. Ludobójcza organizacja syjonistyczna jest w kryzysie. Jej poplecznik z syndykatu Epsteina, Trump, daleko traci w sondażach. A wojna Izraela z Iranem, prowadzona z pomocą uprowadzonych sił zbrojnych USA, przeradza się w katastrofalną klęskę.
USA muszą zakończyć wojnę z Iranem i powstrzymać rozlew krwi. Sojusznicy Ameryki są największymi ofiarami powoli rozwijającego się załamania gospodarczego spowodowanego blokadą eksportu ropy naftowej i nawozów z Azji Zachodniej przez państwa Osi Oporu.
W Azji Japonia, Korea Południowa i Tajwan niemal wyczerpały swoje strategiczne rezerwy energetyczne. A w Europie, której gospodarka przemysłowa została sparaliżowana przez zniszczenie gazociągu Nord Stream przez USA, niedobory energii związane z zamknięciem Cieśniny Ormuz pogarszają sytuację. Europa coraz bardziej zmaga się z eskalacją niedoborów oleju napędowego, paliwa lotniczego i oleju opałowego.
Wasale Ameryki w Azji Zachodniej znajdują się w równie tragicznej sytuacji. Kruche gospodarki Jordanii i Egiptu ucierpiały z powodu niedoborów nawozów i rosnących kosztów energii. Oczywiście, amerykańscy niewolnicy petrodolara – ZEA, Kuwejt, Bahrajn, Arabia Saudyjska i Katar – są gospodarczo duszeni przez kontrolę Osi Oporu nad Ormuz i Bab al-Mandab.
Jeśli te coraz bardziej zdesperowane kraje spróbują żyć z oszczędności, spieniężając swoje obligacje amerykańskie, rynek obligacji załamie się. Bańka spekulacyjna, złożona z ogromnych inwestycji bez znaczącego zwrotu, pęknie. Nastąpi ekonomiczny Armagedon.
A potem jest problem petrodolara. Bazy amerykańskie w tych krajach zostały zdewastowane przez irańskie ataki dronów i rakiet, a większość z nich została praktycznie opuszczona. Jeśli Amerykanie nie poczynią bolesnych ustępstw wobec Iranu, zostaną oni całkowicie wypędzeni z regionu. Zagraża to petrodolarowi – a wraz z nim globalnemu pierścieniowi amerykańskich baz, finansowanemu z „niezwykłego przywileju”, który pozwala amerykańskim oligarchom drukować nieograniczone ilości pieniędzy i zmuszać świat do ich akceptacji.
Stany Zjednoczone stoją zatem przed wyborem: poddać się Iranowi i ograniczyć szkody wyrządzane jego imperium, czy też eskalować konflikt w kierunku apokaliptycznej zagłady. Z perspektywy USA, kapitulacja z jednoczesnym ogłoszeniem zwycięstwa jest zdecydowanie najlepszą opcją.
Ale Izraelczycy widzą to inaczej. Dla nich wojna z Iranem to kwestia przetrwania. Jeśli USA się poddają, a Iran wyjdzie z tego silniejszy niż kiedykolwiek, powstanie odradzająca się oś oporu – dokładnie w momencie, gdy globalna i amerykańska opinia publiczna zdecydowanie zwróci się przeciwko „ludobójczemu bytowi”. To nie tylko położy kres niekończącemu się ekspansjonizmowi projektu „Wielkiego Izraela”, ale prawdopodobnie doprowadzi również do wyzwolenia całej okupowanej Palestyny.
Historycznie rzecz biorąc, straszne rzeczy dzieją się, gdy „Izrael” dostrzega egzystencjalne zagrożenie, a USA pozostają obojętne. W 1963 roku prezydent USA Kennedy obiecał wstrzymać izraelski program zbrojeń nuklearnych. Ojciec założyciel Izraela, Ben Gurion, oburzony nieustępliwością Kennedy’ego, zrezygnował z funkcji premiera w czerwcu 1963 roku i w dużej mierze zniknął z życia publicznego. Źródła kontrolowane przez syjonistów, takie jak Gemini, twierdzą, że Ben Gurion „poświęcił się spokojnemu życiu poświęconemu studiom i pisaniu”. Jednak wielu historyków, w tym Michael Collins Piper i Laurent Guyénot, uważa, że Ben Gurion ukrył się, aby poświęcić się planowaniu zamachu na Kennedy’ego. Po zamachu stanu przeciwko JFK, Lyndon Johnson, izraelski poplecznik, dał zielone światło syjonistycznej broni jądrowej, wojnie ekspansjonistycznej w 1967 roku, a nawet próbie zabójstwa 293 amerykańskich marynarzy na pokładzie USS Liberty.
Jeszcze gorsze rzeczy wydarzyły się w 2001 roku, kiedy amerykańska obojętność wobec projektu Wielkiego Izraela pozwoliła syjonistycznemu tworowi zmierzać ku katastrofie. Gospodarka Izraela była w ruinie z powodu krachu internetowego, osadnicy wyjeżdżali zamiast przybywać, a stały napływ bojowników ruchu oporu i męczenników zamieniał życie w piekło dla tych osadników, którzy zdecydowali się zostać. Prognozy demograficzne wskazywały, że syjonizm był skazany na zagładę, podczas gdy region coraz bardziej jednoczył się przeciwko ludobójczemu tworowi – częściowo dzięki rosnącej islamskiej gorliwości i solidarności.
„Izrael” odpowiedział, przeprowadzając ataki pod fałszywą flagą z 11 września na Amerykę. Masakra World Trade Center i Pentagonu, fałszywie przypisana muzułmanom, wciągnęła Amerykę w wojnę mającą na celu zniszczenie „siedmiu krajów w ciągu pięciu lat” – a mianowicie siedmiu państw, które Izrael uważał za swoich wrogów. Wywołało to również wielopokoleniową falę „permanentnej islamofobii”, która służyła długoterminowym interesom Izraela.
Zamachy stanu związane z zamachem stanu JFK i 11 września ilustrują gotowość Izraela do użycia spektakularnej przemocy wobec Stanów Zjednoczonych, aby zapobiec temu, co postrzega jako kryzysy egzystencjalne. Dziś zbliżająca się klęska w izraelsko-amerykańskiej wojnie z Iranem stanowi dla Izraela matkę wszystkich kryzysów egzystencjalnych. Spektakularny krwawy atak na terytorium amerykańskie, przypisywany Iranowi, mógłby popchnąć Stany Zjednoczone dokładnie w kierunku eskalacji, której Izrael rozpaczliwie pragnie.
Zabić Trumpa?
Izrael mógłby zamordować Trumpa i zrzucić winę za to na Iran. Okrzyki oburzenia w mediach – „musimy dokończyć dzieło, które rozpoczął nasz upadły prezydent Trump” – mogłyby nawet skłonić opinię publiczną USA do poparcia inwazji lądowej na Iran.
Izrael wyraźnie utorował drogę do tego scenariusza. Netanjahu konsekwentnie terroryzował Trumpa twierdzeniami, że Irańczycy czają się za każdym krzakiem, czekając, by go zabić. Ostatnio sfabrykowane przez Izrael twierdzenie, że Iran planuje zestrzelić Air Force One, przekonało Trumpa do wymknięcia się z samolotu w kontenerze cateringowym, pozostawiając na pokładzie swoich doradców i przedstawicieli prasy jako przynętę dla pocisków antytrumpowskich.
Tchórzliwy amerykański prezydent wielokrotnie groził, że jeśli zabije Iran, zostanie on „zmieciony z powierzchni ziemi”, „wysadzony w powietrze” lub „zdziesiątkowany i zniszczony”. W wyjątkowo niespójnym tweecie Trump wykrzyknął:
„1000 pocisków jest załadowanych i wycelowanych w Islamską Republikę Iranu, a tysiące kolejnych natychmiast pójdą w ich ślady, jeśli rząd Iranu spełni swoją groźbę, ogłoszoną w wielu częściach świata, dotyczącą zamachu lub próby zamachu na urzędującego prezydenta Stanów Zjednoczonych Ameryki – w tym przypadku MNIE! Rozkazy zostały już wydane, a armia USA jest gotowa, chętna i zdolna do całkowitego zniszczenia i zniszczenia całego terytorium Iranu w ciągu jednego roku – z możliwością przedłużenia – Chwała Allahowi!”.
W tych i wielu innych podobnych wypowiedziach Trump zdaje się wręcz błagać Izraelczyków, aby go zabili i obwinili za to Iran! Czy prezydent USA naprawdę jest taki głupi?
Twierdzę, że Trump wydaje się cierpieć na osobliwą formę syndromu sztokholmskiego, diagnozę psychiatryczną opisującą, jak więzień lub oprawca rozwija bezmyślną, niewolniczą więź lojalności lub uczucia do swojego porywacza lub oprawcy. W tym przypadku agresywnym porywaczem jest Izrael, który prowadzi z Trumpem kompromat w stylu Epsteina. Ale to nie tylko szantaż: cała kariera Trumpa polegała na byciu przykrywką dla żydowskiej przestępczości zorganizowanej. Jego hotele i kasyna służyły jako miejsca prania brudnych pieniędzy, arena oszustw i spekulacji. Jego programy telewizyjne, w tym konkursy piękności Miss Teen USA, Miss USA i Miss Universe, miały żydowskich gangsterów kalibru Epsteina jako producentów. Jest powód, dla którego szefowie „Kosher Nostry”, Jared Kushner i Steve Witkoff, działają jak marionetki Trumpa. I jest powód, dla którego Netanjahu dzierży klucze do Białego Domu i może wkraczać do środka i wszczynać wojny, kiedy tylko zechce.
Trump czuje się tak przestraszony i bezradny w rękach Izraela i jego żydowskiej mafii, że rekompensuje to sobie tyradami o tym, że Iran chce go zabić – chociaż tak naprawdę wie głęboko, i być może nie do końca świadomie, że to Izrael może go zabić w każdej chwili i najprawdopodobniej zrobi to, kiedy tylko będzie mu to odpowiadało.
Tyradząc o wyimaginowanych irańskich zabójcach, dotknięty syndromem sztokholmskim Trump łudzi się, że zadowala swoich izraelskich porywaczy, a może nawet zasłużył na ich łaskę.
Władza Izraela nad Trumpem i jego zdolność do zabijania go z własnej woli zostały zademonstrowane nie tylko przez syjonistyczne zabójstwo (syjonistycznego) pilnie strzeżonego Charliego Kirka, ale także przez co najmniej dwa z trzech domniemanych zamachów na pomarańczowego pawiana. Elementy proizraelskie w zespole ochrony Trumpa prawdopodobnie były zamieszane w dwa ewidentnie sfingowane ataki na Trumpa: nagłośniony na całym świecie incydent z „obcięciem uszu” w Butler w Pensylwanii oraz farsę związaną z kolacją korespondentów Białego Domu. Ponieważ brak miejsca na szczegółową analizę, prosimy o zapoznanie się z filmami dokumentalnymi Johna Hankeya „Trump in the Crosshairs” (o Butlerze) i „Hoax: The White House Correspondents’ Dinner”.
Uwaga, spoiler: Jest aż nadto oczywiste, że Trump skrupulatnie przećwiczył swój występ w Butler w Pensylwanii i że był równie dobrze przygotowany na zainscenizowany strzał podczas kolacji korespondentów, który spokojnie zniósł z porozumiewawczym uśmiechem, podczas gdy inni, w tym jego żona Melania, wpadli w panikę. Funkcjonariusze Mossadu w zespole ochrony Trumpa, którzy zorganizowali te wydarzenia, niewątpliwie filmowali próby Trumpa. Gdyby Trump kiedykolwiek im nie posłuchał, mogliby upublicznić nagrania, na których ćwiczy rzucanie się na ziemię, otwieranie kapsułki z krwią do wrestlingu i oznaczanie sobie ucha i twarzy czerwonymi smugami, a następnie – wbrew wszelkim przepisom Secret Service – zeskakuje na równe nogi, grożąc pięścią przed flagą, podczas gdy współwinni fotoreporterzy stoją w gotowości i krzyczą: „Walcz, walcz, walcz!”.
Jednakże, ponieważ Trump jest tak żałosnym niewolnikiem – podczas gdy jego potencjalny następca, J.D. Vance, z podejrzliwością patrzy na „wojnę z Iranem w imieniu Izraela” – Izraelczycy raczej nie zamordują swojego najlepszego agenta USA w historii. Zamiast tego mogliby zainscenizować „nieudany” zamach na życie Trumpa za pomocą „irańskiego drona”. Albo mogliby zdetonować radioaktywną „brudną bombę” w Waszyngtonie lub innym prominentnym miejscu, mając nadzieję, że sfingowany irański „atak nuklearny na Amerykę” sprowokuje nuklearny odwet. Z kontrolowanym przez Izrael szaleńcem Trumpem u władzy, mogliby z powodzeniem spełnić to życzenie. Albo mogliby przeprowadzić niszczycielski cyberatak na amerykańską infrastrukturę, wywołując taki chaos, że zdezorientowani, przestraszeni i rozgniewani Amerykanie staliby się podatni na medialną propagandę obwiniającą Iran i wzywającą do inwazji USA. Połączenie powyższych elementów – „brudnej bomby” plus cyberatak plus sfingowany zamach na Trumpa – mogłoby zmaksymalizować chaos i jego wpływ na amerykańską opinię publiczną.
Taka operacja mogłaby mieć na celu stworzenie stanu wyjątkowego, dając Trumpowi pretekst do odwołania wyborów i ogłoszenia się dożywotnim prezydentem, czym coraz częściej grozi. Ten scenariusz idealnie wpisuje się w ruch „End Democracy”, na którego czele stoi syjonistyczny, tech-faszystowski oligarcha Peter Thiel i jego główny ideolog Curtis Yarvin. Rozwiązałoby to również największy problem Trumpa: jak przetrwać wybory w 2026 roku i uniknąć impeachmentu oraz więzienia, pomimo skrajnej niepopularności jego samego i jego partii.
Ale czy Amerykanie daliby się nabrać na kolejną masową operację pod fałszywą flagą?
Komentatorzy z głównego nurtu mediów, tacy jak Tucker Carlson, Candace Owens i Young Turks, coraz częściej wyrażają podejrzenia co do udziału Izraela w zamachu na JFK, operacji pod fałszywą flagą przeciwko USS Liberty, atakach z 11 września, zabójstwie Butlera i zabójstwie Charliego Kirka.
Te i inne głosy niemal krzyczą z dachów, że Izrael jest zdolny do mordowania amerykańskich prezydentów i tysięcy amerykańskich cywilów, jednocześnie wykorzystując kontrolę nad mediami głównego nurtu, by wpędzić naród w wojnę.
Biorąc pod uwagę rosnącą świadomość społeczną na temat izraelskiego zaangażowania w zamachy stanu na Kennedy’ego i 11 września, a także inne okrucieństwa, a także ogromną niepopularność wokół ludobójstwa Izraela w Strefie Gazy, syjoniści ryzykowaliby najpoważniejszą falę krytyki, gdyby przeprowadzili kolejny spektakularny atak pod fałszywą flagą na Amerykę. Jednak biorąc pod uwagę ich arogancką pogardę dla Gojim i ich często demonstrowaną zdolność do unikania kary za gigantyczne zbrodnie, takiego scenariusza nie można wykluczyć.
George Peabody i Junius Morgan stworzyli „światowy rząd” kapitału.
Londyński Peabody Bank był jednym z pierwszych instytucjonalnych pasów transmisyjnych między stolicą City a szybko industrializującym się amerykańskim rynkiem finansowym. Z tej transatlantyckiej infrastruktury wyłonił się później Morgan, jeden z najważniejszych ośrodków władzy na Wall Street.
George Peabody urodził się 18 lutego 1795 roku w South Danvers, miasteczku w hrabstwie Essex w północno-wschodnim Massachusetts, około 27 km na północny wschód od Bostonu.
30 kwietnia 1868 roku na jego cześć miasto przemianowano na „Peabody”.
Przed 1838 rokiem Peabody zarabiał na handlu hurtowym i imporcie; od 1837 roku rozpoczął również pośredniczenie w udzielaniu pożyczek rządowych USA i na inwestycje infrastrukturalne europejskim inwestorom ze swojej londyńskiej siedziby. W 1838 roku Peabody rozpoczął działalność bankową w Londynie. Doprowadziło to do założenia w 1851 roku firmy George Peabody & Co. Firma działała głównie pomiędzy kapitałem brytyjskim a handlem amerykańskim, obligacjami rządowymi i papierami wartościowymi kolei. W 1854 roku Peabody zatrudnił jako młodszego wspólnika amerykańskiego kupca Juniusa Spencera Morgana, ojca J.P. Morgana, który wniósł 40 000 funtów. Stanowiło to niecałe 9% ówczesnego kapitału firmy, który wynosił 450 000 funtów.
Sam kapitał pochodził z wcześniejszej kariery Morgana jako odnoszącego sukcesy kupca i finansisty w Nowej Anglii. Zanim przeniósł się do Londynu, był wspólnikiem w bostońskiej firmie handlowo-bankowej JM Beebe, Morgan & Co.
Oficjalna historia korporacyjna JP Morgan potwierdza, że Junius został partnerem Peabody’ego w 1854 roku, zastępując go na stanowisku szefa londyńskiego biura, i że biuro to było ściśle powiązane z JP Morgan & Co. przez dziesięciolecia. Późniejsza reorganizacja londyńskiego biznesu w Morgan Grenfell & Co. w 1910 roku nie oznacza zerwania z tą historią, lecz raczej jej organizacyjną kontynuację. (1)
Londyńska firma Peabody, Morgan & Co. specjalizowała się w amerykańskich papierach wartościowych, wymianie walut i bankowości korespondencyjnej. Po wybuchu wojny Junius Morgan postawił na Unię i handlował jej obligacjami wojennymi. Londyńska firma, wraz z nowojorskim biurem JP Morgana, wykorzystała przewagę informacyjną i telegraficzną: po doniesieniach o upadku Vicksburga w lipcu 1863 roku, kupili obligacje Unii, zanim zwycięstwo stało się powszechnie znane w Londynie, a ceny odpowiednio wzrosły. Był to spekulacyjny zysk z informacji związanych z wojną i przewidywanych wydarzeń militarnych.
Junius S. Morgan i jego syn John Pierpont (JP) Morgan (ur. 1837), który za 300 dolarów amerykańskich (2) zdołał wykupić się ze służby wojskowej, czerpali zyski z handlu obligacjami Unii podczas wojny secesyjnej w USA (1861–1865).
Spekulacje na obligacjach Unii w czasie wojny wzmocniły pozycję sieci ojców i synów. Jednak największy wzrost bogactwa nastąpił głównie po 1865 roku, kiedy Stany Zjednoczone rozbudowały linie kolejowe, zrestrukturyzowały dług publiczny, a przedsiębiorstwa przemysłowe potrzebowały kapitału. JP Morgan był w stanie ułatwić napływ brytyjskiego kapitału i znacząco wzmocnić swoją pozycję w tym procesie. (3)
Po przejściu Peabody’ego na emeryturę w 1864 r. Junius kontynuował zarządzanie firmą pod nazwą JS Morgan & Co.
Ujawnia to ważną linię ciągłości:
Londyn był wówczas centralnym międzynarodowym ośrodkiem kredytowym, giełdowym i ubezpieczeniowym. Amerykańscy dłużnicy, firmy kolejowe, domy handlowe i budżety publiczne mogły tam uzyskać dostęp do europejskiej płynności finansowej – ale na warunkach negocjowanych w City.
Peabody i Morgan działali zatem w roli pośredników, ubezpieczycieli i zaufanych organów: zajmowali się amerykańskimi projektami inwestycyjnymi w imieniu brytyjskich inwestorów, a jednocześnie uzależnili dostęp Stanów Zjednoczonych do kapitału londyńskiego od banków prywatnych.
Funkcja ta pozostała prywatna. Nie była ani demokratycznie legitymizowana, ani nie była w pierwszej kolejności ukierunkowana na interes publiczny. Jej logika opierała się na wiarygodności kredytowej, zabezpieczeniach, prowizjach, udziale w rynku i stabilnych warunkach politycznych.
Junius Morgan nie tylko sprowadził do Londynu „kapitał amerykański”. Wręcz przeciwnie, uczynił londyńską potęgę finansową czynnikiem decydującym o industrializacji USA – zwłaszcza tam, gdzie koleje, obligacje rządowe i finansowanie dużych korporacji wymagały długoterminowego kapitału.
Historia Wall Street nie zaczyna się w Nowym Jorku. Prowadzi wąskimi uliczkami londyńskiego City, przez kursy walut, obligacje, finansowanie handlu i prywatną władzę kilku banków kupieckich. Kiedy George Peabody przyjął Amerykanina Juniusa Spencera Morgana do swojego londyńskiego banku w 1854 roku, nastąpił przełomowy moment: brytyjski kapitał uzyskał uprzywilejowany dostęp do rozwijającego się rynku amerykańskiego, a Stany Zjednoczone mogły finansować przyspieszenie swojego przemysłu za pośrednictwem kanałów kredytowych City.
Londyn zapewnił kapitał, Nowy Jork zorganizował jego rozlokowanie. To powiązanie było prekursorem potęgi Morganów, która później, za pośrednictwem Wall Street, znacząco wpłynęła na koleje, przemysł na dużą skalę i politykę finansową.
Ci, którzy kontrolują kanały kredytowe, często decydują, które państwa, firmy i gałęzie przemysłu mogą się rozwijać – i za jaką cenę.
Junius Spencer Morgan finansował amerykańskie koleje głównie poprzez inwestowanie brytyjskiego kapitału w amerykańskie papiery wartościowe za pośrednictwem swojego londyńskiego banku. Był nie tyle bezpośrednim budowniczym, co centralnym pośrednikiem, bankierem emisyjnym i gwarantem wiarygodności kredytowej między amerykańskimi firmami kolejowymi a europejskimi rynkami kapitałowymi.
Był to międzynarodowy most kredytowy: brytyjskie oszczędności finansowały amerykańską infrastrukturę, a Morgan Bank odpowiadał za selekcję, lokowanie, realizację i reputację. Junius Morgan jest zatem uważany za kluczowego gracza w tym powiązaniu między brytyjskim a amerykańskim rynkiem kapitałowym.
Dobitnym przykładem skłonności Morgan Bank do ryzyka jest linia kolejowa Baltimore & Ohio: kiedy straty zmusiły ją do zadłużania się na długi termin, a obligacje stały się trudne do ulokowania, Junius i JP Morgan zorganizowali syndykat bankowy, który kupował i utrzymywał papiery wartościowe do czasu poprawy warunków rynkowych. Całkowita wyprzedaż trwała lata. To było autentyczne podejmowanie ryzyka, a nie zwykłe pośrednictwo.
Zwłaszcza na rynku, na którym informacje o odległych liniach kolejowych w USA były niekompletne, nazwa Morgan była zatem sygnałem dla europejskich inwestorów: bank zweryfikował sprawę i narażał swoją reputację. To wotum zaufania pozwoliło spółkom kolejowym pozyskać kapitał na korzystniejszych, a nawet bardziej opłacalnych warunkach.
Porównanie Peabody/Morgan z Rothschild/Baring w XIX wieku
Peabody/Junius Morgan był rozwijającym się anglo-amerykańskim domem emisyjnym w XIX wieku; Rothschild i Baring byli starszymi, bardziej wpływowymi finansowo i politycznie powiązanymi domami wiodącymi londyńskiego świata finansów. Ich wspólną cechą było wykorzystywanie Londynu do łączenia finansowania handlu, transakcji wymiany walut i lokowania międzynarodowych papierów wartościowych – jednak ich geograficzne obszary działania i bazy wpływów znacznie się różniły. (4)
Baring był uważany za wiodący londyński dom akceptacyjny i kantorowy w XIX wieku oraz drugi najważniejszy dom emisyjny po Rothschildzie w zakresie emisji zagranicznych. Jednocześnie utrzymywał szczególną przewagę nad amerykańskimi obligacjami kolejowymi.
Zdecydowaną przewagą Rothschildów była ich międzynarodowa sieć rodzinna. Pięć rodów mogło koordynować przekazy, złoto, weksle i płatności ponad granicami państwowymi w czasie, gdy telegraf dopiero się rozwijał, a banki państwowe nie przejęły jeszcze swojej późniejszej roli międzynarodowych stabilizatorów.
Skupiono się na finansowaniu państwowym oraz finansowaniu europejskich wojen i długu państwowego.
Na przykład w 1818 roku (pięć lat po wojnach wyzwoleńczych) londyńska firma zorganizowała pożyczkę dla Prus w wysokości 5 milionów funtów; podczas kryzysu płynnościowego w latach 1825–1826 udało jej się również zaopatrzyć Bank Anglii w znaczną ilość kruszcu bijącego monety.
Koleje były ważne dla Rothschilda, ale głównie jako uzupełnienie państwowej polityki infrastrukturalnej w Europie. Przykłady sięgają od Kolei Północnej Francji z 1845 roku, przez austro-włoskie finansowanie kolei, po brazylijskie, rosyjskie i indyjskie projekty kolejowe. Rothschild był zatem zasadniczo kontynentalnym europejskim i państwowym finansistą władzy – a nie przede wszystkim mediatorem amerykańskiego boomu kolejowego. (5)
Baring: Handel atlantycki i obligacje zagraniczne
Firma Baring Brothers powstała w branży handlu międzynarodowego. Jej podstawowa działalność obejmowała handel towarami, wekslami i finansowanie handlu; później firma połączyła tę działalność z emisją zagranicznych obligacji rządowych i korporacyjnych. (6)
Na arenie transatlantyckiej Baring początkowo utrzymywał bliższe relacje z Peabody/Morgan niż z Rothschildem: obie firmy kupowały amerykańskie papiery wartościowe na własny rachunek i działały jako brokerzy lub domy emisyjne dla nowych emisji amerykańskich w Europie. Baring był jednak znacznie bardziej zdywersyfikowany i wcześniej zintegrował się z rynkiem globalnym. Negatywne aspekty stały się szczególnie widoczne w 1890 roku: nadmierna koncentracja w Argentynie doprowadziła do kryzysu Baringa. Na krótko przed kryzysem, w latach 1885–1890, firma promowała papiery wartościowe i inwestycje o wartości nominalnej zbliżającej się do 20 milionów funtów w argentyńskim sektorze kolejowym.
Peabody/Morgan: amerykański specjalista
Peabody & Co., a później JS Morgan & Co., zajmowały specyficzną niszę: wiarygodne pośrednictwo między stanami USA i firmami potrzebującymi kapitału z jednej strony a londyńskimi inwestorami z drugiej. Ich działalność obejmowała obligacje rządowe, weksle i finansowanie handlu, ale coraz częściej przekierowywała się na finansowanie amerykańskiej infrastruktury, zwłaszcza kolei.
Firma była szczególnie narażona podczas kryzysu zadłużenia publicznego USA po 1837 roku. Amerykańskie papiery wartościowe były niekiedy polemicznie określane na londyńskiej giełdzie jako „amerykańskie papiery wartościowe”. Baring i Peabody czasami sami kupowali takie papiery wartościowe i jednocześnie starali się o nowe emisje wśród europejskich inwestorów. To właśnie doświadczenie w zakresie ryzyka i wynikająca z niego sieć informacyjna stały się później przewagą konkurencyjną Morganów. (7)
W przeciwieństwie do Rothschilda, Peabody/Morgan nie posiadała równie silnej europejskiej sieci rodzinnej. W przeciwieństwie do Baringa, firma koncentrowała się bardziej na rynku amerykańskim. To ukierunkowanie okazało się korzystne w dłuższej perspektywie: wraz z ekspansją przemysłową Stanów Zjednoczonych, środek ciężkości międzynarodowych finansów korporacyjnych coraz bardziej przesuwał się do Nowego Jorku, gdzie JP Morgan wykorzystywał oś Londyn-Nowy Jork, ustanowioną przez Peabody i Junius Morgan, do restrukturyzacji kolei, dużych IPO i fuzji.
Klasyfikacja władzy-polityczna
Instytucje te nie były jedynie „pożyczkodawcami”. Decydowały, które państwa, projekty i firmy uzyskają dostęp do kapitału międzynarodowego, po jakim oprocentowaniu i na jakich warunkach. Ich władza opierała się na trzech czynnikach:
Kontrola nad informacjami, korespondencją i międzynarodowymi metodami płatności.
Zdolność do badania, nabywania i umieszczania papierów wartościowych u inwestorów.
Kapitał reputacyjny: Nazwa wiodącej firmy obniżała postrzegane ryzyko niewypłacalności nabywców.
Rothschild zdominował główne europejskie finansowanie rządowe w pierwszej połowie wieku; Baring był szczególnie silnym konkurentem Londynu w handlu, emisjach zagranicznych i Ameryce; Peabody/Morgan stał się wyspecjalizowanym kanałem infrastrukturalnym i finansowym dla USA. Ta hierarchia nie była absolutna: firmy współpracowały przy pojedynczych dużych emisjach, a jednocześnie konkurowały o mandaty, opłaty, przewagę informacyjną i dostęp polityczny. (8)
Od Juniusa do JP Morgana
Podczas gdy Junius Morgan od lat 50. XIX wieku rozbudowywał transatlantycką infrastrukturę kapitałową i dystrybucyjną, jego syn JP Morgan wykorzystał ją później do zdobycia o wiele bardziej bezpośredniej pozycji władzy w amerykańskim przemyśle kolejowym – poprzez restrukturyzację niewypłacalnych kolei, mandaty zarządcze i fuzje.
JP Morgan mógł polegać na swoim ojcu jako londyńskim agencie, zyskując w ten sposób dostęp do brytyjskich inwestorów, którzy chcieli inwestować w amerykańskie koleje. „Morganizacja” lat 80. i 90. XIX wieku – restrukturyzacja i konsolidacja przedsiębiorstw kolejowych – nie była zatem wyłącznie dziełem Juniusa Morgana, ale późniejszą ekspansją transatlantyckiej sieci emisji i pożyczek, którą pomógł stworzyć.
Według Lance’a E. Davisa i Roberta E. Gallmana brytyjskie aktywa zagraniczne wzrosły z około 208 milionów funtów w 1850 r. do 1,065 miliarda funtów w 1875 r., 2,397 miliarda funtów w 1900 r. i 3,990 miliarda funtów w 1913 r. (9)
W dekadach poprzedzających rok 1914 przeciętny brytyjski eksport netto kapitału sięgał nawet 9 procent brytyjskiego PKB rocznie.
Strategicznie ważne przejęcie White Star Line przez JP Morgan
W 1902 roku Morgan połączył kilka firm żeglugowych, tworząc International Mercantile Marine Company (IMM). White Star był okrętem flagowym i centralnym elementem firmy. Inne firmy IMM to American Line, Red Star Line, Leyland Line, Atlantic Transport Line i Dominion Line. (10)
Nie kupił przedsiębiorstwa żeglugowego w zwykłym tego słowa znaczeniu, lecz raczej potężną dźwignię przez Atlantyk Północny:
Pasażerowie, poczta, fracht, emigracja i dostęp rynków europejskich do amerykańskich kolei i korporacji przemysłowych. Jego celem była racjonalizacja konkurencji – język ówczesnej koncentracji, dyscypliny taryfowej i prywatnej kontroli nad szlakami transportowymi.
Konkurencję na północnym Atlantyku należy łagodzić poprzez wspólne zarządzanie, skoordynowane rozkłady jazdy i stabilizację stawek frachtowych. Współpracownicy Morgana wyobrażali sobie, że zamiast konkurowania wielu linii o tych samych pasażerów, pocztę i ładunki tego samego dnia, odjazdy będą racjonalnie rozłożone. (11)
Firmy żeglugowe miały zostać połączone z sieciami kolejowymi, na które Morgan również miał wpływ finansowy. Miałoby to wydłużyć łańcuch dostaw z portów europejskich przez Atlantyk do amerykańskich sieci kolejowych i rynków.
Politycznie i strategicznie ważna potęga morska
IMM miała stać się trzonem potężnej amerykańskiej floty handlowej. Współczesne i późniejsze relacje jednoznacznie łączą projekt Morgana z eksportem amerykańskich towarów i ekspansją wpływów USA w Europie. (12)
Chociaż White Star pozostała zarejestrowana w Wielkiej Brytanii i podlegała brytyjskim regulacjom, od 1902 roku znajdowała się całkowicie pod kontrolą amerykańskiego IMM. To właśnie sprawiło, że przejęcie stało się politycznie i ekonomicznie wrażliwe: historycznie brytyjska firma żeglugowa, której statki były zarejestrowane w brytyjskim rejestrze marynarki wojennej, stała się częścią zdominowanego przez USA konglomeratu finansowo-żeglugowego.(13)
IMM był częścią planu JP Morgan, mającego na celu konsolidację nie tylko banków, kolei i przemysłu, ale także transatlantyckiego transportu i przepływów handlowych w ramach prywatnego konglomeratu. Jego ambicje wydawały się nieograniczone.
Włączenie White Star Line do konglomeratu żeglugowego Morgana uczyniło Titanica i jego siostrzane statki – zwłaszcza Olympic i Britannic, ukończone po zatonięciu – symbolem prywatnego projektu konsolidacji: kapitał ze świata finansów miał nie tylko konsolidować firmy, ale także organizować transatlantycką infrastrukturę przewozów towarowych, pocztowych, migracyjnych i pasażerskich. Z tymi trzema gigantami mórz, JP Morgan prawdopodobnie miał nadzieję zdominować oceany świata. Okazało się jednak, że jest inaczej.
20 września 1911 roku brytyjski krążownik HMS Hawke staranował prawą burtę RMS Olympic w pobliżu wyspy Wight swoim dziobem . Śledztwo przeprowadzone w tamtym czasie i późniejsza sprawa sądowa wykazały, że odpowiedzialna jest Olympic , a raczej White Star Line. W rezultacie firmy ubezpieczeniowe odmówiły wypłaty odszkodowania. Po zatonięciu Titanica pojawiły się pogłoski, że to nie Titanic uderzył w górę lodową przed zatonięciem, ale raczej jego uszkodzony i przemalowany statek siostrzany, Olympic, w celu uzyskania odszkodowania z ubezpieczenia. Plotki te utrzymują się do dziś, twierdząc, że J.P. Morgan pierwotnie planował rejs Titanikiem, ale odwołał go w ostatniej chwili. Przeciwnicy J.P. Morgana, tacy jak John Jacob Astor IV, Isidor Straus i Benjamin Guggenheim, zginęli wraz z Titanikiem.
Tragiczna prawda jest już wystarczająco poważna: Titanic wpłynął na zamarznięty akwen z dużą prędkością, ostrzeżenia o lodzie i warunki widoczności nie zostały odpowiednio uwzględnione w celu zapewnienia bezpiecznej żeglugi, pojemność łodzi ratunkowych była niewystarczająca dla wszystkich na pokładzie, a wiele łodzi zostało zwodowanych bez wystarczającej liczby załogi. Brytyjskie śledztwo z 1912 roku jednoznacznie przypisało stratę zderzeniu z górą lodową przy nadmiernej prędkości. (14)
Udokumentowana historia władzy nie implikuje udowodnionego morderstwa ani spisku ubezpieczeniowego. Koncentracja władzy gospodarczej jest udokumentowana, natomiast rzekome celowe zatopienie Titanica nie. (15)
Britannic zatonął na Morzu Egejskim w 1916 roku po wpłynięciu na minę – w trakcie I wojny światowej. Jego zatonięcie było zatem wydarzeniem wojennym, a nie dowodem skoordynowanego, zaplanowanego sabotażu. Tylko (nowy?) Olympic mógł kontynuować działalność jako liniowiec pasażerski do 1935 roku.
Dlaczego projekt się nie powiódł
Morze okazało się bardziej uparte niż Wall Street. Flagi narodowe, brytyjskie interesy, niemiecka konkurencja, prawo antymonopolowe i chronicznie zawyżony bilans udaremniły planowaną dominację na Atlantyku. Kiedy IMM sprzedał linię White Star Line brytyjskim inwestorom w 1926 roku, nie było to zaprzeczeniem żądnych władzy ambicji Morgana, lecz raczej oznaką jego porażki gospodarczej w sektorze, którego nie dało się trwale ustrukturyzować jak kolei czy trustu przemysłowego.
Koncepcja Morgana była ekspansywna, ale jego faktyczna władza nad północnym Atlantykiem pozostała ograniczona. IMM nie był w stanie w pełni zintegrować swoich głównych konkurentów: w szczególności Cunard, a także duże niemieckie firmy HAPAG i Norddeutscher Lloyd, zachowały niezależność. Porozumienia z niemieckimi liniami i porozumienie z rządem brytyjskim nie zastąpiły całkowitego przejęcia.
W żegludze statki, porty, załogi i bandery narodowe pozostają powiązane z państwami, dotacjami oraz interesami marynarki wojennej i bezpieczeństwa. Trust finansowy nie może kontrolować tych czynników tak łatwo, jak przedsiębiorstwo przemysłowe.
Amerykańskie prawo antymonopolowe i opozycja polityczna ograniczyły powstawanie kompleksowych monopoli.
Linia White Star Line utraciła część swoich podstaw ekonomicznych po I wojnie światowej, a sama IMM znalazła się pod presją zadłużenia i spadku zysków. (16)
Sprzedaż stanowiła zatem wycofanie się z nieudanego projektu konsolidacji międzynarodowej. W 1926 roku IMM sprzedało linię White Star Line brytyjskiej Royal Mail Steam Packet Company za około 7 milionów funtów. (17)
Sam Morgan zmarł w 1913 roku. Decyzja o późniejszej sprzedaży White Star Line w 1926 roku nie została zatem podjęta osobiście przez niego, lecz przez zarząd International Mercantile Marine Company (IMM), którą stworzył. Sprzedaż weszła w życie 1 stycznia 1927 roku.
Wczesne finansowanie Ententy w latach 1914/1915 przez JP Morgana Jr.
Firma JP Morgan & Co. – już nie pod zarządem JP Morgana seniora, który zmarł w marcu 1913 r., lecz pod zarządem JP Morgana Jr. ( Jack Morgan) – zaczęła wspierać Ententę finansowo i materialnie nawet w okresie neutralności USA, na długo przed przystąpieniem USA do wojny w kwietniu 1917 r. (18)
Już na początku 1915 roku Morgan został mianowany przez rząd brytyjski centralnym agentem zakupów w USA; formalne brytyjskie „Porozumienie Handlowe” zostało zawarte w styczniu 1915 roku. Podobne porozumienie obowiązywało we Francji od maja 1915 roku. W rezultacie firma obsługiwała większość amerykańskich zamówień dla Wielkiej Brytanii i Francji – od żywności i bawełny po stal, chemikalia, amunicję i inny sprzęt wojenny. (19)
Początkowo rola Morgana polegała głównie na połączeniu zaopatrzenia, przetwarzania płatności i udzielania pożyczek krótkoterminowych. Stworzyła jednak również ścisłe powiązanie materialne i finansowe między kontynuacją wojny Ententy a interesami sieci Morgana.
W marcu 1915 roku konsorcjum pod przewodnictwem Morgana wyemitowało w Nowym Jorku obligacje francuskie o wartości 50 milionów dolarów. Jesienią 1915 roku syndykat Morgana zorganizował emisję obligacji anglo-francuskich o wartości 500 milionów dolarów (5%, pięcioletni termin zapadalności) – była to wówczas największa emisja obligacji zagranicznych na Wall Street. (20)
Do czasu przystąpienia Stanów Zjednoczonych do wojny w 1917 roku Morgan pośredniczył w zakupach dla aliantów o łącznej wartości blisko 3 miliardów dolarów. Bank zazwyczaj pobierał prowizję w wysokości około 1 procenta od tych zakupów; szacuje się, że prowizja ta wyniosła około 30 milionów dolarów. (21)
Do momentu przystąpienia Stanów Zjednoczonych do wojny 6 kwietnia 1917 r. prywatne pożyczki USA dla Ententy wynosiły około 2,0–2,25 miliarda dolarów amerykańskich; dla porównania, do Niemiec trafiło zaledwie około 27–35 milionów dolarów amerykańskich. Daje to – w zależności od definicji statystycznej i daty odniesienia – stosunek około 60–80:1 na korzyść Ententy. (22)
Jednak powiązania finansowe miały znaczenie polityczne: uzależniały część amerykańskiego kapitału finansowego i przemysłowego od przetrwania, a ostatecznie sukcesu Wielkiej Brytanii i Francji. Sam Morgan później zaprzeczył przed Senatem, jakoby pożyczki te wciągnęły Stany Zjednoczone w wojnę. Niezależnie od tego samousprawiedliwienia, ryzyko niewypłacalności aliantów było realne dla amerykańskich pożyczkodawców i dostawców i stanowiło istotny czynnik w ówczesnej debacie. (23)
Twierdzenie, że „ Morgan finansował Ententę i w ten sposób wciągnął USA do wojny ” jest samo w sobie przekonujące, ale należy je również rozpatrywać w kontekście amerykańskich interesów bezpieczeństwa i gospodarki oraz czynników polityki wewnętrznej, a także w kontekście wojny podwodnej.
7 maja 1915 roku RMS Lusitania został storpedowany u południowych wybrzeży Irlandii przez niemiecki okręt podwodny U-20 pod dowództwem komandora porucznika Walthera Schwiegera i zatonął w ciągu około 18 minut. Podczas swojego ostatniego rejsu z Nowego Jorku do Liverpoolu przewoził ładunek o wartości wojskowej. (24) Lusitania została zarejestrowana w Admiralicji jako jednostka rezerwowa lub pomocnicza, przeznaczona do służby jako uzbrojony krążownik pomocniczy; pojawiła się również w odpowiednich spisach morskich w 1914 roku.
Udokumentowany ładunek obejmował 4200 skrzyń metalowych nabojów zawierających około 4,2 miliona naboi do karabinów i karabinów maszynowych, 1250 skrzyń łusek odłamkowych oraz 18 skrzyń detonatorów. W amerykańskich dokumentach odnotowano również, że na pokładzie nie znajdowały się żadne materiały wybuchowe, zgodnie z definicją zawartą w ówczesnych przepisach amerykańskich; detonatory uznano za niewybuchowe w rozumieniu tej klasyfikacji. Ładunek został zgłoszony w manifeście. (25)
Dla rządu niemieckiego Lusitania stanowiła uzasadniony cel militarny ze względu na swój ładunek wojenny. Fakt, że przewoziła ładunek o znaczeniu militarnym, nie był zatem późniejszą spekulacją, lecz udokumentowanym faktem. (26)
20 września 1917 roku senator Bob LaFollette, republikański kandydat na prezydenta, który przegrał z Wilsonem, odniósł się do incydentu z Lusitanią i doktryny sekretarza stanu Lansinga, zgodnie z którą obecność obywateli amerykańskich na pokładzie dowolnego statku zapewniała immunitet. LaFollette twierdził: „Cztery dni przed wypłynięciem Lusitanii prezydent Wilson został osobiście poinformowany przez sekretarza stanu Bryana, poprzednika Lansinga, że Lusitania przewozi 6 000 000 sztuk amunicji, nie licząc materiałów wybuchowych; i że pasażerowie, którzy zamierzali podróżować statkiem, robili to z naruszeniem przepisów naszego kraju”, po czym Bryan wyjaśnił znaczenie Ustawy o pasażerach z 1812 roku. Przemówienie wywołało oburzenie w Białym Domu i Senacie. Powołano komisję w celu wydalenia senatora. Aby usprawiedliwić się przed Senatem, Bob LaFollette zażądał kompletnych dokumentów przewozowych Lusitanii. To ujawniłoby całą sprawę. W rezultacie dokumenty przewozowe zostały szybko utajnione, a wniosek o wydalenie wycofano. Jednak 21 września prezydent Wilson zatwierdził już ogólnokrajową kampanię czujności przeciwko LaFollette’owi i jego zwolennikom. (27)
Kwestionowana neutralność USA przed przystąpieniem do wojny w 1917 r.
Stany Zjednoczone ogłosiły neutralność na początku I wojny światowej, 4 sierpnia 1914 roku, formalną proklamacją prezydenta Woodrowa Wilsona. Początkowo dotyczyło to wojen między Austro-Węgrami a Serbią, Niemcami a Rosją oraz Niemcami a Francją; Wielka Brytania została następnie włączona do wojny po jej przystąpieniu. (28)
Wilson ogłosił nie tylko państwo, ale także wszystkich obywateli USA i osoby podległe amerykańskiej suwerenności, zobowiązaniem do ścisłej i bezstronnej neutralności. Proklamacja ta opierała się na amerykańskich ustawach o neutralności, traktatach oraz obowiązującym wówczas „prawie narodów”, czyli prawie międzynarodowym. (29)
Dokładniej rzecz biorąc oznaczało to:
Zakaz werbowania i wyposażania żołnierzy na potrzeby wypraw zbrojnych którejkolwiek ze stron konfliktu z terytorium USA.
Zabronione jest wykorzystywanie amerykańskich portów przez okręty wojenne stron walczących jako baz operacyjnych lub punktów obserwacyjnych.
Zaopatrzenie okrętów wojennych było ściśle ograniczone: dozwolone było dostarczanie żywności, niezbędnych napraw i tylko tyle węgla, ile było potrzebne do dotarcia do najbliższego portu macierzystego. (30)
Kluczowe ograniczenie amerykańskiej neutralności polegało na tym, że nie była ona rozumiana jako neutralność handlowa w znaczeniu całkowitego embarga gospodarczego. Departament Stanu wyraźnie wyjaśnił 15 sierpnia 1914 r.: Handel z państwami walczącymi nie zostanie zawieszony z powodu wojny w Europie. Sprzedaż i eksport kontrabandy przez osoby prywatne lub firmy nie były również zakazane na mocy prawa o neutralności USA. (31)
19 sierpnia 1914 roku Wilson ponownie zaapelował do społeczeństwa o bezstronność nie tylko „w praktyce”, ale także „w myślach”. Biorąc pod uwagę silne powiązania europejskie wielu obywateli USA i powiązania gospodarcze z walczącymi stronami, miało to znaczenie polityczne, ale nie znosiło prawa do prywatnego handlu zagranicznego.
To właśnie ten rozdział między neutralnością państwa a handlem prywatnym sprawił, że transporty takie jak ten na Lusitanii były prawnie możliwe – mimo że w sposób oczywisty i przeważający przynosiły korzyści Wielkiej Brytanii i jej sojusznikom. Dostawy do Niemiec były praktycznie niemożliwe z powodu blokady Niemiec, która naruszała prawo międzynarodowe.
We wrześniu 1914 r. Waszyngton nie złożył formalnego protestu przeciwko brytyjskiej polityce blokady, gdyż była ona sprzeczna z prawem międzynarodowym.
Dopiero po rozszerzeniu polityki Londynu i Paryża w marcu 1915 roku o dalekosiężną blokadę wszystkich niemieckich dostaw, fundamentalny konflikt prawny stał się jasny i publicznie przedmiotem amerykańskiej noty. Późniejsze stanowisko USA, że tak zwana blokada była „nieskuteczna, nielegalna i nie do obrony”, nie powinno zatem być przedstawiane jako bezpośrednia reakcja na wydarzenia z września 1914 roku. (32)
Rząd USA w praktyce zaakceptował brytyjską blokadę Niemiec w jej kluczowej, wczesnej fazie, początkowo nie podnosząc fundamentalnej kwestii prawnej jako przedmiotu protestu dyplomatycznego. Dopiero eskalacja konfliktu w 1915 r. skłoniła Waszyngton do wydania formalnego i bardziej zasadniczego sprzeciwu.
Na papierze neutralni, ale gospodarczo powiązani z Ententą: wojna USA i Europy od 1914 r.
I wojna światowa przekształciła Stany Zjednoczone z kraju będącego głównym dłużnikiem w czołowego wierzyciela i potęgę przemysłową. Boom gospodarczy początkowo opierał się na eksporcie i pożyczkach dla Ententy, a od 1917 roku dodatkowo na masowym finansowaniu zbrojeń przez rząd – co skutkowało wysokimi zyskami i pełnym zatrudnieniem, ale także wysoką inflacją i napięciami społecznymi.
W momencie wybuchu wojny w 1914 roku gospodarka USA znajdowała się w recesji. Po niej nastąpił 44-miesięczny boom: Wielka Brytania, Francja i inni sojusznicy kupowali żywność, surowce, maszyny, stal, chemikalia i broń z USA.
Przed 1915 r. amerykańska nadwyżka eksportowa wynosiła zazwyczaj 200–600 milionów dolarów rocznie; w latach 1917–1918 przekraczała 3 miliardy dolarów rocznie, a w 1919 r. osiągnęła około 4 miliardów dolarów.
Wzrost popytu zapoczątkował boom przemysłowy, szczególnie w sektorze stali, inżynierii mechanicznej, przemysłu stoczniowego, chemicznego, rolnictwa i amunicji. Wraz z przystąpieniem Stanów Zjednoczonych do wojny w kwietniu 1917 roku, rząd federalny na masową skalę przeniósł produkcję z dóbr cywilnych na wojskową; do 1918 roku co najmniej 20 procent całkowitych zasobów narodowych było wykorzystywane na cele wojenne.
Bezrobocie spadło z 7,9% do 1,4%. Miliony ludzi zostało powołanych do wojska, podczas gdy rozwijający się przemysł domagał się dodatkowej siły roboczej. Przyspieszyło to Wielką Migrację Afroamerykanów z wiejskiego Południa do ośrodków przemysłowych na Północy i Środkowym Zachodzie.
Według szacunków, wartość handlu z aliantami wzrosła z około 800 milionów do 3 miliardów dolarów.
Napływ złota z Europy w celu zapłaty za dostawy do USA zwiększył podaż pieniądza w USA i wzmocnił pozycję Nowego Jorku jako międzynarodowego centrum finansowego wobec Londynu.
Całkowity koszt wojny prowadzonej przez Stany Zjednoczone szacuje się na około 32 miliardy dolarów, co stanowi około 52% ówczesnego produktu krajowego brutto. Jednocześnie Departament Skarbu zaciągnął pożyczki w wysokości około 23 miliardów dolarów w kraju i pożyczył około 12 miliardów dolarów 20 krajom zagranicznym.
Zwycięzcy, inflacja, kryzys powojenny
Firmy z kontraktami w sektorze zbrojeniowym, stalowym, chemicznym, żeglugowym i eksportowym generowały bardzo wysokie zyski. Dlatego rząd wprowadził podatek od nadmiernych zysków w ustawie o dochodach wojennych z 1917 roku: w zależności od zwrotu z kapitału, „nadmierne zyski” były opodatkowane stawką od około 20 do 60 procent.
Jednak dla wielu pracowników wyższe dochody stanowiły jedynie ograniczony realny zysk. Wskaźnik cen konsumpcyjnych wzrósł o około 50 procent między 1915 a 1918 rokiem; inne dane pokazują, że ceny konsumpcyjne wzrosły mniej więcej dwukrotnie w całym okresie wojny. Siła nabywcza znalazła się pod presją, a strajki i spory pracownicze nasiliły się.
Po 1918 roku gwałtowny wzrost popytu, napędzany wojną, załamał się. Przejście na produkcję w czasie pokoju, bardziej restrykcyjna polityka pieniężna i deflacja doprowadziły do ostrej recesji w latach 1920/21. Wojna na stałe uczyniła Stany Zjednoczone najważniejszym międzynarodowym pożyczkodawcą, ale jednocześnie pozostawiła po sobie nadwyżki mocy produkcyjnych, wysoki poziom zadłużenia prywatnego i publicznego oraz podatność na późniejsze spory o zadłużenie między aliantami.
Po I wojnie światowej Stany Zjednoczone doświadczyły początkowo silnej fali inflacji, a w 1919 roku jednego z największych strajków w historii. Połączenie wygasających przepisów wojennych, rosnących kosztów utrzymania, demobilizacji i konfliktu o władzę związków zawodowych doprowadziło do ostrego kryzysu społecznego.
Z Sarajewa do Kijowa: sojusze, plany wojenne, zbrojenia i wojna gospodarcza
W 1914 r. sztywne układy sojusznicze doprowadziły do katastrofy międzynarodowej z powodu lokalnego konfliktu. Dziesięcioletnie przygotowania do wojny (prowadzone przez brytyjski Komitet Obrony Imperium od 1904 r.), a także plany Sztabu Generalnego i mobilizacji stworzyły ograniczenia, które natychmiast wybuchły.
Do 2026 roku sztywne konstelacje sojusznicze, takie jak NATO, Grupa Wsparcia Ukrainy, oraz dwustronne zobowiązania w zakresie bezpieczeństwa ponownie staną się bastionami przeciwko Rosji i jej partnerom strategicznym. Ponad dziesięć lat temu, we wrześniu 2014 roku, Stany Zjednoczone przyjęły dokument „Zwycięstwo w złożonym świecie 2020–2040”, który nakazuje siłom zbrojnym USA przygotowanie się w ciągu najbliższych dekad do wyeliminowania zagrożenia ze strony Rosji i Chin. Od 2015 roku ukierunkowane manewry na dużą skalę, ruchy wojsk, rozmieszczenie wojsk, interoperacyjność i koncepcje operacyjne tworzą polityczne i operacyjne zależności w zakresie ścieżek.
Wojna ekonomiczna nie jest jedynie efektem ubocznym. Podczas I wojny światowej alianci opierali się na blokadzie morskiej Niemiec, podczas gdy Niemcy prowadziły wojnę podwodną przeciwko brytyjskim liniom zaopatrzeniowym. Obecnie sankcje, kontrola eksportu oraz walka o energię i wysokie technologie również dążą do długoterminowego osłabienia bazy ekonomicznej przeciwnika. (33)
Wojna na Ukrainie wykazuje cechy globalizującej się konfrontacji wielkich mocarstw: tworzenie bloków, zbrojenia, wojna ekonomiczna, integracja wojskowo-techniczna partnerów i wysokie ryzyko eskalacji. Podobnie jak w 1914 roku, szczególne zagrożenie leży nie tyle w pojedynczym czynniku, co w połączeniu logiki sojuszu, przygotowanych opcji militarnych i stopniowej normalizacji coraz bardziej bezpośredniego zaangażowania w konflikt.
Obecnie rozpoznanie dronów, zdjęcia satelitarne i cyfrowo połączone systemy kierowania ogniem sprawiają, że duże skupiska wojsk są szybciej widoczne i bardziej podatne na ataki. Przyczynia się to do wyniszczenia, umocnienia frontów i dużego zużycia amunicji, ale nie zastępuje po prostu wojny okopowej z lat 1914–1918.
W obecnej konfrontacji na Ukrainie City of London jest centrum sankcji, płatności, ubezpieczeń, handlu energią, mobilizacji kapitału i odbudowy. Chociaż JPMorgan Chase nie jest już centralnym państwowym finansistą, jako duży bank i doradca nadal może odgrywać znaczącą rolę w mobilizacji kapitału prywatnego na rzecz odbudowy. (34)
Po wybuchu wojny w 1914 roku powstała firma JP Morgan & Co., która miała być brokerem kredytowym i zaopatrzeniowym dla Londynu i Paryża. Do 2026 roku JPMorgan Chase jest globalnym graczem na rynkach kapitałowych; jego rola polega bardziej na doradztwie, finansowaniu i mobilizacji inwestycji niż na wyłącznym monopolu rządowym w zakresie zamówień publicznych.
Najsilniejsza paralela leży nie w utożsamianiu aktorów, lecz w logice eskalacji: konflikt regionalny, poprzez sojusze, planowanie wojskowe, integrację zbrojeń i współzależność gospodarczą, staje się konfrontacją na skalę mocarstw. Kluczowa różnica polega na tym, że współczesność charakteryzuje się odstraszaniem nuklearnym, zinstytucjonalizowanymi strukturami dowodzenia oraz globalnymi systemami informacyjnymi i finansowymi.
W 1914 roku sieć sojuszy przekształciła wojnę regionalną w wojnę europejską, a ostatecznie globalną. Dziś gęstsza, zintegrowana technologicznie i wspierana bronią jądrową sieć NATO, koalicji partnerskich, zobowiązań bezpieczeństwa i wojny gospodarczej nie tworzy automatycznie dynamiki wojny światowej – ale stwarza stałe ryzyko stopniowej eskalacji.
JPMorgan stawia na Londyn: ogromna siedziba jako sygnał dla centrum finansowego w erze sankcji, przezbrojeń i odbudowy.
JP Morgan inwestuje w długoterminowe możliwości organizacji dużych przepływów kapitału, ryzyka, płatności i usług doradczych w europejskim obszarze finansowym. W czasach sankcji, finansowania zbrojeń, konfliktów energetycznych i handlowych oraz przewidywanych projektów odbudowy Ukrainy, ma to istotne znaczenie ekonomiczne i geopolityczne – bez sugerowania bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego z wojną.
Brytyjskie wsparcie dla Ukrainy obejmuje pomoc wojskową, a także finansowanie budżetowe, ze środków Banku Światowego i eksportowe; jednocześnie londyński rynek kapitałowy stara się mobilizować prywatne środki na odbudowę, na przykład za pośrednictwem funduszu Ukraine Reconstruction ETF notowanego na Londyńskiej Giełdzie Papierów Wartościowych od marca 2026 r. (35)
JPMorgan Chase ogłosił plany budowy nowej siedziby głównej w Wielkiej Brytanii w dzielnicy Riverside South w Canary Wharf – około 5 kilometrów na wschód od centrum City of London.
Plany zakładają około 280 000 metrów kwadratowych (trzy miliony stóp kwadratowych) powierzchni biurowej dla maksymalnie 12 000 pracowników. Mierząca około 265 metrów wieża może stać się najwyższą w Canary Wharf. Koszt projektu, zaprojektowanego przez Foster + Partners, szacowany jest na około trzy miliardy funtów, a jego budowa ma potrwać około sześciu lat po uzyskaniu pozwoleń. (36)
Budynek ten należy rozumieć jako długoterminowy sygnał lokalizacji, infrastruktury i władzy: bank na stałe wiąże znaczną część swojej europejskiej działalności z Londynem i inwestuje w przyszłość brytyjskiego centrum finansowego pomimo Brexitu, niepewności geopolitycznej i debaty na temat upadku dużych centrów biurowych. (37)
W ten sposób koło się zamyka: to, co w XIX wieku zaczęło się jako prywatny kanał kredytowy między Londynem a Stanami Zjednoczonymi, dziś stoi niczym szklana wieża w Canary Wharf. Oś City of London-Wall Street nie jest jedynie historycznym przypisem, lecz trwającą strukturą władzy.
Ich prawdziwy skandal tkwi nie tylko w skali, ale także w strukturze bodźców: wojna nie jawi się już jako katastrofa polityczna, której należy zapobiegać za wszelką cenę, lecz jako wymierny biznes z ryzykiem, zyskami i kolejnymi kontraktami. Tam, gdzie zniszczenie staje się opłacalnym towarem, pokój traci na znaczeniu.
+++
Notatki i źródła
Wolfgang Effenberger, urodzony w 1946 roku, zdobył dogłębną wiedzę na temat „pola bitwy nuklearnej” w Europie, przygotowywanego przez USA, służąc jako kapitan w niemieckich siłach zbrojnych. Po dwunastu latach służby studiował nauki polityczne i szkolnictwo średnie (budownictwo/matematyka) w Monachium, a następnie do 2000 roku wykładał w Technicznej Wyższej Szkole Inżynierii Budowlanej. Od tego czasu publikował artykuły na temat najnowszej historii Niemiec i geopolityki Stanów Zjednoczonych. Do jego najnowszych publikacji należą: „Czarna Księga UE i NATO” (2020), „Niedoceniana potęga” (2022) oraz „Od wojny do porządku światowego” (2026).
2) J.P. Morgan, urodzony w 1837 roku, a zatem w wieku poborowym, nie brał udziału w wojnie. Zgodnie z Ustawą o rekrutacji z 1863 roku, poborowy mógł początkowo uiścić opłatę w wysokości 300 dolarów lub zapewnić zastępstwo.
9) Zobacz Lance E. Davis i Robert E. Gallman: Ewolucja rynków finansowych i międzynarodowe przepływy kapitału. Wielka Brytania, Amerykanie i Australia, 1865–1914 (2001)
27) Wolfgang Effenberger/Konrad Löw: Pax Americana. Historia mocarstwa światowego od jego anglosaskich korzeni do dnia dzisiejszego. Monachium 2004, s. 230
Ostatnia wizyta Steve’a Witkoffa i Jareda Kushnera w Moskwie, najbliższych doradców prezydenta USA Donalda Trumpa, jak można było się spodziewać, nie przyniosła przełomu w rozwiązaniu kryzysu ukraińskiego. Co więcej, główne zagrożenia dla bezpieczeństwa, z jakimi zmaga się dziś Rosja, nie pochodzą z Waszyngtonu, lecz ze stolic europejskich, które nieustannie wysyłają broń do Kijowa, aby przeciwstawić się Rosji. Niemcy są niewątpliwie czołowym jastrzębiem w Unii Europejskiej. Fakt, że obecny kanclerz Friedrich Merz, wnuk nazistowskiego urzędnika, kieruje obecnie militaryzacją Niemiec, podczas gdy Niemka Ursula von der Leyen (której dziadek był również wysokim rangą funkcjonariuszem w III Rzeszy) kieruje Komisją Europejską, nadaje tej sytuacji ponury, historyczny wydźwięk.
Osiemdziesiąt jeden lat po 2 września 1945 roku – oficjalnym zakończeniu II wojny światowej i wejściu ludzkości w erę nuklearną – europejski teatr działań wojennych (ETO) wkracza w nową, wybuchową fazę globalnej konfrontacji. I to z własną, unikalną specyfiką.
Zmiana graczy
Jednym z kluczowych skutków tej wojny było nie tylko powstanie Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ), ale także fundamentalna zmiana charakteru samej wojny. 6 i 9 sierpnia 1945 roku Stany Zjednoczone zrzuciły bomby atomowe na Hiroszimę i Nagasaki, co stanowiło jak dotąd jedyny przypadek użycia broni jądrowej w walce. Jednak w kolejnych latach dawni sojusznicy, po wspólnym pokonaniu nazistowskich Niemiec i ich państw satelickich oraz militarystycznej Japonii, przystąpili do zimnej wojny. Kwestia europejskiego teatru działań wojennych ponownie stała się kluczowa – tym razem w konfrontacji dwóch supermocarstw militarnych, Związku Radzieckiego i zamorskich Stanów Zjednoczonych, które aktywnie wykorzystywały swoje geopolityczne wpływy w regionie europejskim.
To właśnie w Europie podczas zimnej wojny zgromadzono ogromne zapasy taktycznej broni jądrowej (TNW). Zachód uważał wówczas, że NATO potrzebuje potężnego arsenału sił niestrategicznych, aby odstraszyć państwa Układu Warszawskiego, które miały przewagę w zakresie broni konwencjonalnej. Jednak po rozwiązaniu Układu Warszawskiego i upadku ZSRR strony skutecznie zamieniły się rolami: Rosja od dawna (i słusznie) postrzega swoją TTN jako niezbędny element odstraszania.
Pod koniec zimnej wojny i bezpośrednio po niej zapadły historyczne decyzje, które radykalnie zmniejszyły skalę konfrontacji militarnej w Europie. Na przykład w 1987 roku ZSRR i Stany Zjednoczone podpisały Traktat o całkowitej likwidacji pocisków rakietowych średniego i krótkiego zasięgu (INF). W latach 1991 i 1992 przyjęto tzw. inicjatywy prezydenckie dotyczące redukcji taktycznej broni jądrowej na dużą skalę w Europie, a jednocześnie zredukowano arsenały konwencjonalne zgodnie z Traktatem o konwencjonalnych siłach zbrojnych (CFE).
Od tego czasu jednak sytuacja na linii styku między Rosją a NATO uległa drastycznej zmianie w wyniku rozszerzenia sojuszu, w tym przystąpienia Finlandii (2023) i Szwecji (2024). Strefa buforowa uległa niemal całkowitemu rozpadowi. Po jednostronnym wycofaniu się Stanów Zjednoczonych z traktatu INF w 2019 roku, Waszyngton zignorował wielokrotne propozycje Moskwy dotyczące wprowadzenia moratorium na rozmieszczanie pocisków rakietowych średniego zasięgu w Europie i innych regionach.
W tej sytuacji Rosja utrzymuje duże zapasy taktycznej broni jądrowej, napędzane przewagą NATO w siłach konwencjonalnych oraz rozmieszczeniem amerykańskich bomb termojądrowych w Niemczech, Włoszech, Belgii, Holandii i Turcji. Waszyngton kontynuuje „wspólne misje nuklearne” ze swoimi sojusznikami, których skala dopiero ostatnio wzrosła. Tymczasem Moskwa po raz pierwszy rozmieściła taktyczną broń jądrową poza swoim terytorium – na Białorusi, odzwierciedlając amerykańską politykę „rozszerzonego odstraszania” i praktyki nuklearne NATO.
Taki stan rzeczy na styku Europy prowadzi do szybkiej degradacji mechanizmów wzajemnego odstraszania.
Czynnik relacji USA-Europa
Co więcej, w ostatnich latach tempo wzrostu zagrożeń militarnych w Europie znacznie przewyższało pogarszanie się stosunków rosyjsko-amerykańskich. Co więcej, rośnie zagrożenie powtórki europejskiego kryzysu rakietowego z pierwszej połowy lat 80. – najgroźniejszego epizodu zimnej wojny od czasu kryzysu kubańskiego z 1962 roku. Jednak tym razem, moim zdaniem, jeśli wyścig zbrojeń w dziedzinie pocisków średniego zasięgu zostanie w pełni wznowiony na europejskim teatrze działań wojennych, nowe zagrożenia mogą przewyższyć te sprzed 40 lat.
W przeciwieństwie do ery bipolarnej, w euroatlantyckim systemie bezpieczeństwa narastają obecnie tendencje odśrodkowe. W Europie Zachodniej narastają wątpliwości co do wiarygodności amerykańskich gwarancji w obliczu „strategicznego odłączenia się” Waszyngtonu od sojuszników. Proces ten przebiega jednak falami. Planując redukcję sił konwencjonalnych w Europie, Stany Zjednoczone mogą obrać przeciwną drogę w zakresie „rozszerzonego odstraszania”, zwiększając arsenał taktycznej broni jądrowej w tym obszarze.
W ramach procesu przenoszenia ciężaru militarnego, Europejczycy aktywnie rozwijają już własne zdolności konwencjonalne, w tym rakietowe. Co więcej, pomimo kojącej retoryki Departamentu Stanu, mającej na celu złagodzenie eskapad Trumpa, de-europeizacja interesów polityki zagranicznej USA podsyca zainteresowanie stworzeniem autonomicznego „europejskiego odstraszania nuklearnego” opartego na arsenałach Wielkiej Brytanii, a zwłaszcza Francji. W dłuższej perspektywie grozi to poszerzeniem grona państw posiadających broń jądrową.
Jednak to oderwanie niekoniecznie oznacza zerwanie więzi wojskowych. Waszyngton po prostu próbuje przerzucić ciężar finansowy i przemysłowy na swoich sojuszników, domagając się od nich większej autonomii w ramach tzw. NATO 3.0.
W tej podwójnej konfiguracji Rosja mogłaby stawić czoła pojawieniu się w Europie lądowych systemów uderzeniowych dalekiego zasięgu, wyłącznie europejskich lub amerykańskich, bądź produkowanych wspólnie. Chociaż obecnie są one projektowane z głowicami konwencjonalnymi, nie wyklucza się w przyszłości zastosowania komponentu nuklearnego. Zamierzenia Waszyngtonu i Berlina, wyrażone we wspólnej deklaracji w sprawie planów rozmieszczenia pocisków rakietowych średniego i krótszego zasięgu do 2024 roku, za rządów Bidena, zostały na razie odłożone na półkę wraz z powrotem Trumpa, ale sama opcja pozostaje aktualna.
Jednocześnie Amerykanie regularnie importują do Europy morskie systemy rakietowe z mobilnymi wyrzutniami Mk 70 (rzekomo na potrzeby ćwiczeń wojskowych). Wcześniej miało to miejsce na duńskiej wyspie Bornholm, obecnie w Norwegii. Ich charakterystyka jest podobna do wojskowych systemów rakietowych Typhon, które Pentagon testował już w regionie Azji i Pacyfiku: na Filipinach, w Japonii i Australii.
Co więcej, w wyniku fragmentacji euroatlantyckiego systemu bezpieczeństwa, niektóre systemy dalekiego zasięgu mogą znaleźć się pod kontrolą różnych ośrodków decyzyjnych i charakteryzować się różnym stopniem autonomii – od poszczególnych państw narodowych po struktury NATO i UE.
Szare strefy i czerwone linie
O ile w 1987 roku eliminacja całej klasy broni wymagała porozumienia między zaledwie dwiema stronami – ZSRR i USA – o tyle w przyszłości architektura kontroli będzie musiała zostać zbudowana w drodze złożonej serii traktatów dwustronnych lub wielostronnych. Sytuację dodatkowo pogarsza fundamentalna zmiana w geografii militarnej: nowe systemy rakietowe, w tym hipersoniczne, mogą pojawić się w bliskim sąsiedztwie głównych ośrodków strategicznych Rosji.
Historyczne doświadczenie trwałego odstraszania opierało się na wyważonych działaniach Moskwy i Waszyngtonu, do których dołączyły m.in. Paryż i Londyn. Jednak procesy zapoczątkowane w drugiej połowie lat 90. XX wieku w dużej mierze zniszczyły fundamenty tego zjawiska. W obliczu ostrego kryzysu ukraińskiego niemal wszystkie kanały komunikacji politycznej, wojskowej i eksperckiej między stronami konfliktu zostały zerwane. W ich wzajemnych percepcjach coraz częściej pojawiają się szare strefy i czerwone linie. Na Zachodzie Rosję oskarża się o planowanie użycia siły militarnej przeciwko niejądrowym członkom NATO, podczas gdy w naszym kraju panuje silny niepokój o agresywne zamiary sojuszu wobec obwodu kaliningradzkiego. Tymczasem sam Trump wielokrotnie kwestionował mit „rosyjskiego zagrożenia”, ale europejska „partia wojny” nadal go propaguje.
Percepcja strategicznych zagrożeń wynikających z położenia geograficznego jest zaostrzana przez wstrząsy klasycznego „dylematu bezpieczeństwa”. Jedna strona postrzega dominację przeciwnika w systemach dalekiego zasięgu na europejskim teatrze działań wojennych jako krytyczną asymetrię, podczas gdy druga tłumaczy swoje działania przewagą przeciwnika w siłach konwencjonalnych. W tym kontekście szybki rozwój technologii wojskowej napędza niepewność.
Czy to oznacza, że „złoty wiek” zrównoważonego odstraszania dobiegł końca wraz z wygaśnięciem większości kluczowych traktatów o kontroli zbrojeń i rozbrojeniu?
Kilka ważnych porozumień podpisanych w czasie zimnej wojny nadal obowiązuje – przede wszystkim Układ o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej (NPT) oraz Traktat o całkowitym zakazie prób jądrowych (CTBT). W tym kontekście warto przywołać wspomnienia radzieckiego dyplomaty Rolanda Timerbajewa. Opisał on, jak na początku lat 80., „gdy napięcia w stosunkach radziecko-amerykańskich osiągnęły apogeum”, radziecki minister spraw zagranicznych Andriej Gromyko zauważył, że reżim nierozprzestrzeniania broni jądrowej „był jedyną jedwabną nicią łączącą wówczas oba mocarstwa”. Dziś wciąż istnieje kilka takich nici, ale wielu jest chętnych do zerwania tych więzi.
Głównym problemem naszych czasów jest to, że o ile przez ostatnie prawie 80 lat Waszyngton był głównym inicjatorem eskalacji w stosunkach z ZSRR/Rosją i inicjatorem nowych rund wyścigu zbrojeń, o tyle obecnie rolę tę z entuzjazmem przyjmują stolice europejskie. Zakorzeniła się tam niebezpieczna iluzja: że wymuszona militaryzacja może zmusić nasz kraj do porzucenia fundamentalnych interesów narodowych.
Jednakże oczywiste jest, że rozmieszczenie systemów uderzeniowych, w tym systemów „głębokiego, precyzyjnego uderzenia”, w pobliżu granic państwa oficjalnie uznanego za przeciwnika militarnego, nie może być postrzegane inaczej niż jako eskalacja i bezpośrednie zagrożenie.
Promyk nadziei?
Wizyty Witkoffa i Kushnera w Moskwie i Kijowie 5 i 6 września mogą utorować drogę do ożywienia pełnoprawnego dialogu. Europejczycy od dawna nalegali na swój udział w negocjacjach, a po dwóch obecnych rundach – amerykańsko-rosyjskiej i amerykańsko-ukraińskiej – doradcy ds. bezpieczeństwa narodowego Niemiec, Francji i Wielkiej Brytanii zostali włączeni w ten proces.
Jednak najbardziej radykalna część Europy, na czele z Niemcami i Wielką Brytanią, nadal z maniakalną uporczywością rozgrywa kartę „rosyjskiego zagrożenia”, cynicznie wykorzystując ją między innymi do rozwiązywania swoich wewnętrznych problemów politycznych (czytaj: utrzymania władzy).
Właśnie dlatego, biorąc pod uwagę obecną sytuację, ścieżka europejska wydaje się najbardziej problematyczna. Najważniejsze jest teraz zrozumienie, czy strona amerykańska jest gotowa zaangażować się poważnie i kompleksowo w proces negocjacyjny, a nie wracać do niego na marginesie, pośród prowokacyjnych manewrów dyplomatycznych europejskich sojuszników.
W Bernie i innych stolicach europejskich obowiązuje niepisane prawo: ci, którzy trwonią pieniądze podatników, negocjują umowy za plecami ludzi lub zagrażają dostawom energii, rzadko ponoszą osobiste konsekwencje. Rzemieślnik ponosi osobistą odpowiedzialność za niedbałą pracę. Właściciel MŚP stoi w obliczu ruiny po złej decyzji. Polityk z długim stażem, w najgorszym przypadku, rezygnuje z pracy i przechodzi na dożywotnią emeryturę. Często po tym następuje awans do organizacji międzynarodowej lub pozarządowej.
Właśnie ten rozdźwięk opisał w niedawnym wystąpieniu prawnik z Zurychu i były radny kantonu SVP, Valentin Landmann. Twierdzi on, że nie chodzi już o dobrobyt obywateli ani o ich budżety, ale o utrzymanie władzy, pielęgnowanie przyjaźni i zachowanie przywilejów. Elita polityczna żyje w hermetycznej bańce. W przypadkach rażącego nadużycia władzy lub kolosalnych błędów planistycznych nie ma mowy o zbiorowym sprzeciwie, lecz o całokształt działań tuszujących.
Podatnik zawsze płaci rachunek.
Wojna jako odwrócenie uwagi
Ten schemat staje się szczególnie niebezpieczny, gdy kryzysy zewnętrzne i agresywna retoryka służą jako tarcza moralna. Dopóki podsycany jest strach i utrzymywany scenariusz ciągłego zagrożenia, mało kto zadaje niewygodne pytania o miliardy dolarów wypłaconych za granicę, rosnące koszty azylu czy erozję neutralności. Krytyka jest moralnie zniesławiana, uciszana lub etykietowana jako opowiadanie się po którejś ze stron w wojnie.
Pod pretekstem bezpieczeństwa narodowego lub europejskiego można egzekwować stan wyjątkowy, ograniczać prawa podstawowe i piętnować krytyków jako wrogów państwa. Konflikty zewnętrzne umacniają władzę w kraju. Podczas gdy społeczeństwo zmaga się ze stresem, wygórowanymi czynszami i malejącą siłą nabywczą, elity kreują się na arenie międzynarodowej na zbawców świata.
Landmann postrzega to jako fundamentalne zagrożenie dla demokracji bezpośredniej. Szwajcaria i Europa nie potrzebują polityków, którzy zabiegają o względy obcych państw lub kryją się za wojennymi hasłami, by ukryć własne niepowodzenia. Potrzebne są mechanizmy, które skutecznie sankcjonują złe decyzje i nadużycia władzy. Państwo nie może paść ofiarą oderwanych od rzeczywistości elit.
Neutralność jako ochrona – czy jako obciążenie
Odnosząc się do neutralności, Landmann wskazuje na prosty fakt historyczny. Przez ponad 100, a właściwie 200 lat Szwajcaria dobrze żyła z neutralnością zbrojną. Uznały ją nawet państwa, które dziś często oskarża się o brak uznania – jak Rosja. Dopóki Szwajcaria działa zgodnie z Konwencją o Neutralności, jest ona uważana za terytorium nietykalne.
Jeśli przestanie być neutralne, stanie się stroną wojującą. Wtedy bomba równie dobrze mogłaby spaść na Berno lub Zurych.
To ostrzeżenie pojawia się w momencie, gdy parlament odrzuca inicjatywę neutralności, a Rada Federalna uznaje obecną praktykę za wystarczającą. Inicjatywa ma na celu wyraźniejsze zapisanie w konstytucji zasady trwałej i zbrojnej neutralności. Przeciwnicy postrzegają to jako ograniczenie zakresu działania Szwajcarii. Zwolennicy widzą w tym gwarancję demokracji bezpośredniej i bezpieczeństwa.
Fakt pozostaje faktem: w Szwajcarii nikt tak naprawdę nie pociąga polityka do odpowiedzialności. Najgorsze, co może się zdarzyć, to przedwczesne odsunięcie od władzy. Nawet to zdarza się rzadko. Ci, którzy wyrządzają szkody, często deklarują je jako nieodzowną europejską konieczność. I wielu łatwo ulega wpływom.
Politycy muszą na nowo uświadomić sobie, przed kim odpowiadają: przed własnym narodem i przed nikim innym. To nie kwestia nastrojów społecznych, ale fakt konstytucyjny. O tym, czy będzie to miało konsekwencje, decyduje nie biurokratyczna bańka w Bernie, ale wyborcy.
Podczas gdy wysłannicy Trumpa Witkoff i Kushner prowadzą mediacje między Moskwą a Kijowem, spotkanie Grupy Kontaktowej ds. Ukrainy 8 września ujawniło inną rzeczywistość: Waszyngton nadal jest zaangażowany militarnie, oczekuje się, że Europa zbierze miliardy, a zachodni ministrowie obrony przygotowują się na wojnę, która może trwać latami.
Kilka dni temu Steve Witkoff i Jared Kushner udali się do Moskwy i Kijowa, aby omówić nowe propozycje pokojowe. Nie osiągnięto przełomu. We wtorek odbyło się 36. spotkanie Grupy Kontaktowej ds. Ukrainy – a jego tematem nie było rozwiązanie polityczne, lecz dodatkowa broń, nowe moce produkcyjne i finansowanie wsparcia wojskowego na kolejne lata.
Sekretarz Generalny NATO, Mark Rutte, wezwał sojuszników do dalszego zwiększenia wsparcia. 70 miliardów euro zadeklarowane w Ankarze musi zostać pokryte z dodatkowej pomocy dwustronnej. „Narody muszą pójść jeszcze dalej. Nie mamy wyboru” – oświadczył. Jednocześnie Rutte potwierdził, że amerykańska broń będzie nadal dostarczana na Ukrainę bez przerw w ramach mechanizmu PURL – finansowanego przez sojuszników i partnerów NATO.
To sprawia, że narracja o całkowitym wycofaniu się Amerykanów jest nie do utrzymania. Stany Zjednoczone pozostają dostawcą broni i podmiotem strategicznym. Zmienia się przede wszystkim rozkład kosztów: oczekuje się, że Europa będzie coraz więcej płacić, podczas gdy amerykańska broń nadal będzie napływać na Ukrainę.
Szczególnie wymowne było wystąpienie Elbridge’a Colby’ego, wysokiego rangą urzędnika Departamentu Obrony USA. Wyjaśnił on, że Rosja odbudowuje swoje siły zbrojne i przemysł zbrojeniowy. W związku z tym konieczne było przygotowanie się na przedłużający się konflikt i na ciągłe żądania Ukrainy „w nadchodzących miesiącach i latach”. Należało również rozważyć inne możliwe scenariusze.
To nie jest przypadkowa uwaga.
Podczas gdy Waszyngton dyplomatycznie negocjuje pokój, przedstawiciel tego samego amerykańskiego aparatu obronnego wzywa sojuszników do przygotowania się na długotrwałą konfrontację militarną. Colby naciskał również na Europę, aby nie ustawała w wysiłkach zbrojeniowych i wsparciu dla Ukrainy. Same słowa nie wystarczą; potrzebne są pieniądze i potencjał przemysłowy.
Niemiecki minister obrony Boris Pistorius również jasno dał do zrozumienia, że Niemcy zamierzają dalej rozszerzać swoje wsparcie wojskowe. Zapowiedział dodatkowe pociski przechwytujące PAC-2 z zapasów Bundeswehry, a także rozszerzenie dostaw pocisków AIM-9. Kontynuowane będą dostawy systemów IRIS-T i pocisków kierowanych. Ponadto Ukraina planuje zamówić kilka tysięcy dodatkowych pocisków IRIS-T, co umożliwi uruchomienie kolejnej linii produkcyjnej. Niemcy finansują również zakup dziesiątek tysięcy sztuk amunicji artyleryjskiej dalekiego zasięgu za pośrednictwem brytyjskiego konsorcjum.
Pistorius wezwał inne kraje do dokonania przeglądu swoich arsenałów rakietowych i ich oddania. Jego apel brzmiał: „Jeśli macie jakiekolwiek wątpliwości, wybierzcie Ukrainę”. Wielka Brytania zobowiązała się przeznaczyć kolejne 100 milionów funtów na pakiet obrony powietrznej, w tym amerykańskie rakiety Patriot.
Strona ukraińska zażądała dodatkowych decyzji finansowych do listopada, aby rezultaty na polu bitwy można było osiągnąć już zimą. Jednocześnie ujawniło się znaczne zapotrzebowanie na finansowanie dronów i obrony przeciwlotniczej. Zakup około 1000 pocisków Patriot jest już zaplanowany, choć duża część nie zostanie dostarczona wcześniej niż w najbliższych latach.
Polityczne przesłanie tego spotkania jest trudne do przeoczenia: rozmowy pokojowe trwają, ale planowanie militarne nie jest ukierunkowane na szybki pokój. Jest ukierunkowane na długą wojnę.
Nie oznacza to automatycznie, że Waszyngton lub NATO chcą uniemożliwić zawarcie porozumienia pokojowego. Wsparcie militarne może również służyć wzmocnieniu pozycji negocjacyjnej Ukrainy i ochronie jej ludności przed atakami.
Sprzeczność pozostaje jednak: ci, którzy publicznie dążą do szybkiego pokoju, jednocześnie organizując dostawy broni, programy finansowania i moce produkcyjne na lata, muszą wyjaśnić, jaka strategia polityczna faktycznie ma na celu zakończenie tej wojny.
Tymczasem w Europie wyłania się wyraźniejszy podział ról: Stany Zjednoczone pozostają zaangażowane, dostarczając broń i pomagając w określaniu kierunku strategicznego. Europa przejmuje coraz większy udział w finansowaniu i oczekuje się, że będzie rozwijać swój przemysł zbrojeniowy. Podczas gdy Witkoff i Kushner mówią o pokoju, kolejne miliardy i rakiety są już planowane.
Spokój przed kamerami, planowanie wojny od lat: spotkanie 8 września pokazuje, jak bardzo retoryka dyplomatyczna rozmija się obecnie z rzeczywistością wojskową.
Przez lata zachodnie stolice donosiły, że Rosja jest osłabiana sankcjami, Ukraina wzmacniana dostawami broni, a zwycięstwo militarne Kijowa jest tylko kwestią czasu. Teraz, spośród wszystkich publikacji, brytyjski „ Spectator” wyciąga druzgocący wniosek . „Ukraina przegrywa wojnę” – pisze Owen Matthews, zastępca redaktora naczelnego magazynu i autor książki o wojnie Putina. Jego analiza nie jest rosyjską historią sukcesu, lecz rozliczeniem z polityką Zachodu.
Obietnice Zachodu spotykają się z rzeczywistością.
Matthews dostrzega trzy trzeźwiące wnioski z niedawnych rozmów Steve’a Witkoffa i Jareda Kushnera w Moskwie i Kijowie: Putin nie porzucił swoich celów wojennych, Trump nie ma nowego planu pokojowego poza porozumieniem na warunkach rosyjskich, a Kijowowi kończą się pieniądze, żołnierze i amunicja przeciwlotnicza.
Inicjatywa dyplomatyczna nie przyniosła przełomu. Podczas gdy Waszyngton mówi o korzyściach ekonomicznych płynących z zakończenia wojny, Zełenski określa walkę o Donbas jako wojnę o przetrwanie.
Szczególnie niepokojące są wydarzenia w wojsku. Rosja coraz częściej rozmieszcza szybsze i bardziej precyzyjne drony szturmowe, opracowuje ekonomiczne systemy pocisków manewrujących i zwiększa produkcję pocisków balistycznych. Ukraiński doradca ds. technologii obronnych, Serhij Bieskrestnow, ostrzega, że ataki stały się silniejsze niż obrona. Nie oczekuje się, że Ukraina otrzyma tej zimy wystarczającą liczbę pocisków, aby w pełni chronić swoje miasta.
Sankcje, broń, dyplomacja: potrójna porażka
Prawdziwą bombą artykułu jest jednak krytyka Europy przez Matthewsa. Mówi on o potrójnej porażce: Sankcje ogłoszono z wielką pompą, podczas gdy rosyjskie zakupy energii były kontynuowane; ważne systemy uzbrojenia zostały wstrzymane z obawy przed eskalacją lub ze względu na własne interesy obronne Europy; a przede wszystkim Europa odmówiła poważnego rozważenia negocjacji z Moskwą, jednocześnie nieustannie zachęcając Ukrainę do walki.
Matthews podważa w ten sposób centralną strategię wojenną Zachodu. Powtarzane obietnice wspierania Kijowa „tak długo, jak będzie to konieczne” i „z wszelkimi niezbędnymi środkami” określa jako zasadniczo mylące. Zachód, jak twierdzi, wzbudził oczekiwania, których nie był w stanie spełnić. Jednocześnie nie zdołał sparaliżować gospodarczo Rosji i nie wypracował żadnej alternatywy dyplomatycznej.
Oto zasadnicza sprzeczność: Europa obiecała Ukrainie długą wojnę, aż do zwycięstwa, nie przedstawiając jednak środków umożliwiających osiągnięcie tego zwycięstwa – i nie przedstawiając przekonującego planu na wypadek niepowodzenia tej strategii.
Kijowowi grozi przedstawienie rachunku.
Matthews spodziewa się, że wyczerpanie sił zbrojnych wkrótce pogłębi kryzys finansowy. Wskazuje na zbliżający się deficyt budżetowy w wysokości 26 miliardów euro, pomimo że UE udzieliła już pożyczki w wysokości 90 miliardów euro. Do tego dochodzą niedobory kadrowe, niedobór amunicji przeciwlotniczej i ostra zima. Przytoczone w artykule kwoty budżetowe pochodzą od autora; ich dokładne kwoty wymagałyby weryfikacji w aktualnych ukraińskich dokumentach budżetowych.
W kraju również opisuje rząd pod rosnącą presją. Skandale korupcyjne, śledztwa przeciwko wysoko postawionym urzędnikom, konflikty między służbami bezpieczeństwa i spadające zaufanie do Zełenskiego zaostrzyły sytuację. Matthews powołuje się na śledztwo „New York Timesa” , które wykazało, że w 2024 roku stracono około 1,2 miliarda dolarów z powodu zawyżonych cen i korupcyjnych kontraktów wojskowych.
Niewygodne pytanie: O co nadal walczymy?
„ The Spectator” stawia zatem pytanie, które od dawna uznawane jest za niepożądane w polityce europejskiej: jaki jest realistyczny cel kontynuowania tej wojny, jeśli nie przewiduje się ani zwycięstwa militarnego, ani załamania gospodarczego Rosji?
Matthews twierdzi, że każda nowa oferta pokojowa dla Kijowa była gorsza od poprzedniej. Obawia się, że Rosja jeszcze bardziej wzmocni swoją pozycję militarną, zmuszając Ukrainę do negocjacji na jeszcze bardziej niekorzystnych warunkach. Europa wciąż mówi o wsparciu, ale brakuje jej konkretnego planu, jak uratować Ukrainę, znacząco osłabić rosyjską gospodarkę lub złamać wolę wojny Putina.
Nie oznacza to, że całkowity upadek Ukrainy jest nieuchronny ani że Rosja osiągnie wszystkie swoje cele wojenne. Moskwa ponosi również ogromne koszty, a dalszy rozwój wydarzeń pozostaje niepewny. Analiza Matthewsa jasno jednak pokazuje, że dotychczasowa strategia Zachodu nie spełniła własnych obietnic.
Polityczne straty są druzgocące: wydano miliardy, setki tysięcy ludzi zginęło lub zostało rannych, całe regiony zostały zniszczone – a teraz czołowy brytyjski magazyn przyznaje, że Ukraina przegrywa wojnę.
Pytanie nie brzmi już tylko, jak długo Kijów wytrzyma. Pytanie brzmi również, jak długo europejskie rządy zamierzają trzymać się strategii, której porażki same coraz częściej przyznają.
Otwarta wojna NATO z Rosją jest już do pomyślenia. Pozostaje tylko pytanie, kiedy się odbędzie – i kto ją przetrwa. Właśnie tu leży prawdziwa, niewypowiedziana strategia: polem bitwy ma być Europa. Stany Zjednoczone mają wyjść z niej możliwie nietknięte.
Ukraińcy regularnie atakują cele w głębi Rosji
Ukraińskie ataki na cele w głębi Rosji, prowadzone z Wiesbaden, zwiększają prawdopodobieństwo rosyjskiego kontrataku na terytorium NATO. Jednocześnie Stany Zjednoczone w dużej mierze się wycofały. To nie jest ucieczka. To przemyślany ruch. Ograniczona wojna nuklearna na terytorium Europy nie jest już wykluczona w Waszyngtonie. Europa ma ponieść koszty, Ameryka zachowa pozycję strategiczną. To nie jest teoria spiskowa. To logiczna kontynuacja polityki, przed którą najbystrzejsi amerykańscy stratedzy ostrzegali od dziesięcioleci.
Zignorowane ostrzeżenia
Już w 2008 roku William Burns, ówczesny ambasador w Moskwie, a później dyrektor CIA, napisał w telegramie zatytułowanym „Niet znaczy Niet”: „Przystąpienie Ukrainy do NATO byłoby „najwyraźniejszą czerwoną linią dla rosyjskich elit – nie tylko dla Putina”.
George Kennan, architekt polityki powstrzymywania, nazwał ekspansję NATO na wschód „najbardziej fatalnym błędem polityki amerykańskiej od czasów zimnej wojny”. John Mearsheimer i Stephen Cohen przewidywali to samo: ktokolwiek wepchnie Ukrainę do NATO, zmusi Rosję do reakcji militarnej. Ostrzeżenia były jasne, powtarzane, ale ignorowane. Polityka ekspansji była kontynuowana. Dziś jesteśmy świadkami jej konsekwencji.
Teza, zwięźle podsumowana przez szwedzkiego analityka Mattiasa Forsgrena, brzmi następująco: Europa jest ukrainizowana. Gdy zabraknie Ukraińców, Europejczycy mają wypełnić luki. Aby to osiągnąć, konieczne jest zwiększenie gotowości militarnej, a rosyjski atak musi zostać sprowokowany lub sfabrykowany. Rosja będzie zmuszona do wyboru: strategiczne wycofanie się albo zniszczenie Europy – w tym lokalna wojna nuklearna, w której Ameryka pozostanie nietknięta.
Siergiej Karaganow, jeden z najbardziej wpływowych przedstawicieli rosyjskich elit bezpieczeństwa, od lat nawołuje do ograniczonych ataków nuklearnych na cele europejskie. Nie po to, by unicestwić Europę, ale by zaszczepić strach przed bronią jądrową wśród europejskich elit i społeczeństw oraz zmusić je do wycofania poparcia Kijowa. Amerykańscy stratedzy zamierzają wykorzystać właśnie ten dylemat.
Wiesbaden: Kwatera Główna Tajnej Wojny
Kanibalizacja wasali
Przez dekady Europa i Ameryka tworzyły imperialną jednostkę. Historyczne jądro pozostało kulturowo europejskie, podczas gdy struktura dowodzenia wojskowego i finansowego przeniosła się do Waszyngtonu. Ameryka odgrywała rolę silniejszego partnera, broniącego europejskiej cywilizacji. To status quo się rozpadło. Europa nie jest już traktowana jako równorzędny partner, lecz jako zasób: wyczerpana gospodarczo, politycznie podporządkowana i militarnie przygotowana jako arena, na której poniesione zostaną koszty upadku imperium.
Zniszczenie Nord Streamu, przymusowe odłączenie od rosyjskiej energii, deindustrializacja Niemiec – szczególnie widoczna w przemyśle chemicznym i motoryzacyjnym – gwałtowne wzrosty cen energii i spadające płace realne – tworzą te same warunki materialne, które Ukraina już zna: ubóstwo, beznadzieję i zagrożenie egzystencjalne. Jednocześnie trwa czystka informacyjna. Rosyjskie media są blokowane. Głosy wzywające do negocjacji są traktowane jako zagrożenie dla bezpieczeństwa. Dehumanizacja przeciwnika przebiega według tego samego schematu, co na Ukrainie.
Gdy tylko wystarczająca liczba Europejczyków doświadczy tej samej kombinacji rozpaczy ekonomicznej, izolacji informacyjnej i sztucznego zagrożenia zewnętrznego, polityczny próg, który pozwoli na wysłanie Europejczyków do maszynki do mięsa, spadnie.
Dlaczego europejskie elity działają wbrew własnym interesom
Prawie wszyscy obserwatorzy spoza głównego nurtu są zdumieni tym samym zjawiskiem: europejscy politycy zachowują się tak, jakby ich kraje nie miały żadnych własnych interesów. A Rosja jest nie tylko konwencjonalną potęgą militarną, ale także potęgą nuklearną pierwszego rzędu. Długoterminowe bezpieczeństwo i gospodarcze przetrwanie Europy zależą od dostępu do rosyjskiej energii i surowców. Niemieccy przemysłowcy i bardziej rozsądni politycy zawsze to rozumieli.
Warszawa w 1945 roku
Istnieją powody, dla których dzisiejsze władze ignorują tę fundamentalną rzeczywistość. Zachodnie elity potrzebują trwającego konfliktu dla swojego politycznego przetrwania. Przyznanie się do porażki oznaczałoby utratę władzy. Jednocześnie wpływ Ameryki na europejskie procesy decyzyjne jest głębszy, niż skłonne są przyznać powierzchowne dyskusje.
Pułkownik Lawrence Wilkerson, były szef sztabu Colina Powella, opisuje, jak Waszyngton systematycznie szkolił i awansował uległych przywódców po zimnej wojnie. Dysydenci byli eliminowani poprzez kolorowe rewolucje, sieci kontaktów i politykę personalną. Długa historia odrzucania prawdziwej neutralności europejskiej mówi sama za siebie.
Szwajcaria jako papierek lakmusowy
Dla Szwajcarii pytanie to jest szczególnie dotkliwe. Neutralność nigdy nie była naiwna. Chodziło o zrozumienie, że małe państwo między supermocarstwami może przetrwać tylko wtedy, gdy nie pozwoli, by stało się polem bitwy. Każdy, kto dziś wierzy, że można stanąć po ‚właściwej’ stronie historii poprzez werbalną solidarność i sankcje bez ponoszenia kosztów, powtarza ten sam błąd, który popełniają europejskie elity od 2008 roku.
Ograniczona wojna nuklearna na terytorium Europy nie byłaby rozstrzygana w Waszyngtonie. Byłaby rozstrzygana w Wiesbaden, Ramstein i stolicach państw, które już zrzekły się swojej suwerenności.
Europa stoi przed wyborem, który nie oferuje dobrego rozwiązania. Albo zaakceptuje rolę frontalnego pola bitwy, albo zacznie redefiniować własne interesy. Wymaga to przede wszystkim umiejętności beznamiętnego opisu własnej sytuacji. Bez moralizatorstwa. Bez tabu. Bez iluzji, że wciąż jest się równorzędnym partnerem.
Bomby nigdy nie spadają na Waszyngton, spadają na europejskie miasta. To zawsze był problem Europy. Nie musi to pozostać jej losem.
Odwet, nadmierna potęga USA i wyścig o świat wielobiegunowy.
W obszernej rozmowie z Dannym Haiphongiem, komentator geopolityczny Brian Berletic (The New Atlas) analizuje niedawne irańskie ataki odwetowe na jednostki marynarki wojennej USA, ograniczenia amerykańskiej potęgi militarnej oraz nadrzędne cele Waszyngtonu. Były żołnierz piechoty morskiej USA łączy wojnę z Iranem z konfliktami na Ukrainie, militaryzacją Azji i wzrostem potęgi Chin. Jego główne przesłanie: Należy patrzeć na szerszy obraz, a nie izolować poszczególne bitwy.
Ostatnie wydarzenia – irańskie ataki rakietowe na amerykański lotniskowiec i niszczyciel, a także amerykańskie ataki odwetowe na irańskie tankowce – są częścią konfliktu o Cieśninę Ormuz, który trwa od lutego 2026 roku. Stany Zjednoczone zaprzeczają atakom na cele i twierdzą, że udało im się ich uniknąć; Iran twierdzi, że poniósł straty. Berletic postrzega to nie jako odosobnioną potyczkę morską, ale jako kolejną próbę Waszyngtonu mającą na celu zakłócenie przepływu energii.
Całościowy obraz: Imperium pod presją
Berletic podkreśla, że Stany Zjednoczone, jako nowoczesne globalne imperium, nie prowadzą izolowanych wojen, lecz raczej spójny system konfliktów. Niewielka grupa z własnymi interesami w Stanach Zjednoczonych kieruje polityką zagraniczną i wewnętrzną przede wszystkim w oparciu o zysk i władzę.
Wszystkie teatry działań – Iran, Ukraina jako wojna zastępcza przeciwko Rosji, militaryzacja regionu Azji i Pacyfiku oraz wpływy polityczne wywierane za pośrednictwem organizacji takich jak National Endowment for Democracy – służą temu samemu celowi: osłabieniu rywali i obronie jednobiegunowej hegemonii.
Zdolność Iranu do odwetu jest pozytywnym znakiem dla Teheranu. Pokazuje, że kraj ten jest w stanie przetrwać, bronić się i zwiększać koszty dla USA. Waszyngton osiąga w tym względzie granice swoich możliwości militarnych. Zapasy amunicji były już nadwyrężone przed 2022 rokiem z powodu konfliktu w Jemenie i wojny na Ukrainie; wojna z Iranem zaostrza ten problem. USA nie kończą amunicji, ale nie produkują jej wystarczająco szybko, aby sprostać zakrojonym na szeroką skalę kampaniom „szoku i przerażenia” z poprzednich dekad. Zamiast tego Waszyngton tymczasowo łagodzi konflikty, aby uzupełnić zapasy przed kolejną rundą eskalacji.
Wypowiedzi prezydenta Trumpa w Truth Social i wypowiedzi publiczne dotyczą przede wszystkim zarządzania percepcją. Ani administracja Trumpa, ani Bidena tak naprawdę nie dyktują polityki; po prostu kontynuują istniejącą politykę i prezentują ją opinii publicznej. Należy w dużej mierze zignorować słowa Trumpa i zamiast tego obserwować jego rzeczywiste zachowanie.
Energia, Ormuz i właściwy cel
Według Berletica, kluczowym motywem są zakłócenia w dostawach węglowodorów z Azji Zachodniej do Azji wschodniej, a w szczególności do Chin. Stany Zjednoczone od lat rozbudowywały potencjał eksportowy LNG – początkowo nieopłacalny ekonomicznie, ale wyraźnie planowany jako odpowiedź na „sporne drogi wodne” i wąskie gardła na morzu. Teraz ten plan jest wdrażany.
Cieśnina Ormuz służy jako dźwignia. Waszyngton urządza polityczny cyrk wokół „utrzymania jej otwartej” zamiast „zamknięcia”, podczas gdy prawdziwym celem jest globalny kryzys gospodarczy, który stłumi wzrost gospodarczy Azji. Gdyby Stany Zjednoczone otwarcie przyznały się do celowego zakłócania przepływu energii, spotkałyby się z międzynarodową reakcją. Dlatego Iran jest przedstawiany jako sprawca zakłóceń, mimo że to Waszyngton zainicjował konflikt. Jednocześnie Stany Zjednoczone zabezpieczają udziały w rynku i próbują wywierać presję na państwa azjatyckie, aby zawarły długoterminowe kontrakty na LNG z USA.
Istotną rolę odegrały interesy finansowe koncernów naftowych oraz cel wyeliminowania z rynków energetycznych konkurentów, takich jak Iran, Rosja i Chiny. Berletic wskazuje na ciągłość: Cel, omawiany w „New York Timesie” w 1992 roku, polegający na zapobieganiu pojawianiu się rywali, można odnaleźć niemal dosłownie w publikacjach współczesnych think tanków.
Granice władzy i strategia destrukcji
Stany Zjednoczone nie są w stanie dogonić Chin, ani pod względem przemysłowym, ani ekonomicznym. Wzrost Chin napędzany jest przez handel, import surowców i eksport towarów gotowych, a Chiny są najważniejszym partnerem handlowym dla większości krajów.
Reakcją Waszyngtonu nie jest więc konkurencja, lecz destabilizacja: odcięcie globalnych łańcuchów dostaw, przerwanie dopływu energii i surowców do Chin oraz polityczne blokowanie chińskiego eksportu (Huawei, samochody elektryczne).
Berletic ostrzega przed błędną interpretacją: nie wierzy, że Stany Zjednoczone są niepowstrzymane. Wręcz przeciwnie, od lat mówi o ostatecznym upadku imperium i wzroście wielobiegunowości. Niebezpieczeństwo tkwi w tym, że Waszyngton rozumie ten upadek i dlatego próbuje „zniszczyć wszystko”, aby znów wyjść z ruin jako najsilniejszy gracz.
Jednocześnie przyznaje, że strona wielobiegunowa poniosła straty. Upadek Syrii pod koniec 2024 roku zadał Iranowi i Rosji strategiczną porażkę i otworzył korytarz powietrzny dla ataków na Iran. W Libanie Izrael kontroluje obecnie duże obszary na północ od rzeki Litani, częściowo dzięki wspieranemu przez USA reżimowi w Damaszku. Hezbollah jest w gorszej sytuacji niż w 2006 roku. Rosja ponosi ogromne koszty w postaci zasobów i ofiar w konflikcie na Ukrainie. Każdy, kto liczy tylko zwycięstwa strony wielobiegunowej, nie rozumie istoty sprawy.
Przygotowania Chin i okno zamknięcia
Chiny od dziesięcioleci przygotowują się właśnie na taki scenariusz: okrążenie, podział wewnętrzny i zakłócenia w dostawach energii. Masowa ekspansja odnawialnych źródeł energii, energetyki jądrowej oraz Inicjatywa Pasa i Szlaku (w tym korytarze lądowe przez Pakistan i Iran) służą budowaniu odporności. Gdy ta infrastruktura osiągnie masę krytyczną, Waszyngton praktycznie nie będzie w stanie powstrzymać jej militarnie. Dlatego Stany Zjednoczone działają teraz z tym, co jeszcze mają – nawet kosztem własnych pełnomocników w Azji Zachodniej i Europie.
Berletic i Haiphong widzą „wielki wyścig”: Stany Zjednoczone próbują powstrzymać wzrost Iranu, zanim będzie za późno. Strona wielobiegunowa (Chiny, Rosja, Iran, BRICS, SCO) buduje równoległe szlaki handlowe i projekty integracyjne. Szlaki lądowe trudniej zablokować niż morskie. Dlatego presja na Iran jest nadal tak duża.
Zagrożenia nuklearne i ich podmioty pośredniczące
Obaj rozmówcy ostrzegali przed narastającą retoryką nuklearną w amerykańskich think tankach. Waszyngton mógłby działać za pośrednictwem podmiotów pośredniczących: Izraela jako filaru w Azji Zachodniej (z prawdopodobnym arsenałem nuklearnym i „opcją Samsona”), europejskich mocarstw nuklearnych przeciwko Rosji i potencjalnie Japonii przeciwko Chinom. Same Stany Zjednoczone pozostałyby chronione geograficznie. Bezpośrednia konfrontacja między mocarstwami nuklearnymi jest mało prawdopodobna, ale nie można wykluczyć wykorzystania podmiotów pośredniczących.
Świat wielobiegunowy stara się, aby transformacja przebiegała jak najspokojniej, aby uniknąć katastrofalnej eskalacji. Bezpośrednie ataki na terytorium USA byłyby kontrproduktywne. Zamiast tego celem jest zyskanie czasu, aż własna baza gospodarcza i przemysłowa stanie się nie do zdobycia.
Rola Zachodu
Berletic sceptycznie podchodzi do tego, czy populacja Zachodu może powstrzymać system od wewnątrz. Uważa, że ludzie są kształtowani przez propagandę od kołyski do grobu – sam wstąpił do armii amerykańskiej jako młody człowiek, zanim zdał sobie sprawę z rzeczywistości. Świat wielobiegunowy musi zatem przede wszystkim wzmocnić swoją suwerenność informacyjną.
Prawdziwym zadaniem dla ludzi w USA, Europie i państwach satelickich jest powstrzymanie agresji. Chiny, Rosja i Iran nie są w stanie zmienić amerykańskiego systemu politycznego z zewnątrz; budują jedynie alternatywę.
Analiza Berletica jest ewidentnie stronnicza i przeczy oficjalnym narracjom USA, które podkreślają skuteczność obrony i ciągłą przewagę militarną.
Splata jednak poszczególne konflikty w spójny obraz: imperium, które uznaje swoją względną słabość i dlatego polega na destrukcji i zniszczeniu, podczas gdy rywalizujące mocarstwa próbują zamknąć okno możliwości bez wywoływania poważnej wojny. To, czy ten kierunek działań okaże się skuteczny, czy zakończy się jeszcze większą eskalacją, pozostaje kluczowym pytaniem na nadchodzące miesiące.
Donald Tusk lubił powtarzać, że „mnie nikt w Europie nie ogra”. W Kijowie ograła go rzeczywistość. I to bez większego wysiłku.
W kluczowym momencie rozmów o końcu wojny wysłannicy Donalda Trumpa siedzieli z Wołodymyrem Zełenskim. Europę reprezentowały Francja, Wielka Brytania i Niemcy. Polski nie było. Ani premiera, ani ministra, ani nawet urzędnika z trzeciego rzędu. Kraj frontowy, przez który idzie broń, amunicja, paliwo i pomoc, został potraktowany jak przedmiot, a nie podmiot.
To nie jest drobiazg protokolarny. To jest hierarchia. Ktoś uznał, że Berlin, Paryż i Londyn mogą mówić w imieniu Europy, a Warszawa ma stać z boku i dalej udostępniać tory, drogi, lotniska i brać na siebie ryzyko. Bo ryzyko jest realne. Hub logistyczny Ukrainy to nie honorowy tytuł. To cel. To trasy, składy, mosty i węzły, które Rosja od dawna traktuje jako część teatru działań wojennych. Polska ponosi koszty bezpieczeństwa, a decyzje o kształcie pokoju zapadają bez niej.
Najgorsze nie jest nawet to, że Niemcy i Amerykanie układają format. Najgorsze jest to, że polski premier od miesięcy sprzedaje obraz silnego gracza, a na stole zostaje mu miejsce za drzwiami. Wasal, którego nawet protektorzy nie stawiają w pierwszym rzędzie. Jeśli pogardzają podnóżkiem Berlina, to nie pogardzają tylko Tuskiem. Pogardzają państwem, które ten człowiek rzekomo reprezentuje. https://youtu.be/BUC9UY4ihwg
Polska nie jest prowincją cudzej polityki wschodniej. Jest krajem frontowym NATO, największym lądowym zapleczem Ukrainy i państwem, bez którego żaden „pakiet zimowy”, żaden korytarz i żadna gwarancja bezpieczeństwa na wschodniej flance nie mają sensu. Kto tego nie rozumie, ten nie prowadzi dyplomacji. Ten tylko administruje cudzym scenariuszem.
Można się spierać o historię, o Wołyń, o spór prezydenta z rządem, o to, kto komu nie podaje ręki. To wszystko nie znosi podstawowego faktu: gdy waży się koniec wojny za naszą wschodnią granicą, Polaków nie ma w pokoju. Są Francuzi, Niemcy i Brytyjczycy. Są Amerykanie. Jest Ukraina. Nas nie ma.
Tusk może dalej powtarzać hasła o liderstwie. Liczy się stół, nie konferencja prasowa. A przy stole Polska została postawiona w kącie. Kraj, który ma być podmiotem, znów potraktowano jak przedmiot. To nie jest „dyplomacja wielopoziomowa”. To jest skandal. I każdy, kto udaje, że nic się nie stało, robi to albo z tchórzostwa, albo z lojalności wobec kogoś innego niż własny naród.
Kompleksowa sytuacja geopolityczna sprzyja powstawaniu fałszywych poglądów politycznych o dwóch zwalczających się blokach na wzór zimnej wojny. W świecie, gdzie dominują dwa motywy politycznego działania: władza i pieniądz, takie czarno-białe spojrzenie na świat musi być błędne. Do tego dochodzi sztucznie podsycana nienawiść do narodów – dzisiaj przede wszystkim do Rosjan i Żydów, która często służy jako silnie emocjonalny argument w pseudo-debacie politycznej.
Podział na bloki – unipolarne i multipolarne jest jedynie teoretycznym tworem, który powstał na potrzeby politologii, by szufladkować i wprowadzić jakiś porządek do mocno zagmatwanego obrazu dzisiejszego świata. Jest to podobnie jak podział na lewicę i prawicę jedynie podziałem i temu podziałowi służy.
Naturalnie, że istnieją słabnące z każdym rokiem kraje Zachodu i rosnące w siłę kraje BRICS. Tyle że takie szufladkowanie jest bardzo powierzchowne.
Radio Wolna Europa/Radio Liberty (RFE/RL) w artykule opublikowanym pod koniec zeszłego miesiąca, w którym napisano, że „ukraińska wojna dronowa obnaża niewygodne uzależnienie od Chin ”, nawiązało do letniej wypłaty przez UE pierwszego miliarda euro na zakup dronów na Ukrainie z 6 miliardów euro obiecanych na ten program.
Zwrócono uwagę na wyjątek, który umożliwiał Ukrainie zakup chińskich części za te fundusze, a zatem politycznie niepoprawne stwierdzenie, że „UE planuje zapłacić Chinom za pomoc Ukrainie w zabijaniu Rosjan”.
Bądź tu mądry! Przecież Chiny bez wątpienia wspierają politycznie Rosję w tym konflikcie. Dlaczego dostarczają więc podzespoły do zabójczych dronów Ukrainie? Chiny tłumaczą to „aktywną neutralnością”, czyli biznes zbrojeniowy dostarczający produktów wojskowych obu stronom konfliktu.
Ma to tyle z neutralnością wspólnego, co porównanie krzesła, do krzesła elektrycznego – na obu można siedzieć.
Można argumentować: interesy związane z handlem bronią przynoszą tak wiele korzyści, że Chiny podjęły taką właśnie decyzję. Pewnie w jakimś stopniu tak właśnie jest, ale nie tylko to. Interes globalistów w przedłużaniu wojny na Ukrainie pokrywa się z gospodarczymi interesami Chin – opisał to Andrzej Korybko w tym artykule.
Chiny uruchamiają pierwszą elektrownię słoneczną z heliostatami! Kiedyś takie innowacje pochodziły z Europy, a teraz, gdy niewybrane „elity” doprowadzają całą Europę do ruiny, tracimy też kontakt z nowatorskimi technologiami! Źródło: Telegram 04.09.2026 r. 09:32.
Kiedyś takie innowacje pochodziły z Europy, a teraz, gdy niewybrane „elity” doprowadzają całą Europę do ruiny, tracimy też kontakt z nowatorskimi technologiami!
Rywalizacja między Stanami Zjednoczonymi a Chinami przybrała nowy obrót, ponieważ oba supermocarstwa rzekomo opracowują broń „myśliwską”. Broń ta jest wysoce zaawansowana i obejmuje satelity, bezzałogowe statki kosmiczne oraz broń orbitalną. Według doniesień agencji Reuters, oba państwa aktywnie przekształcają swoją infrastrukturę bezpieczeństwa z pasywnej w aktywną. Broń ta jest zdolna do agresywnej obrony w przypadku bezpośredniego starcia na orbicie.Źródło.
W Polsce rozwinęła się spontanicznie, na podstawie systemu wczesnego ostrzegania, znacznie zaawansowana technologia dronów.
Autor artykułu Marek Wójcik Mail: worldscam3@gmail.com
Bezpośrednie starcia między Iranem a Stanami Zjednoczonymi, ponowne ataki na struktury naftowe i finansowe, negocjacje na Ukrainie bez widocznego przełomu, rosnący dostęp do rosyjskich aktywów państwowych, długoterminowe zabezpieczone interesy naftowe w Wenezueli oraz region Pacyfiku uwięziony między testami rakietowymi, walkami o władzę i zbrojeniami: nowy radar geopolityczny Hollistersa gromadzi najważniejsze strategicznie wydarzenia tygodnia.
Obejmuje on również temat, który prawdopodobnie stanie się znacznie bardziej widoczny w przyszłości: komercyjne dane o lokalizacji jako infrastruktura o przeznaczeniu militarnym. Piętnaście tickerów i cztery sekcje analityczne ilustrują, jak obecnie organizowana jest władza poprzez dostęp, kontrolę i zależności.
Radar geopolityczny od 31 sierpnia do 6 września 2026 r.
Artykuł publicystyczny autorstwa Michaela Hollistera.
W tym tygodniu kilka konfliktów jednocześnie przeszło ze sfery zagrożenia politycznego do poziomu praktycznej interwencji. W Zatoce Perskiej siły irańskie, według doniesień USA, zaatakowały amerykańskie okręty wojenne; dowództwo centralne (CENTCOM) odpowiedziało atakiem na trzy irańskie tankowce. W Europie ponownie rozważa się zamrożenie rezerw rosyjskiego banku centralnego jako potencjalne źródło finansowania Ukrainy, podczas gdy Niemcy przypisują Rosji udaremniony atak dronów na lotnisko Lipsk/Halle, a NATO wyraźnie odniosło się do tej kwestii. W Wenezueli negocjacje nie dotyczą już tylko dostępu do ropy naftowej, ale praw do udziału, warunków i umów kupna, które mogą trwać dekady.
Uderzające jest również jednoczesne występowanie eskalacji militarnej i ograniczonej współpracy. Podczas gdy siły USA i Iranu wymieniają ogień w Zatoce Perskiej, a w Jemenie ponownie toczą się walki o terytorium w pobliżu globalnego szlaku żeglugowego, w elektrowni jądrowej w Zaporożu osiągnięto lokalne zawieszenie broni w celu przeprowadzenia napraw technicznych.
Vitkov i Kushner kontynuują również rozmowy w Moskwie na temat wynegocjowanej ścieżki, mimo że stanowiska militarne stron konfliktu pozostają od siebie odległe. Radar zatem rozróżnia te poziomy: rozmowy to rozmowy, porozumienia to porozumienia, a fakty wojskowe pozostają faktami wojskowymi.
Nawet poza głównymi frontami, problem uderzająco często dotyczy kontroli: nad szlakami morskimi w cieśninie Bab al-Mandab, nad przepływami surowców, nad danymi, nad infrastrukturą finansową i nad organizacjami regionalnymi na Pacyfiku. Wspólnym mianownikiem nie jest rzekomy plan generalny. Interesy i pozycje prawne uczestników różnią się. Porównywalnym jest fakt, że władza geopolityczna jest coraz bardziej widoczna tam, gdzie państwa i firmy decydują, kto ma dostęp, kto może płacić, kto widzi dane, kto kupuje surowce i jakie przepisy pozostają w mocy po zmianie rządu.
SERCE
1. Iran i USA starły się bezpośrednio na morzu (5 września 2026 r.)
Według Centralnego Dowództwa USA, irański Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej ostrzelał pociskami balistycznymi amerykański lotniskowiec i niszczyciel rakietowy. Dowództwo Centralne (CENTCOM) poinformowało, że żaden z amerykańskich żołnierzy nie został ranny, a następnie poinformowało o zaatakowaniu trzech irańskich tankowców. M/T Downy u wybrzeży Kharg i M/T Stark 1 w pobliżu Jask zostały trwale unieruchomione; pusty M/T Kylo, znany również jako Noxen, został zniszczony w Zatoce Omańskiej.
Iran ze swojej strony oświadczył, że zaatakował jednostki amerykańskie lub jednostki afiliowane z USA; w momencie publikacji nie było potwierdzonych uszkodzeń amerykańskich okrętów wojennych. Aktualna aktualizacja sytuacji w Iranie z 6 września 2026 r. umieszcza eskalację działań wojennych w kontekście trwającego konfliktu.
2. Waszyngton i europejscy sojusznicy jednocześnie zwiększają presję nuklearną i finansową na Iran (4 września 2026 r.)
Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Francja i Niemcy lobbują w Radzie Gubernatorów Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA), domagając się rezolucji, która po raz pierwszy od 20 lat skierowałaby Iran do Rady Bezpieczeństwa ONZ. Jednocześnie Departament Skarbu USA umieścił turecki Golden Global Bank i dwie spółki zależne na liście sankcji. Waszyngton oskarża te firmy o ułatwianie transakcji na rzecz sił Al-Kuds Gwardii Rewolucyjnej oraz o zamianę irańskich dochodów z ropy naftowej na gotówkę i złoto. Golden Global zaprzecza tym zarzutom. W ten sposób działania w dziedzinie energii jądrowej, bankowość i finansowanie ropy naftowej zbiegają się w tym samym tygodniu, aczkolwiek za pośrednictwem odrębnych kanałów instytucjonalnych.
3. Izrael melduje kontrolę operacyjną nad wzgórzami Ali al-Taher – front libański pozostaje aktywny (4-5 września 2026 r.)
Izrael oświadczył, że jego siły wyparły bojowników Hezbollahu z systemów tuneli w strategicznie położonym paśmie górskim Ali al-Taher w południowym Libanie i obecnie sprawują kontrolę operacyjną nad tym obszarem. Libański urzędnik wojskowy potwierdził obecność Izraela przy południowych wejściach, ale nie sprecyzował, jak daleko izraelskie siły wdarły się do systemu tuneli. W następstwie tego doszło do ponownych wzajemnych ataków: Izrael poinformował o ataku dronów Hezbollahu i zaatakował cele w południowym Libanie i Dolinie Bekaa. Według libańskich źródeł zginęły trzy osoby, a dziesiątki zostały ranne. Jednocześnie uwolniono kolejnych więźniów. Zawieszenie broni ograniczyło zatem, ale nie zakończyło, walki.
4. Ambasador USA Huckabee odwiedza rodziny poległych obywateli USA na Zachodnim Brzegu (5 września 2026 r.)
Ambasador USA Mike Huckabee odwiedził Turmus Ayya i spotkał się z krewnymi palestyńskich obywateli USA, którzy zginęli w atakach izraelskich osadników. Według agencji Reuters, około 80 procent z około 3000 mieszkańców miasta posiada również obywatelstwo amerykańskie. Huckabee, który od lat wspiera budowę izraelskich osiedli, wezwał do ścigania brutalnych osadników i nazwał ich sprawcami terrorystami. Krewni skrytykowali fakt, że śledztwa i procesy rzadko przynoszą konsekwencje. Godna uwagi jest nie tyle zmiana stanowiska Waszyngtonu, co otwarty konflikt między jego wcześniejszym politycznym przywiązaniem do osiedli a ochroną własnych obywateli.
5. Witkoff i Kushner rozmawiają z Putinem przez ponad trzy godziny – nie ma mowy o żadnym przełomie (5-6 września 2026 r.)
Steve Witkoff i Jared Kushner spotkali się z Władimirem Putinem w Moskwie na ponad trzygodzinne rozmowy na temat możliwego rozwiązania konfliktu na Ukrainie w drodze negocjacji. Doradca Kremla Jurij Uszakow określił spotkanie jako pożyteczne, konstruktywne i otwarte; szczegóły amerykańskich propozycji nie zostały ujawnione. Nie ogłoszono żadnego porozumienia w kwestiach terytorialnych, gwarancji bezpieczeństwa ani statusu NATO. Negocjatorzy mieli następnie udać się do Kijowa. Tymczasem ataki trwają; 4 września, według ukraińskich źródeł, rosyjski dron zaatakował budynek w centrum Kijowa. Tło militarne zostało udokumentowane w aktualizacji z Ukrainy z 28 sierpnia ; metody negocjacyjne Witkoffa opisano w artykule „Steve Witkoff: The Dealmaker ” .
6. Lipsk/Halle zostanie uznany przez Niemcy za kwestię NATO (1-5 września 2026 r.)
Rząd niemiecki obwinia Rosję za udaremnioną próbę ataku drona na ukraiński samolot transportowy na lotnisku Lipsk/Halle w sierpniu. Rosja odrzuca to oskarżenie jako bezpodstawne. Niemcy zareagowały między innymi zamknięciem rosyjskiego konsulatu i centrum kulturalnego. 5 września ambasador USA przy NATO, Matthew Whitaker, wyraźnie odniósł się do sprawy, stwierdzając, że ukierunkowane ataki hybrydowe na członków sojuszu nie będą tolerowane. Publicznie dostępne doniesienia medialne dokumentują przypisanie winy rządowi i zaprzeczenie Rosji. Jednak publicznie dostępne informacje, na których opiera się ten radar, nie przedstawiają łańcucha dowodowego, który pozwoliłby na niezależną weryfikację osoby odpowiedzialnej.
7. Cztery państwa UE chcą wznowić debatę na temat rezerw rosyjskiego banku centralnego (4 września 2026 r.)
Około 210 miliardów euro rezerw rosyjskiego banku centralnego jest unieruchomionych w Unii Europejskiej. Według wysokiego rangą urzędnika ukraińskiego rządu, Holandia, Polska, Hiszpania i Szwecja zamierzają wznowić rozmowy na temat dalszego wykorzystania tych funduszy. Belgia, gdzie Euroclear posiada znaczną część aktywów, podtrzymuje swoje zastrzeżenia prawne i finansowe. Nie podjęto jeszcze żadnej decyzji. Spór dotyczy zatem nie tylko finansowania Ukrainy, ale także kwestii, kto ponosi ciężar potencjalnych pozwów i rosyjskich środków zaradczych. Struktura prawna i finansowa stojąca za tymi funduszami została przeanalizowana w filmie dokumentalnym „300 miliardów bumerangów ” .
8. Waszyngton chroni swoje 35-procentowe udziały w wenezuelskim przemyśle naftowym przed rozwodnieniem (4 września 2026 r.)
Przedstawiciel rządu USA wyjaśnił, że amerykański udział w North American Blue Energy Partners (NABEP) został ustrukturyzowany za pomocą tzw. warrantów groszowych, aby zapobiec rozwodnieniu kapitału podczas przyszłych podwyższeń kapitału. NABEP nabył prawa do 17 wenezuelskich złóż ropy naftowej na okres 100 lat. Według źródeł amerykańskich, Pentagon posiada również prawo pierwokupu w odniesieniu do wydobycia i może nabyć do 20% udziałów po cenie opartej na kosztach produkcji. Jednocześnie GeoPark podpisał 25-letni kontrakt na zagospodarowanie złoża Bare. Umowa ta opiera się na wcześniej zidentyfikowanej zmianie w przepływach ropy naftowej w Wenezueli.
9. Milei zaostrza stanowisko Argentyny wobec wydobycia ropy naftowej wokół Falklandów (3-5 września 2026 r.)
Prezydent Argentyny Javier Milei ogłosił ustawę zaostrzającą sankcje wobec firm wydobywających ropę naftową w pobliżu kontrolowanych przez Brytyjczyków Falklandów. Jednocześnie obiecał dodatkową infrastrukturę morską i środki bezpieczeństwa w południowej Argentynie. Kluczowym elementem jest projekt Sea Lion, którego zasoby szacuje się na około 1,7 miliarda baryłek, a pierwsze wydobycie planowane jest na 2028 rok. Wielka Brytania powtórzyła, że suwerenność będzie zależeć od woli mieszkańców wysp; zaangażowane firmy utrzymują, że ich licencje są ważne. W ten sposób długotrwały spór o suwerenność coraz bardziej przeplata się z konkretnymi inwestycjami i przyszłymi przepływami ropy naftowej.
10. Śledztwo ONZ opisuje zagraniczną broń, drony i sieci rekrutacyjne w Sudanie (3 września 2026 r.)
Niezależne dochodzenie ONZ w sprawie Sudanu wykazało, że rekrutacja zagraniczna, dostawy broni, logistyka i technologia dronów wzmocniły potencjał militarny obu walczących stron. Raport wymienia między innymi międzynarodową sieć, która zapewniła personel, szkolenie i sprzęt Siłom Szybkiego Wsparcia, a także stwierdza, że istnieją wystarczające podstawy, by sądzić, że sudańskie siły zbrojne używały dronów dostarczonych z zagranicy w operacjach, w których zginęli cywile. Wymienione państwa i podmioty zaprzeczają niektórym zarzutom. Tło strukturalne zostało zgłębione w dokumencie „Sudan – Zapomniana Masakra ” .
XI Forum Pacyfiku debatuje na temat chińskiego testu rakietowego i roli Tajwanu (3-4 września 2026 r.)
Większość uczestników Forum Wysp Pacyfiku wyraziła zaniepokojenie chińskim międzykontynentalnym testem rakiety balistycznej w lipcu i domagała się większej przejrzystości oraz wczesnego ostrzegania; Nauru nie zgodziło się z tym konsensusem. Chiny stwierdziły, że test został przeprowadzony bezpiecznie i był częścią polityki obronnej. Jednocześnie zaostrzył się spór o udział Tajwanu. Minister spraw zagranicznych Tajwanu Lin Chia-lung oskarżył przedstawicieli Chin o wywieranie nacisków i udział w szpiegostwie; Pekin uznał jego zeznania za sfabrykowane. Palau jest jednym z niewielu państw wyspiarskich Pacyfiku, które utrzymują stosunki dyplomatyczne z Tajwanem. Spór ten pokazuje również, że rywalizacja Pekinu z Waszyngtonem i Tajpej nie ogranicza się wyłącznie do kwestii wojskowych, ale obejmuje również dyplomację, infrastrukturę i długoterminowe partnerstwa.
12. Wojsko USA wyłącza identyfikatory reklamowe, ponieważ komercyjne dane o lokalizacji mogą sprawić, że żołnierze będą widoczni (4 września 2026 r.)
Kilka rodzajów sił zbrojnych USA wyłączyło identyfikatory reklamowe na smartfonach i komputerach wydawanych przez rząd. Działanie to zostało wywołane doniesieniami i dochodzeniami Kongresu sugerującymi, że dane o lokalizacji, będące przedmiotem obrotu komercyjnego, mogły być wykorzystywane do śledzenia amerykańskich żołnierzy na Bliskim Wschodzie. Dezaktywacja tych identyfikatorów została potwierdzona; trwają jednak dochodzenia mające na celu ustalenie, kto konkretnie zakupił, przeanalizował lub wykorzystał te zbiory danych do ataków. Incydent ten uwypukla problem bezpieczeństwa, który wynika nie z włamań do sieci wojskowych, lecz z legalnego lub częściowo publicznego obrotu danymi z branży reklamowej. Problem bezpieczeństwa dotyczy zatem nie tylko samego urządzenia, ale także infrastruktury danych i reklam.
13. Komisja Europejska przygotowuje daleko idący zakaz eksportu złomu aluminiowego do krajów spoza OECD (4 września 2026 r.)
Komisja Europejska przygotowuje szerszy zakaz eksportu odpadów i złomu aluminiowego do krajów spoza OECD. Dotknąłby on w szczególności głównych importerów, takich jak Chiny i Indie. Komisarz ds. przemysłu, Stéphane Séjourné, wycofał węższą propozycję, ponieważ obejmowałaby ona jedynie część eksportu; obecnie ma zostać wydany akt delegowany na mocy rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów. Ostateczna decyzja jest wciąż w toku i spodziewana jest do końca roku, po konsultacjach. Dla europejskiego przemysłu aluminiowego chodzi o zabezpieczenie surowców wtórnych, zużycie energii i bezpieczeństwo dostaw. Film dokumentalny „Pułapka tlenku glinu” ilustruje, jak sankcje i łańcuchy dostaw aluminium wzajemnie się ograniczają .
14. Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej pośredniczy w lokalnym zawieszeniu broni w celu przeprowadzenia remontu elektrowni jądrowej w Zaporożu (5 września 2026 r.)
Wokół kontrolowanej przez Rosję elektrowni jądrowej w Zaporożu weszło w życie lokalne zawieszenie broni , aby umożliwić naprawę uszkodzonej linii energetycznej. Elektrownia jest odcięta od zewnętrznego zasilania od 20 sierpnia i korzysta z awaryjnych generatorów diesla. Oczekuje się, że ukraińscy technicy zajmą się linią po jej oczyszczeniu z min; prezes Rosatomu Aleksiej Lichaczow oświadczył, że prace potrwają około tygodnia. Nie jest jasne, czy naprawy pozwolą na natychmiastowe przywrócenie zewnętrznego zasilania. Mechanizm jest godny uwagi: pomimo niezmiennych celów wojennych obu stron, możliwe było zawarcie ograniczonego porozumienia lokalnego, wynegocjowanego przez Międzynarodową Agencję Energii Atomowej.
15. Walki w Jemenie koncentrują się na punktach dostępu do Bab al-Mandab (4-5 września 2026 r.)
Zacięte walki między siłami Huti a oddziałami uznanego przez społeczność międzynarodową rządu pochłonęły ponad 60 ofiar śmiertelnych, według źródeł wojskowych i medycznych, w tym bojowników obu stron oraz cywilów. Starcia koncentrują się w zachodnim Ta’izz i południowej Al-Hudajdzie. Siły rządowe podobno przeprowadziły naloty; siły Huti próbują przejąć kontrolę nad wybrzeżem Morza Czerwonego i Al-Machą. Obie strony obwiniają się wzajemnie o ataki na ludność cywilną. Znaczenie militarne tego obszaru wynika z jego bliskości do cieśniny Bab al-Mandab, jednego z kluczowych punktów dostępu między Morzem Czerwonym a Oceanem Indyjskim.
PUNKTY ANALIZY
Iran : Od blokady gospodarczej do bezpośredniego ataku na transport ropy naftowej
Wydarzenia wokół Chargu przesunęły punkt ciężkości Tygodnia Iranu. Do tej pory presja militarna, polityka sankcji i porozumienie nuklearne przebiegały niezależnie. 5 września w efekcie doszło do ich zbiegu. Według CENTCOM, irańskie ataki rakietowe na amerykańskie okręty wojenne zapoczątkowały natychmiastową sekwencję wydarzeń; Stany Zjednoczone odpowiedziały nie tylko na ataki na wyrzutnie rakiet i okręty wojenne, ale także na trzy tankowce. Według doniesień amerykańskich, dwa statki zostały trwale unieruchomione, a jeden zniszczony. W ten sposób sama infrastruktura transportowa stała się częścią konfliktu zbrojnego.
Równocześnie Waszyngton pracuje nad ograniczeniem kanałów finansowania. Sankcje wobec Golden Global w Turcji wymierzone są w bank w państwie NATO i uderzają dokładnie w punkt, w którym dochody z ropy naftowej mają być przekształcane w międzynarodowe przepływy płatności. Jednocześnie Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Francja i Niemcy zamierzają ponownie przedstawić ustawę o broni jądrowej Radzie Bezpieczeństwa za pośrednictwem Rady Gubernatorów Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA). Presja militarna na statki, presja finansowa na banki i presja instytucjonalna za pośrednictwem MAEA wykorzystują różne metody, ale ostatecznie wpływają na tę samą zdolność państwa do działania.
Dla sektora energetycznego i żeglugowego kluczowe jest zrozumienie, że tankowiec to nie tylko ładunek, ale także zdolność transportowa. Trwałe unieruchomienie poszczególnych statków wiąże się z koniecznością ich wymiany, ryzykiem ubezpieczeniowym i dodatkowymi kosztami, nawet jeśli ilość wydobytej ropy pozostanie niezmieniona. Z kolei położenie Iranu nad Cieśniną Ormuz pozwala mu na przerzucanie tych kosztów na strony trzecie. Właśnie dlatego skutków tych ataków nie można mierzyć wyłącznie liczbą zaangażowanych statków. Decydującym czynnikiem będzie to, czy taka praktyka stanie się powtarzalna oraz jak zareagują na nią firmy żeglugowe, ubezpieczyciele i klienci.
Pozostaje pytanie, jak Teheran zareaguje na tę kombinację czynników. Irańskie władze mogą zintensyfikować ataki na siły USA, jeszcze bardziej ograniczyć żeglugę, zaangażować innych aktorów regionalnych lub zdecydować się na ograniczone działania. Każda opcja zmienia strukturę kosztów dla samego Iranu, państw Zatoki Perskiej i międzynarodowych firm żeglugowych. To, która z tych dźwigni okaże się ostatecznie skuteczna, jest niepewne i zależy między innymi od reakcji Iranu, żeglugi w Zatoce Perskiej oraz decyzji głównych azjatyckich konsumentów energii.
Pytania
Czy dalsze ataki na irańskie tankowce staną się stałą taktyką, czy też wydarzenia z 5 września pozostaną ograniczoną serią ataków odwetowych?
Jaką odpowiedź wybierze Teheran, gdy transport ropy naftowej, banki i działania nuklearne znajdą się pod jednoczesną presją?
Jak długo państwa Zatoki Perskiej i główni klienci azjatyccy będą w stanie ekonomicznie tolerować dalsze ograniczenia w żegludze?
Jaki skutek będzie miało ponowne zwrócenie się do Rady Bezpieczeństwa ONZ, jeśli Rosja i Chiny nie poprą linii Zachodu?
Wenezuela: prawa uczestnictwa, czas trwania i kwestia odwracalności politycznej
Nowe szczegóły dotyczące wenezuelskiego modelu naftowego wykraczają poza doniesienia z zeszłego tygodnia. Co najważniejsze, nie chodzi tylko o to, że amerykańscy gracze uzyskują dostęp do złóż. Rząd USA, według własnych oświadczeń, ustrukturyzował swój 35-procentowy udział w taki sposób, aby przyszłe podwyższenia kapitału nie doprowadziły do jego rozwodnienia. Jednocześnie prawa do 17 złóż obowiązują przez 100 lat, a Pentagon ma prawo pierwokupu ropy, której część może zostać zakupiona po cenach uwzględniających koszty produkcji. Jednocześnie 25-letnie kontrakty wiążą innych międzynarodowych operatorów z wenezuelskimi złożami.
Tworzy to strukturę, której przyszłe rządy nie będą mogły łatwo przywrócić do punktu wyjścia.
Porównanie okresów obowiązywania umów ujawnia polityczne sedno. Rząd może zmienić prawo; o wiele trudniej jest rozwikłać sieć inwestycji, roszczeń, umów kupna i międzynarodowych mechanizmów arbitrażowych po zainwestowaniu miliardów. Nie można definitywnie ocenić, czy wenezuelskie umowy zawierają takie mechanizmy w szczegółach, bez ich pełnej publikacji. Właśnie z tego powodu nieujawnione dotąd szczegóły umów nie są bez znaczenia: decydują one o tym, czy ogłoszona suwerenność Wenezueli opisuje jedynie formalny tytuł własności, czy też obejmuje również faktyczną kontrolę nad produkcją, dochodami i późniejszą renegocjacją.
Nawet jeśli prawa własności formalnie pozostaną w Wenezueli, finansowanie, ochrona inwestycji, umowy odbioru, prawa górnicze i istniejąca infrastruktura mogą stwarzać poważne ograniczenia. Właśnie dlatego okres kredytowania jest politycznie równie istotny, jak nominalny właściciel.
„Half-Enforcement” pokazuje, jak wenezuelskie przepływy eksportowe już się zmieniły. „Operation Pivot” umieszcza dostęp do wenezuelskich surowców w szerszej amerykańskiej strategii wobec Chin. „Insider Trading off Caracas” śledzi kwestie własności, finansowania i spekulacji w tej reorganizacji. Podsumowując, nie dowodzi to pojedynczego planu, a raczej udokumentowanej architektury ropy, kapitału i praw długoterminowych.
Pytania
Który rząd Wenezueli mógłby skutecznie zerwać umowy zawarte na okres 25 lub 100 lat – i za jaką cenę?
Jakie prawa posiada Wenezuela w kwestii cen, siły nabywczej, decyzji inwestycyjnych i rozwiązywania sporów?
W jaki sposób polityka kwalifikowalności Pentagonu zmienia granicę między inwestycjami komercyjnymi a dostawami strategicznymi?
Jakie będą konsekwencje nowej struktury dla chińskich roszczeń, pożyczek i długoterminowych relacji energetycznych z Caracas?
Pacyfik: Małe państwa między testami rakietowymi, Tajwanem i ofertami głównych mocarstw
Tegoroczne Forum Wysp Pacyfiku pokazało, jak głęboko nawet małe państwa wyspiarskie są wciągnięte w rywalizację między Chinami, Tajwanem, Stanami Zjednoczonymi, Australią i Nową Zelandią. Palau domagało się jednolitej odpowiedzi na chiński test rakietowy na Pacyfiku. Zdecydowana większość wyraziła zaniepokojenie i domagała się większej przejrzystości, ale Nauru się z tym nie zgodziło. Sam ten sprzeciw pokazuje, że region Pacyfiku nie ma jednolitego stanowiska w polityce zagranicznej.
Jednocześnie obecność Tajwanu stała się przedmiotem otwartego sporu. Palau, Tuvalu i Wyspy Marshalla należą do nielicznych państw regionu, które utrzymują stosunki dyplomatyczne z Tajwanem. Chiny odrzucają suwerenność Tajwanu i ostrzegają przed politycznymi konsekwencjami jego udziału. Tajwan z kolei oskarża chińskich przedstawicieli o wywieranie presji i angażowanie się w tajne działania. Obie strony wykorzystują to samo forum regionalne, aby zademonstrować swoją legitymację i poparcie.
Istnieje również drugi poziom: pieniądze, infrastruktura i bezpieczeństwo. Podczas spotkania Stany Zjednoczone i Australia ogłosiły nowe finansowanie dostaw energii, przepustowości portów, nadzoru i współpracy policyjnej. Chiny od lat oferują infrastrukturę, pożyczki i relacje handlowe. Sygnały wojskowe, uznanie dyplomatyczne i oferty gospodarcze są ze sobą powiązane. „Kontratak – cicha odpowiedź Chin bez strzału” opisuje, dlaczego odpowiedź Pekinu na presję amerykańską często nie polega na natychmiastowym kontrataku, lecz na długoterminowym zaangażowaniu i reorientacji gospodarczej.
Pytania
Czy państwa wyspiarskie Pacyfiku mogą wypracować wspólne stanowisko w sprawie bezpieczeństwa, skoro ich zależności dyplomatyczne i gospodarcze różnią się?
Czy udział Tajwanu w organizacjach regionalnych stanie się w przyszłości większym sprawdzianem stosunków Chin z poszczególnymi państwami wyspiarskimi?
Jakie znaczenie mają projekty portowe, energetyczne i nadzorujące, jeśli infrastruktura cywilna może jednocześnie umożliwiać wykorzystanie jej w celach wojskowych?
Gdzie leży granica między oferowaniem dodatkowych usług a pogłębiającą się zależnością strategiczną dla małych państw?
Zakupione współrzędne docelowe: Kiedy dane reklamowe stają się częścią infrastruktury bezpieczeństwa
Proces wyłączania identyfikatorów reklamowych jest nietypowy z geopolitycznego punktu widzenia, ponieważ nie wymaga dostępu tradycyjnych agencji wywiadowczych. Mobilne identyfikatory reklamowe zostały stworzone, aby sieci reklamowe mogły rozpoznawać urządzenia, budować profile użytkowników i dostarczać ukierunkowane reklamy. Gdy takie identyfikatory są powiązane z danymi o lokalizacji i oferowane za pośrednictwem brokerów danych, produkt komercyjny może stać się zagrożeniem dla bezpieczeństwa. Właśnie dlatego amerykańskie siły zbrojne dezaktywowały identyfikatory na oficjalnych urządzeniach.
Potwierdzonym faktem jest zabezpieczenie techniczne. Niejasne pozostaje, którzy aktorzy uzyskali konkretne zbiory danych i czy faktycznie wykorzystali je do poszczególnych ataków. To rozróżnienie jest kluczowe. Nie umniejsza to jednak powagi sprawy. Sama możliwość wyprowadzenia wzorców przemieszczania się personelu wojskowego z komercyjnych baz danych przenosi część gromadzenia informacji wywiadowczych z sieci chronionych przez państwo na rynek, którego produkty mogą być sprzedawane i odsprzedawane klientom.
Rodzi to nowe pytanie o odpowiedzialność. Broker danych nie wybiera celów, firma analityczna nie wystrzeliwuje pocisków, a sieć reklamowa nie prowadzi wojny. Jednak połączenie tych poszczególnych kroków pozwala na generowanie informacji o celach, które można wykorzystać w celach militarnych, dzięki profilom lokalizacji, fuzji danych i automatycznej analizie. „Front cyfrowy” opisuje infrastrukturę geofencingu, analityki danych i cyfrowej kontroli wpływów, z której mogą wyłonić się takie możliwości.
Pytania
Jakie wzorce przemieszczania się o znaczeniu militarnym można wywnioskować z legalnie pozyskanych danych komercyjnych?
Kto ponosi odpowiedzialność, gdy gromadzeniem, sprzedażą, analizą i wykorzystaniem danych do celów wojskowych zajmują się różne podmioty?
Czy wyłączenie identyfikatorów reklamowych wystarczy, jeśli urządzenia nadal będzie można korelować za pomocą innych identyfikatorów i źródeł danych?
Jak zmienia się wywiad wojskowy, skoro prywatne rynki danych udostępniają informacje, do których wcześniej miały dostęp wyłącznie służby wywiadowcze?
+++
Michael Hollister służył sześć lat w niemieckich siłach zbrojnych (SFOR, KFOR) i posiada wiedzę na temat wewnętrznych mechanizmów strategii wojskowych. Po 14 latach pracy w dziedzinie bezpieczeństwa IT analizuje militaryzację Europy, politykę interwencjonizmu Zachodu oraz geopolityczne zmiany sił, korzystając ze źródeł pierwotnych. Jego praca koncentruje się na Azji, a zwłaszcza na Azji Południowo-Wschodniej, gdzie bada zależności strategiczne, strefy wpływów i architekturę bezpieczeństwa. Hollister łączy wiedzę operacyjną z bezkompromisową krytyką systemową – daleką od dziennikarstwa opiniotwórczego. Jego prace są publikowane dwujęzycznie na stronie www.michael-hollister.com oraz w krytycznych mediach w krajach niemiecko- i anglojęzycznych.
Nosił wilk razy kilka, ponieśli i wilka – głosi popularne przysłowie. Jak wszystkie popularne przysłowia, również i to ma to do siebie, że albo się sprawdzi, albo nie.
W przypadku wilka pewnie się prędzej czy później sprawdzi, bo kto tak naprawdę będzie ujmował się za wilkami, zwłaszcza że sławna w swoim czasie francuska aktorka Brigitte Bardot już prawie od roku nie żyje? Bardzo starzy ludzie mogą przywołać jeszcze św. Franciszka z Asyżu, który skutecznie ujął się za wilkiem z Gubbio, co to pustoszył okolice.
Jak czytamy w „Kwiatkach św. Franciszka”, święty wyszedł wilkowi na spotkanie, a ten nie tylko nie rzucił się na niego i go nie rozszarpał, ale spokojnie go wysłuchał, w następstwie czego Franciszek doprowadził do porozumienia między mieszkańcami Gubbio i okolic. Mieszkańcy zobowiązali się wilka żywić, za co on ze swej strony obiecał, że nie będzie czynił żadnych szkód ani tamtejszym ludziom, ani nawet domowym zwierzętom.
Zresztą nie tylko z wilkiem św. Franciszkowi się udało. Znacznie trudniejszym zadaniem była z pewnością próba nawrócenia „sułtana Babilonu”. Z tym sułtanem wszyscy bali się rozmawiać, prawie tak jak teraz z Putinem, ale św. Franciszek się nie przestraszył ani sułtana, ani nawet tego, co o nim powie pani red. Agnieszka Gozdyra. Dotarł tedy na miejsce, odbył z sułtanem rozmowę, w której zachęcał go do porzucenia sprośnych błędów Niebu obrzydłych i nawrócenia się na chrześcijaństwo.
Sułtan nie tylko nie kazał obedrzeć go ze skóry, ale na jego zachęty udzielił mu odpowiedzi wymijającej, że najpierw musi załatwić wiele nie cierpiących zwłoki spraw, po czym dał mu eskortę do granicy, żeby nie spotkała go żadna zła przygoda.
Stanisław Cat-Mackiewicz przypuszcza w związku z tym, że św. Franciszek miał nadzwyczajne zdolności perswazyjne i nawet porównywał go pod tym względem do… Adolfa Hitlera. Teraz na skutek uporczywej polityki historycznej Adolfowi Hitlerowi nie przypisuje się żadnych nadzwyczajnych zdolności, wskutek czego trudno zrozumieć, w jaki właściwie sposób udało mu się oczarować Niemców do tego stopnia, że dochowali mu wierności aż do samego końca. Terrorem wszystkiego tłumaczyć chyba nie można, bo Stalin też stosował terror i to znacznie surowszy niż Hitler – a jednak zwłaszcza na początku wojny Niemcom poddawały się całe dywizje, a – jak mnie zapewniła znajoma, nieżyjąca już Rosjanka – również rosyjscy cywile na powitanie Niemców wznosili bramy triumfalne.
Dzisiaj takie opowieści musiałyby zostać pryncypialnie potępione przez wszystkich mądrych, roztropnych i przyzwoitych, co to rozpoznają się po zapachu – ale czy przypadkiem nie dlatego coraz więcej ludzi nie wierzy w żadne oficjalne wyjaśnienia i chętnie skłania się ku rozmaitym teoriom spiskowym? Skrajny przypadek takiego sceptycyzmu przypomina Antoni Słonimski – jak to pewien uczeń szkoły podstawowej przyniósł do domu wiadomość, że nauczycielka podczas lekcji twierdziła, iż Fenicjanie robili szkło z piasku. „To nie jej wina – wyjaśniał. – Ona tak musi, bo inaczej wywaliliby ją z roboty”.
————————————–
Ale dość już tych dygresji, bo zaczynając od wilka, który nosił razy kilka, myślałem o bezcennym Izraelu, który w końcu chyba się doigrał. Na pierwszy rzut oka państwo to nie tylko leży tam, gdzie chce, ale i robi, co chce, najwyraźniej dufne w swój arsenał nuklearny, którego oficjalnie „nie ma”, podobnie jak Wojskowych Służb Informacyjnych – chociaż wiadomo, że i w jednym, i w drugim przypadku ta oficjalna nieobecność jest tylko wyższą formą obecności. Nie mówię już nawet o przekonaniu, że Żydowie są faworytami Stwórcy Wszechświata, co musi przecież mieć jakieś konsekwencje, na przykład – polityczne.
Wspomniany Adolf Hitler myślał, że faworytami Stwórcy Wszechświata są Niemcy – ale nie muszę chyba nikogo przekonywać, jak bardzo się pomylił. Toteż z uwagi na te wszystkie okoliczności Żydowie doszli do wniosku, że nie tylko mogą, ale kto wie, czy nie powinni traktować wszystkie inne narody instrumentalnie jako tzw. „głupich gojów”, którzy tylko zewnętrznie są podobni do prawdziwego rodzaju ludzkiego. Najbardziej instrumentalnie byli przez Żydów traktowani nawet nie Palestyńczycy, tylko – amerykańscy twardziele, którzy wskutek długotrwałej tresury nie tylko nauczyli się skakać przed Żydami z gałęzi na gałąź, ale chyba uznali to za stan naturalny.
W tej sytuacji nikogo nie dziwi, że Izrael nie tylko olewał wszystkie rezolucje Rady Bezpieczeństwa ONZ, ale coraz częściej olewał – a nawet wręcz ośmieszał – Swego Największego Sojusznika. Świat co prawda już się przyzwyczaił, że ogon wywija psem – ale ostatnio ogon tak zhardział, że zaczął się nawet z psa na oczach całego świata naigrawać. Żeby nie być gołosłownym, to podam przykład, jak to Rada Pokoju zaprezentowała 15-punktowy plan dla Strefy Gazy autorstwa prezydenta Donalda Trumpa – a Izrael co? A Izrael w całości go odrzucił, wystawiając w ten sposób amerykańskiego prezydenta na pośmiewisko.
W odróżnieniu od naszego bantustanu, który nawet nie ośmiela się myśleć w sposób niedozwolony, inne bantustany nie tylko myślą, ale nawet – wyciągają z tego wnioski. Kiedy zatem okazało się, że wiarygodność sojusznicza Ameryki w rejonie Bliskiego Wschodu zmalała, tamtejsze bantustany najwyraźniej postanowiły przestać orientować się na egzotyczne sojusze, tylko wzięły sprawy w swoje ręce. Następstwem tej decyzji było zawarcie traktatu obronnego między Turcją, Arabią Saudyjską i Pakistanem. Turcja ma najsilniejszą w regionie armię, Arabia Saudyjska już sama nie wie, co robić z pieniędzmi, a z kolei Pakistan dorobił się arsenału jądrowego. Kiedy zaczynał, tamtejszy prezydent zapowiedział, że „będziemy jedli trawę”, ale pozyskamy broń jądrową. Teraz, gdy w grę wchodzą saudyjskie pieniądze, każdy rozumie, że pakistański arsenał będzie mógł rozwijać się w tempie stachanowskim.
I kiedy wydawało się, że to tylko taka jaskółka, która nie musi zwiastować wiosny, to wkrótce Zjednoczone Emiraty Arabskie, Egipt, Jordania, Arabia Saudyjska, Turcja, Indonezja i Pakistan, potępiły odrzucenie przez Izrael pokojowego planu Donalda Trumpa dla Strefy Gazy. Być może Donald Trump w jakiś sposób zachęcił te państwa do zajęcia takiego stanowiska – ale może nie musiał ich specjalnie zachęcać – bo niby dlaczego one same nie miałyby wiedzieć, co przystoi im w tej sytuacji czynić? Inna rzecz, że wysłannicy prezydenta Trumpa, wśród nich – również zięć – namawiali się w Kairze z bisurmanami, co pokazuje, że również prezydent Trump – chociaż twardziel – najwyraźniej poczuł się tym zlekceważeniem dotknięty.
Dla człowieka Zachodu sprzeciwianie się Imperium jest jedyną drogą do godności
Nie mamy wpływu na fakt, że obecnie żyjemy w społeczeństwie napędzanym systemem imperialistycznej ekstrakcji wspieranym lufą karabinu, ale możemy kontrolować naszą reakcję na tę rzeczywistość.
Jedynym sposobem, aby zachować prawdziwą godność i uczciwość jako człowiek Zachodu, jest skoncentrowanie swojej energii na sprzeciwianiu się imperium, pod którego rządami żyjesz.
W indywidualizmie naszego kapitalistycznego społeczeństwa wpaja się nam przekonanie, że najważniejsze i najciekawsze rzeczy w nas to cechy osobiste, które odróżniają nas od innych ludzi: nasze upodobania i antypatie, nasz styl życia, nasze relacje interpersonalne, nasze poczucie mody, nasze sukcesy zawodowe, akademickie i romantyczne itd.
Ale kiedy żyjesz w najbardziej morderczej i tyrańskiej strukturze władzy na świecie, twoje indywidualne, drobne dziwactwa i cechy charakteru mają znacznie mniejsze znaczenie niż to, w jakim stopniu sprzeciwiasz się nadużyciom, jakich dopuszczają się twoi władcy wobec ludzi na całym świecie. Gdybyś spotkał Niemca w 1940 roku, prawdopodobnie byłbyś o wiele mniej ciekaw jego gustu muzycznego i zamiłowania do eleganckich garniturów niż jego poziomu poparcia dla Adolfa Hitlera.
To ty teraz. Jesteś Niemcem w 1940 roku. Najciekawsze i najistotniejsze w tobie jest to, jak bardzo sprzeciwiasz się globalnemu imperium, pod którym żyjesz. W tym momencie historii wszystko inne, co cię dotyczy, jest bardzo odległym drugim miejscem.
Jestem pewien, że jesteś miłą osobą. Jestem pewien, że starasz się być przyzwoity wobec każdego, kogo spotykasz, i jestem pewien, że w ciągu swojego życia wyrobiłeś sobie naprawdę fajną osobowość. Prawdopodobnie posiadasz kilka fajnych rzeczy i masz zabawne historie o tym, czego doświadczyłeś przez lata. Ale jako człowiek Zachodu, nic z tego nie ma tak dużego znaczenia, jak to, w jakim stopniu sprzeciwiasz się psychopatycznym dominatorom, którzy rządzą dziś twoim społeczeństwem.
Gdybyśmy mieszkali w Afryce, Azji czy Ameryce Łacińskiej, wyjątkowe cechy naszych osobowości miałyby większe znaczenie, ponieważ nie czerpalibyśmy materialnych korzyści z imperium, które morduje, wykorzystuje i okrada mieszkańców globalnego Południa. Ale jesteśmy ludźmi Zachodu, a rzeka krwi, która zasila nasz styl życia, zawsze jest najgłośniejsza w pomieszczeniu.
Dla nas sprzeciw wobec tej rzeki krwi to jedyna droga do godnego życia. Nie mamy wpływu na to, że obecnie żyjemy w społeczeństwie napędzanym systemem imperialistycznej ekstrakcji podtrzymywanym lufą karabinu, ale możemy kontrolować naszą reakcję na tę rzeczywistość. Możemy każdego dnia robić coś, by dosypać piasku do trybów machiny imperialnej. Możemy pomóc osłabić zaufanie społeczeństwa do jej propagandy. Możemy pomóc otworzyć oczy naszym współobywatelom Zachodu na rzeczywistość działań naszych rządów w naszym imieniu. Możemy działać na rzecz rozpalenia rewolucyjnego ducha czasu. Możemy pomóc w zbudowaniu silnego i powszechnego ruchu antywojennego.
Twój wybór, czy to zrobić, czy nie, jest najciekawszą i najistotniejszą rzeczą w Tobie jako osobie. Nie chcę przez to powiedzieć braku szacunku dla Twoich innych wspaniałych cech; to po prostu rzeczywistość tego, co znaczy urodzić się w tym konkretnym wycinku czasoprzestrzeni.
Oligarchia to trafne określenie systemu, w którym żyjemy, oznaczające rządy niewielkiej grupy nad większością. Rzeczywistość jest jednak gorsza, ponieważ ta niewielka grupa to w rzeczywistości przestępcy, którzy posługują się przestępczymi metodami, aby zdobyć władzę i utrzymać ją. Co więcej, są to psychopaci – okrutni supremacjoniści, którzy ledwo skrywają pogardę dla ludzi, nad którymi dominują i których eksploatują.
Lepszym określeniem byłaby zatem psychopatyczna kryminokracja.
A [Art] Sztuka współczesna koncentruje się mniej na estetyce a bardziej na akumulacji. Kiedy klika kontroluje krytyków sztuki, media i instytucje kulturalne, można przypisać sztuczną wartość dziełom, które nie niosą ani piękna, ani znaczenia. Ich jedynym sensem jest zarabianie i pranie pieniędzy, a wręcz celowe niszczenie sensu.
B [Banking] Bankowość leży u podstaw współczesnego mega-przekrętu. Tworzenie pieniędzy z powietrza, a następnie pożyczanie ich na procent, zapewnia długoterminową kontrolę nad społeczeństwem. Pozwala to oszustom kreować „popyt” na rozwój, ekspansję, infrastrukturę, wojnę i powojenną odbudowę, które wymagają kolejnych pożyczek i lichwiarskich wyzysków ludności. Lichwa nie jest już postrzegana jako zło, ponieważ lichwiarze, dzięki niej, stopniowo przejęli kontrolę nad rządami, mediami, wydawnictwami, instytucjami edukacyjnymi i zorganizowanymi religiami.
C [Culture] Kultura oddolna jest naturalnie żywa, ale kultura odgórna jest martwa i narzucona ludziom, by kształtować ich zgodnie z wymogami systemu. Zanim jednak zawładnie populacją, ta sztuczna kultura musi zniszczyć jej zakorzenioną odmianę, uznając ją za martwą lub niebezpieczną. Współczesna kultura jest zatem antykulturą, wykorzystywaną jako narzędzie imperialistycznego podboju i dominacji.
D [Development] Rozwój to celowo nijakie określenie opisujące systematyczną grabież i eksploatację narodu i jego ziemi w celu przekazania bogactwa w ręce imperialnych oszustów. Ich kontrola nad rządami i instytucjami pozwala im na prawne umocowanie kradzieży jako fundamentalnego, trwałego i niepodważalnego dobra społecznego i gospodarczego.
E [Education] Edukacja to kształtowanie umysłów młodych ludzi tak, aby ich myślenie odpowiadało wymaganiom rządzącej bandy. Muszą być szkoleni, aby byli w stanie wykonywać określone zadania, selekcjonowani i przesiewani, aby znaleźć najlepszy sposób na ich wykorzystanie, szkoleni do posłuszeństwa i konformizmu, poddawani praniu mózgu w oparciu o wersję historii i rzeczywistości podaną przez gang oraz, co najważniejsze, przyzwyczajani do nienaturalnego i pozbawionego wolności rytmu życia niewolników.
F [Food] Żywność jest wykorzystywana jako narzędzie kontroli przez mafię. Ludzie pozbawieni ziemi nie są w stanie się wyżywić i stają się zależni od systemu żywnościowego. Aby uzyskać do niej dostęp, muszą pracować dla mafii i zarabiać na jej utrzymanie. Ci, którzy uprawiają żywność dla tych wyzyskiwanych i bezrolnych niewolników, są do tego zmuszani przez wysokie podatki nakładane przez państwo mafiosów, które zmusza ich do cięższej pracy, aby produkować nadwyżki żywności, po prostu po to, by przetrwać.
G [Growth] Wzrost, w sensie finansowym, to nowotworowa ekspansja pasożytniczego guza, który wysysa krew z ludzkości i naszego świata, napędzany oszustwami bankowymi i przybierający fizyczną formę rozwoju. Prawdziwy wzrost dotyczy życia, podczas gdy wzrost gospodarczy oznacza śmierć.
H [Health] Zdrowie we współczesnym kontekście odnosi się do lukratywnego sektora biznesu, który czerpie zyski z niezdrowego stylu życia, ubogiej diety przemysłowej, zanieczyszczonego środowiska i dziecięco-zależnej mentalności większości współczesnych ludzi. Stwarza on również dalszy popyt na swoje produkty i usługi, za pośrednictwem których powstają problemy wtórne i trzeciorzędne, wymagające coraz intensywniejszego leczenia.
I [Investment] Inwestycje to eufemistyczny termin sugerujący, że inwestowanie pieniędzy w coś z zamiarem późniejszego osiągnięcia znacznego zysku jest pozytywne i korzystne społecznie. Zysk ten nie bierze się znikąd, lecz jest wysysany ze społeczeństwa przez tych, którzy już dysponują środkami na taką inwestycję. Inwestycja jest zatem zamaskowaną formą kradzieży, okradania większości, aby bogaci stali się jeszcze bogatsi.
J [Jobs] Praca to niewolnicza rola, którą współcześni mężczyźni i kobiety są na ogół zobowiązani zaakceptować, aby móc żyć i jeść w świecie, który nie jest już wolny, lecz w rzeczywistości znajduje się w rękach rabusiów. Za każdym razem, gdy powstaje jakaś nowa, przemysłowa abominacja, mająca na celu zarobienie większych pieniędzy, gang ogłasza, że musi to być dobra rzecz, ponieważ stworzy więcej miejsc pracy – innymi słowy, bardziej lukratywną eksploatację wywłaszczonych, pozbawionych władzy i ziemi ludzi.
K [Kingdoms] Królestwa we współczesnym świecie są tym samym, co republiki, ponieważ za fasadami władzy monarchicznej lub demokratycznej kryje się ta sama banda przestępcza, która w rzeczywistości uważa się za prawdziwego i wszechmocnego króla świata. Nikt nie ma prawa krytykować ani wyśmiewać tego monarchy, ani kwestionować kłamstw, którymi okrywa swoje napęczniałe i zepsute ciało.
L [Laws] Prawa są sztucznym uzasadnieniem przemocy stosowanej przez przestępczy system, aby utrzymać niemoralną i wyzyskującą kontrolę nad danym społeczeństwem. Nadęte określenia, takie jak „rządy prawa” i „prawo i porządek”, jedynie maskują podstawową rzeczywistość właściciela niewolników, który jest gotów użyć wszelkich możliwych środków przymusu, aby zapewnić swoim niewolnikom pozostanie na plantacji, ciężką pracę i trzymanie gęby na kłódkę.
M [Money] Pieniądze to łańcuch, którym wszyscy jesteśmy związani z systemem oszustów. Pracujemy, aby zarabiać pieniądze, ponieważ potrzebujemy ich na jedzenie, schronienie i rozrywkę, a także na podatki. Gdyby podatki zostały zniesione, jedzenie i ziemia byłyby darmowe, a my spotykalibyśmy się w celach rozrywkowych, nie musielibyśmy pracować dla czyjegoś zysku.
N [News] Wiadomości, które dziś są niemal całkowicie kontrolowane przez oszustów, są narzędziem, za pomocą którego próbują oni kontrolować nasze postrzeganie rzeczywistości. Ich zwodnicza moc tkwi w interpretacji i ujęciu wydarzeń i osób oraz w hierarchiach ważności, które przypisują, ale przede wszystkim w tym, o czym celowo zapominają.
O [Oligarchy] Oligarchia to trafne określenie systemu, w którym żyjemy, oznaczające rządy niewielkiej grupy nad większością. Rzeczywistość jest jednak gorsza, ponieważ ta niewielka grupa to w rzeczywistości przestępcy, którzy posługują się przestępczymi metodami, aby zdobyć władzę i utrzymać ją. Co więcej, są to psychopaci – okrutni supremacjoniści, którzy ledwo skrywają pogardę dla ludzi, nad którymi dominują i których eksploatują. Lepszym określeniem byłaby zatem psychopatyczna kryminokracja.
P [Privatisation] Prywatyzacja to proces, w którym coś, co rzekomo należy do ogółu społeczeństwa (choć w rzeczywistości jest własnością państwa, które nie ponosi przed nim odpowiedzialności i nie działa w jego interesie), zostaje przekazane w ręce prywatne. Proces odwrotny, nacjonalizacja, rzekomo przekazuje własność społeczeństwu, ale w rzeczywistości umożliwia transfer większego bogactwa z jego rąk, za pośrednictwem państwa, do rąk prywatnych w formie rekompensaty.
Q [Quantity] We współczesnym świecie króluje ilość. Jakość – czy to produktu, czy życia – nie jest już uznawana za istotną. Liczy się tylko produkowanie lub gromadzenie coraz większej liczby rzeczy, jednostek monetarnych, wyświetleń strony internetowej lub lat życia poświęconego samodoskonaleniu i samoobronie kosztem integralności i wspólnoty.
R [Roads / railways] Drogi i koleje to strzykawki, które gangsterzy wbijają w tkankę kraju, aby wysysać życiodajną krew z jego lasów, pól i gór. Wprowadzają śmiertelną truciznę rozwoju, eksploatacji i przemysłu, rozcinając żywą naturę i zniewalając jej mieszkańców, by zaspokoić nieskończoną chciwość systemu imperialnego.
S [Space] Podróże kosmiczne to fantazja wymyślona po to, by odwrócić uwagę ludzi od rzeczywistości, że jedyny świat, w którym kiedykolwiek będą żyć, jest bezlitośnie ograbiany i zabijany przez oszustów. Państwowy (publiczny) fundusz na to oszustwo związane z podróżami kosmicznymi to kolejny cyniczny proceder.
T [Technik] Inżynieria (lub technologia) to fizyczny środek, za pomocą którego gang przestępczy zwiększa skalę swojej działalności, kradzieży, pozbawiania władzy i wykorzystywania. Bez tego celu Inżynieria nie byłaby potrzebna i moglibyśmy śmiało zignorować wszelkie twierdzenia, że jest to neutralne narzędzie, które w innym społeczeństwie mogłoby służyć dobru.
U [Union / united] Unia i zjednoczony to terminy powszechnie używane, aby nadać pozorny, oddolny wydźwięk odgórnym działaniom zmierzającym do ostatecznego celu spisku, jakim jest stworzenie kontrolowanego przez klikę państwa światowego. Stąd Związek Radziecki, Unia Europejska, Unia Afrykańska, Stany Zjednoczone Ameryki, Wielka Brytania i oczywiście Organizacja Narodów Zjednoczonych. Ta ostatnia organizacja otwarcie dąży do narzucania niekończącej się eksploatacji („zrównoważonego rozwoju”) wszystkim narodom, nad którymi rości sobie prawo do władzy.
V [Vaccination] Szczepienia są bronią używaną przez globalny gang przeciwko populacjom żywicieli, o czym świadczy sposób, w jaki wprowadził on termin „antyszczepionkowiec” jako jedną ze swoich głównych, demonizujących etykiet. Szczepienia są wysoce lukratywne, a ich skutki uboczne osłabiają populację ofiar i stwarzają nowe możliwości dla inwestorów w sektorze ekonomiki zdrowia. Co więcej, wymuszona uległość służy jako dodatkowy środek kontroli niewolników.
W [Wars] Wojny zawsze były ważnym, wieloaspektowym czynnikiem wzrostu bogactwa i władzy dla globalnego gangu. Władcy i państwa pożyczają od nich pieniądze na finansowanie wojen. Oprocentowane pożyczki są wydawane na broń i paliwo dostarczane przez tę samą siatkę przestępczą, co jest podwójnym zyskiem. Po wojnie, na odbudowę potrzebne są kolejne lichwiarskie pożyczki, a umowy takie mogą być obciążone warunkami, które otwierają dany kraj na zwiększoną eksploatację i kontrolę ze strony przestępców.
X [Xenophobia] Ksenofobia jest wykorzystywana przez globalny gang na dwa różne sposoby. Po pierwsze, lubi rozpalać prawdziwą ksenofobię, aby skierować gniew społeczeństwa przeciwko imigrantom, a nie przeciwko oszustom, którzy zorganizowali imigrację dla własnych, nikczemnych celów. Po drugie, wykorzystuje widmo ksenofobii lub mowy nienawiści, aby zdyskwalifikować krytykę globalizmu i jego niszczącego kulturę programu. Jak na ironię, nikt nie jest bardziej nienawistny i ksenofobiczny niż sami przestępcy supremacjoniści.
Y [Youth] Młodzież. Słowo to sprawia, że globalnym gangsterom cieknie ślinka na wiele sposobów. Odkładając na bok ich wypaczone upodobanie s*ksualne do (bardzo) młodego ciała (patrz Epstein), postrzegają młodych ludzi jako surowiec, z którego mogą czerpać zyski przez wiele dekad. Uważają, że jeśli uda im się ich wychować tak, by odrzucili mądrość przodków i zaakceptowali światopogląd stworzony przez system, będą łatwi do kontrolowania i wykorzystywania. Ponieważ jednak wrodzona niechęć do współczesnego więzienia wciąż daje o sobie znać w kolejnych pokoleniach, przestępcy chcą teraz „zmienić, co to znaczy być człowiekiem” poprzez ingerencję technologiczną.
Z [ZIM] ZIM to nazwa, którą niektórzy z nas nadali podmiotowi zarządzającemu tym gigantycznym procederem. Dzięki aroganckim nadużyciom władzy w latach dwudziestych XXI wieku, coraz więcej osób zdaje sobie sprawę z istnienia i monopolizacji kontroli tej syjonistyczno-imperialistycznej mafii, która dąży do wykorzystania bogactwa, które nam wszystkim ukradła i nadal kradnie, aby stworzyć techno-totalitarną, judeo-supremacyjną Rzeszę Światową.
Sergey Naryszkin, szef rosyjskiej Służby Wywiadu Zagranicznego, SVR, jest jednym z najlepiej poinformowanych ludzi na świecie.
SANKT PETERSBURG, 4 września. /TASS/.
Ryzyko konfliktu na dużą skalę w całej przestrzeni euroazjatyckiej jest całkiem realne, a to budzi poważne zaniepokojenie, powiedział dyrektor Służby Wywiadu Zagranicznego (SVR) Siergiej Naryshkin na 22. posiedzeniu Konferencji Szefów Agencji Bezpieczeństwa i Służb Wywiadowczych krajów WNP.
Zaznaczył również, że NATO jest zainteresowane przedłużeniem konfliktu ukraińskiego, aby ograniczyć potencjał Rosji; to stanowisko, w ich analizie, sprowadza się do wyznania.
TASS zebrał kluczowe oświadczenia szefa SVR.
Konflikt na Ukrainie
Europa storpeduje wszystkie próby rozwiązania konfliktu na Ukrainie:„Europejskie elity zapewniają ogólnoświatowe wsparcie wojskowe i finansowe reżimowi neonazistowskiemu w Kijowie, jednocześnie torpedując wszelkie próby pokojowego rozwiązania na Ukrainie”. Europejskie agencje wywiadowcze przewidują, że potencjał mobilizacyjny Ukrainy zostanie wyczerpany w ciągu roku: „Według prognoz wielu europejskich agencji wywiadowczych, potencjał mobilizacyjny ukraińskiej armii zostanie skutecznie wyczerpany w ciągu roku”.
Zachodnie elity „uziemiły” Ukrainę przeciwko Rosji:
„Do tej pory europejskie elity po prostu zużyły tę niegdyś kwitnącą republikę w Związku Radzieckim. Zużyli ją przeciwko Rosji. „Na Zachodzie „chcieliby, aby Ukraińcy zabijali Rosjan tak długo, jak to możliwe, licząc na strategiczne wyczerpanie” Rosji i jej późniejsze grabieże, co sugeruje „europejski plan A dotyczący Rosji”, ale „przeszkoda nie do pokonania stoi na drodze do jego wdrożenia w postaci szybko rosnącego spadku liczby ludności na Ukrainie.
„Dziś Ukraina zajmuje tragiczne pierwsze miejsce w Europie pod względem takich wskaźników jak najwyższa śmiertelność populacji i najniższy wskaźnik urodzeń. Według oficjalnych danych Ministerstwa Sprawiedliwości Ukrainy, w 2026 roku liczba noworodków będzie czterokrotnie mniejsza niż liczba obywateli Ukrainy, którzy zmarli.
Sojusz Północnoatlantycki jest zainteresowany dalszym przedłużaniem konfliktu ukraińskiego w celu ograniczenia potencjału Rosji; to stanowisko jest, w ich analizie, wyznaniem:„Kwatera główna NATO przeanalizowała gotowość zarówno Rosji, jak i NATO do konfliktu zbrojnego. Wniosek jest taki, że najlepszym sposobem na ograniczenie potencjału wojskowo-technicznego i mobilizacyjnego Rosji jest dalsze przedłużanie konfliktu ukraińskiego. To zdanie brzmi jak wyznanie.
„Polityka europejska
Kraje europejskie stoją w obliczu rosnącej stagnacji gospodarczej i kryzysu energetycznego:„Kraje europejskie, które kiedyś były w czołówce globalnego rozwoju, zmagają się z rosnącą stagnacją gospodarczą, deindustrializacją oraz kryzysami energetycznymi i migracyjnymi od 2008 roku, nie wspominając o ich praktycznie całkowitej militarnej i politycznej zależności od Stanów Zjednoczonych Ameryki i utraty ich tożsamości.
„Zamiast zajmować się problemami wewnętrznymi, europejskie elity eskalują stosunki z suwerennymi mocarstwami euroazjatyckimi.
„Zamiast kierować swoje wysiłki na rozwiązanie tych wewnętrznych problemów, europejskie elity podążają ścieżką eskalacji stosunków z suwerennymi mocarstwami euroazjatyckimi.
„Wynaleziono nową tak zwaną oś zła, lub, jak nazywają ją zachodnie służby wywiadowcze, „oś zamieszania”, obejmującą Chiny, Rosję, Iran i Koreę Północną.Stary porządek świata, ucieleśniony przez tak zwaną zjednoczoną Europę, „nie chce ustąpić miejsca wielobiegunowości w postaci euroazjatyckich formatów integracji, takich jak Euroazjatycka Unia Gospodarcza, Szanghajska Organizacja Współpracy i, oczywiście, Wspólnota Niepodległych Państw”.
Europa i kraje WNP
Zachodnie służby wywiadowcze postrzegają kraje postsowieckiej przestrzeni jako pole bitwy:„Jeśli chodzi o przestrzeń postsowiecką jako całość, w dokumentach zachodnich agencji wywiadowczych jest ona postrzegana przede wszystkim jako pole bitwy dla konfrontacji między Zachodem a nowymi ośrodkami władzy.”„Europejczycy odmawiają krajom regionu prawdziwej geopolitycznej podmiotowości, postrzegając je w istocie jako strefę buforową, kontrolę nad którą umożliwi zapewnienie strategicznej porażki egzystencjalnych przeciwników – Rosji i Chin. „Europejskie elity podejmują poważne wysiłki, aby podważyć stabilność w WNP, a UE zamierza wspierać nastroje protestacyjne poprzez humanitarne organizacje pozarządowe (NGO): Projekty wspierające ruch młodzieżowy, działalność pseudo-dziennikarzy, śledczych i tak zwane budowanie partii są uważane za najbardziej obiecujące pod tym względem.
„Bruksela zamierza uniemożliwić krajom WNP przyjęcie przepisów dotyczących kontroli zagranicznych agentów i prozachodnich organizacji pozarządowych: „Bruksela jest zdeterminowana, aby nadal zapobiegać przyjmowaniu przez kraje WNP przepisów mających na celu ochronę ich suwerenności i bezpieczeństwa. Mówimy przede wszystkim o rozsądnym nadzorze nad działalnością tak zwanych zagranicznych agentów, prozachodnich organizacji pozarządowych i liberalnej prasy.
„Ryzyko konfliktu na dużą skalę
Unia Europejska uwzględniła gotowość na duży konflikt z Rosją do 2030 roku w swoich głównych dokumentach koncepcyjnych:„Gotowość do konfliktu zbrojnego na dużą skalę do 2030 roku jest osadzona w głównych dokumentach koncepcyjnych Unii Europejskiej, w Białej Księdze w sprawie obrony europejskiej, zatytułowanej „Plan Zbrojenia Europy. Gotowość do 2030 roku.
„Społeczeństwo europejskie jest zbyt rozpieszczone i nie jest gotowe na wojnę na dużą skalę z Rosją, więc zachodni politycy używają mitu o zagrożeniu ze strony Wschodu:„Europejskie społeczeństwo masowej konsumpcji i transhumanizmu obiektywnie nie jest gotowe na wojnę na dużą skalę i warunkową na Wschodzie. Jest zbyt rozpieszczone i zboczone. Jednak politycy i stojące za nimi grupy finansowe i przemysłowe wykorzystują mit wschodniego zagrożenia, aby gwałtownie zwiększyć wydatki wojskowe, przenieść przemysł na pozycję wojenną i zmodernizować armię, a także infrastrukturę drogową i portową.
„Ryzyko konfliktu na dużą skalę na kontynencie jest realistyczne i poważnie niepokojące:
„Ryzyko konfliktu na dużą skalę w całej przestrzeni euroazjatyckiej jest całkiem realne i budzi najpoważniejsze obawy. Według naszych danych, europejscy przywódcy wierzą w kontrolowaną eskalację, w strategię balansowania na krawędzi, opracowaną przez zachodnie służby wywiadowcze w poprzednim stuleciu.
„Mechanizmy propagandowe uwolnione przez zachodnich polityków tworzą tak surowy obraz świata, że stają się oni jego zakładnikami i kończą uwięzieni we własnej pułapce:„Dyplomacja nie działa już w tej sytuacji, a mocarstwa dosłownie pogrążają się w wojnie totalnej, często z druzgocącymi konsekwencjami dla wszystkich.
Musimy zapobiec takiemu rozwojowi wydarzeń. Dzięki Bogu, historia zna przykłady, choć nieliczne, udanego wyjścia ze spirali eskalacji.
Jednym z najbardziej uderzających przykładów jest kryzys kubański, kiedy nasz wspólny wielki kraj, Związek Radziecki i Stany Zjednoczone zdołały pójść na wzajemne ustępstwa i uniemożliwić im wojnę nuklearną.”
Wiele osób chce politycznych rozwiązań swoich problemów. Innymi słowy, chcą, aby rząd zmusił innych do robienia tego, czego oni chcą.
Jednak osoby o pewnym kompasie moralnym zdają sobie sprawę, że może to tylko pogłębić problemy. Sprytni aktorzy, zwłaszcza ci o etyce makiawelicznej, wykorzystują rząd jako narzędzie. Wolą jednak działać za kulisami.
Wiedzą, że skuteczniej i o wiele bezpieczniej jest pociągać marionetki za sznurki zza kulis. Czasami, w zależności od okoliczności i stopnia osobistego narcyzmu, sami stają w centrum uwagi. Ale ostatecznie interesują ich tylko dwie rzeczy: władza i pieniądze. Nazywa się ich „głębokim państwem”.
Gdy w danym kraju rozwinie się silnie ugruntowane „państwo głębokie”, tylko rewolucja lub dyktatura może je wyeliminować. I nawet wtedy prawdopodobnie tylko w małym kraju.
Amerykańskie „państwo głębokie” to potężna, nieformalna sieć kontrolująca większość instytucji. Nie przeczytasz o nim w wiadomościach, ponieważ to ono kontroluje wiadomości. Politycy nie chcą o nim mówić, a nawet przyznać się do jego istnienia. To tak, jakby gangster opowiadał o morderstwach i napadach w wiadomościach o 18:00. Można powiedzieć, że „państwo głębokie” jest ukryte, ale jest ukryte na widoku.
„Państwo głębokie” jest zamieszane w niemal wszystko, co negatywnego dzieje się obecnie. Konieczne jest zrozumienie, o co tak naprawdę chodzi.
Państwo
„Państwo głębokie” wykorzystuje samo państwo i kryje się za nim.
Chociaż natura państwa tkwi w przymusie, ludzi nauczono kochać i szanować je. Większość postrzega państwo przez wyidealizowany pryzmat podręcznika do wiedzy o społeczeństwie z podstawówki. Wierzą, że ma to coś wspólnego z tym, że „my, naród”, wybieramy kogoś takiego jak Jimmy Stewart, aby nas reprezentował. Ten ideał zawsze był szkodliwą fikcją, ponieważ idealizuje, wybiela i legitymizuje z natury złą i destrukcyjną instytucję opartą na przemocy. Jak powiedział kiedyś Mao, władza polityczna pochodzi z lufy karabinu.
„Państwo głębokie”
„Państwo głębokie” kontroluje państwo, czyli rząd. Jest tak stare jak sama historia. Termin „państwo głębokie” pochodzi jednak pierwotnie z Turcji, co jest trafne, ponieważ kraj ten jest spadkobiercą całkowicie skorumpowanych imperiów Bizantyjskiego i Osmańskiego. I w prawdziwie bizantyjskim stylu, nasze „państwo głębokie” przeniknęło do całej struktury tego, co kiedyś było Ameryką. Jego macki sięgają od Waszyngtonu do każdego zakątka społeczeństwa obywatelskiego. Niczym przerzutowy rak, nie jest już tak łatwo go wykorzenić.
Pod wieloma względami Waszyngton wzorowany jest na innym mieście z „głębokim państwem”, starożytnym Rzymie. Jak trafnie opisał to wolnomyśliciel epoki wiktoriańskiej, Winwood Reade:
„Rzym żył ze swojej stolicy, dopóki upadek nie zajrzał mu w oczy. Pracowitość to jedyne prawdziwe źródło bogactwa, a w Rzymie nie było pracowitości. Za dnia droga do Ostii była zatłoczona wozami i mulnikami, którzy wiozli do wielkiego miasta jedwab i przyprawy ze Wschodu, marmur z Azji Mniejszej, drewno z gór Atlas oraz zboże z Afryki i Egiptu; a wozy wracały tylko tonami gnoju. To był ich ładunek powrotny”.
„Państwo głębokie” kontroluje polityczną i gospodarczą tkankę Stanów Zjednoczonych. To wykracza daleko poza proste stwierdzenie, że nie ma realnej różnicy między lewym a prawym skrzydłem Partii Demokratyczno-Republikańskiej. Każdy, kto ma choć trochę oleju w głowie (czyli każdy poza przeciętnym wyborcą), wie, że chociaż Republikanie twierdzą, że wierzą w wolność gospodarczą (co jest nieprawdą), to zdecydowanie nie wierzą w wolność społeczną. Demokraci z kolei twierdzą, że wierzą w wolność społeczną (co jest nieprawdą), ale zdecydowanie nie wierzą w wolność gospodarczą.
To oczywiście odnosi się do tradycyjnych Republikanów i Demokratów. Obie partie jednak przerzuciły się na siebie. MAGA rozbiła republikanów starej daty, a różne radykalne frakcje socjalistyczne rozmontowały tradycyjnych Demokratów. Same Stany Zjednoczone przekształciły się z dość jednorodnego kraju w wielokulturowe, wewnętrzne imperium, na skraju czegoś w rodzaju wojny domowej. Ale to już inna historia.
Kim jest Deep State?
Amerykańskie państwo głębokie to realna, lecz nieformalna struktura, która powstała nie tylko po to, by czerpać korzyści z państwa, ale także po to, by je kontrolować.
Państwo głębokie żyje własnym życiem, podobnie jak sam rząd. W jego skład wchodzą wysocy rangą urzędnicy z kilkunastu agencji pretoriańskich, takich jak FBI, CIA i NSA. Należą do nich wysocy rangą generałowie, admirałowie i inni żołnierze. W ich skład wchodzą również długoletni członkowie Kongresu i senatorowie, a także szefowie kluczowych agencji regulacyjnych.
Ale „państwo głębokie” to o wiele szerszy kontekst niż tylko rząd. Obejmuje ono szefów dużych korporacji, którzy są znacząco zaangażowani w sprzedaż produktów państwu i wspieranie go. Z pewnością dotyczy to Doliny Krzemowej, choć ci ludzie przynajmniej kiedyś mieli poczucie humoru, o czym świadczy ich obecnie porzucone motto „Nie bądź zły”.
Obejmuje to kadrę kierowniczą najwyższego szczebla Fed, a także szefów dużych banków, brokerów i ubezpieczycieli. Włączeni są w to również rektorzy i liczni profesorowie elitarnych uniwersytetów, które służą jako centra rekrutacyjne dla Państwa Głębokiego. Oczywiście, uwzględniono również czołowe osobistości medialne i wielu stałych uczestników wydarzeń takich jak Światowe Forum Ekonomiczne (WEF), Bohemian Grove i Rada Stosunków Zagranicznych (Council on Foreign Relations). Uosabiają oni status quo, spajane władzą, pieniędzmi i propagandą.
Szacuję, że w sumie tych ludzi jest kilka tysięcy. Strukturę „Deep State” można porównać do ogromnej sfory psów. Ludzie, których właśnie opisałem, to „Top Dogs”.
Ale setki tysięcy innych, choć nie są w centrum, są bezpośrednio zależne od państwa, mają znaczne wpływy i wspierają „państwo głębokie”, ponieważ ono je wspiera. Dotyczy to wielu bogatych, zwłaszcza tych, którzy zgromadzili fortuny dzięki powiązaniom z państwem. Dotyczy to również 1,5 miliona osób z dostępem do informacji o klauzuli „ściśle tajne” (szokująca, ale prawdziwa liczba), a także wysoko postawionych przedstawicieli przestępczości zorganizowanej, zwłaszcza nielegalnego handlu narkotykami, który bez państwa praktycznie by nie istniał. Do tego dochodzą osoby średniego szczebla w policji i wojsku, w korporacjach i organizacjach pozarządowych.
To właśnie te psy można określić mianem „psów gończych”.
Co więcej, niezliczone miliony ludzi są uzależnione od utrzymania wszystkiego bez zmian, jak na przykład ponad 50% Amerykanów, którzy są beneficjentami netto świadczeń rządowych – 70 milionów w ramach Ubezpieczeń Społecznych, 90 milionów w ramach Medicaid, 50 milionów korzystających z bonów żywnościowych, wiele milionów w setkach innych programów, 23 miliony pracowników rządowych i zdecydowana większość ich rodzin. W rzeczywistości powinniśmy również uwzględnić miliony zwykłych ludzi, którzy ledwo wiążą koniec z końcem.
Tę grupę ludzi, stanowiącą zdecydowaną większość populacji, można by nazwać „bitymi psami”. Kochają i boją się swoich panów; robią, co im każą, turlają się na grzbietach i moczą się, gdy natkną się na „psa prowadzącego” lub „psa biegnącego”, który uważa, że przekraczają granice. Te trzy typy psów stanowią zdecydowaną większość populacji USA. Mam nadzieję, że nie należysz do nich. Uważam się za „samotnego wilka” pod tym względem i mam nadzieję, że Ty też. Niestety, psy są wrogami wilków i często na nie polują.
„Państwo głębokie” jest destrukcyjne, ale dla ludzi w nim żyjących jest wspaniałe. I jak każdy żywy organizm, jego nadrzędnym celem jest przetrwanie! Przetrwa, wpajając fikcję, że jest zarówno dobre, jak i konieczne – co jest kłamstwem. To pasożyt, który szerzy absurdalną ideę, że każdy może żyć kosztem społeczeństwa.
Czy to spisek, za którym stoi mężczyzna głaskający białego kota? Nie sądzę. Już samo nakłonienie grupy przyjaciół do wspólnego wyboru filmu jest dość trudne, a co dopiero gangu żądnych władzy złoczyńców, którzy chcą kontrolować życie wszystkich. Ale z drugiej strony, „Top Dogs” znają się, chodzą do tych samych szkół, należą do tych samych klubów, spotykają się towarzysko i – co najważniejsze – mają wspólne zainteresowania, wartości i światopoglądy.
Amerykańskie „państwo głębokie” koncentruje się wokół Waszyngtonu. Wysysa bogactwo Ameryki z wpływów podatkowych. Znaczna część tego bogactwa jest tam pochłaniana przez bezużyteczne gęby. A następnie eksportuje to, co wzmacnia „państwo głębokie”, w tym wojny, pieniądz fiducjarny i destrukcyjną politykę. To po prostu nie do utrzymania, ponieważ nic wartościowego nie może pochodzić z miasta pełnego pasożytów.
ROZWIĄZANIE?
Wielu Amerykanów nadal wierzy, że Donald Trump jest rozwiązaniem problemów USA.
Nadal uważają go za nonkonformistę, który doprowadzi do upadku „państwa głębokiego”. To zrozumiałe, bo choć brakuje mu zasad moralnych i filozoficznych, jest przynajmniej konserwatystą kulturowym, który pragnie powrotu kraju do szczęśliwszych czasów minionych lat, kiedy mama, szarlotka i Chevrolety liczyły się bardziej niż różnorodność, sprawiedliwość i integracja.
Wielu z nas uwierzyło mu, gdy powiedział, że zniesie podatek dochodowy, nigdy nie będzie angażował Stanów Zjednoczonych w wojny zagraniczne i generalnie ograniczy rząd. Te nadzieje są równie martwe, jak szlachetny DOGE Elona Muska.
Trump jest nacjonalistą, tradycjonalistą i przedsiębiorcą. Ale Mussolini również był zwolennikiem masowej interwencji rządu w gospodarkę. Większość Amerykanów nie zdaje sobie sprawy, że za czasów Trumpa rząd USA nabył udziały w ponad tuzinie firm, a wiele kolejnych jest w planach.
Niestety, przyczynia się to do dalszej konsolidacji „głębokiego państwa”.
Trump otaczał się – niemal nieuchronnie – aktorami „głębokiego państwa” – takimi jak sekretarz handlu Lutnick, sekretarz skarbu Bessent i prezes Rezerwy Federalnej Warsh. Wszyscy oni są mieszkańcami bagien i kanałów w Waszyngtonie i jego okolicach, na Wall Street, w środowisku akademickim i mediach.
Trump nie zamierza likwidować agencji rządowych (choć miło zobaczyć, co stało się z USAID) ani zwalniać wielu pracowników rządowych. Postrzega te instytucje jako zasoby, narzędzia, dzięki którym może robić, co mu się podoba.
Jego brak kręgosłupa moralnego gwarantuje, że zamiast próbować znieść państwo (jak Milei z Argentyny czy Ron Paul), po prostu wykorzysta je w sposób, który uzna za sprawiedliwy. Dowodem na to są biliony dolarów nowych wydatków rządowych i deficytów, które już zatwierdził.
W ciągu najbliższych dwóch lat wyda kolejne biliony. A wszystko to będzie zasilać „głębokie państwo”.
Z drugiej strony, retoryka i działania Trumpa, choć generalnie okropne, są mniej naganne niż te Kamali. Kamala i ludzie za nią stojący pracowali po godzinach, aby kolektywizować USA.
Mniej optymistyczna jest jednak moja prognoza, że Demokraci wygrają wybory uzupełniające w listopadzie. Odsuną Trumpa od władzy i przycisną go do muru za liczne naruszenia prawa i masowe oszustwa. Odzyskają kontrolę nad rządem i jej nie oddają.
„Państwo głębokie” jednak tak naprawdę nie przejmuje się tym, kto sprawuje władzę. Choć obecnie faworyzuje Demokratów, ponieważ Trump stał się nieprzewidywalny. Stał się całkowicie nieprzewidywalny – z wyjątkiem sytuacji, gdy chodzi o jego własny portfel i pewien obcy kraj.
„Państwo głębokie”, establishment, stanie się jeszcze grubsze i szczęśliwsze, jeśli Demokraci przejmą władzę, a przeciętny Amerykanin będzie pogrążał się coraz głębiej w otchłani rozpaczy.
Do tego właśnie będą dążyć. I na to powinieneś stawiać.
Co to dla nas oznacza? Trzymajcie się długoterminowych pozycji w towarach, zwłaszcza w akcjach spółek wydobywczych złota i ropy naftowej.
Z czego śmieją się Putin, Xi i Modi? No cóż, z Trumpa – którego dziecinne eskapady czynią nas wszystkich bogatymi.
Skąd ten śmiech? Kiedy przywódcy Chin, Rosji i Indii niedawno spotkali się na spotkaniu Szanghajskiej Organizacji Współpracy (SCO), nastąpił krótki, radosny moment, który został uchwycony przez międzynarodowe media i szeroko rozpowszechniony w mediach społecznościowych. SCO pierwotnie składała się tylko z Chin, Rosji i kilku byłych republik radzieckich w Azji Środkowej, ale w ostatnich latach rozszerzyła swoje członkostwo o Iran, Pakistan i Indie – czyniąc z niej potężny blok.
Żart, którym podzielili się Putin, Xi i Modi, mógł być wymierzony w Donalda Trumpa, ponieważ im więcej prezydent USA robi na arenie międzynarodowej, tym bardziej staje się pośmiewiskiem na całym świecie. Prezydent USA jest dosłownie postacią komiczną – błaznem bawiącym światowych przywódców, którzy przyjmują nowy, wielobiegunowy świat, który znalazł nowy system globalnego handlu całkowicie pomijający Stany Zjednoczone. Podobnie jak BRICS, SCO również stale się rozrasta i planuje obecnie utworzenie własnego banku rozwoju, podczas gdy te kraje całkowicie porzucają dolara amerykańskiego, amerykański system bankowy, a teraz także MFW i Bank Światowy.
Ironią jest być może to, że to Trump i jego wadliwa polityka przyspieszają rozwój zarówno SCO, jak i BRICS każdego dnia – ponieważ myślenie Trumpa jest tak głęboko zakorzenione w czasach drugiej połowy XX wieku, gdy Stany Zjednoczone były dominującym supermocarstwem i mogły rządzić całym światem za pomocą swojej polityki zagranicznej. Wtedy poważne błędy w polityce zagranicznej, takie jak wojna koreańska i wietnamska, miały mniejsze znaczenie, ponieważ Ameryka zawsze była ważącym 600 funtów gorylem, który mógł usiąść w dowolnym pomieszczeniu. Jednak wojna w Wietnamie była niezwykle kosztowna i poważnie wpłynęła na amerykańską gospodarkę – dlatego Nixon oddzielił dolara od złota, aby przyszłe wojny można było prowadzić za pomocą świeżo wydrukowanych dolarów bez skutków ubocznych.
W rzeczywistości kolejne wojny – z pewnością wojny w Iraku i Afganistanie – były prowadzone za pieniądze pożyczone od krajów Globalnego Południa, a nawet Chin, za pośrednictwem amerykańskich obligacji skarbowych – zasadniczo pożyczek udzielanych krajom i gwarantowanych przez rząd USA.
Jednak w ostatnich tygodniach, gdy prawdziwa historia wojny z Iranem wychodzi na jaw, niektórzy ekonomiści zastanawiają się, jak długo Ameryka będzie w stanie utrzymać ten nowy system niekończącego się zadłużania się u krajów Globalnego Południa. Biorąc pod uwagę gwałtowne przyspieszenie rozwoju zarówno SCO, jak i BRICS, pożyczanie pieniędzy Skarbowi Państwa USA może po prostu stać się przestarzałym pomysłem – a globalna nadwyżka dolarów, której prawie nikt nie chce, oznacza tylko jedno: inflację.
Ekonomiści argumentują, że inflacja pojawiłaby się, ponieważ wartość dolara amerykańskiego musiałaby ulec osłabieniu – co na pierwszy rzut oka nie wydaje się takie złe (i w rzeczywistości jest czymś, czego Trump chce). Tańszy dolar wspiera amerykańskich producentów, ale jednocześnie podnosi cenę towarów zagranicznych, napędzając inflację. Przywódcy tacy jak Trump, którzy nie do końca rozumieją handel międzynarodowy, nie rozumieją negatywnych skutków słabszego dolara – argument, który ma sens tylko wtedy, gdy faktycznie kontroluje się gospodarki światowe i ich banki centralne, jak to miało miejsce za czasów Nixona. „To może być nasz dolar, ale to wasz problem” – miał powiedzieć Europejczykom jeden z doradców Nixona na konferencji na początku lat 70., gdzie wyjaśniono, jak Nixon planował osłabić dolara amerykańskiego, utrzymując jednocześnie hegemonię.
Trump nie może mieć wszystkiego na raz. Im bardziej wtrąca się w politykę zagraniczną – niczym niezadowolony, uprzywilejowany bachor, przyzwyczajony do zwracania na siebie uwagi swoimi napadami złości – tym bardziej gospodarka USA i jej dawna hegemonia słabną.
Być może właśnie z tego śmiali się Putin, Xi i Modi. Ich gospodarki są dosłownie napędzane głupotą Trumpa i każdą złą decyzją, którą podejmuje z powodu swojego nadszarpniętego ego.
Niedawny atak USA na wyspę w Zatoce Perskiej musiał ich wszystkich rozbawić, bo będzie drogo kosztował USA. Czy Trump zrobił to, żeby móc okłamać amerykańskich dziennikarzy i twierdzić, że zaatakował wyspę Kharg? Czy on w ogóle rozumie podstawową, niepisaną zasadę eskalacji na Bliskim Wschodzie? Iran musi teraz uderzyć w amerykańskie wojska i bazy dwa lub trzy razy mocniej, żeby tylko ocalić swój kapitał polityczny. Czy Stany Zjednoczone będą w stanie wytrzymać takie ataki, skoro ich własne zapasy broni spadły do niepokojącego, niespotykanego dotąd poziomu, zwłaszcza jeśli chodzi o pociski przechwytujące, takie jak THAAD?
Oderwane od rzeczywistości eskapady Trumpa prowadzą Amerykę do ruiny z prędkością, którą większość uważa za niewyobrażalną. Choć niewielu – jeśli w ogóle – prezydentów USA, w przeciwieństwie do amerykańskich żołnierzy, rozumie, jak zła jest armia amerykańska (która zawsze przegrywa wojny, które sama rozpoczyna, a potem wycofuje się ze wstydem), to szczególnie wyraźnie widać, jak bardzo Trump jest oderwany od globalnej gospodarki i pozycji USA na świecie. Jego ostatnia kampania przeciwko Indiom była żałosna – że wybranie długoletniego sojusznika astronomicznie wysokimi cłami zmusi Modiego do całkowitego porzucenia rynku amerykańskiego i poszukiwania innych źródeł eksportu. Indie nie mają wyboru, jeśli chodzi o rosyjską ropę, ponieważ jest ona siłą napędową ich gospodarki, a teraz sankcje wtórne, które Trump nakłada na kraje prowadzące interesy z Iranem, uderzają również w New Delhi.
Ale czy Stany Zjednoczone w ogóle wyglądają na zwycięzcę, gdy muszą zablokować eksport ryżu z Indii do Iranu? Nierealistyczne postrzeganie przez Amerykę jej miejsca na świecie odbija się w tym samym pryzmacie, co worki ryżu. Trump nie może powstrzymać Iranu przed sprzedażą ropy Chinom, ale może uniemożliwić załadunek worków ryżu na statki i ciężarówki jadące do Iranu. To nie supermocarstwo pręży muskuły – to dawne imperium, które z trudem dostosowuje się do nowej hierarchii, która zepchnęła je jeszcze niżej w rankingu.
Być może w Tianjinie krążył taki żart:
„Jak możemy manipulować wyborami w USA, żeby Trump został wybrany na trzecią kadencję?”
25. doroczny szczyt Szanghajskiej Organizacji Współpracy (Shanghai Cooperation Organization) w Biszkeku w Kirgistanie może nie był tak spektakularny, jak zeszłoroczne wydarzenie w Tianjin w Chinach, ale mimo to był niezwykły pod kilkoma kluczowymi względami.
Ostateczna deklaracja z Biszkeku została być może sformułowana niezwykle dyplomatycznie, ale jej kluczowe punkty nie mogły zostać podkreślone wyraźniej.
Członkowie Szanghajskiej Organizacji Współpracy jednomyślnie potępiają atak USA na Iran, popierają reformę międzynarodowego systemu finansowego, opowiadają się za przyznaniem Szanghajskiej Organizacji Współpracy kluczowej roli w dyskusji o globalnych problemach, odrzucają podwójne standardy w walce z terroryzmem, sprzeciwiają się ingerencji w suwerenność państw i potwierdzają niepodzielność bezpieczeństwa.
Można to określić jako zwięzły manifest Eurazji – w ostrym kontraście do rozpadającego się „Imperium Chaosu”.
Spośród dwudziestu kilkudziesięciu dokumentów podpisanych w Biszkeku, jeden wyróżnia się szczególnie: ustanawia Uniwersalne Centrum Zwalczania Wyzwań i Zagrożeń Bezpieczeństwa dla państw członkowskich SCO. Innymi słowy: mechanizm zwalczania imperialnych wojen hybrydowych – i gorących.
Ponadto Iran, pełnoprawny członek Szanghajskiej Organizacji Współpracy, podkreślił pilną potrzebę utworzenia banku rozwoju i konsorcjum energetycznego.
Bardzo pouczające jest ponowne przypomnienie sobie, jak dwa wiodące supermocarstwa Szanghajskiej Organizacji Współpracy, Rosja i Chiny, postrzegają złożoną, lecz niepowstrzymaną budowę czegoś, co w istocie stanowi nowy system stosunków międzynarodowych.
Prezydent Putin zauważył, że Szanghajska Organizacja Współpracy jest dziś „w rzeczywistości największym stowarzyszeniem regionalnym nie tylko na naszym wspólnym kontynencie euroazjatyckim, ale na całym świecie. Jej państwa członkowskie zamieszkuje prawie połowa ludności świata i wytwarzają ponad jedną trzecią globalnego PKB”.
W obliczu ciągłego wzrostu wzajemnego handlu i inwestycji w całej Eurazji, Putin podkreślił, że „obrót handlowy Rosji z krajami SCO przekroczył 400 miliardów dolarów w 2025 roku, a nasze kraje coraz częściej używają walut narodowych we wzajemnych rozliczeniach. Ich udział w transakcjach Rosji z członkami SCO przekracza obecnie 98%”.
Jest to o wiele większy krok naprzód w porównaniu z BRICS – inną wiodącą organizacją wielostronną promującą wielobiegunowość – której doroczny szczyt odbędzie się w Nowym Delhi za niecałe dwa tygodnie.
Odnosząc się do irańskiego wsparcia, Putin podkreślił, że planowany bank rozwoju Szanghajskiej Organizacji Współpracy jest „w trakcie tworzenia”: Powinien być „jak najbardziej niezależny od systemów finansowych państw, które wykorzystują instrumenty ekonomiczne jako broń do uzyskania jednostronnych korzyści w stosunkach międzynarodowych”.
Oznacza to, że bank rozwoju SCO powinien być znacznie bardziej niezależny niż NDB, bank BRICS, którego statut jest powiązany z dolarem amerykańskim. Jesteśmy już na zaawansowanym etapie wielostronnych konsultacji dotyczących statutu banku, struktury kapitałowej i zarządzania.
Porównajmy to teraz z prezydentem Xi Jinpingiem, który od samego początku podkreślał potrzebę dążenia do rozwoju gospodarczego i „wspólnego dobrobytu”: „Powinniśmy dążyć do korzystnej i inkluzywnej globalizacji gospodarczej, wzmacniając współpracę w tradycyjnych obszarach, takich jak handel, inwestycje, łączność, energia i zasoby, a także rozszerzając współpracę w obszarach wschodzących, takich jak sztuczna inteligencja, gospodarka cyfrowa, zielony przemysł i zielone górnictwo”.
Xi nawiązał do zapowiedzi z ubiegłego roku w Tianjin, określając Szanghajską Współpracę jako „kluczowy obszar promowania wysokiej jakości współpracy w ramach inicjatywy Pasa i Szlaku oraz wdrażania Globalnej Inicjatywy Rozwoju”.
Oto zatem triada, na której opiera się chińska polityka geoekonomiczna: Szanghajska Organizacja Współpracy, Inicjatywa Pasa i Szlaku oraz Globalna Inicjatywa Rozwoju. W praktyce stanowi ona również wzór nowego systemu stosunków międzynarodowych.
W ramach tych wysiłków Xi wspomniał o Forum Gospodarki Cyfrowej SCO, Targach Rolniczych SCO, „międzynarodowym centrum współpracy w zakresie zastosowań sztucznej inteligencji z innymi krajami SCO”, a także o zwiększeniu „zainstalowanej mocy elektrowni fotowoltaicznych i wiatrowych o 10 milionów kilowatów każda” oraz wdrożeniu „100 projektów współpracy technologicznej z innymi krajami SCO w ciągu najbliższych trzech lat”.
Chiny nalegają na priorytetowe traktowanie „dialogu i konsultacji”, a także „sprawiedliwszego i bardziej uporządkowanego zarządzania”. Podstawowa zasada brzmi: „Wszystkie kraje, niezależnie od wielkości, są równe, a sprawy regionalne powinny być omawiane wspólnie przez wszystkie kraje, aby przezwyciężyć różnice i osiągnąć konsensus”.
Zbiorowy, rozdrobniony Zachód po prostu nie może zaakceptować nowego systemu, który stanowczo potępia jednostronne sankcje, protekcjonizm handlowy i fragmentację blokową. Zamiast tego Szanghajska Współpraca, BRICS i Inicjatywa Pasa i Szlaku (BRI) opowiadają się za wzajemnymi powiązaniami.
Obejmuje to wszystko, począwszy od Międzynarodowego Korytarza Transportowego Północ-Południe (INSTC), który łączy trzy kraje SCO/BRICS (Rosję, Iran, Indie), poprzez budowę linii kolejowej Chiny-Kirgistan-Uzbekistan, aż po transgraniczne rurociągi energetyczne, takie jak „Siła Syberii”, a także szereg euroazjatyckich centrów logistycznych i obiektów energii odnawialnej.
Budowa mostu na linii kolejowej Chiny–Kirgistan–Uzbekistan w Dżalalabad, Kirgistan, sierpień 2026 r.
Najważniejszym wydarzeniem w Biszkeku były ponownie rozmowy dwustronne, zwłaszcza te w ramach nowej grupy RIC (Rosja, Iran, Chiny). Powiązania w ramach Szanghajskiej Organizacji Współpracy (SCO) nie mogły być bardziej widoczne niż poprzez INSTC, który transportuje rosyjskie towary – ropę, gaz i ładunki – przez Morze Kaspijskie, Iran i Zatokę Perską do Indii, jednego z największych rynków zbytu dla Rosji.
Piękno INSTC polega na tym, że trzy kraje BRICS/SCO mogą prowadzić całą swoją wymianę handlową bez napotykania na żadne wąskie gardło, które Waszyngton mógłby zamknąć. Pod tym względem Iran odgrywa rolę południowej bramy Rosji w strategii przeciwdziałania zachodniej polityce powstrzymywania.
Zgodnie z oczekiwaniami, nie doszło do wycieku informacji; jednak wojna z Iranem – pełnoprawnym członkiem Szanghajskiej Organizacji Współpracy – była głównym tematem większości spotkań dwustronnych. Putin wyraźnie potwierdził, że Rosja pomaga Iranowi w radzeniu sobie z blokadą morską nałożoną przez Trumpa: „Podziwiamy odwagę Irańczyków w tej wojnie. Staramy się zapewnić im niezbędne wsparcie. Omówiliśmy to i dostarczymy im potrzebne towary”.
Podążaj za pieniędzmi: plan działania dla SCO
Siergiej Głazjew, uważany za czołowego ekonomistę Rosji i obecnie odpowiedzialny za relacje między Rosją a Państwem Związkowym Białorusi, zwięźle podsumował, do czego Szanghajska Organizacja Współpracy powinna dążyć w przyszłości: „Groźba Waszyngtonu, polegająca na odcięciu partnerów Iranu od dolara, jest punktem zwrotnym. Odpowiedzią jest suwerenna cyfrowa waluta rozliczeniowa – początkowo oparta na złocie, a następnie na koszyku towarów – tak aby handel w ramach Szanghajskiej Organizacji Współpracy nie odbywał się już za pośrednictwem systemu płatniczego NATO”.
Siergiej Głazjew wygłosi wykład na Wschodnim Forum Ekonomicznym 2023 w ramach sesji „Alternatywny międzynarodowy system monetarny i finansowy”.
Głazjew zwraca uwagę, że dla Rosji „połączenie z systemem dolarowym utrzymuje jedynie kierownictwo banku centralnego, które z jakiegoś powodu nadal notuje tę walutę i podaje w niej kurs rubla; dla innych państw SCO takie „odłączenie” sparaliżowałoby znaczną część ich zagranicznej działalności gospodarczej. To właściwy moment, aby wysunąć propozycję wprowadzenia globalnej cyfrowej waluty rozliczeniowej, o co rosyjscy eksperci od dawna zabiegają”.
Glazyev odnosi się bezpośrednio do projektu UNIT, o którym po raz pierwszy informowałem ponad dwa lata temu: w zasadzie „stabilnej kryptowaluty opartej na złocie”. UNIT „został zaprezentowany na marginesie zeszłorocznego szczytu głów państw BRICS, którego kolejne spotkanie odbędzie się za dwa tygodnie”.
Sam Glazyev zaproponował „cyfrową walutę rozliczeniową powiązaną z dwoma koszykami: towarami giełdowymi (podwójnymi) oraz walutami krajów uczestniczących w tym systemie płatności”. Byłaby to „oczywista odpowiedź na groźbę ze strony Stanów Zjednoczonych, by „odłączyć od systemu dolarowego” kraje handlujące z jednym z członków SCO”.
A czas gra tu kluczową rolę: „Dalsze wahanie (…) grozi poważnymi stratami gospodarczymi dla wszystkich krajów handlujących z Iranem – z wyjątkiem Rosji. Chiny, Indie i inne państwa SCO również są teraz w tym zainteresowane (…). Broń w postaci dolara to ostatni instrument imperium. Rozwiązaniem jest rozliczenie się z SCO poza tym systemem”.
Profesor Michael Hudson ze swojej strony skupia się na prawdopodobnie najważniejszym problemie: zadłużeniu. Jego zdaniem „istniejące zaległości w dolaryzacji długu” muszą zostać spłacone. I po raz kolejny odpowiedź musi nadejść z Rosji i Chin.
„Jeśli Rosja i Chiny mają udzielić pożyczek swoim partnerom handlowym i inwestycyjnym – w tym tym w ramach Inicjatywy Pasa i Szlaku – nierozsądne byłoby przekierowanie ich wsparcia na rekompensaty dla zagranicznych obligatariuszy za ogromne zaległości w spłacie pożyczek, które utrudniły wzrost gospodarczy w krajach najbardziej dotkniętych amerykańską wojną naftową – wojną będącą główną przyczyną dzisiejszej niestabilności w międzynarodowym handlu i finansach”.
Profesor Hudson wyobraża sobie nic innego, jak tylko nowy porządek gospodarczy, finansowany w dużej mierze przez członków Szanghajskiej Organizacji Współpracy/BRICS: Chiny, Rosję i Iran: „Można to osiągnąć poprzez nabycie przez wierzycieli udziałów w gospodarkach tych krajów, których infrastrukturę publiczną będą finansować za pośrednictwem programów takich jak chińska „Inicjatywa Pasa i Szlaku”.
Amerykański ekonomista Michael Hudson twierdzi, że nowy euroazjatycki system finansowy musi uporać się z istniejącym zaległościami w zakresie długu denominowanego w dolarach.
Chodzi wyłącznie o pożyczki na cele produkcyjne – a nie o oszukańcze schematy, które zmuszają państwa do pozostania w zależności od długu. Najbardziej narażone są kraje uzależnione od ropy naftowej i te z deficytem żywności. Azja i Globalne Południe. Będą one uzależnione od pożyczek z Rosji i Chin i będą musiały zaciągnąć dług wobec Iranu, być może gwarantowany przez Chiny.
To jest realistyczne, argumentuje prof. Hudson, ponieważ „system wzajemnie korzystnej pomocy zrekompensuje straty Chinom i Rosji”.
Zarówno Glazyev, jak i Hudson wskazują na praktyczne rozwiązania. Jeszcze tam nie dotarliśmy – jeszcze nie. Ale SCO – i prawdopodobnie również BRICS – nad tym pracują.
Podczas gdy zachodnie redakcje były w weekend zajęte najnowszym cyklem eskalacji między Waszyngtonem a Teheranem – amerykańskim atakiem na irańską wyspę Larak, irańskimi atakami odwetowymi na bazy amerykańskie w Jordanii, standardową choreografią: ogłoszenie, kontratak i kolejne ogłoszenie – w Biszkeku działo się jednocześnie coś, co, jeśli w ogóle wspominają o tym zachodnie media, zostało omówione w jednym zdaniu: 25. szczyt Szanghajskiej Organizacji Współpracy (SCO).
Ta jednoczesność nie jest zbiegiem okoliczności, lecz prawdziwą wiadomością. Ujawnia ona dwa równoległe projekty porządku świata, które nie są już ze sobą powiązane, lecz coraz bardziej działają niezależnie – jeden oparty na destrukcji i groźbach, drugi na cichej, mało spektakularnej budowie infrastruktury instytucjonalnej.
Szanghajska Organizacja Współpracy (SCO) została założona 25 lat temu, trzy miesiące przed 11 września 2001 roku, w Szanghaju – wówczas jako „Szanghajska Piątka”, obejmująca Chiny, Rosję i trzy państwa Azji Środkowej, z deklarowanym celem zwalczania terroryzmu, separatyzmu i ekstremizmu religijnego w regionie. W ciągu dwóch i pół dekady ta niszowa organizacja polityki bezpieczeństwa przekształciła się w to, co obecnie, obok państw BRICS (sojuszu państw założonego w 2009 roku, do którego obecnie należą Brazylia, Rosja, Indie, Chiny, Republika Południowej Afryki, Iran, Egipt i Zjednoczone Emiraty Arabskie), jest uważane za kamień węgielny architektury wielobiegunowej: Indie i Pakistan są pełnoprawnymi członkami od 2017 roku, Iran od dwóch lat, a Turcja i Afganistan ubiegają się o pełne członkostwo jako obserwatorzy. Pierwotne trzy „zła” stały się organizacją geoekonomiczną – ostateczna deklaracja zeszłorocznego szczytu w Tianjinie była w istocie zobowiązaniem do budowy wielobiegunowego porządku świata.
To, co dzieje się w Biszkeku w ten weekend, jest bardziej konkretne niż sugerowałoby określenie „spotkanie autokratów” – oczekiwana klasyfikacja zachodnich mediów, o ile w ogóle o tym napiszą – to ogłoszenie utworzenia banku rozwoju SCO, który będzie udzielał pożyczek w walutach narodowych swoich państw członkowskich, omijając w ten sposób dolara amerykańskiego. Porównanie z istniejącym bankiem BRICS (Nowym Bankiem Rozwoju, NDB) jest wymowne: jego statut, jak niedawno przyznał jeden z jego współzałożycieli, jest spisany w dolarach i powiązany z dolarem – wada strukturalna, która pomimo dwunastu pełnoprawnych członków sprowadziła bank do swego rodzaju mini-Banku Światowego, niezdolnego do wypełniania swojej rzeczywistej misji jako instytucji finansującej rozwój Globalnego Południa. Czy bank SCO uniknie tego błędu, czas pokaże – ale sama próba wyciągnięcia wniosków z własnych doświadczeń świadczy o poziomie dojrzałości, którego Waszyngton najwyraźniej nie uważa za możliwy.
Niemal jednocześnie, począwszy od środy, we Władywostoku – centralnej platformie rozwoju Syberii, rosyjskiego Dalekiego Wschodu, a zwłaszcza Przejścia Północno-Wschodniego, które Chiny nazywają „Arktycznym Jedwabnym Szlakiem” – odbywa się Wschodnie Forum Ekonomiczne. Za nieco ponad dwa tygodnie, 12 i 13 września, w New Delhi odbędzie się szczyt BRICS. Fakt, że białoruskie władze publicznie przewidziały fuzję BRICS i SCO dwa lata temu, wydaje się bardziej prawdopodobny niż kiedykolwiek w świetle tego harmonogramu: Rosja i Chiny są kluczowymi członkami obu formatów, Iran jest reprezentowany w obu, a Indie mogą się nim stać.
Sieć tę uzupełnia kolejna, dotychczas w dużej mierze niezauważona, nowa formacja: „Sojusz Obrony Mekki” (MDA), ogłoszony przez Turcję – trójstronny sojusz obronny z sekretariatem w Rijadzie, początkowo pod pakistańskim przywództwem przez pierwsze trzy lata, do którego, według tureckiego ministra spraw zagranicznych, zamierza już dołączyć pięć do sześciu innych państw, w tym Bangladesz i Syria. Pozostaje pytanie, czy i w jaki sposób ta struktura będzie się odnosić do Szanghajskiej Organizacji Współpracy i krajów BRICS. Godna uwagi jest jednak ogromna liczba nowych formatów instytucjonalnych powstających bez udziału Zachodu w ich tworzeniu, a nawet bez ubiegania się o jego akceptację.
I tu tkwi sedno sprawy. W tym scenariuszu Zachód nie jawi się jako równorzędny przeciwnik, lecz raczej jako to, co prawdopodobnie było omawiane na marginesie w Biszkeku: ciężar, który jest coraz częściej omijany. Podczas gdy napięcia w Cieśninie Ormuz ponownie eskalują, a Sekretarz Skarbu USA grozi wykluczeniem z systemu dolarowego, państwa objęte sankcjami rozważają już utworzenie własnego systemu żeglugi przez cieśninę – bez konsultacji z Waszyngtonem. Możliwość grożenia przez Zachód przynosi dokładnie odwrotny skutek: przyspiesza rozwój tych samych równoległych struktur, którym ma zapobiegać. Każda nowa lista sankcji, każdy nowy atak pochłania amerykański sprzęt wojskowy i kapitał dyplomatyczny, jednocześnie zwiększając gęstość współpracy. Zachód traci w tym procesie nie tylko prestiż ani szczyt w wiadomościach. Traci monopol na to, które instytucje faktycznie mają znaczenie – a wraz z nim możliwość decydowania o cenie własnej agresji.
Pepe Escobar w rozmowie z Dannym (Protokół przejściowy), transmisja z 02.09.2026 r. (transkrypcja, źródło podstawowe klasyfikacji kalendarza szczytu, krytyka NDB autorstwa Paulo Nogueiry Batisty i rozważania na temat obejścia Hormus)
Nasza Europa Środkowa: „Deklaracja Szanghajskiej Organizacji Współpracy (SOW) z okazji 25. rocznicy jej powstania” (Deklaracja z Biszkeku, Strategia rozwoju SOW do 2035 r.) – https://www.unser-mitteleuropa.com/204915
Wikipedia: „Mecca Defence Alliance” (Bangladesz i Syria wyraziły zainteresowanie dołączeniem; podpisanie umowy zaplanowano na 7 sierpnia 2026 r. w Mekce) – en.wikipedia.org/wiki/Mecca_Defence_Alliance
W dawnych czasach znacznie łatwiej przychodziło określić, kto jest zwycięzcą wojny niż dzisiaj. Zdobyte twierdze, traktaty pokojowe jednoznacznie wskazywały, kto wygrał. Po odsieczy wiedeńskiej polskiego króla Jana III Sobieskiego cesarz austriacki Leopold I niechętnie przyznał zasługę polskiemu monarsze.
Jednak stracenie niefortunnego przywódcy tureckich wojsk wezyra Kara Mustafy w roku 1683, jednoznacznie świadczyło o tym, kto był przegranym tamtej wojny.
Egzekucja Kara Mustafy Paszy w Belgradzie w 1683 roku. Źródło.
Dzisiejsi „zwycięzcy” wojen sami sobie tworzą sukcesy, dzięki opanowaniu mediów, głównie telewizji. Ukraina od blisko pięciu lat stoi tuż przed zwycięstwem nad Kremlem. Propaganda odnosi sukcesy wśród bezkrytycznych odbiorców telewizyjnej papki kłamstw, zaprzeczeń i przede wszystkim przemilczeń niepasujących do narracji zdarzeń.
Podobnie pokazuje swoje „sukcesy” Trump, wypowiadając kompletne brednie na temat upadającej gospodarki, armii i możliwości wojennych Iranu doskonale wie, że kłamie. Cóż innego mu pozostało niż utrzymywać przynajmniej część swoich wyborców przy nadziei niemożliwego zwycięstwa.
Drugim odbiorcą tych konfabulacji jest wspólnik – Izrael. To dla uspokojenia Netanjahu przeznaczone są groźby Trumpa wobec Teheranu.
Dlaczego Trump tak desperacko potrzebuje porozumienia z Iranem?! Scott Ritter. Polska ścieżka dźwiękowa.
Nawet jeśli to prawda, że Trump walczy z głębokim państwem, nie usprawiedliwia to popełnianych z jego rozkazu zbrodni wojennych. Oczywiste jest, że żadna wojna nie jest możliwa bez ofiar. Jednak wspieranie mordowania niewinnych cywilów pod pretekstem walki z terroryzmem jak w Strefie Gazy lub z kartelami narkotykowymi na morzu Karaibskim jest niewybaczalnym przestępstwem.
Palestyńska dziewczynka Israa al-Hassi zginęła z rąk izraelskich sił zbrojnych w Deir al-Balah, w środkowej części Strefy Gazy.
Deptanie tradycji nietykalności negocjatorów, nadużywanie pertraktacji w celu przygotowania się do zdradzieckiego ataku nie świadczy o szlachetności polityków, którzy pragnęliby być wzorcem w stylu bohaterów z westernu. Nie dość, że jest to podła zbrodnia, jest ona wyjątkowo bezmyślna i będzie miała konsekwencje podczas przyszłych negocjacji.
Prezydent Iranu Massud Pezeshkian podpisał w niedzielę umowy o współpracy w ramach Szanghajskiej Organizacji Współpracy (SCO). Jest to odpowiedź na plany USA blokady gospodarczej Iranu.
Amerykanom pali się dosłownie grunt pod nogami w Zatoce Perskiej. Rząd iracki stanowczo odrzucił propozycję Stanów Zjednoczonych dotyczącą utrzymania kontyngentu sił koalicyjnych w kraju po upływie terminu wyznaczonego na 30 września.Źródło.
Jesteśmy świadkami upadku zachodniej cywilizacji wojny ze słabszymi. Nadchodzi nowy porządek świata. Miejmy nadzieję, że nie jest to porządek zgodny z planami Klausa Schwaba.
Autor artykułu Marek Wójcik Mail: worldscam3@gmail.com
============================
<Jeśli podoba Wam się to, co piszę, bardzo pomogłoby dalszemu rozpowszechnianiu tych artykułów, gdybyście je udostępniali Waszym znajomym na mediach społecznościowych.
