim a obciążeniem bezpieczeństwa związanym z transportem tego handlu przez Beludżystan, przy jednoczesnym równoważeniu Iranu z Arabią Saudyjską, państwami Zatoki Perskiej i Waszyngtonem. Korzyści zależą wyłącznie od kontynuacji amerykańskiej uległości, której właśnie „bezprecedensowe środki” Bessenta mają położyć kres. Oto dylemat w pigułce: jeśli sankcje są realne, Pakistan będzie jedną z pierwszych ofiar; jeśli Pakistan zostanie oszczędzony, sankcje nie będą tym, za co się podają.
Iran nie znajduje się w komfortowej sytuacji. Blokada jest realna i kosztowna – pochłonęła miliardy dolarów z dochodów z ropy naftowej – a irańska gospodarka rzeczywiście cierpi. Nowe sankcje finansowe nie są nieskuteczne; jeśli Waszyngton jest gotów zaakceptować reperkusje i bezpośrednio nałożyć sankcje na duże chińskie banki, rzeczywiście spowodowałoby to znaczne dodatkowe straty. Luka w juanie i CIPS to realna możliwość obejścia przepisów, ale nie pole siłowe: CIPS nadal opiera się na zachodnich systemach przesyłania wiadomości w dużej części swojego ruchu, a renminbi nadal odpowiada za jedynie niewielką część globalnych płatności. Prawdziwym stwierdzeniem jest to, że Iran, jako zdeterminowany użytkownik z chętnym chińskim partnerem handlowym, może ominąć dolara – a nie to, że dolar się załamuje. A irańska armia jest poobijana, a nie unicestwiona; twierdzenie Trumpa, że Iran został „całkowicie pokonany”, jest obalone przez Iran, który nadal jest w stanie utrzymać Ormuz na poziomie 17% normalnego ruchu, podczas gdy jego siły rakietowe są nienaruszone i rosną.
Zatem uczciwy wniosek nie jest taki, że sankcje będą nieskuteczne. Chodzi o to, że napotkają one ograniczenia strukturalne, które przeczą retoryce samego rządu – i że presja doprowadzi do tego, że Iran stanie się biedniejszy, bardziej wściekły i jeszcze bardziej zorientowany na wschód, który ucierpi, ale się nie załamie. To zupełnie inny rezultat niż ten, który obiecuje kapitulacja Bessent.
Odrzućmy wszelką teatralność, a sekwencja wydarzeń sama się sobie przeczy. Gdyby irańska armia została pokonana, nie byłoby potrzeby „uderzenia” bezprecedensowymi sankcjami. Gdyby cieśnina była rzeczywiście otwarta i znajdowała się pod amerykańską kontrolą, ropa nie kosztowałaby prawie 92 dolarów, podczas gdy ruch wynosiłby 17 procent, a supertankowce zawracałyby.
Gdyby blokada była całkowita, dochody Iranu z ropy wyniosłyby zero – zamiast tego Iran sprzedaje ją Chinom w juanach, poza zasięgiem blokady i dolara, i właśnie dlatego Bessent musi uciec się do finansowej broni, której Waszyngton nie posiada. A szlak lądowy przez Pakistan przewozi prawdziwe ładunki przez Gwadar, podczas gdy Waszyngton, który potrzebuje Islamabadu jako mediatora, patrzy w inną stronę – ten sam rząd, który przysięga zamknąć Iranowi wszystkie drzwi, zabiega o względy rządu, który utrzymuje jedne z najszerszych drzwi otwartych. Każde twierdzenie o zwycięstwie zostaje obalone przez kolejną eskalację, a eskalacja trwa. Kiedy rząd, który twierdzi, że już wygrał, stale domaga się nowych i bardziej radykalnych środków, by wygrać, samo to żądanie jest dowodem. Wojna się nie skończyła, cieśnina nie jest nasza, a sankcje są wymierzone w żelazny uścisk, z którego Iran już się wyrwał.
Rządowy poradnik ostrzega osoby ubiegające się o azyl, aby nie gwałcić ani nie bić kobiet.
Publikacja Ministerstwa Spraw Wewnętrznych , w której określono „zasady i oczekiwania” dotyczące życia w Wielkiej Brytanii, zostanie przekazana osobom ubiegającym się o azyl w ramach kampanii edukacyjnej.
Ostrzega: „Jeśli uprawiasz seks z kimś bez jego zgody, nazywa się to gwałtem. Gwałt jest poważnym przestępstwem w Wielkiej Brytanii”.
Siedmiostronicowa broszura, opublikowana wczoraj w następstwie serii okropnych gwałtów i ataków seksualnych, których dopuścili się azylanci, ostrzega również nowoprzybyłych, aby nie „podążali za kimś ani nie blokowali mu drogi” i nie „wykonywali niegrzecznych lub obraźliwych gestów”.
Osobom ubiegającym się o azyl zaleca się, aby nigdy „nie kierowały do nikogo uwag o charakterze seksualnym, nawet jeśli uważają to za komplement” ani „nie gwizdały i nie wydawały odgłosów całowania w stronę kogoś”.
Stanowi ona, że seks z osobą poniżej 16 roku życia jest nielegalny, dodając: „Nie ma wyjątków od tej reguły. Nawet jeśli się zgodzą, to i tak jest to nielegalne”.
Broszura zatytułowana „Zrozumienie zachowań i oczekiwań w Wielkiej Brytanii: przewodnik dla osób ubiegających się o azyl” ma zostać udostępniona w wielu językach obcych.
W dokumencie podkreślono również, że przemoc fizyczna, groźby i kontrolowanie stanowią formy przemocy domowej i poważne przestępstwo.
W dokumencie napisano: „Rozumiemy, że przyjazd do nowego kraju może być trudny, a prawa i zwyczaje mogą się tu różnić od tych w Twoim kraju ojczystym.
Ta broszura pomoże Ci zrozumieć, czego się od Ciebie oczekuje, jeśli mieszkasz w Wielkiej Brytanii.
Dodaje: „Te zasady i oczekiwania nie dotyczą tylko osób ubiegających się o azyl, dotyczą wszystkich, którzy tu mieszkają”.
W broszurze wyjaśniono dalej, że mężczyźni i kobiety w Wielkiej Brytanii mają równe prawa, a kobietom wolno „pracować i zarabiać na swoje utrzymanie”.„własne pieniądze”, studiowanie, swobodne podróżowanie i „podejmowanie własnych decyzji dotyczących własnego życia”, łącznie z decyzją o zawarciu związku małżeńskiego.
W dokumencie dodano, że mąż, ojciec lub brat nigdy nie powinien zabraniać kobiecie pracy lub nauki, kontrolować jej ubioru lub miejsc, do których chodzi, uniemożliwiać jej spotykania się z rodziną i przyjaciółmi ani podejmować za nią decyzji bez jej zgody.
W dokumencie ostrzega się również, że robienie komuś zdjęć o charakterze seksualnym bez jego zgody jest przestępstwem.
Zawiera porady i numery telefonów zaufania dla osób, które padły ofiarą nadużyć seksualnych lub innych form nadużyć.
W osobnym dokumencie zatytułowanym „Zapewnienie bezpieczeństwa dzieciom w Wielkiej Brytanii” określonoże „niemowląt i małych dzieci nigdy nie należy zostawiać samych”.
Dzieci nie powinny być „bite, klepane, potrząsane ani krzywdzone” , a „niezapewnienie dziecku wystarczającej ilości pożywienia, czystych ubrań, opieki zdrowotnej lub bezpiecznego miejsca do życia” jest równoznaczne z zaniedbaniem.
Materiał ten został również wydany w formie serii plakatów z ilustracjami w stylu komiksowym, prawdopodobnie przeznaczonych do wywieszenia w hotelach dla uchodźców i innych miejscach zakwaterowania dla migrantów.
W zeszłym roku na małych łodziach przypłynęło 41 472 osób – większość z nich ubiegała się o azyl – spośród nich 34 201 stanowili mężczyźni.
Najliczniejszą grupą narodowościową wśród migrantów przybywających przez Kanał La Manche w ubiegłym roku były:Erytrejczyków (nieco ponad 7600), Afgańczyków (4800), Irańczyków (4400), Sudańczyków (4400) i Somalijczyków (3800).
W zeszłym tygodniu na pokładzie jednej łodzi przypłynęła rekordowa liczba 230 osób .
Inne sposoby ubiegania się o azyl obejmują przybycie w sposób nielegalny, np. na pace ciężarówki, lub ubieganie się o status uchodźcy po uzyskaniu wizy.
Chris Philp, rzecznik Partii Konserwatywnej ds. wewnętrznych, powiedział: „Nielegalni i legalni imigranci pochodzą z miejsc i społeczeństw, w których stosunek do kobiet jest zupełnie niezgodny z postawą społeczeństwa zachodniego.
=============================
Ujawniono: Sześciu przybyszów, którzy dopuścili się gwałtu
Przez CAMERON CHARTERS
Abdulla Ahmadi, Ibrahim Alshafe i Karin Al-Danasurt
Abdulla Ahmadi i Ibrahim Alshafe, oboje w wieku 26 lat, a także Karin Al-Danasurt, 21 lat, zostali określeni przez sędziego mianem „całkowicie drapieżnych, bezdusznych i pogardliwych” za napaść na kobietę na plaży Brighton 4 października ubiegłego roku.
W styczniu w Sądzie Koronnym w Hove sędzia Christine Henson KC skazała Ahmadiego z Iranu i Alshafe’a z Egiptu na 21 lat więzienia za gwałt. Skazany za morderstwo 21-letni Al-Danasurt, również z Egiptu, przedostał się do Wielkiej Brytanii.w 2024 roku. Został skazany za gwałt za filmowanie ataku i skazany na 18 lat więzienia.
Wszyscy trzej mieszkali w hotelu Home Office w Horsham, West Sussex, po przepłynięciu kanału La Manche małymi łódkami.
Ahmad Mulakhil
Afghani Ahmad Mulakhil został w lipcu skazany na 15 lat więzienia za gwałt na 12-letniej dziewczynce w Nuneaton w hrabstwie Warwickshire.
23-letni Mulakhil został skazany w Sądzie Koronnym w Warwick za gwałt, porwanie, napaść seksualną i nagranie nieprzyzwoitego filmu. Policja stwierdziła, że jego przestępstwa „naruszają fundamentalne wartości spajające nasze społeczności”.
Mulakhil przybył do Wielkiej Brytanii małą łódką w marcu ubiegłego roku. Rok i cztery miesiące później zaatakował dziewczynę. Ława przysięgłych usłyszała zeznania, że Mulakhil śmiał się podczas ataku, co spowodowało u jego ofiary głęboki uraz psychiczny.
Sheraz Malik
Pakistański Sheraz Malik, lat 28, zgwałcił 18-letnią kobietę w parku w Nottinghamshire w czerwcu ubiegłego roku. Dwa miesiące temu Sąd Koronny w Birmingham skazał go na dziesięć lat więzienia za fałszywe twierdzenie, że stosunek był dobrowolny.
Sędzia Simon Ash KC stwierdził, że Malik obrał sobie za cel „szczególnie bezbronną” kobietę. Podczas ataku Malik nazwał ofiarę „dziwką” i uderzył ją w twarz, gdy próbowała mu się przeciwstawić. Słyszałem, że przybył do Wielkiej Brytanii rok przed dokonaniem gwałtu.
Mehmet Ogur
27-letni Turk Mehmet Ogur został skazany na siedem lat więzienia za gwałt na 18-letniej kobiecie w parku w Tamworth w hrabstwie Staffordshire w styczniu ubiegłego roku. Przybył do Wielkiej Brytanii zaledwie kilka tygodni wcześniej.
Podczas procesu usłyszał, jak jego ofiara krzyczała na niego i błagała, żeby przestał. W styczniu jego ofiara odczytała oświadczenie w Sądzie Koronnym w Stafford, w którym zapytała Ogura: „Dlaczego ja, dlaczego wybrałeś mnie, żeby mnie całkowicie zniszczyć, skoro okazywałam ci jedynie dobroć i empatię?”.
Sachan Gautam zCPS oświadczyło: „Jego zachowanie ewoluowało od niechcianych zalotów do brutalnego i traumatycznego gwałtu”.
Stany Zjednoczone mogą zablokować Iran na morzu. Ale nie mogą zablokować jego dostępu do geografii.
Iran jak dotąd nie zwracał uwagi na opóźnienia.
Iran przyspiesza teraz zarządzanie czasem.
Nawet strategiczna cierpliwość ma swoje granice. Teheran przez 5,5 miesiąca prowadził system „dziadek do orzechów” w Cieśninie Ormuz. Imperium piractwa nie ustąpiło. Wręcz przeciwnie, reakcja, oprócz blokady Trumpa, koncentrowała się na bezwzględnej, ostatecznej manipulacji rynkiem, aby utrzymać ceny ropy na względnie niskim poziomie – wykorzystując wszystko, od wyczerpujących się Strategicznych Rezerw Ropy Naftowej (SPR) po wykorzystywanie przez DARPA narzędzi AI do manipulowania rynkami.
Już wkrótce trzeba będzie ponieść pełną, straszliwą cenę – globalną depresję, dalsze odrzucenie zachodnich „wartości” i fałszywych systemów w krajach Globalnego Południa oraz nieunikniony podział między dwoma systemami światowymi.
Iran nie może kontynuować powolnego dławienia Cieśniny Ormuz – grozi mu bowiem utrata z czasem tych korzyści. Iran, podobnie jak wszystkie inne kraje, nieuchronnie ulegnie osłabieniu w wyniku globalnego Wielkiego Kryzysu. To zdecydowanie nie jest długoterminowe rozwiązanie dla dumnego, suwerennego, odpornego i cywilizowanego narodu, który od tysiącleci dąży do godnej samowystarczalności.
Władze w Teheranie doskonale zrozumiały, że nową – a właściwie starą – taktyką imperium jest finansowe i ekonomiczne uduszenie Persji, tak jak zrobiono to na przykład w przypadku Syrii.
Jest jeszcze gorzej. Znacznie gorzej: obecna normalizacja użycia taktycznej broni jądrowej w „dyskusjach” przy stołach imperium. Skoro ludobójstwo zostało znormalizowane – przez cały, zbiorowy, rozdrobniony Zachód – dlaczego nie bombardowanie atomowe (ale tylko przez imperium)?
Teheran doskonale zdaje sobie sprawę, że może nadciągać długa, ciemna chmura. Dlatego teraz nadszedł czas, aby przyspieszyć. Mohsen Rezaee – nowy sekretarz Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego (SNSC) i osobisty przedstawiciel przywódcy Modżtaby Chameneiego – nadaje ton. Nie ma alternatywy dla podjęcia wszelkich możliwych działań, aby zmusić hegemoniczny, stary porządek do ustąpienia.
Wywieranie przymusu, ale nie w sposób zdecydowany
Blokada morska Trumpa może wywołać chaos w Iranie, ale sama w sobie nie jest w stanie zmienić istotnej części architektury łączącej Iran z Eurazją.
Blokada poważnie zaszkodziła irańskiemu handlowi ropą naftową drogą morską. Ruch w Cieśninie Ormuz uległ załamaniu. Według danych źródła, eksport irańskiej ropy naftowej spadł z około 1,8–2,0 mln baryłek dziennie przed blokadą do poniżej 300 000 baryłek dziennie.
To ogromna presja. Mimo to Iran jest daleki od izolacji geograficznej. Połączenia kolejowe przez Azję Środkową; handel przez granice lądowe z Pakistanem (co najmniej sześć kanałów); szlak kaspijski do Rosji; Międzynarodowy Korytarz Transportowy Północ-Południe (INSTC): wszystko to nadal funkcjonuje – a w przypadku INSTC jest on nawet rozbudowywany, choć infrastruktura wciąż nie jest ukończona.
Część irańskiej ropy naftowej nadal ucieka w wyniku przeładunków między statkami, szczególnie u wybrzeży Malezji. Ładunki opuszczające irańskie wody terytorialne są przeładowywane na morzu, aby ukryć ich pochodzenie przed dalszym transportem, głównie do odbiorców azjatyckich.
Podczas zawieszenia broni w czerwcu i lipcu około dwudziestu tankowców przetransportowało w ten sposób ropę naftową o wartości około 6 miliardów dolarów. Oczywiście, nie zastąpi to irańskiego systemu eksportowego sprzed wojny – ponieważ proces ten opiera się na ograniczonej flocie tajnej, działającej pod ogromną presją sankcji.
Kluczową kwestią jest jednak to, że amerykańska blokada ma swoje przecieki.
Blokada może mieć charakter przymusu, ale nie jest decydująca – niezależnie od zalewu propagandy ze strony kolesiów Trumpa i różnych oszustów.
Jeśli chodzi o bezpośrednie rozmowy między USA i Iranem, tkwią one w oceanie sprzeczności.
Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) i Departament Stanu publicznie – i wyraźnie – zaprzeczyły, jakoby jakikolwiek bezpośredni kanał komunikacji z USA był obecnie aktywny. IRGC wyśmiało amerykańskie roszczenia, nazywając je wojną psychologiczną, podczas gdy Trump publicznie promował ugruntowany, bezpośredni kanał komunikacji z IRGC.
Cóż, kanał informacyjny rzeczywiście istnieje: to kanał z maja 2026 roku, biegnący przez prezydenta Kurdystanu, Nechirvana Barzaniego, do wysoko postawionego kierownictwa Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej. Stał się nieaktywny. Mógł nawet nieformalnie trwać w niejasnym stanie – podczas gdy Teheran zaprzecza jego istnieniu.
„Dyplomacja” nie jest Trumpowi tak bliska jak Big Macs-om; groźby natomiast – owszem. Rozważmy teraz publiczną groźbę zbombardowania Omanu, wyrażoną w dwóch odrębnych przypadkach.
Oman jest w żadnym razie nie bez znaczenia. Maskat jest jednocześnie: jednym z najbardziej konsekwentnych mediatorów w Radzie Współpracy Zatoki Perskiej; głęboko zaangażowanym w kanał dyplomatyczny z Iranem; i współ-negocjatorem rodzącego się mechanizmu tranzytowego dla Cieśniny Ormuz.
Dwie groźby zbombardowania Omanu oznaczają zatem, że POTUS podejmuje bezpośrednie działania przeciwko temu niewielkiemu państwu, które pomaga w tworzeniu możliwej drogi ucieczki dla imperium.
Nic dziwnego, że rząd Omanu nie wydał oficjalnego oświadczenia w sprawie tych gróźb. Sułtan również nie wydał oświadczenia.
Brak komentarza ze strony Ministerstwa Spraw Zagranicznych.
Milczenia Muscata nie należy źle interpretować. Milczenie nie oznacza zgody. Milczenie nie oznacza oporu. Milczenie może być częścią wyrafinowanej strategii dyplomatycznej: czymś, co pozostaje korzystne dla obu stron.
Nie ma możliwości zablokowania geografii Iranu
Port Gwadar nad Morzem Arabskim – kluczowy element chińsko-pakistańskiego korytarza gospodarczego (CPEC) – zyskał ogromne znaczenie strategiczne jako lądowa brama tranzytowa do Iranu.
Oto jak to działa: ładunek dociera do Gwadaru, jest konsolidowany, transportowany drogą lądową na odcinku około 89 km do przejścia granicznego w Gabdzie, a następnie drogą lądową do Iranu. Proces ten jest znacznie krótszy niż transport tego samego ładunku przez Karaczi – co skraca czas i koszty.
Nie ma jednak żadnych dowodów na to, że statki pływające pod banderą Iranu regularnie zawijają do Gwadaru lub że załadunek i rozładunek irańskiego ładunku morskiego jest tam przeprowadzany, co w praktyce oznaczałoby istnienie irańskiego szlaku żeglugowego.
Następnie mamy Morze Kaspijskie: kluczowy szlak strategiczny, na który nie ma dostępu Marynarka Wojenna USA.
Jak sam się przekonałem w zeszłym roku, kręcąc film dokumentalny o INSTC, Irańskie porty nad Morzem Kaspijskim, takie jak Bandar Anzali, łączą Iran przede wszystkim z Rosją, szczególnie z Astrachaniem.
Od początku blokady irańskie porty nad Morzem Kaspijskim zwiększyły tempo operacji; Bandar Anzali zbliża się do pełnej przepustowości, obsługując zboże, produkty rolne, towary przemysłowe, komponenty i, przede wszystkim, strategiczne towary handlowe między członkami BRICS – Iranem i Rosją.
Marynarka Wojenna USA nie może podejmować żadnych działań na Morzu Kaspijskim, ponieważ Konwencja o statusie prawnym Morza Kaspijskiego z 2018 r. wyklucza mocarstwa morskie niebędące państwami regionalnymi.
Wzdłuż 7200-kilometrowej INSTC, łączącej Rosję, Iran i Indie, ruch towarowy między Rosją a Iranem rozwija się bardzo dynamicznie – pomimo problemów infrastrukturalnych, takich jak brak połączenia kolejowego Raszt–Astara na terenie Iranu.
Ponadto morska trasa INSTC z Czabaharu w Sistanie-Beludżystanie do Indii nie pełni obecnie funkcji istotnego kanału pomocy w czasie wojny.
Iran rzeczywiście leży w sercu dwóch architektur łączności: połączenia kolejowego Chiny–Azja Środkowa–Iran, będącego częścią inicjatywy Pasa i Szlaku (BRI)/Nowego Jedwabnego Szlaku; oraz szlaku Iran–Rosja przez Morze Kaspijskie, będącego częścią INSTC.
Są to w istocie dwa przecinające się korytarze: jeden biegnący ze wschodu na zachód, drugi z północy na południe.
Następnie istnieje Korytarz Transkaspijski, zwany również Korytarzem Środkowym – który nie przebiega przez Iran: Chiny–Kazachstan–Morze Kaspijskie–Azerbejdżan–Gruzja–Turcja–Europa. Korytarz Środkowy rzeczywiście omija Iran.
Co to wszystko nam mówi o blokadzie Trumpa?
Krótko mówiąc: Stany Zjednoczone mogą zablokować Iran na morzu. Ale nie mogą zablokować jego dostępu do geografii.
Wreszcie Iran leży w sercu euroazjatyckiej sieci, do której należą Pakistan, państwa Azji Środkowej, Rosja, Morze Kaspijskie i Chiny.
Obecny impas w postaci „ani pokoju, ani wojny” prowadzi do wykładniczego wzrostu strategicznego znaczenia tej sieci. Sieć zapobiega temu, by przymus morski doprowadził do całkowitej izolacji fizycznej. Zapomnijmy o tym, że Stany Zjednoczone mogłyby skorzystać na strategicznej blokadzie.
Co więcej, irański zwrot w stronę działań ofensywnych mógłby w rzeczywistości wywołać inny rodzaj blokady strategicznej. Iran nadal dysponuje wielowarstwową architekturą antydostępową, obejmującą pociski przeciwokrętowe dalekiego zasięgu, morskie systemy minowania oraz okręty podwodne przeznaczone do operacji na płytkich i ograniczonych przestrzennie wodach.
A geografia dodatkowo zaostrza problem. Duże amerykańskie siły morskie operujące stosunkowo blisko niezwykle wrogiego wybrzeża będą miały bardzo krótki czas na ostrzeżenie i znacznie ograniczony obszar rozmieszczenia swoich sił.
Amerykańska blokada rzeczywiście zniszczyła największy kanał, którym Iran zarabiał twardą walutę – petrojuan. Nie zredukowała jednak – i nie może z geograficznego punktu widzenia – zredukować Iranu do roli wyspy, ponieważ Iran nadal jest połączony ze wschodem, północą i południowym wschodem za pośrednictwem sieci lądowych, kolejowych i morskich.
Z każdym dniem, w którym ta architektura nadal funkcjonuje pod presją, rośnie motywacja Iranu, Rosji, Chin, Pakistanu i państw Azji Środkowej do jej pogłębiania.
I w ten sposób pogłębić integrację Eurazji – najważniejszego wydarzenia geopolitycznego XXI wieku.
(UWAGA: Postanowiłem zebrać różne artykuły, które napisałem, w których obalam twierdzenia, że Iran, Hamas i Hezbollah są głównymi źródłami terroryzmu. Mam nadzieję, że uznasz je za przydatne i zechcesz podzielić się nimi ze znajomymi, którzy dali się zwieść panującej opinii)
===============================
Każdy rząd powołuje się na to samo. Iran, jak nam powiedziano, jest czołowym państwem sponsorującym terroryzm na świecie – twierdzenie to stało się obecnie centralnym argumentem uzasadniającym wojnę. Ma ono wagę oficjalnego określenia: Iran znajduje się na liście państw sponsorujących terroryzm prowadzonej przez Departament Stanu USA od 19 stycznia 1984 roku, co stanowi najdłużej obowiązującą pozycję, obok Kuby, Korei Północnej i Syrii. Liczby przytaczane na poparcie tego stwierdzenia są powtarzane jako ustalone fakty – ponad miliard dolarów rocznie przeznaczanych na finansowanie terroryzmu i od 140 000 do 185 000 bojowników z organizacji partnerskich Sił Al-Kuds Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC), rozproszonych w Afganistanie, Strefie Gazy, Libanie, Pakistanie, Syrii i Jemenie.
Problem polega na tym, że dane rządowe nie potwierdzają tego nagłówka. Miejscem, w którym należy zweryfikować to twierdzenie, są dane publikowane przez sam Departament Stanu – dodatek statystyczny do „Raportów krajowych na temat terroryzmu”, a wcześniej do „Wzorców globalnego terroryzmu”, serii raportów zleconych przez Kongres, które odnotowują międzynarodowe ataki terrorystyczne każdego roku od 1990 roku. Analiza tych tabel przedstawia inny obraz niż ten prezentowany w telewizji kablowej.
Kto przeprowadził ataki
Dodatek nie kategoryzuje ataków według wyznania religijnego i nie jest to konieczne. Tożsamość głównych grup sprawców mówi sama za siebie. Rok po roku, w latach 2004–2023, najbardziej aktywnymi i śmiercionośnymi grupami byli sunnici: talibowie, ISIS, Boko Haram, Al-Kaida i jej organizacje stowarzyszone, Al-Szabab i TTP. Dziewięć na dziesięć ataków wymienionych w raportach zostało przeprowadzonych przez sunnickich ekstremistów z tradycji salaficko-dżihadystycznej. Żaden z nich nie jest kontrolowany przez Teheran. Większość uważa muzułmanów szyickich – w tym z Iranu – za heretyków i odpowiednio ich atakuje. ISIS od lat otwarcie prowadzi wojnę z Iranem i jego sojusznikami.
Odrębny francuski zbiór danych, opracowany przez FONDAPOL na przestrzeni dłuższego okresu od 1979 do kwietnia 2024 roku, prowadzi do tych samych wniosków. Pięć najgroźniejszych grup islamistycznych w tym okresie odpowiada za ponad 80 procent wszystkich ofiar terroryzmu islamistycznego – i wszystkie pięć to sunnici: Talibowie, ISIS, Boko Haram, Al-Szabab i Al-Kaida.
Gdzie w tym wszystkim są grupy powiązane z Iranem? Są one praktycznie nieobecne na szczycie zestawień. Hezbollah i jego wspierane przez Iran milicje generalnie się nie pojawiają, częściowo dlatego, że ich działania są skierowane głównie przeciwko siłom zbrojnym, a nie ludności cywilnej, co stawia je poza roboczą definicją terroryzmu stosowaną w raportach. Huti to najważniejsza grupa powiązana z szyitami, jaka pojawiła się w ostatnich edycjach, i to jedynie jako niewielki ułamek całości.
Dopiero w 2023 roku trzy ugrupowania z irańskiej strefy wpływów – Huti, Hamas i Hezbollah – znalazły się w pierwszej dziesiątce. Stało się tak za sprawą ich ataków na Izrael, wymierzonych głównie w cele wojskowe. Przed 2023 rokiem ani Hamas, ani Hezbollah nie należały do ugrupowań odpowiedzialnych za największą liczbę ataków na świecie. To niezwykły fakt w przypadku dwóch organizacji powszechnie uznawanych za jedne z najliczniej działających ugrupowań terrorystycznych na świecie.
Izraelskie liczby
Przyjrzyjmy się definicji terroryzmu stosowanej przez samego Benjamina Netanjahu – przemocy wobec cywilów w celach politycznych – i odnieśmy ją do danych rządu Izraela, które pochodzą z rejestrów izraelskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych dotyczących ofiar przemocy palestyńskiej w latach 2000–2024. (Zbiór danych pochodzi sprzed ataku z 7 października 2023 r., a zatem go nie uwzględnia).
Dwie rzeczy rzucają się w oczy. Po pierwsze, liczba ataków palestyńskich od 2003 roku ma tendencję spadkową. Szczyt nastąpił w latach 2000–2005 – podczas Drugiej Intifady. W ciągu całych 24 lat zginęło 1552 Izraelczyków, a 5595 zostało rannych, przy czym przemoc skoncentrowała się w tym szczytowym okresie na początku XXI wieku: około 76% ofiar śmiertelnych i 92% rannych miało miejsce podczas Drugiej Intifady. Po drugie, Hamas nie jest machiną terrorystyczną, za jaką jest przedstawiany w powszechnej wyobraźni. Tylko około 15% ataków w ciągu 24 lat przypisuje się Hamasowi, samodzielnie lub we współpracy z inną grupą. Nic z tego nie czyni Hamasu ruchem pokojowym – bo nim nie jest – ale nie jest też organizacją nieustannie dokonującą masakr.
Ataki rakietowe są najwyraźniejszym przykładem tego, jak retoryka przeważa nad liczbami. Hamas i Hezbollah wystrzeliły tysiące rakiet w kierunku Izraela w ciągu ostatnich 25 lat. Liczba ofiar śmiertelnych tych rakiet w latach 2001–2025 waha się od 50 do 75 osób – a nie „tysięcy”, jak sugerują doniesienia. Rozbieżność między tymi dwiema liczbami jest kluczowa.
Kontrastuje to z asymetrią, której żaden uczciwy rachunek nie może zignorować. Szacuje się, że Izrael zabił 11 200–11 500 Palestyńczyków między 2000 a 6 października 2023 roku. Według Ministerstwa Zdrowia Gazy, od 7 października liczba ofiar w Strefie Gazy wzrosła do ponad 73 000 – liczby, którą izraelski oficer wojskowy w styczniu 2026 roku praktycznie potwierdził, akceptując ponad 71 000 ofiar śmiertelnych bezpośredniego ostrzału izraelskiego.
Kto właściwie finansuje sprawców
Jeśli to jest punkt odniesienia, to wskazuje on na miejsce inne niż Teheran. Grupy sunnickie, które dominują w statystykach ofiar, otrzymały wsparcie finansowe od państw Zatoki Perskiej – a co jeszcze bardziej niepokojące, od samych Stanów Zjednoczonych. Szlak pieniędzy prowadzi przez Syrię: fundusze USA i ich sojuszników dotarły do grup, które wyłoniły się z ISIS, w tym do linii an-Nusra, z której wywodzi się Hajat Tahrir asz-Szam, której przywódca Waszyngton wyznaczył kiedyś nagrodę w wysokości 10 milionów dolarów, po czym po cichu ją wycofał. Ta sama administracja, która uznaje Iran za głównego sponsora terroryzmu, wielokrotnie wspierała te same grupy, które zabiły najwięcej ludzi.
Wniosek
Klasyfikacja ta pełni funkcję polityczną, a nie analityczną. Według danych rządowych dotyczących ataków, Iran nie jest główną siłą napędową globalnego terroryzmu; sprawcy należą głównie do sunnickiego ruchu dżihadystów, wrogiego wobec Iranu i finansowanego z innych źródeł. Poważna kampania przeciwko sponsorom terroryzmu rozpoczęłaby się od państw Zatoki Perskiej, a nie od Teheranu. Zamiast tego oskarżenie, które nie znajduje poparcia w danych, jest wykorzystywane jako pretekst do niesprowokowanej wojny. Kraj, który żyje w szklanym domu, powinien dwa razy się zastanowić, zanim rzuci kamieniami.
Oczekiwane obiekcje – i odpowiedzi
„Ale Hamas i Hezbollah znalazły się w pierwszej dziesiątce w 2023 roku, więc sojusznicy Iranu rzeczywiście są poważnymi terrorystami”.
Znaleźli się na liście w ciągu jednego roku, wyłącznie dzięki wojnie z Izraelem, w której ich ogień był skierowany głównie na cele wojskowe – żołnierzy, bazy i Siły Obronne Izraela (IDF) na polu bitwy. Definicja Departamentu Stanu USA opiera się na przemocy wobec ludności cywilnej w celach politycznych. Wzrost spowodowany atakami na armię podczas aktywnej wojny nie jest dowodem na ciągły terroryzm skierowany przeciwko ludności cywilnej; jest dowodem na wojnę, w której dochodzi do strzelanin. W ciągu dwóch dekad poprzedzających to sprawozdanie żadna z grup nie znalazła się na liście najaktywniejszych sprawców na świecie. Jeden rok w pierwszej dziesiątce, spowodowany walkami z armią danego państwa, nie neguje dwudziestu lat poza tą listą.
„Opierają swoje obliczenia na danych, które nie uwzględniają 7 października 2023 r. – najtragiczniejszego dnia w całych statystykach”.
Wyłączenie jest podane otwarcie i nieukryte: zbiór danych izraelskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych obejmuje okres poprzedzający ten atak, a 7 października jest największym pojedynczym wydarzeniem po stronie izraelskiej w tym zestawieniu. Przyjmijmy to w pełni. Zmienia to ogólną liczbę o jeden dzień; nie zmienia struktury dwudziestoletniego rejestru, w którym przemoc palestyńska ma tendencję spadkową od 2003 roku, a Hamas odpowiada za około 15 procent ataków. Pojedyncze wydarzenie z wieloma ofiarami śmiertelnymi nie czyni też Iranu głównym sponsorem terroryzmu na świecie, gdy grupy, które dominują w statystykach ofiar we wszystkich innych latach – ISIS, Talibowie, Boko Haram, Al-Szabab – pozostają sunnickimi, antyszyickimi i niemającymi powiązań z Teheranem. 7 października to prawdziwy i przerażający punkt danych. Nie odzwierciedla trendu i nie odpowiada na pytanie o finansowanie.
„Dane dotyczące COVID-19 nie mierzą poparcia – klasyfikacja dotyczy poparcia udzielanego przez państwo, a nie liczby osób zabitych przez jego przedstawicieli”.
To najsłuszniejszy zarzut i warto się do niego odnieść bezpośrednio, zamiast go unikać. Zauważmy różnicę: wsparcie państwa mierzy się pieniędzmi, bronią i szkoleniem, a nie liczbą ofiar ze strony osób trzecich. Jednak określenie „główny sponsor” prawie nigdy nie jest stosowane w praktyce w tak wąskim zakresie. Służy ono scharakteryzowaniu zagrożenia – argumentowaniu, że Iran jest główną siłą napędową terroryzmu, którego Amerykanie powinni się obawiać.
W zestawieniu z rzeczywistym rozkładem przemocy terrorystycznej, ta charakterystyka upada: zagrożenie ma głównie charakter sunnicko-dżihadystyczny. Standard ten jest również stosowany wybiórczo w odniesieniu do finansowania. Państwa Zatoki Perskiej, które finansowały sieci sunnickie, a także fundusze USA i sojuszników, które docierały do grup w Syrii wywodzących się z ISIS, nigdy nie prowadzą do określenia ich mianem „głównego sponsora terroryzmu”. Klasyfikacja, która jest konsekwentnie stosowana tylko wtedy, gdy wskazuje na Iran, jest narzędziem politycznym, a nie obserwacją analityczną.
„Stwierdzenie, że cele Hezbollahu są „głównie militarne”, umniejsza rzeczywiste okrucieństwa”.
Twierdzenie to odnosi się do schematu ujawnionego w doniesieniach i nie zaprzecza faktowi, że Hezbollah kiedykolwiek zabijał cywilów – jest oczywiste, że tak było, począwszy od bombardowań w latach 80., a skończywszy na atakach za granicą.
Jednak sedno sprawy pozostaje na poziomie danych ogólnych: w całym okresie sprawozdawczym działania grupy były skierowane głównie przeciwko siłom zbrojnym i właśnie dlatego nie znajduje się ona w tabelach głównych sprawców ataków na ludność cywilną. Przyznanie się do tych wyjątków nie zmienia ogólnego obrazu.
