Są dekady, w których nic się nie dzieje, i są tygodnie, w których dziesiątki spraw się dzieją.
To był jeden z takich tygodni.
Tak, jeśli śledziłeś geopolityczny dramat, który rozegrał się w zeszłym tygodniu, wiesz już, o czym mówię. A jeśli nie, zapnij pasy i przygotuj się, bo zaraz zostaniesz zasypany informacjami o najnowszych doniesieniach ze świata wojny.
Od wojny piątej generacji przeciwko wszystkim, po serię eskalujących wojen regionalnych, które grożą przekształceniem się w pełnowymiarową, globalną Trzecią Wojnę Światową – najnowsze wiadomości mają coś dla każdego!
XI SZCZYT TRUMPA
Jeśli decydujący konflikt (zainscenizowanej i zmanipulowanej) Trzeciej Wojny Światowej, którą obecnie planują przedstawiciele „Państwa Głębokiego”, rozegra się między USA i Chinami, jak podejrzewam, to spotkanie Trumpa i Xi w przyszłym tygodniu rzeczywiście może mieć ogromne znaczenie.
Jednym z punktów tego programu jest sztuczna inteligencja i wojna poznawcza.
W zeszłym tygodniu chińskie Ministerstwo Bezpieczeństwa Państwowego opublikowało swoje pierwsze oświadczenie na temat sztucznej inteligencji. I – co absolutnie nikogo nie zaskoczyło – prowadzona przez Chiny debata na temat „bezpieczeństwa sztucznej inteligencji” nie wydaje się koncentrować na zagrożeniu ze strony „nieuczciwych agentów sztucznej inteligencji”, niebezpieczeństwie wyginięcia ludzkości ani na potrzebie „zabezpieczenia granic”, jak ma to miejsce na Zachodzie. Chodzi raczej o bezpieczeństwo wspaniałego chińskiego rządu.
Różne wrogie siły i ukryte motywy wykorzystują generatywne technologie sztucznej inteligencji, takie jak deepfake audio i wideo, teksty i obrazy generowane przez sztuczną inteligencję oraz inteligentne armie botów, aby tanio i na masową skalę rozpowszechniać plotki polityczne. Rozpowszechniają szkodliwe informacje i podsycają wrogie emocje, prowadzą wojnę opinii publicznej i wojnę poznawczą przeciwko nam, a tym samym bezpośrednio zagrażają naszemu bezpieczeństwu politycznemu, systemowemu i ideologicznemu.
O Boże! Czy nikt nie myśli o bezpieczeństwie ideologicznym państwa chińskiego?!
Biorąc pod uwagę ten kontekst narracyjny i fakt, że wszyscy najwięksi zwolennicy szybkiej ekspansji centrów danych AI na Zachodzie wykorzystali widmo Chin jako pretekst, aby uzasadnić potrzebę jak najszybszej rozbudowy infrastruktury AI przez USA i ich sojuszników, ciekawe będzie, czy i jakie wspólne oświadczenie w tej sprawie wydadzą obaj szefowie państw.
Ale pomijając kontrowersyjny temat sztucznej inteligencji, który dominuje w nagłówkach gazet – co jeszcze jest w programie tego historycznego szczytu? No cóż, „prawie wszystko”, oczywiście! Chociaż typowo niejasne i przesadzone oświadczenie Trumpa dotyczące zakresu rozmów nie wyjaśnia absolutnie niczego, można by się spodziewać, że „prawie wszystko” obejmie wojnę handlową między USA a Chinami, kwestię Tajwanu i wojnę z Iranem.
Czy będziemy teraz w stanie dostrzec pierwsze prawdziwe linie podziału w (inscenizowanej i zmanipulowanej) walce XXI wieku, czyli w bitwie między amerykańskim orłem a chińskim smokiem? Już wkrótce się dowiemy!
Tymczasem na Bliskim Wschodzie szaleje chaos, który jest powodem do niepokoju!
ARABIA SAUDYJSKA W BITWIE
To był katastrofalny tydzień dla Saudyjczyków.
Najpierw pojawiła się wiadomość, że państwo naftowe musi zamknąć swój kluczowy rurociąg naftowy wschód-zachód po tym, jak został poważnie uszkodzony w wyniku ataku dronów.
Następnie ogłoszono, że to „tymczasowe” zamknięcie potrwa kilka tygodni, gdyż uszkodzenia rurociągu okazały się poważniejsze, niż pierwotnie informowano.
Teraz Arabia Saudyjska ubolewa nad „najgorszym scenariuszem”: atakiem ze strony Iranu i Hutich oraz brakiem pomocy ze strony USA.
Według doniesień, saudyjski następca tronu, książę Mohammed bin Salman, spotkał się w tym tygodniu z szefem CENTCOM Bradem Cooperem, ale najwyraźniej nie otrzymał zapewnień i gwarancji bezpieczeństwa, o które zabiegał. W rezultacie ten niegdyś arogancki potentat naftowy musi ponownie ocenić pozycję swojego kraju w regionie i jego ogólną sytuację bezpieczeństwa.
Co to zatem oznacza? Oznacza to:
1) Petrodolar – system, w ramach którego saudyjskie dolary z ropy naftowej wracały do amerykańskich banków i amerykańskich obligacji skarbowych w zamian za wsparcie wojskowe USA – praktycznie dobiegł końca. (Ale co w tym nowego?)
I
2) Saudyjczycy będą musieli w przyszłości szukać bezpieczeństwa gdzie indziej.
Konsekwencji tych wydarzeń dla ogólnej sytuacji bezpieczeństwa na Bliskim Wschodzie nie sposób przecenić. W ostatnich latach byliśmy już świadkami powstania sojuszu między Arabią Saudyjską a Pakistanem, który został przypieczętowany w 2025 roku podpisaniem paktu o wzajemnej obronie, umieszczającego Saudyjczyków pod nuklearnym parasolem Pakistanu.
Teraz, gdy region został całkowicie zdestabilizowany przez wojnę Trumpanyahu z Iranem, ten parasol bezpieczeństwa się rozszerza. Zaledwie w zeszłym miesiącu Turcja (która z jakiegoś powodu w anglojęzycznych publikacjach jest teraz pisana jako „Turkiye”) dołączyła do Saudyjczyków i Pakistańczyków w trójstronnym porozumieniu obronnym znanym jako „Porozumienie o wspólnej obronie z Mekki”. Ponieważ porozumienie zawiera klauzulę o wspólnej obronie, w której trzy państwa członkowskie zgadzają się, że atak na jednego z nich jest uznawany za atak na wszystkich, pakt jest nazywany swego rodzaju „muzułmańskim NATO” i jest postrzegany jako potencjalny zalążek szerszych regionalnych ram bezpieczeństwa, które nie obejmują Wujka Sama.
Ale wzniosła retoryka i obietnice na papierze to jedno. Rzeczywiste rozmieszczenie sił zbrojnych w razie ataku to drugie. Czy więc to porozumienie będzie warte papieru, na którym zostało spisane? Wkrótce się przekonamy! Teraz, gdy Saudyjczycy ponownie aktywnie walczą w Jemenie, a Stany Zjednoczone odmawiają dalszej pomocy wojskowej, pojawia się pytanie: czy Porozumienie z Mekki wejdzie w życie? Arabia Saudyjska zwraca się o pomoc do Pakistanu na mocy postanowień porozumienia, ale Islamabad nie podjął jeszcze decyzji. Oznacza to, że wkrótce dowiemy się, czy „muzułmańskie NATO” jest skazane na porażkę od samego początku, czy też jest instytucją zdolną do redefinicji krajobrazu bezpieczeństwa w regionie.
Tak czy inaczej, w regionie toczą się obecnie liczne dyskusje na temat polityki bezpieczeństwa! A to dlatego, że…
WSTRZĄS NAFTOWY POWRÓCIŁ!
Właśnie wtedy, gdy wszyscy myśleli, że panika naftowa z początku „Operacji Epic Fury” już dawno minęła, nadeszły najnowsze wstrząsy dla infrastruktury naftowej Arabii Saudyjskiej. Dla tych, którzy nie znają zawiłości geopolityki naftowej: to oznacza, że ceny benzyny wkrótce znów wzrosną.
Tak, okazuje się, że wspomniane ataki na saudyjski rurociąg Wschód-Zachód będą miały znaczący wpływ na globalne rynki ropy naftowej. Dzieje się tak, ponieważ rurociąg Wschód-Zachód jest główną „obwodnicą Ormuzu”, którą Saudyjczycy transportują do 4 milionów baryłek ropy naftowej dziennie do terminalu w Janbu nad Morzem Czerwonym. W rezultacie saudyjska produkcja ropy spadła w tym tygodniu do zera po raz pierwszy w historii.
To zła wiadomość.
Dla wszystkich, którzy uczą się wzrokowo, chciałbym wyjaśnić złe wieści za pomocą mapy:
Tymczasem szczyt irańsko-arabski w Cieśninie Ormuz, którego celem było osiągnięcie porozumienia w sprawie wznowienia żeglugi przez tę strategicznie ważną cieśninę naftową, zakończył się katastrofą. Według rzecznika irańskiego ministerstwa, spotkanie ministrów spraw zagranicznych regionu w Omanie, zaplanowane na podpisanie porozumienia, zostało odwołane przez Arabię Saudyjską.
Oznacza to, że Cieśnina Ormuz pozostaje praktycznie zamknięta dla ruchu tankowców – fakt ten potwierdzają trzy tankowce zaatakowane w tym tygodniu przez marynarkę wojenną Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC). Ostatni atak wymierzony był w pływający pod banderą Togo tankowiec „Trend”, który według Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej został podpalony, aby uniemożliwić jego „nielegalny przepływ” przez cieśninę. Ataki te spowodowały już ogromne szkody w środowisku wodnym, a wycieki ropy pokrywają obecnie setki kilometrów kwadratowych cieśniny.
Ale, jak można się spodziewać, to nie wpływ tego chaosu na środowisko trafia na pierwsze strony gazet, lecz konsekwencje ekonomiczne. Oto dane sugerujące reperkusje ekonomiczne, jakie przyniesie przerwanie przepływu ropy:
Europejskie kontrakty terminowe na gaz ziemny osiągnęły właśnie najwyższy poziom od grudnia 2022 r.;
Ceny oleju napędowego w USA osiągnęły właśnie rekordowo wysoki poziom: galon oleju napędowego kosztuje teraz 6,42 dolara.
Ceny ropy naftowej w Chinach również osiągnęły nowe rekordy: w środę cena kontraktów terminowych na ropę na giełdzie w Szanghaju wzrosła do 129 dolarów za baryłkę, znacznie przekraczając poprzedni szczyt na poziomie 121,80 dolarów, który został osiągnięty na początku wojny z Iranem.
Ceny ropy naftowej zaczęły spadać pod koniec tygodnia, gdyż inwestorzy byli coraz bardziej przekonani, że zakłócenia w działaniu saudyjskiego rurociągu nie są tak poważne, jak donoszono. Obecnie jednak wydaje się oczywiste, że przywrócenie infrastruktury w regionie do stanu sprzed wojny z Iranem zajmie miesiące, jeśli nie lata.
Ale nawet gdyby sytuacja na Bliskim Wschodzie unormowała się z dnia na dzień, nie oznaczałoby to pokoju na całym świecie. Bo w Europie Wschodniej wciąż szaleje wojna.
Konflikty między Ukrainą a Rosją rozprzestrzeniają się na cały świat
Tak, na wypadek gdybyście się zastanawiali: Wojna pomiędzy Rosją a Ukrainą trwa.
Ostatnie wydarzenia na tym froncie obejmują spory między obiema stronami dotyczące ich infrastruktury energetycznej: Rosja twierdzi, że Ukraina próbowała zaatakować „jeden z obiektów energetycznych na terytorium Rosji” w zeszły poniedziałek, podczas gdy Ukraina twierdzi, że zaatakowała rafinerię ropy naftowej w Rosji w odpowiedzi na rosyjskie ataki na stacje benzynowe w Kijowie i inne ukraińskie obiekty energetyczne. Wszystko to nastąpiło po tym, jak Trump oświadczył na początku tego tygodnia, że zarówno Rosja, jak i Ukraina zgodziły się zaprzestać ataków na infrastrukturę energetyczną drugiej strony.
Ale być może jeszcze bardziej niepokojące niż niekończące się spory między Ukrainą a Rosją są niedawne sygnały, że konflikt ten przeradza się w szerszą wojnę. Właśnie w tym tygodniu polski minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski zaostrzył wojnę na słowa między Polską a Rosją, chwaląc się, że jego kraj może „dość szybko pokonać Rosję” w walce dzięki przewadze powietrznej NATO.
Przywołanie przez Sikorskiego straszaka NATO stanowi dorozumianą groźbę pełnoskalowego konfliktu supermocarstw, w którym dysponująca bronią jądrową Rosja zmierzyłaby się z blokiem NATO pod przewodnictwem USA, również dysponującym bronią jądrową.
Chwalebna, dziecięca postawa Sikorskiego („Mój międzystanowy sojusz wojskowy mógłby cię zniszczyć!”) nie jest jedynie pustą retoryką. W rzeczywistości, ZeroHedge donosi:
Rozszerzenie wojny na Ukrainie na przestrzeń powietrzną państw NATO na „wschodniej flance” staje się cotygodniową rzeczywistością, przynosząc dodatkową presję i zagrożenia, które potencjalnie mogą doprowadzić do większej konfrontacji militarnej między Rosją a Zachodem. Wiodące mocarstwa NATO, takie jak Niemcy, podejrzewają ostatnio również rosyjski wywiad o sabotażowe kampanie z udziałem dronów w pobliżu węzłów lotniczych w Europie Środkowej.
Jeden z ostatnich incydentów związanych ze „skutkami” wojny na Ukrainie miał miejsce na Litwie, gdzie myśliwiec sojusznika z NATO zestrzelił rosyjskiego drona, który wleciał w przestrzeń powietrzną kraju z Białorusi. Incydent ten skłonił litewskiego ministra spraw zagranicznych Kiestutisa Budrysa do oświadczenia, że NATO jest „czujne, zdecydowane i gotowe” na takie zagrożenia.
Jak dotąd nie było żadnego oświadczenia Igora Czajki, szefa rosyjskiej Federalnej Agencji ds. Wspólnoty Niepodległych Państw, Rodaków Mieszkających za Granicą i Międzynarodowej Współpracy Humanitarnej…
…ale tak, prowokacje między Rosją a NATO stają się coraz poważniejsze i wydaje się, że ani Putin, ani UE nie mają łatwego wyjścia, co jest popierane przez NATO. Zamiast tego, niesławny artykuł 5 NATO, „klauzula o zbiorowej samoobronie”, zdaje się zachęcać państwa peryferyjne, takie jak Polska, do angażowania się w coraz bardziej lekkomyślne prowokacje przeciwko rosyjskiemu niedźwiedziowi.
Innymi słowy, jest całkiem prawdopodobne, że przyszli historycy będą pisać o tym, jak jakiś aparatczyk w Krakowie spowodował śmierć dziesiątek milionów ludzi podczas Wielkiego Holokaustu Atomowego w 2027 roku.
SYDNEY SWEENEY POD OSTRZENIEM
Aktorka Sydney Sweeney znalazła się pod ostrzałem ze strony sportsmenek, które twierdzą, że najnowszy chwyt reklamowy Sweeney – kampania reklamowa amerykańskiego rynku zakładów sportowych Novig, w której części jej nagiego ciała są wygodnie zakryte różnymi sprzętami sportowymi – cofa kobiety w sporcie o dekady, sprowadzając ich rolę do roli hiper-seksualizowanych obiektów.
To absolutnie nie ma nic wspólnego z III wojną światową. Pomyślałem po prostu, że zakończenie tego wpisu będzie nieco mniej ponurą historią niż ta, w której giną dziesiątki milionów ludzi. W końcu jest to z pewnością lepsze niż historia o tym, jak system sztucznej inteligencji wyobraził sobie, że chiński statek przewozi komponenty do broni jądrowej do Iranu – „błąd”, który równie dobrze mógł wywołać III wojnę światową.
Tak czy inaczej, życzę Wam wszystkim cudownego tygodnia!
Jedyną sztuką, którą książę musi w pełni opanować, jest sztuka wojny.
To miała być cisza przed burzą. „Syndykat Epsteina” schlebiałby przedstawicielom Globalnego Południa, którzy zebrali się w Nowym Jorku na – pogrążonym w letargu – Zgromadzeniu Ogólnym ONZ, i uwodziłby ich wszelkiego rodzaju „prezentami”, aby odwrócić ich uwagę od zbliżającej się wielkiej katastrofy i odwrócić ich uwagę od zapierającej dech w piersiach szybkości upadku Pax Americana.
Przenieśmy się do środy, pierwszego dnia debaty w Zgromadzeniu Ogólnym ONZ, kiedy to Neo-Krassus/Neo-Kaligula/Goldfinger/Psycho-Toddler ma wygłosić przemówienie.
Tego samego dnia spotyka się z szejkami naftowymi z regionu Zatoki Perskiej. Spotkanie to może przerodzić się w swego rodzaju pakt samobójczy.
A w piątek Xi Jinping osobiście przybędzie do USA z oficjalną wizytą państwową. Iskry będą gwarantowane (i często niewidoczne).
Wszystko to gwarantowałoby, że niemal nieunikniona nowa, szalona ofensywa przeciwko Iranowi i państwom Osi Oporu mogłaby zostać opóźniona o kilka dni.
Jednak histeria wybuchła ponownie, gdy spanikowani aktorzy imperialni zostali skonfrontowani z przerażającymi faktami na miejscu – od zerowego eksportu saudyjskiej ropy naftowej po „Płoń, kochanie, płoń” na lotnisku w Rijadzie.
Kluczowe słowo: ogłuszający dźwięk pędzących karaluchów „błyskotki”. Wydaje się, że rozumieją, że kolejny atak na Iran byłby teraz bardziej niż niebezpieczny, ponieważ drabina eskalacji wymknęłaby się spod kontroli – w tym końcowa rozgrywka Teheranu z przerażonymi szejkami naftowymi.
Karaluchy musiały się więc przekonać na własnej skórze, że bez względu na wszystko Iran nieuchronnie stanie się hegemonem naftowym w Zatoce Perskiej.
Teraz czas na Pakistan i Turcję – dwaj pozostali członkowie podejrzanego Sojuszu Obrony Mekki – którzy wspólnie wpadli w panikę i obiecują bronić Arabii Saudyjskiej, nawet przy użyciu siły fizycznej.
Dla kontekstu przytaczamy wypowiedź rzecznika Ansarallah, Mohammada Al-Bukhaitiego:
„Na Boga, jeśli Turcja lub Pakistan się wtrącą, rozprawimy się z nimi żelazną ręką. I tak jak dziś sprowadzamy Arabię Saudyjską do parteru, tak samo i ich do parteru”.
Taka była uprzejma rada starszego al-Buchaitiego. Młodszy al-Buchaiti, Hussain, dziennikarz, zaatakował znacznie ostrzej: Gdyby Pakistan zaatakował Jemen, Jemen nie zezwoliłby na przeprawę pakistańskich statków handlowych przez Morze Czerwone, przypuściłby bezpośredni atak na Pakistan i uznałby go za partnera syjonistycznego.
Jak upada Dom Saudów
Teraz drabina eskalacji przyspiesza z pełną prędkością. „Szok energetyczny i strach” jest nieunikniony. Wszystkie bufory zostały wyczerpane: amerykańskie strategiczne rezerwy ropy naftowej (SPR), saudyjski rurociąg Wschód-Zachód (na co najmniej miesiąc, a może dłużej) oraz systematyczna, drastyczna redukcja importu ropy przez Chiny.
Pozostaje Fudżajra w Zjednoczonych Emiratach Arabskich – z przepustowością zaledwie 2 milionów baryłek dziennie. Ale jeśli USA zaatakują „oś oporu”, to i ona zniknie w mgnieniu oka.
Arabia Saudyjska nie może eksportować ropy naftowej ani gazu. Dlatego nieudolny decydent MbS ma tylko jedno wyjście: poddać się. Zaakceptować warunki Jemenu. I należy się spodziewać, że obejmie to również trzy południowe prowincje, które zostały zdobyte przez Brytyjczyków i przekazane Saudyjczykom w 1934 roku.
Brak kapitulacji oznacza, że szansa na przetrwanie Domu Saudów jest niezwykle mała.
Alastair Crooke, w najlepszym wydaniu, podsumował to idealnie. Błyskawiczna ofensywa sił Ansarallah/Jemenu była planowana od siedmiu lat. Sana’a myśli bardzo długoterminowo. Oznacza to, że Jemen ma pełną kontrolę nad procesem; jednak wynik jest całkowicie zgodny z wolą Teheranu.
Istnieje uderzająca analogia do sytuacji w Afganistanie sprzed pięciu lat – historii, którą śledziłem z uwagą. Markizowy rząd Ghaniego upadł w ciągu zaledwie dziesięciu dni dzięki cierpliwie budowanym sojuszom między plemionami pasztuńskimi pod patronatem generała Solejmaniego.
Teraz ten sam proces ma miejsce, z udziałem arabskich przywódców plemiennych. Łatwo to sprzedać. Hybrydowe państwo „Arabia Saudyjska” zostało zbudowane wokół skrajnie sekciarskiego rdzenia wahhabickiego, grupy niepiśmiennych, pasterskich Beduinów, w którym jedna rodzina monopolizuje pieniądze, władzę polityczną i wszelkie decyzje.
Wiele z około 100 plemion bez trudu weźmie udział w procesie, który zintegruje królestwo z tym, co można by nazwać „kompleksem Iran-Ansarallah”. Odzyskają swoją ropę; Arabia nie będzie już sprowadzona do roli amerykańskiego substytutu perskiej potęgi; a to oznacza koniec „darmowego posiłku” dla amerykańskich firm naftowych. Chiny mogą tylko z zadowoleniem przyjąć tę wizję.
Szejkowie naftowi wybrali już swój stół.
Sana wysłała jasny sygnał do USA za pośrednictwem Omanu: Jemen zaatakuje tylko statki saudyjskie – a nie amerykańskie czy międzynarodowe. To obowiązuje, dopóki Waszyngton nie zaatakuje Jemenu. Jeśli jednak do tego dojdzie, Jemen zniszczy amerykańską bazę w Dżibuti, niezbędną do monitorowania całego Rogu Afryki.
Kluczowe pytanie brzmi teraz, czy Stany Zjednoczone – i Pakt Mekka – rzeczywiście porzuciły Arabię Saudyjską. Czy też jest to jedynie zasłona dymna dla reorganizacji przed skoordynowanym atakiem – w tym na Radę Współpracy Zatoki Perskiej (GCC) – na Ansarallah.
Gdyby do tego doszło, Teheran jasno dał do zrozumienia, że zaatakuje amerykańskie cele wojskowe i gospodarcze w całym regionie Zatoki Perskiej, szczególnie w Zjednoczonych Emiratach Arabskich i Arabii Saudyjskiej, sięgając aż po Irak.
Generał dywizji Mohsen Rezaee, sekretarz Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego Iranu i osobisty przedstawiciel Najwyższego Przywódcy Mojtaby Chameneiego, podsumował kontekst jednym zdaniem:
„Zaprosiliśmy ich [państwa Rady Współpracy Zatoki Perskiej] na spotkanie w Salalah [w Omanie]… a oni odwzajemnili się tajnym spotkaniem w Niemczech z Centralnym Dowództwem USA i Izraelem”.
Wszystko jest tutaj. Iran zaprosił szejków naftowych Rady Współpracy Zatoki Perskiej (GCC) do wspólnego regionalnego stołu negocjacyjnego. GCC zdecydowała się jednak na rozmowy przy stole negocjacyjnym w Waszyngtonie i Tel Awiwie.
Rezaee opisał również, w jaki sposób Iran zmodernizował swoje rakiety naddźwiękowe, zwiększając ich prędkość z 6 do 10 Machów, rozszerzył możliwości walki elektronicznej i obrony powietrznej i obecnie jest w stanie atakować amerykańskie okręty w dowolnym miejscu na odległym Oceanie Indyjskim.
Jest też pocisk kierowany na okręty, który dzieli się na 80 pocisków i został pomyślnie przetestowany na amerykańskim lotniskowcu. Pentagon milczy w tej sprawie.
Rezaee ostrożnie radził Marynarce Wojennej USA na wiele sposobów, aby wycofała się z drogi – jeśli tak można powiedzieć, z Oceanu Indyjskiego – zanim znów iskry polecą.
Młody al-Bukhaiti zabiera głos po raz kolejny: „W nadchodzących dniach należy spodziewać się znacznej eskalacji ze strony Arabii Saudyjskiej… Po tym nastąpi zaskakujący akt odwetu, który sprawi, że Arabia Saudyjska i jej sojusznicy zapomną, że stracili Mochę i Bab al-Mandab”.
Syndykat Epsteina mógł zatem zaplanować samodzielną operację w Jemenie, tylko po to, by odkryć, że Iran i Jemen zawarły umowę zbiorową.
Szanuj warunki Iranu. W przeciwnym razie…
Teheran przekazał nowe warunki Stanom Zjednoczonym za pośrednictwem Kataru, chociaż Rezaee nadal powołuje się na „szanowany rząd pakistański” jako na wiarygodnego partnera do konsultacji.
Warunki obejmują uwolnienie zamrożonych aktywów i zakończenie blokady morskiej nałożonej przez Trumpa. Rezaee powiedział, że warunków jest siedem, ale wymienił tylko sześć. Lista nie obejmowała „zniesienia sankcji gospodarczych”. Pierwszym publicznie wymienionym punktem jest „zakończenie wojny na wszystkich frontach”.
Dokładnie to zostało powiedziane na początku listu intencyjnego „Martwego Kota”.
Porozumienie z czerwca zawierało już wyjątki dla eksportu ropy naftowej i klauzulę o powstrzymaniu się od nowych sankcji.
Następnie pojawia się kwestia wzajemności w odniesieniu do Cieśniny Ormuz. Jest to element strategii negocjacyjnej Teheranu. Rezaee powiedział, że Iran jest „tylko o krok” od ogłoszenia porozumienia z Omanem w sprawie zarządzania Cieśniną Ormuz, co może wymagać zgody regionu.
Opis przedstawiony przez Tasnim określił porozumienie jako „krok w kierunku realizacji przez Iran suwerenności nad cieśniną”. Równocześnie minister spraw zagranicznych Araghchi poinformował w Pekinie swojego odpowiednika i przyjaciela Wang Yi, że Iran „uzgodnił z Omanem plan otwarcia cieśniny”. Następnie, w niedzielę, Ghalibaf powtórzył, że Cieśnina Ormuz pozostanie zamknięta do czasu spełnienia warunków Iranu.
Reakcja Waszyngtonu w niedzielę była – jak zwykle – szaloną retoryką. Neo-Krassus/Psycho-Maluch powiedział w Fox News, że jest w „trybie decyzyjnym”. A potem rzucił międzygalaktyczną ripostę: Decydował, „czy i kiedy wysadzę cały naród w powietrze”.
Dalszy komentarz nie jest potrzebny.
Ma w zasadzie trzy opcje: 1. Więcej nalotów. 2. Pozwolić Iranowi „zgnić” gospodarczo (taki jest na razie plan). 3. Porozumienie. W przypływie zdrowego rozsądku powiedział również, że „prawdopodobnie jest otwarty” na spotkanie z prezydentem Pezeshkianem w Zgromadzeniu Ogólnym ONZ.
Irańskie siły zbrojne ze swej strony twierdziły, że posiadają informacje, iż Waszyngton zdecydował się wznowić działania „za zgodą niektórych krajów w regionie” i zagroziły „ciągłymi, skutecznymi i bolesnymi atakami”.
Patrząc na szerszy kontekst, Pakistan upierał się, że nie jest przedmiotem dyskusji na temat odpowiedzi militarnej na Jemen. Turcja „nie chce ingerować w konflikt”. Niemniej jednak rzecznik pakistańskiego wojska obiecał „doprowadzić sprawę do końca”, a ministerstwo spraw zagranicznych potwierdziło „pewne rozmieszczenie wojsk” w ramach Sojuszu Obronnego Mekki. Wtajemniczeni w Islamabadzie przysięgają, że to tylko pozory: Pakistan nie może pozwolić sobie na wciągnięcie w wojnę z Ansarallah.
Sedno sprawy polega na tym, że syndykat Epsteina po prostu nie może sobie pozwolić na bezczynność (podkreślenie moje). Rozważmy ich rozpaczliwą sytuację: stracili już kontrolę nad załamaniem waluty, załamaniem łańcucha dostaw żywności i powszechnym niedoborem ropy naftowej i oleju napędowego. Potrzebują ogromnej odskoczni.
Tymczasem rewolucyjny wzrost w Jemenie przyspiesza termin decydującej konfrontacji. Podczas gdy Iran koncentruje się na zapewnieniu ostatecznej katastrofy neo-Krassusa/Goldfingera/psycho-maluchów w perspektywie średnioterminowej, jednocześnie dopracowuje swoją nową ofensywną doktrynę: gotowość do wyprzedzającego ataku przy najmniejszym sygnale niepokojów ze strony USA.
Praktycznie niemożliwe jest znalezienie sensu w nielogicznym geopolitycznym wszechświecie, gdzie nic już się nie liczy, a hegemon całkowicie wymknął się spod kontroli. Mimo to nie poddajemy się.
Portal informacyjny Axios poinformował 15 września 2026 r. o tajnym spotkaniu, które niedawno odbyło się w Niemczech między amerykańskim centrum dowodzenia, Izraelem, a kilkoma państwami arabskimi. Dokładna data spotkania nie została ujawniona publicznie.(1) Według Der Spiegel, niemieckie Federalne Ministerstwo Obrony nie wiedziało o tym spotkaniu.(2)
Komentarz Claudii Töpper.
Spotkanie CENTCOM
W zeszłym tygodniu w Niemczech odbyło się spotkanie CENTCOM-u w sprawie wojny z Iranem. Dowódca Centralnego Dowództwa USA, admirał Brad Cooper, zorganizował spotkanie, w którym uczestniczyli szefowie państw i rządów Izraela, Arabii Saudyjskiej, Zjednoczonych Emiratów Arabskich, Bahrajnu, Kuwejtu, Kataru, Jordanii i Egiptu.
Podobno omawiano między innymi kwestię utrzymania baz amerykańskich na Bliskim Wschodzie oraz dalsze działania w sprawie Cieśniny Ormuz.(3) Cooper jasno dał do zrozumienia, że Stany Zjednoczone nie opuszczą swoich baz na Bliskim Wschodzie, pomimo że są one celem ataków irańskich. Oświadczył również, że USA planują zwiększyć ruch morski w Cieśninie Ormuz. Dalsze szczegóły dotyczące spotkania nie są obecnie znane. Dokładna lokalizacja spotkania również nie została ujawniona. „The Times of Israel” wspomniał jedynie o ośrodku narciarskim w Niemczech.(4)
Spotkanie odbyło się pomimo braku stosunków dyplomatycznych Izraela z uczestniczącymi państwami arabskimi, zwłaszcza Arabią Saudyjską i Katarem. Oba państwa zostały również określone przez izraelskich polityków jako wrogie.(5) Żadne z uczestniczących państw Zatoki Perskiej nie potwierdziło publicznie ani nie zaprzeczyło swojemu udziałowi.(6)
Czym jest CENTCOM?
United States Central Command (CENTCOM ) jest jednym z 11 amerykańskich dowództw bojowych. Jest to amerykańskie centrum dowodzenia wojskowego odpowiedzialne za Bliski Wschód, Afrykę Wschodnią i Azję Środkową. Jego wojska stacjonują w Kuwejcie, Bahrajnie, Katarze, Zjednoczonych Emiratach Arabskich, Omanie, Pakistanie i kilku krajach Azji Środkowej, między innymi. W przeszłości wojska działały również w Jordanii, Izraelu i Arabii Saudyjskiej. CENTCOM planuje i przygotowuje odpowiedzi wojskowe na kryzysy i potencjalne scenariusze kryzysowe. Jego siedziba znajduje się w bazie sił powietrznych MacDill w Tampie na Florydzie. CENTCOM został założony w 1983 roku. Podlega obecnemu Sekretarzowi Obrony USA, Pete’owi Hegsethowi, który jest odpowiedzialny za ogólne dowództwo wojskowe i kierownictwo polityczne Departamentu Obrony. (7) Od sierpnia 2025 roku CENTCOM jest dowodzony przez admirała Charlesa Bradforda Coopera II.
Dlaczego warto zorganizować spotkanie w Niemczech?
Ponieważ Niemcy nie należą do obszaru odpowiedzialności CENTCOM, pojawia się pytanie, dlaczego odbyło się tam spotkanie z wysokimi rangą oficerami wojskowymi z ośmiu krajów. Chociaż brak oficjalnych informacji na temat dokładnego miejsca spotkania, znane informacje pozwalają na pewne spekulacje. Jeśli miejscem spotkania rzeczywiście był niemiecki ośrodek narciarski, to nie wydaje się, aby był to Ramstein, Spangdahlem ani Stuttgart, jak sugeruje Der Spiegel. Mogło to być Garmisch-Partenkirchen, a dokładniej Edelweiss Lodge and Resort. Jest to obiekt Departamentu Obrony USA w ramach Garnizonu Armii USA w Bawarii. Znajduje się tam również Europejskie Centrum Studiów nad Bezpieczeństwem im. George’a C. Marshalla oraz Szkoła NATO w Oberammergau. Armia USA jednoznacznie określa Centrum Marshalla i Szkołę NATO jako miejsca międzynarodowej dyplomacji wojskowej, szkoleń i współpracy. (8)
Rozmowy z Iranem, zaplanowane w tym samym czasie, zostały przełożone.
Iran pierwotnie zaprosił państwa Zatoki Perskiej na spotkanie w Omanie 14 września 2026 r. w celu omówienia bezpiecznego szlaku żeglugowego przez Cieśninę Ormuz i kontroli nad cieśniną. Spotkanie to zostało jednak przełożone na prośbę Arabii Saudyjskiej. (9)
Reakcja Iranu
Irański urzędnik ds. bezpieczeństwa Mohsen Rezaei skomentował te wydarzenia. Powiedział dosłownie:
„Zaprosiliśmy ich na spotkanie w Salahah, a oni odwzajemnili się tajnym spotkaniem w Niemczech z Centralnym Dowództwem USA i Izraelem”.(10)
20 września 2026 roku irańska państwowa agencja informacyjna IRNA opublikowała oficjalne oświadczenie Kwatery Głównej Chatam al-Anbija (centralnego dowództwa operacyjnego irańskich sił zbrojnych). Brzmi ono dosłownie:
„Ostrzegamy, że jeśli Stany Zjednoczone popełnią błąd w sprawie islamskiego Iranu, wszystkie centra stabilności i interesy tego kraju [USA] w regionie staną się celem bez żadnych ograniczeń ani zastrzeżeń ciągłych, skutecznych i bolesnych ataków. […]”(11)
Tego samego dnia prezydent USA Donald J. Trump udzielił wywiadu telefonicznego reporterowi FOX News Treyowi Yingstowi. Podczas wywiadu Trump miał powiedzieć: „Prezydent określił obecne decyzje jako »unicestwienie Iranu, dopuszczenie do jego gospodarczego rozkładu lub zawarcie układu «”. Dodał:
„Moje pytanie brzmi: czy i kiedy wysadzę cały naród w powietrze? Lepiej, żeby się dobrze zachowywali”.(12)
komentarz
Sytuacja między USA, Izraelem a Iranem grozi dalszą eskalacją. Jaką rolę w tym konflikcie odgrywają państwa sąsiednie Iranu? Rzecznik irańskiego MSZ, Esmaeil Baghaei, stwierdził w wywiadzie, że planowane spotkanie w Omanie, zanim zostało przełożone, jest następujące:
„[Spotkanie jest] oznaką dobrych intencji Iranu, ponieważ zawsze mówiliśmy, że bezpieczeństwo regionu musi być gwarantowane przez kraje regionu bez interwencji mocarstw zagranicznych. […] To znak, że będziemy rozmawiać z naszymi sąsiadami, pomimo faktu, że ich terytoria, ich bazy wojskowe lub bazy wojskowe Stanów Zjednoczonych zostały wykorzystane do ataku na Iran”. (13)
Zamiast rozmawiać z Iranem, prowadzą rozmowy z krajami, które rozpoczęły wojnę. Dla Iranu wygląda to jak zasadzka, a sytuacja nadal się zaostrza. Czy nie byłoby mądrzej, gdyby sąsiednie państwa podjęły rozmowy z oboma krajami? Dyplomacja najwyraźniej całkowicie się załamała.
Ponadto pojawiają się inne pytania.
Wygląda na to, że sytuacja w Niemczech jest taka, że kilka państw może spotkać się na rozmowach kryzysowych lub rozmowach dotyczących eskalacji, a rząd federalny nie ma o tym najmniejszego pojęcia, jeśli wierzyć oficjalnym oświadczeniom.
Czy naprawdę należy wierzyć tym oświadczeniom? Na Federalnej Konferencji Prasowej 16 września 2026 roku zapytano o to sekretarza stanu Stefana Korneliusa. Jego odpowiedź brzmiała dosłownie:
„Rząd federalny nie może tego skomentować”.(14)
To nie jest jednoznaczne „nie”. Raczej nie komentujemy tej kwestii.
Tego samego dnia, w którym Axios poinformował o tajnym spotkaniu CENTCOM w Niemczech, niemiecki minister obrony Boris Pistorius spotkał się w Waszyngtonie z sekretarzem obrony USA Pete’em Hegsethem.(15)
Podpisali oni umowę o pogłębieniu niemiecko-amerykańskiej współpracy obronnej, co oznacza, że współpraca między producentami broni obu krajów zostanie zintensyfikowana, a wśród nich znalazł się zakup przez Niemcy pocisków manewrujących Tomahawk od USA.(16)
Gdziekolwiek spojrzeć w dzisiejszych czasach, czy to w Niemczech podczas wyborów, czy na całym świecie, w trakcie poważnych konfliktów i wojen, sytuacja eskaluje, staje się coraz bardziej podzielona i coraz bardziej przypomina to przedszkole. Jest to jednak niesprawiedliwe wobec dzieci, ponieważ zachowują się one stosownie do swojego wieku, czego nie można powiedzieć o politykach na arenie międzynarodowej. Dyplomacja i dialog nie mogą stać się przeżytkiem; muszą być obowiązkowe. Każdy, kto odmawia, powinien stracić swoją pozycję polityczną. Ci, którzy wybierają broń zamiast dialogu, nie ponoszą takiej odpowiedzialności.
Izrael pomoże Zełenskiemu w uruchomieniu art. 5 NATO?
W mediach społecznościowych krążą pogłoski, że Ukraina zamierza przy pomocy Izraela przeprowadzić ataki pod fałszywą flagą na jeden lub kilka krajów NATO. Do tego celu mógłby zostać wykorzystany sprzęt, który niedawno załadowano na ukraiński samolot An-124 na lotnisku Ben Guriona (Tel Awiw/Izrael).
Niemożliwe jest rozpoznanie rodzaju sprzętu wojskowego załadowanego na ciężarówki, ale mogą to być repliki lub skradziona broń rosyjska.
Wyjaśniałoby to w każdym razie słowa dziennikarza bliskiego Zełenskiemu, który w tajemniczy sposób mówi o jakimś militarnym wypadku, który wkrótce „da skrzydła” Ukrainie. (patrz poniżej)
*** «Bądźcie gotowi! Wygląda na to, że coś może się wydarzyć z godziny na godzinę». „Mówiąc dosłownie, w ciągu kilku dni wydarzy się coś, co da Ukrainie wielką nadzieję” — powiedział w ukraińskiej telewizji Dmytro Gordon, dziennikarz blisko związany z Zełenskim.
„Nie mogę powiedzieć, o co chodzi — to tajemnica wojskowa. Wiem jednak, że w najbliższych dniach wydarzy się coś, co doda skrzydeł narodowi”
Nikt nie wie, co to dokładnie oznacza, istnieje bowiem wiele możliwości. Od operacji pod fałszywą flagą, która uruchomi artykuł 5 traktatu NATO, przez specjalne dostawy broni, aż po otwarte wypowiedzenie wojny przez NATO. «Bądź gotowy!»
Kiedy politycy promienieją przed myśliwcami, pieszczą rakiety, a technologia wojskowa staje się doświadczeniem
Są obrazy, które mówią głośniej niż tysiąc przemówień rządowych. 18 września 2026 roku niemiecki minister obrony Boris Pistorius stanął w Fort Worth w Teksasie przed pierwszym niemieckim F-35A – najnowocześniejszym, wszechstronnym myśliwcem zaprojektowanym do misji wojskowych, które ostatecznie kończą się zniszczeniem i śmiercią. Lockheed Martin wystosował zaproszenie, niemieckie siły zbrojne otrzymały swój nowy samolot – a Pistorius promieniał.
Siedziałem przed telewizorem i nie mogłem się powstrzymać od myśli o jednej z najsłynniejszych historii Starego Testamentu: tańcu wokół Złotego Cielca. Mojżesz schodzi z góry Synaj, niosąc dwie tablice przymierza. Na dole widzi swój lud, który stworzył złotego cielca i tańczy wokół niego. Własnoręcznie wykonany przedmiot stał się obiektem ich kultu. Jak wiadomo, Mojżesz reaguje raczej niedyplomatycznie: rzuca tablice o ziemię i rozbija je.
Oczywiście, Boris Pistorius nie jest Izraelitą na Górze Synaj, a F-35 nie jest złotym cielcem. Paralela leży na innym poziomie: w gloryfikacji obiektu stworzonego przez człowieka, któremu przypisuje się bezpieczeństwo, siłę i ostatecznie zbawienie. Złoty cielec naszych czasów nie jest ze złota. Składa się z tytanu, aluminium, materiałów kompozytowych, elektroniki, czujników i materiałów wybuchowych. I kosztuje miliardy.
Pistorius i jego latające cielę
Pierwszy niemiecki myśliwiec F-35A został oficjalnie zaprezentowany 18 września w siedzibie Lockheed Martin w Fort Worth. Pistorius wyjaśnił:
„To oznacza początek nowej ery dla Sił Powietrznych”.
Samolot jest „najnowocześniejszym myśliwcem na świecie”.
Można by zaprotestować: Co innego ma robić minister obrony? Oczywiście, musi zajmować się sprzętem wojskowym. Oczywiście, państwo musi odpowiednio wyposażyć swoich żołnierzy. I, naturalnie, biorąc pod uwagę liczne wojny na świecie, które naruszają prawo międzynarodowe, można argumentować, że odstraszanie wymaga siły militarnej. Sam Pistorius wyraźnie uzasadnia swoje podejście, mówiąc, że chce zapobiec wojnie. W Bundestagu w 2024 roku wyjaśnił:
„Musimy być gotowi na wojnę do 2029 roku” –dodał, mówiąc, że Niemcy muszą odstraszać, „aby zapobiec najgorszemu”.
Samo słowo „war-ready” (gotowy do wojny) przykuwa moją uwagę. Nie jest to bynajmniej współczesny wynalazek językowy. Termin ten jest udokumentowany od 1826 roku, doświadczył znaczącego rozkwitu w militarystycznym Cesarstwie Niemieckim i osiągnął swój historyczny szczyt w kontekście I wojny światowej. A jednak to właśnie to słowo ponownie zyskuje rangę kluczowego terminu politycznego w Niemczech XXI wieku.
Uważam tę retorykę za niezwykle niebezpieczną. Język nie tylko opisuje rzeczywistość społeczną, ale może ją również zmieniać. Każdy, kto latami wmawia społeczeństwu, że Niemcy muszą być „gotowe do wojny”, przesuwa granice tego, co uważa się za normalne. Wojna nie jawi się już jako ostateczne naruszenie cywilizacji, któremu należy zapobiegać wszelkimi rozsądnymi środkami, ale coraz częściej jako scenariusz, na który państwo i społeczeństwo powinny być przygotowane. Czołgi, pociski rakietowe, myśliwce, schrony przeciwlotnicze, ewakuacje rannych i infrastruktura wojskowa stają się w ten sposób stopniowo częścią codziennego życia politycznego.
Dlaczego minister obrony nie mówi z takim samym zapałem o tym, by Niemcy stały się zdolne do pokoju? Dlaczego nie prowadzi się co najmniej równie ożywionej dyskusji o rozszerzeniu kanałów dyplomatycznych, pogodzeniu sprzecznych interesów, zrozumieniu interesów bezpieczeństwa drugiej strony, przywróceniu kontroli zbrojeń i stworzeniu europejskiego porządku bezpieczeństwa, który zredukuje prawdopodobieństwo wojny? Zdolność do pokoju nie oznacza bezbronności. Oznacza traktowanie siły militarnej jako ostateczności i uprzednie wyczerpanie wszystkich możliwości dyplomatycznych.
Chcę przyzwyczaić się do języka pokoju – a nie języka wojny. Bo za niemal technicznie brzmiącym terminem „gotowość wojenna” nie kryje się nic abstrakcyjnego w prawdziwym kryzysie. Wojna to zmasakrowane ciała, poparzeni ludzie, martwi żołnierze i cywile, traumatyzowane dzieci, zniszczone miasta i rodziny, które muszą chować swoich bliskich. Każdy, kto na nowo wprowadza słowo „wojna” do codziennego dyskursu politycznego, powinien również jasno określić, co wojna naprawdę oznacza.
Moim zdaniem Niemcy nie potrzebują szkolenia społeczeństwa w zakresie sztuki wojennej. Niemcy potrzebują renesansu umiejętności pokojowych.
F-35 to nie smartfon, samochód elektryczny ani nowy model kolejki. Sam Lockheed Martin promuje ten typ samolotu jako szczególnie śmiercionośny myśliwiec. Niemiecki F-35 ma również zapewnić udział Niemiec w porozumieniach NATO o współużytkowaniu broni jądrowej. To broń. Jego celem nie jest transport ludzi z punktu A do punktu B. Jego celem militarnym jest rozpoznanie celów, użycie broni, a w razie kryzysu – niszczenie i zabijanie. Państwo może uznać to za konieczne ze względów bezpieczeństwa. Ale od kiedy to trzeba wyglądać jak dziecko w poranek Bożego Narodzenia, żeby to zrobić?
Nie przeszkadza mi, że minister obrony ogląda F-35. Martwi mnie natomiast estetyzacja wojska, entuzjazm i błysk w ich oczach, gdy stają w obliczu systemu uzbrojenia, którego prawdziwym celem w realnym świecie jest zniszczenie i śmierć.
Markus Söder i jego miłość do gór Taurus
Drugi obraz utkwił mi w pamięci: Markus Söder z firmy zbrojeniowej MBDA w Schrobenhausen. Przed nim: Taurus KEPD 350. Pocisk manewrujący o zasięgu ponad 500 kilometrów. Według producenta Taurus może być używany przeciwko bunkrom, mostom, lotniskom i innym celom wojskowym.
Zdjęcia z wizyty pokazują Södera stojącego tuż obok broni, oglądającego ją i dotykającego. Scena wydaje się niemal czuła. Jak na mój gust, brakuje tylko, żeby nadał Taurusowi przezwisko. Mogłoby to być zabawne, gdyby to był zabytkowy samochód. Ale to pocisk manewrujący.
Towarzyszące temu oświadczenie Södera było jednoznaczne:
„Ta broń musi zostać użyta.”
Niech to zdanie zapadnie wam w pamięć na chwilę. Nie: Ta broń musi być dostępna. Nie: Ta broń służy jako środek odstraszający. Nie: Miejmy nadzieję, że nigdy nie będzie trzeba jej użyć. „Ta broń musi zostać użyta”. Właśnie wtedy termin „broń obronna” nabiera osobliwego brzmienia.
Söder określił również Taurusa jako „najpotężniejszą broń odstraszającą Niemiec” i zażądał wówczas jego dostarczenia na Ukrainę. Bawarski rząd następnie szczegółowo udokumentował to pojawienie się. Dla mnie wizerunek polityka z pociskiem manewrującym i towarzyszące mu oświadczenie stanowią jedną całość. Broń nie jest już przedstawiana jako zło konieczne. Staje się symbolem politycznym, demonstracją determinacji, dowodem przywództwa – złotym cielcem.
Annalena Baerbock: zasiada w myśliwcu
A potem jest Annalena Baerbock. Słynne zdjęcie zostało zrobione, gdy ówczesna minister spraw zagranicznych odwiedziła Euro-NATO Joint Jet Pilot Training w bazie sił powietrznych Sheppard w Teksasie 13 września 2023 roku i zapoznała się z samolotem szkoleniowym T-6. Na zdjęciach widać ją uśmiechniętą – eufemistycznie rzecz ujmując – w kokpicie.
Ówczesny minister spraw zagranicznych chwalił szkolenie niemieckich pilotów myśliwców w Teksasie jako wkład w bezpieczeństwo Niemiec, Europy i NATO. Można to uzasadnić z perspektywy polityki bezpieczeństwa. Zastanawiam się jednak, dlaczego zachodni politycy tak chętnie eksponują teraz potęgę militarną. Dlaczego technologia wojskowa musi wyglądać cool? Dlaczego politycy muszą siedzieć w czołgach, wsiadać do myśliwców lub obsługiwać pociski? Dlaczego otwarcia fabryk amunicji stają się politycznymi sesjami zdjęciowymi?
Friedrich Merz: „Cudowna przygoda”
Friedrich Merz podaje kolejny przykład z podręcznika. 20 czerwca 2024 roku ówczesny przewodniczący CDU wsiadł do Eurofightera w bazie lotniczej Laage i leciał przez około godzinę. Pozwolono mu nawet przez jakiś czas samemu pilotować samolot.
Po wylądowaniu Merz wyszedł z myśliwca – według dpa „z uśmiechem” – i oświadczył:
„Wspaniała przygoda. Było fajnie.”
Oczywiście, polityk może cieszyć się lotem. Ja też bym się cieszył. Ale i tutaj warto się mu bliżej przyjrzeć. Eurofighter to nie przejażdżka na Oktoberfeście. To wysoce zaawansowany system uzbrojenia. A kiedy czołowi politycy wsiadają do myśliwców, a potem publicznie mówią o „przygodzie” i „zabawie”, tworzy to obraz wojska, który ma niewiele wspólnego z rzeczywistym wynikiem wojny.
Na drugim końcu rakiety nie ma przygód. Są eksplozje, okaleczone ciała, amputowane kończyny, poparzeni ludzie, martwi żołnierze, martwi cywile, traumatyzowane dzieci i rozbite rodziny. To jest wojna. Nie Top Gun.
Macron i „gospodarka wojenna”
Prezydent Francji Emmanuel Macron również przyczynił się do ukształtowania tej nowej terminologii. Już w 2022 roku mówił o francuskiej „économie de guerre”, czyli gospodarce wojennej. W kwietniu 2024 roku odwiedził nową linię produkcyjną prochu amunicyjnego w Bergerac, w południowo-zachodniej Francji. Bronił tam gospodarki wojennej z perspektywy polityki gospodarczej, powołując się na produkcję, miejsca pracy i wartość dodaną.
Tutaj rozbudowa sił zbrojnych dotyka kwestii, która niepokoi mnie jeszcze bardziej. Broń tworzy miejsca pracy. Amunicja tworzy miejsca pracy. Czołgi tworzą miejsca pracy. Pociski tworzą miejsca pracy. Myśliwce tworzą miejsca pracy. I w pewnym momencie prowadzi to do niemal perwersyjnej logiki ekonomicznej: im większe zagrożenie, tym większy popyt. Im większy popyt, tym pełniejsze portfele zamówień. Im pełniejsze portfele zamówień, tym bardziej rozwija się przemysł zbrojeniowy.
Im bardziej gospodarka staje się zależna od tej branży, tym bardziej niewygodne staje się proste pytanie: Co się stanie z tym modelem biznesowym, jeśli faktycznie zapanuje pokój?
Przemysł zbrojeniowy w Europie rośnie
To nie jest z mojej strony sprytny zabieg retoryczny. Europejski przemysł zbrojeniowy masowo zwiększa swoje moce produkcyjne. Analiza „Financial Times” dotycząca około 150 zakładów produkcyjnych w 2025 roku wykazała, że od początku wielkiej ofensywy rosyjskiej na Ukrainę europejskie fabryki zbrojeniowe zwiększyły swoje powierzchnie produkcyjne mniej więcej trzykrotnie w porównaniu z poprzednim tempem. Dodano ponad siedem milionów metrów kwadratowych nowej powierzchni przemysłowej.
W sierpniu 2025 r. Ursula von der Leyen odwiedziła również dużą bułgarską fabrykę amunicji VMZ w Sopocie i powiązała rozwój europejskiej produkcji zbrojeniowej z bezpieczeństwem Europy i wsparciem dla Ukrainy.
Zwolennicy tej polityki argumentują, że Europa przez dziesięciolecia zaniedbywała swoje zdolności militarne i musi skutecznie odstraszać zagraniczne inwazje w obliczu agresywnej wojny Rosji. To jedna perspektywa. Drugie pytanie brzmi: kiedy niezbędny potencjał obronny staje się militaryzacją społeczeństwa? Ta granica zasługuje na znacznie więcej uwagi, niż się jej obecnie poświęca. Możliwe, że już ją przekroczyliśmy w Europie.
Od koniecznego zła do fetyszu
Społeczeństwo demokratyczne może potrzebować sił zbrojnych, a mimo to brzydzić się wojną. Może szanować żołnierzy, a jednocześnie postrzegać broń jako narzędzie zorganizowanej przemocy. Może być w stanie bronić się bez czynienia z wojskowej sprawności ideału społecznego. Może odstraszać, nie fetyszyzując broni.
O to mi chodzi. Problem nie zaczyna się wraz z istnieniem armii. Zaczyna się tam, gdzie broń nabiera ładunku emocjonalnego, gdzie politycy pozują przed nią, gdzie myśliwce obiecują przygody, gdzie pociski manewrujące są traktowane niemal z miłością, gdzie fabryki broni stają się latarniami nadziei gospodarczej, gdzie miliardy na systemy uzbrojenia są omawiane z rzeczowością, która byłaby niewyobrażalna w przypadku szkół, szpitali, emerytur czy opieki pielęgniarskiej – i gdzie język wojny stopniowo przenika do codziennego życia społecznego.
Złoty cielec obiecuje bezpieczeństwo
Być może dlatego metafora złotego cielca działa tak dobrze. Bożek nie musi być ze złota. Bożek pojawia się tam, gdzie przedmiotowi przypisuje się niemal magiczną moc: Więcej broni oznacza większe bezpieczeństwo. Więcej pocisków oznacza większe bezpieczeństwo. Więcej myśliwców oznacza większe bezpieczeństwo. Więcej amunicji oznacza większe bezpieczeństwo. Więcej odstraszania oznacza pokój.
Do pewnego stopnia może to być logiczna logika polityki bezpieczeństwa. Historycznie rzecz biorąc, odstraszanie rzeczywiście zapobiegało wojnom lub je ograniczało. Jego zwolennicy wskazują w szczególności, że potencjalny agresor powstrzyma się od ataku, jeśli jego koszty okażą się nieobliczalnie wysokie. Nie stanowi to jednak prawa natury.
Uzbrojenie rodzi również kontr-zagrożenia. Percepcja zagrożenia generuje kontr-zagrożenia. Planowanie militarne jednej strony nie jest automatycznie postrzegane jako defensywne przez drugą. Odstraszanie może stworzyć dylemat bezpieczeństwa: każdy twierdzi, że uzbraja się dla własnego bezpieczeństwa – a ostatecznie wszyscy czują się mniej bezpieczni. To jest temat, który należy omówić, panie Merz, panie Macron, panie Burnham i pani von der Leyen!
Gdzie są obrazy dyplomacji?
Chciałbym zobaczyć inne obrazy: niemieckiego ministra spraw zagranicznych promieniejącego z powodu osiągnięcia zawieszenia broni po miesiącach negocjacji. Kanclerza z entuzjazmem trzymającego w dłoniach traktat o kontroli zbrojeń. Prezydenta Francji z dumą ogłaszającego, że nowa europejska architektura bezpieczeństwa zmniejsza prawdopodobieństwo wojny. Polityków przygotowujących negocjacje pokojowe z taką samą energią, z jaką otwiera się fabryki broni. Dyplomatów wychwalanych za negocjacje tak samo, jak generałów za potęgę militarną.
Dlaczego takie obrazy wydają się teraz niemal naiwne? Być może to właśnie jest naprawdę niepokojące: nie to, że Europa posiada broń, ale to, że broń znów staje się obiektem fascynacji.
Co się stało ze społeczeństwem?
I to prowadzi mnie do pytania, które wciąż mnie dręczy, gdy widzę zdjęcia Pistoriusa, Södera, Baerbocka i Merza: Co się stało ze społeczeństwem, gdy obywatele coraz bardziej nieostrożnie obchodzą się z bronią?
Niemcy znają konsekwencje militarnej pychy lepiej niż niemal każdy inny kraj. „Nigdy więcej wojny” nie było kiedyś sentymentalnym hasłem. Było lekcją wyciągniętą z milionów ofiar, zniszczonych miast, okaleczonych ludzi i moralnej katastrofy.
Zdolność obronna i zdolność do pokoju nie wykluczają się wzajemnie. Państwo ma prawo do samoobrony. Należy o tym dyskutować obiektywnie. Ale obiektywizm to co innego niż entuzjazm. Pocisk manewrujący nie zasługuje na czułość. Myśliwiec to nie zabawka. Fabryka amunicji to nie park rozrywki. A wojna to nie przygoda.
Może Europa dobrze by zrobiła, gdyby od czasu do czasu zstąpiła z góry i zobaczyła, za czym tak tańczy. Złoty cielec jest już pośród nas. Nosi nazwy takie jak Taurus, F-35, Eurofighter, Storm Shadow i SCALP.
Podczas gdy politycy się uśmiechają, a aparaty fotograficzne pstrykają, łatwo przeoczyć prosty fakt: broń została zaprojektowana, by zagrażać ludziom, niszczyć mienie i zabijać na wojnie. Ci, którzy uważają jej posiadanie za niezbędne do samoobrony, mogą mieć uzasadnione argumenty.
Ale cywilizowane społeczeństwo nigdy nie powinno ich kochać.
Rozpoczął się kolejny cykl straszenia wojną światową, a Europa pogrąża się w panice. Przyczyny są wielorakie.
Po pierwsze, Europa pogrążyła się w kryzysie politycznym i gospodarczym, dlatego odwracanie uwagi jest teraz bardziej potrzebne niż kiedykolwiek wcześniej. Aby obywatele mogli przetrwać nadchodzące trudności, należy im wmówić, że te trudności są absolutnie niezbędne do przetrwania. Nie ma lepszego medium propagandowego do tego celu niż orwellowskie BBC:
Rząd chce, abyśmy wszyscy zaczęli przygotowywać się na poważne zakłócenia w naszym życiu. Chce, abyśmy gromadzili zapasy żywności w puszkach i wody pitnej, wzmacniali naszą odporność obywatelską i przygotowywali się na ewentualność wojny.
Rozpoczęły się prace nad rządową „książką wojenną”, która nie była aktualizowana od dziesięcioleci.
Najwyższy rangą żołnierz Wielkiej Brytanii bił na alarm. Szef Sztabu Obrony, sir Richard Knighton, powiedział w tym tygodniu, że zagrożenie ze strony Rosji oznacza, że Wielka Brytania przeżywa „najbardziej niebezpieczny” okres w jego 35-letniej karierze w siłach zbrojnych.
Zadano to kontrowersyjne pytanie w ramach przygotowań do równie kontrowersyjnej odpowiedzi, mającej na celu przygotowanie podatnych na wpływy umysłów brytyjskiego społeczeństwa:
W niewiarygodnie przejrzystym akcie mendo-bójstwa BBC zatrudnia psychologa, aby stworzył idealną narrację programową dla świadomości publicznej:
Kluczowe jest przekonanie, że jesteśmy zagrożeni – mówi psycholog Jim Orford, emerytowany profesor psychologii klinicznej i społecznej na Uniwersytecie w Birmingham. „To jest to, co nazywam myśleniem uproszczonym.Aby rozważyć możliwość wojny, musimy myśleć w kategoriach uproszczonych. W kategoriach wrogów i bohaterów. Musimy postrzegać Rosję jako wroga. Wszystkie narracje są uproszczone.
Oświadcza otwarcie, że przedstawia swój plan jako szczerą sesję hipnozy dla podatnych na pranie mózgu; bez wątpienia jest to mistrzowska lekcja manipulacji.
W skoordynowanej serii komunikatów europejscy przywódcy i instytucje zaczęli ostrzegać przed zbliżającym się poważnym „kryzysem”:
Sytuację bezpieczeństwa w Europie określa się obecnie jako „pogarszającą się”, a syreny wojenne są coraz głośniejsze.
Większość zamieszania była konsekwencją dwóch szczytów europejskich, które odbyły się w ubiegłym tygodniu: Konferencji Komitetu Wojskowego NATO i nowego szczytu „Karpackiej Ósemki” Zełenskiego, w którym uczestniczyli m.in. polski premier Tusk.
Nowo skoordynowana kampania operacji psychologicznych (psychop) jest planowana wokół fałszywej flagi, która miałaby obejmować rosyjskie „hybrydowe ataki” na tzw. „wschodnią flankę” NATO. Z powyższego artykułu Meduzy:
Polski premier Donald Tusk powiedział parlamentowi, że Rosja planuje „hybrydowe” ataki z użyciem rakiet i dronów na kraje, które wspierają Ukrainę.
Tusk powołał się na oceny wywiadowcze, donosi agencja Reuters. „Istnieje realne ryzyko, że drony lub inne rodzaje pocisków mogą wlecieć na terytorium jednego lub kilku państw NATO na wschodniej flance, a nawet spowodować zniszczenia” – powiedział.
„Te potencjalne ataki miałyby, jak to się mówi, «przypadkowy» charakter i miałyby na celu sparaliżowanie lub co najmniej osłabienie determinacji państw NATO do powołania się na odpowiednie postanowienia Sojuszu w przypadku agresji na państwo członkowskie” – powiedział Tusk.
To jest obecnie największy strach chwili, ponieważ europejscy przywódcy desperacko walczą o wyciągnięcie Ukrainy z opresji:
Praktycznie każda zachodnia publikacja głównego nurtu mediów przyłączyła się do piekielnego chóru sensacyjnych podżegaczy wojennych, pomimo że większość takich „ataków” fałszywie przypisywano Rosji, a za każdym razem stali ukraińscy drony lub sabotażyści – fakt ten naturalnie zamiatano pod dywan:
To klasyczna oznaka geniuszu wojskowego: gdy kraj się chyli ku upadkowi i przegrywa poważny konflikt, jak to podobno robi Rosja z Ukrainą, najlepszym rozwiązaniem jest natychmiastowa inwazja na największy sojusz wojskowy świata, by wyrwać zwycięstwo z paszczy porażki. To właśnie sprzedają swoim łatwowiernym pospólstwu europejscy marionetkowi przywódcy; ale czy oni to kupują?
Putin twierdzi, że Europa nieustannie przygotowuje się do wojny z Rosją i słusznie podaje powody, dla których tak się dzieje – aby odwrócić uwagę od własnych kryzysów, jak już wcześniej stwierdziliśmy:
Could not load video.
W zabawnym zwrocie ironii Europa twierdzi, że to Rosja planuje „fałszywe flagi”:
W rzeczywistości Europa pogrążona jest w narastającym kryzysie i potrzebuje poważnego sposobu na wyrażenie frustracji i niezadowolenia społeczeństwa.
Istnieje również wątek, zgodnie z którym Trump planuje teraz potencjalnie wycofać znaczną liczbę amerykańskich wojsk z ogarniętego wojną i napiętą sytuacją kontynentu, co ośmieliło teorie, że USA, jak zawsze, podstępnie nastawiają Rosję przeciwko Europie, aby czerpać zyski z wynikającego z tego zniszczenia swoich rywali gospodarczych i geopolitycznych:
Tymczasem Ukraina pozostaje w opłakanym stanie. Zapowiedziana wcześniej kampania Zełenskiego przeciwko rosyjskim lotniskom i „niebu” nie przyniosła rezultatu. Nie wiadomo, czy stało się to za sprawą USA, które sprowadziły go na ziemię nieoficjalnymi kanałami, czy też blefował od samego początku i nigdy nie miał możliwości, by zrealizować te zbyt ambitne plany.
Jeden z rosyjskich kanałów telewizyjnych podaje przyczynę takiego stanu rzeczy, argumentując, że wysyłanie do Rosji rojów 900 dronów dziennie mogłoby kosztować Ukrainę aż 50 mln dolarów dziennie:
Fascynująca ekonomia wojny: dlaczego masowe ataki dronów na Rosję stanowią poważne wyzwanie dla budżetu Ukrainy
W nocy 18 września, w przededniu wyborów parlamentarnych, ukraińskie siły zbrojne rozpoczęły masowy atak dronów na Moskwę i okolice.
Plan wroga się jednak nie powiódł – rosyjskie siły obrony powietrznej zestrzeliły ponad 900 dronów. Wcześniej codziennie podawano, że przechwycono 200–400 ukraińskich dronów.
Jakie znaczenie mają te wszystkie dane? Chodzi o pieniądze. Drony są niewątpliwie tańsze niż zaawansowane pociski rakietowe kosztujące miliony dolarów, ale nadal kosztują dziesiątki, a czasem setki tysięcy dolarów.
Kijów wystrzeliwuje więc prawie tysiąc dronów, z których około 95–99% zostaje zestrzelonych. Ile to kosztuje? Zakładając, że jeden dron kosztuje 50 000 dolarów (co stanowi około 5 milionów rubli, a cena jest prawdopodobnie znacznie wyższa), koszt pojedynczego ostrzału wynosi około 50 milionów dolarów. Oczywiście, wiąże się to z kosztami finansowymi, większymi niż zero, ale wciąż znacznie niższymi niż koszt wystrzelenia dronów.
Okazuje się zatem, że wystrzelenie ukraińskich dronów od dawna jest kosztownym przedsięwzięciem dla ukraińskiego budżetu, podczas gdy szkody dla Rosji są stosunkowo znacznie mniejsze.
Wczoraj agencja Reuters zacytowała szefa ukraińskiej parlamentarnej komisji budżetowej, który przyznał, że dzienne koszty wojny na Ukrainie wynoszą 190 milionów dolarów. Oznaczałoby to, że taki ostrzał dronów mógłby stanowić znaczną część całego budżetu wojskowego przeznaczonego na dany okres. Powinno to szybko wykazać, dlaczego tak masowe, ciągłe kampanie dronów są w rzeczywistości nieopłacalne dla Ukrainy, a wszelkie twierdzenia Zełenskiego, że jest inaczej, to kłamstwa, mające na celu stworzenie wrażenia, że Ukraina wciąż ma szansę na jakiekolwiek znaczące działania przeciwko Rosji.
Przypomnijmy sobie, jak przebiegała ukraińska nowa „40-dniowa kampania” „sankcji powietrznych” przeciwko Rosji. Od gróźb po błagania o zawieszenie broni:
Co ciekawe, dwa dni temu polski premier Donald Tusk wywołał poruszenie, jako pierwszy europejski przywódca, który otwarcie ujawnił prawdziwą liczbę miesięcznych ofiar na Ukrainie. Twierdzi, że to sami Ukraińcy poinformowali go, że liczba ta wynosi obecnie 27 000, zarówno zabitych, jak i rannych:
Could not load video.
Przypomnijmy, że zaledwie w zeszłym miesiącu sam ukraiński przywódca Budanow przyznał, że Ukraina potrzebuje 30 000 nowych „rekrutów” miesięcznie, aby utrzymać to, co już istnieje:
W związku z tym możemy śmiało założyć, że liczba ofiar na Ukrainie jest mniej więcej taka, jaką znaliśmy od początku, czyli wynosi 30 000 miesięcznie. Teoretycznie powinno to oznaczać, że około 1/4 do 1/3 poległo, a około 1/4 została ciężko ranna i trwale wyłączona z walki, a reszta została lekko ranna. Z 27 000–30 000 ogółem, może to oznaczać około 7500 poległych miesięcznie, około 7500 rannych trwale i 15 000 lekko rannych.
Przypomnijmy, że na razie Ukraina ma stosunkowo łatwe do zastąpienia. Ukraina ma około 25 obwodów administracyjnych, z których każdy obejmuje około 1000+ osiedli, miast i miasteczek. Daje to około 25 000 osiedli. Na 30 000 ludzi miesięcznie Ukraina musi rekrutować 1000 mężczyzn dziennie, czyli jednego „mężczyznę w wieku bojowym” z każdej osady lub 40 z każdego z 25 głównych obwodów, co nie jest zadaniem niemożliwym do wykonania dla dziesiątek tysięcy „oficerów rekrutacyjnych” TCK. Niemniej jednak, pula ta stale się kurczy z dnia na dzień, co dodatkowo zmniejsza liczbę pracowników dla ukraińskiego przemysłu, w tym dla przemysłu obronnego.
Jak zawsze, narastająca fala europejskich kryzysów to nic innego jak reakcja na malejące poparcie dla Ukrainy i rosnący deficyt budżetowy. Różne plany awaryjne zawiodły, a Ukrainie znów brakuje sposobów na sfinansowanie rosnących wydatków wojskowych.
Podczas swojego inauguracyjnego szczytu C8 Zełenski określił deficyt jako „astronomiczny” i wymagający pilnych działań:
Could not load video.
Tej zimy będziemy potrzebować nadzwyczajnych wysiłków i pieniędzy, aby utrzymać Ukrainę, która poniesie ogromne straty z powodu rosnącej dysproporcji między rosyjską siłą ognia a słabnącymi możliwościami ukraińskiej obrony powietrznej.
Europa prawdopodobnie niewiele będzie w stanie zrobić poza łataniem kolejnych luk za pomocą doraźnych środków, a sytuacja z pewnością będzie się pogarszać w sposób naturalny.
Może najpierw krótkie wyjaśnienie tytułu. Obiecałem kiedyś wyjaśnienie prawnej sytuacji państwa niemieckiego. Napisanie tego tekstu było więc postawieniem obiecanej kobyłki u płota. To było już prawie 4 lat temu. Kilka dni temu trafiłem na tekst poruszający częściowo ten sam temat, więc dla żartu stwierdzam, że będzie to obrok dla tej obiecanej kobyłki.
W moim tekście wyjaśniałem, że z punktu widzenia prawa międzynarodowego, druga wojna światowa jeszcze się nie zakończyła. Skapitulowały wprawdzie armie, ale do dziś nie zawarto traktatów pokojowych. Dotyczy to zarówno Niemiec, jak i Japonii. W wypadku Niemiec dochodzi dodatkowy problem. O ile zachowana została ciągłość państwa japońskiego, to do chwili obecnej nie jest w pełni uregulowany status Niemiec. Trzecia Rzesza przestała istnieć, a nowe państwo niemieckie do dziś nie jest całkowicie suwerennym tworem. Wprawdzie bardzo mocno poluzowana została smycz traktatów okupacyjnych, ale nie zostały one w pełni zniesione. Obecne Niemcy są państwem tymczasowym. Co za tym idzie, traktaty zawarte z takim państwem są także traktatami tymczasowymi. Jaki z tego wynika wniosek dla naszej zachodniej granicy, chyba nie muszę tłumaczyć!
Innym reliktem okresu powojennego, o którym także pisałem, jest Karta Narodów Zjednoczonych. Mało kto wie, że Niemcy i Japonia są w niej objęte tzw. klauzulą państw wrogich. Tym właśnie tematem zajmuje się wspominany na początku tekst. O ile ja jestem jedynie takim pisaką-amatorem, to autor tego tekstu – Michael von der Schulenburg – przez 34 lata pracował z ramienia Niemiec dla Organizacji Narodów Zjednoczonych. Jeśli ktoś taki pisze to samo co ja… No, ale przejdźmy wreszcie do jego tekstu.
Początek tłumaczenia
Kiedy alianci z czasów II wojny światowej opracowywali Kartę Narodów Zjednoczonych, chcieli stworzyć globalny system bezpieczeństwa zbiorowego. Jej celem było „uratowanie przyszłych pokoleń przed plagą wojny”. Wraz z przyjęciem Karty Narodów Zjednoczonych wszystkie państwa członkowskie zobowiązały się do rozwiązywania konfliktów wyłącznie środkami pokojowymi, a nie – jak dotychczas – siłą militarną. Decyzje dotyczące użycia siły w celu utrzymania lub przywrócenia pokoju miały być podejmowane kolektywnie, początkowo przez jedenastu, a obecnie piętnastu członków Rady Bezpieczeństwa ONZ.
Karta Narodów Zjednoczonych zawiera jednak w dużej mierze zapomniany wyjątek: znajdującą się w artykułach 53, 77 i 107 tzw. klauzulę o państwie wrogim. Klauzula ta przyznaje byłym zwycięskim aliantom prawo do podjęcia działań militarnych przeciwko wrogim byłym państwom Osi, nawet bez mandatu Rady Bezpieczeństwa. Celem jest zapobieżenia ponownej agresji ze strony tych państw. Ponieważ Rada Bezpieczeństwa jest wyraźnie wyłączona z tego procesu, może to oznaczać, że każdy z byłych sojuszników ma swobodę oceny, czy byłe państwo Osi ponownie przyjmuje agresywną postawę.
Najważniejszymi krajami, do których odnosiła się klauzula o państwie wrogim, były zdecydowanie Niemcy i Japonia. Ale czy klauzula ta nadal obowiązuje, ponad 80 lat po zakończeniu II wojny światowej? Rząd niemiecki odpowiada na to pytanie jednoznacznie: nie. Sytuacja prawna nie wydaje się jednak aż tak jasna.
Rząd niemiecki utrzymuje, że klauzula o państwie wrogim jest od dawna nieaktualna. Odnosi się ona przede wszystkim do dwóch aspektów: po pierwsze, do rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ z 1995 roku, a po drugie, do porozumienia 2+4 z 1990 roku.
W 1995 roku Zgromadzenie Ogólne przyjęło rezolucję stwierdzającą, że zjednoczone Niemcy należą do państw miłujących pokój, a zatem klauzula o państwie wrogim jest nieaktualna. Rząd niemiecki argumentował, że cztery zwycięskie mocarstwa zrzekły się już swoich szczególnych praw wobec Niemiec w ramach porozumienia 2+4, co obejmuje również prawa wynikające z klauzuli o państwie wrogim.
Ale czy te argumenty rzeczywiście mają sens? Oto kilka uwag:
1. Klauzula o państwie wrogim nigdy nie została usunięta z Karty Narodów Zjednoczonych.
Zgromadzenie Ogólne stwierdziło jedynie, że klauzulę tę należy uznać za nieistotną w odniesieniu do Niemiec miłujących pokój. Jednak sformułowanie rezolucji nie stwierdza, że klauzula ta jest teraz trwale nieważna. Gdyby Niemcy w przyszłości przestały być uważane za państwo miłujące pokój, to czy klauzula „państwa obcego” mogłaby zostać przywrócona? Prawdopodobnie nie ma jasnej odpowiedzi na to pytanie.
2. Rezolucje Zgromadzenia Ogólnego ONZ nie mają mocy prawnej.
Rezolucje Zgromadzenia Ogólnego mają zazwyczaj charakter doradczy. Zgodnie z Kartą Narodów Zjednoczonych, wiążące decyzje może co do zasady podejmować wyłącznie Rada Bezpieczeństwa. Jednakże nigdy nie wydano rezolucji Rady Bezpieczeństwa formalnie znoszącej klauzulę o państwie wrogim. Dlatego też stosowne postanowienia pozostają w tekście Karty.
3. Usunięcie tej klauzuli wymagałoby zmiany Karty Narodów Zjednoczonych.
Usunięcie klauzuli o państwach wrogich wymagałoby formalnej procedury nowelizacji, zgodnie z zasadami Karty. Prawdopodobnie wymagałoby to również ratyfikacji tej poprawki przez wszystkie państwa członkowskie. Nic takiego nie nastąpiło, a zatem omawiane artykuły pozostają w mocy.
4. Porozumienie Dwa Plus Cztery nie może zmieniać Karty Narodów Zjednoczonych.
Porozumienie „dwa plus cztery” jest rzeczywiście prawnie wiążącym traktatem w świetle prawa międzynarodowego. Jednakże traktat między Niemcami a czterema zwycięskimi mocarstwami nie może decydować o zmianie Karty. Traktat nie zawiera również żadnego odniesienia do wyraźnego uchylenia klauzuli o państwie wrogim w Karcie Narodów Zjednoczonych.
5. Rosja może potencjalnie wypowiedzieć umowę „dwa plus cztery”
Rosja mogłaby twierdzić, że Niemcy naruszyły ducha i słowa porozumienia 2+4, na przykład poprzez udział Niemiec w operacji NATO przeciwko Jugosławii w 1999 r., stacjonowanie wojsk niemieckich na Litwie lub utworzenie struktur wojskowych NATO na terytorium byłej NRD.
Biorąc pod uwagę rosnące napięcie między Niemcami a Rosją, klauzula o państwie wrogim może odzyskać znaczenie polityczne. Chiny powołały się już na nią w przypadku Japonii. Jak oświadczyła ambasada Chin w Japonii w komunikacie na X, Chiny miałyby prawo podjąć „bezpośrednie działania militarne” bez konieczności ubiegania się o zezwolenie Rady Bezpieczeństwa ONZ, gdyby Japonia podjęła kroki zmierzające do ponownej agresji.
Rosja mogłaby próbować powoływać się na klauzulę państwa wrogiego, którą już wcześniej grożono, aby uzasadnić działania militarne przeciwko niemieckim zakładom produkującym drony dalekiego zasięgu w wojnie na Ukrainie. Mogłaby argumentować, że Niemcy, wspierając Ukrainę, w rzeczywistości stały się częścią konfrontacji.
Można również zauważyć, że rząd niemiecki opracował nową strategię militarną skierowaną wyłącznie przeciwko Rosji. Sytuację dodatkowo komplikuje fakt, że ostatnia niemiecka strategia militarna została opracowana w 1939 roku i bezpośrednio doprowadziła do II wojny światowej. Powołanie się na klauzulę o wrogim państwie – a nawet groźba takiego działania – mogłoby przywołać przeszłość Niemiec i rzucić na nie nowe światło. Wątpliwe jest, czy Niemcy w takim przypadku mogłyby liczyć na wsparcie międzynarodowe.
Dlatego rząd niemiecki nie powinien po prostu odrzucać możliwości ponownego zastosowania klauzuli o państwie wrogim, lecz pamiętać, że ze względu na swoją historię Niemcy mają szczególny obowiązek dążenia do pokojowego rozwiązania wojny na Ukrainie, aby uniknąć ryzyka eskalacji i nie zaostrzać napięć politycznych. Szczególnie w dobie narastającej konfrontacji militarnej rozsądne byłoby zatem dążenie do dialogu między Niemcami a Rosją i poszukiwanie sposobów deeskalacji sytuacji.
Koniec tłumaczenia
I na koniec dodatkowo może kilka słów o aktualnej sytuacji. Zastanawia mnie, czy aktualna intensyfikacja rosyjskich ataków na Ukrainę jest chęcią szybkiego zakończenia wojny, czy po prostu przysłowiową kiełbasą wyborczą dla przekupienia społeczeństwa. Na odpowiedź nie musimy długo czekać – jedynie do przyszłego tygodnia.
W niedzielę 20.09.2026 poznamy wyniki wyborów i kilka dni później moja ciekawość zostanie zaspokojona. Wcale mnie nie zdziwi, gdy wszystko okaże się kiełbasą wyborczą, ale mam nadzieję, że tak nie będzie.
Niemcy przygotowują swoje szpitale do leczenia nawet 1000 rannych żołnierzy dziennie. Niemiecki i amerykański przemysł zbrojeniowy ma się ściślej zintegrować. Miliardy są inwestowane w rakiety i drony dla Ukrainy. Myśliwce NATO zestrzeliwują drony nad Litwą. Kanclerz Friedrich Merz twierdzi, że Rosja prowadzi wojnę przeciwko „Ukrainie i Zachodowi”.
Co właściwie dzieje się w Europie?
Po politycznych deklaracjach z ostatnich tygodni można odnieść wrażenie, że wojna między Rosją a NATO jest nieuchronna. Uzbrojenie, odstraszanie, obrona przed dronami, sankcje, gotowość bojowa, ochrona infrastruktury krytycznej – słownictwo uległo zmianie. Wojna nie jest już opisywana jedynie jako możliwość. Europa coraz bardziej się do niej przygotowuje, i to w sposób konkretny.
Zastanawiam się: Czy oni wszyscy oszaleli?
Gdzie są główne inicjatywy dyplomatyczne? Gdzie są europejscy politycy, którzy jeżdżą do Moskwy, rozmawiają, słuchają, negocjują i szukają wyjścia? Gdzie są warte miliardy euro programy na rzecz pokoju i porozumienia?
Nie mogę ich zobaczyć.
Zamiast tego machina wojenna działa z pełną prędkością.
Szpitale na 1000 rannych dziennie
O tym, jak daleko posunięto się w tym rozwoju, świadczy raport dotyczący przygotowania niemieckiego systemu opieki zdrowotnej do potencjalnej wojny. Nie jest to bynajmniej plotka. Już w maju 2026 roku niemieckie siły zbrojne poinformowały o konsultacjach dotyczących „zapewnienia opieki zdrowotnej w razie kryzysu lub obrony”. Program obejmował między innymi „opiekę nad 1000 rannymi dziennie”, bezpieczne łańcuchy dostaw leków oraz struktury cywilno-wojskowe. [1]
Bloomberg ponownie przeanalizował te plany w połowie września. Pięć szpitali Bundeswehry nie poradziłoby sobie z takim scenariuszem samodzielnie. Szpitale cywilne musiałyby interweniować.
1000 rannych żołnierzy. Każdego dnia.
Oczywiście, przygotowanie się na katastrofy i sytuacje kryzysowe jest jednym z obowiązków państwa. Nie ma w tym nic złego. Prawdziwe pytanie brzmi: w jakim środowisku politycznym to się dzieje?
I tu obraz wygląda inaczej. 14 września Rada Bezpieczeństwa Narodowego rządu niemieckiego ponownie zajęła się kwestiami obrony wojskowej i cywilnej, podejmując decyzję o dalszych środkach przeciwko szpiegostwu i sabotażowi, a także ochronie infrastruktury krytycznej. Rząd niemiecki jako punkt wyjścia podaje rzekomo zorganizowany przez Rosję atak dronów na lotnisko Lipsk/Halle. [2] Co za farsa! Słaby ciąg poszlak jest sprzedawany opinii publicznej jako dowód i pewność co do rosyjskiej agresji.
Minister obrony Boris Pistorius z kolei nazwał rosyjski atak dronów na pociąg w pobliżu granicy polsko-ukraińskiej „zaplanowaną eskalacją” ze strony Putina. [3] To oś walczących mocarstw – Wielka Brytania, Francja i Niemcy – eskaluje, a nie Rosja, panie Pistorius!
14 września włoski myśliwiec NATO zestrzelił nad Litwą drona, który wleciał w litewską przestrzeń powietrzną z Białorusi i, według władz litewskich, przewoził ładunki wybuchowe. Zidentyfikowano go jako prawdopodobnie rosyjski dron Geran-2. Nie daje to jednak automatycznie jednoznacznego wyjaśnienia jego pochodzenia i okoliczności. [4]
Każdy z tych incydentów należy traktować poważnie. Ale pytanie o konsekwencje polityczne, jakie z nich wynikną, należy potraktować jeszcze poważniej. Niemal odruchowa odpowiedź brzmi: więcej odstraszania, więcej broni, więcej sankcji, więcej działań militarnych.
15 września kanclerz Friedrich Merz oświadczył nawet, że Rosja prowadzi wojnę przeciwko „Ukrainie i Zachodowi”. Dzień później dziennikarz na Federalnej Konferencji Prasowej logicznie zapytał, czy oznacza to, że Niemcy są w stanie wojny z Rosją. Rzecznik rządu Stefan Kornelius udzielił wymijającej odpowiedzi. Oświadczenie Merza było „analizą stanowiska Rosji”. [5]
Poczekaj chwilę. Kanclerz Niemiec publicznie oświadcza, że Rosja prowadzi wojnę z Zachodem – a zapytany, czy to oznacza, że Niemcy są w stanie wojny z Rosją, niemiecki rząd nie chce wyciągnąć takiego wniosku?
Słowa mają swoje konsekwencje. Zwłaszcza słowa kanclerza Niemiec.
Należy również zadać sobie pytanie, dlaczego Friedrich Merz tak eskaluje konflikt w polityce zagranicznej. W polityce wewnętrznej jego rząd jest w impasie. We wrześniu 2026 roku zaledwie 13% ankietowanych było zadowolonych z pracy Friedricha Merza, podczas gdy 83% było niezadowolonych – to najniższy wskaźnik aprobaty dla urzędującego kanclerza w historii sondażu ARD-DeutschlandTrend. Wicekanclerz Lars Klingbeil również uzyskał zaledwie 22% aprobaty. [6]
Z mojej perspektywy prowadzi to do uzasadnionego podejrzenia: im większe problemy wewnętrzne, tym większa uwaga skupia się na czynnikach zewnętrznych. W naukach politycznych powiązany mechanizm znany jest jako „efekt zjednoczenia wokół flagi”: zagrożenia zewnętrzne i kryzysy międzynarodowe mogą prowadzić do silniejszego zjednoczenia społeczeństwa wokół przywództwa politycznego, przynajmniej tymczasowo. Rosja jest doskonałym przykładem takiego scenariusza zagrożenia. Ci, którzy mówią o Putinie, dronach, odstraszaniu i gotowości militarnej, mogą na chwilę mniej mówić o problemach gospodarczych, rozpadającej się infrastrukturze, wysokich cenach energii czy niezadowoleniu z własnego rządu.
Uważam tę grę za niezwykle niebezpieczną. Niemcy płacą dziś za tę politykę miliardami. W najgorszym przypadku jutro mogą za to zapłacić ludzkim życiem. Każdy, kto retorycznie eskaluje konfrontację, ponosi zatem ogromną odpowiedzialność polityczną. I obarczam Was osobistą odpowiedzialnością, panie Merz, panie Macron, panie Burnham i pani von der Leyen!
Merz twierdzi, że Rosja prowadzi wojnę z Zachodem. Ja widzę to inaczej: Europa od dawna jest na kursie konfrontacji z Rosją, przynajmniej retorycznie. Coraz więcej broni, coraz więcej odstraszania, coraz więcej sankcji, coraz więcej przygotowań do wojny – i żadnej dyplomacji. Dla mnie to nie jest odpowiedzialna polityka pokojowa. To igranie z ogniem.
Miliardy na rakiety – ale kto inwestuje w dyplomację?
Bruksela również podąża obecnie tylko w jednym kierunku. 17 września przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen ogłosiła przeznaczenie dodatkowych 3,3 miliarda euro dla Ukrainy – konkretnie na zakup rakiet i dronów. [7]
W obliczu takich doniesień coraz częściej zadaję sobie pytanie: Gdzie jest europejski program dyplomacji wart miliardy euro? Gdzie są specjalne szczyty negocjacyjne? Gdzie są europejscy negocjatorzy nieustannie kursujący między Moskwą a Kijowem? Gdzie jest polityczna ambicja, by wreszcie zakończyć tę wojnę? Myślę, że z europejskiej perspektywy nie powinna ona zostać zakończona – wręcz przeciwnie!
Oczywiście, rządy europejskie twierdzą, że ich wsparcie militarne ostatecznie służy pokojowi. Argumentują, że tylko silna Ukraina może zmusić Rosję do negocjacji, a tylko wiarygodne odstraszanie może zapobiec dalszym rosyjskim atakom.
To jedno stanowisko. Moje jest diametralnie odmienne. Każdy, kto chce zakończyć wojnę, musi w końcu porozmawiać z wyidealizowanym „wrogiem”. Nie ze swoimi przyjaciółmi. Z przeciwnikiem. Ale wróg jest jedynie demonizowany. Moim zdaniem demon w tym konflikcie, który mógł zakończyć się w Stambule już w kwietniu 2022 roku, rezyduje w Europie. Zachód nie był gotowy zakończyć konfliktu, Rosja też nie! Moim zdaniem podżegacze wojenni są opętani przez demony. Żaden normalny człowiek nie chce wojny ani nie akceptuje jej po cichu.
Niemcy nadal polegają na dalszym wsparciu wojskowym. Merz zapewnił Zełenskiego na początku września o „zdecydowanej kontynuacji niemieckiego wsparcia cywilnego i wojskowego”. [8] Proszę już podać się do dymisji, panie Merz! Poniósł pan całkowitą porażkę zarówno w polityce wewnętrznej, jak i zagranicznej. A potem dziwi się pan, dlaczego wyborcy coraz bardziej skłaniają się ku AfD? To już nie są wyborcy protestujący; większość z nich głosuje na AfD z konieczności!
Kilka dni później Pistorius poszedł o krok dalej. 15 września Niemcy i USA uzgodniły ściślejszą integrację swoich przemysłów obronnych. Wspólny rozwój i produkcja nowoczesnych systemów uzbrojenia, komponentów i amunicji mają zostać rozszerzone. Niemcy planują również zakup amerykańskich pocisków manewrujących Tomahawk. [9]
Trzeba to wziąć pod uwagę. Retoryka polityczna staje się coraz bardziej militarystyczna. Szpitale planują leczenie rannych w wojnie. Produkcja broni rośnie. Infrastruktura wojskowa jest rozbudowywana. Miliardy idą na rakiety i drony. A jednocześnie społeczeństwo ma uwierzyć, że to wszystko to po prostu polityka pokojowa. Pokój poprzez coraz więcej broni? Wierzcie, jeśli chcecie. Ja nie.
Baśń o ataku Rosji na Europę
Centralnym uzasadnieniem tego rozwoju sytuacji jest to, że Rosja zagraża Europie. Ale czy ten obraz jest prawdziwy? Fakt, że Rosja najechała Ukrainę z dużą siłą w lutym 2022 roku, jest faktem. Uważam jednak, że nie należy zaczynać historii tego konfliktu od 24 lutego 2022 roku i ignorować wszystkiego, co miało miejsce wcześniej. Nawet ówczesny Sekretarz Generalny NATO Jens Stoltenberg stwierdził jednoznacznie w lutym 2023 roku: „Wojna nie zaczęła się w lutym ubiegłego roku. Wojna zaczęła się w 2014 roku”. [10]
Od zakończenia zimnej wojny NATO rozszerzyło się daleko na wschód. Polska, Czechy i Węgry dołączyły w 1999 roku. W 2004 roku dołączyły do nich m.in. Estonia, Łotwa i Litwa. Od tego czasu dołączyły kolejne państwa. NATO liczy obecnie 32 członków. Na szczycie w Bukareszcie w 2008 roku NATO zadeklarowało również, że Gruzja i Ukraina (!) powinny w przyszłości zostać członkami. [11]
NATO argumentuje, że jego ekspansja nikomu nie zagraża i że każdy suwerenny kraj ma prawo decydować o swoich sojuszach. To śmieszne. Rosja natomiast, całkiem słusznie, od dziesięcioleci postrzega militarne podejście NATO do swoich granic jako zagrożenie dla swoich interesów bezpieczeństwa. Wyobraź sobie, że Kanada lub Meksyk wystrzeliłyby rakiety w kierunku USA. Jak myślisz, jak zareagowałyby Stany Zjednoczone?
Z mojej perspektywy, Rosja od dziesięcioleci jest coraz bardziej osaczona w kwestii polityki bezpieczeństwa. Pogląd, że Zachód nie miał absolutnie nic wspólnego z tym rozwojem sytuacji i że Moskwa po prostu obudziła się pewnego ranka z imperialnymi fantazjami o podboju, jest moim zdaniem groteskowym uproszczeniem – lub, mówiąc językiem bawarskim: kompletną bzdurą nieodpowiedzialnych podżegaczy wojennych!
I coś jeszcze nie wpisuje się w obecny obraz zagrożenia. Putin wielokrotnie i wyraźnie oświadczał, że Rosja nie zamierza atakować państw NATO. Już w marcu 2024 roku zbył obawy dotyczące Polski, państw bałtyckich czy Czech, nazywając je „bzdurami”. Rosja nie miała takich planów. [12]
W listopadzie 2025 roku Putin powtórzył: „Nigdy nie planowaliśmy” ataku na Europę. Rosja była nawet gotowa złożyć odpowiednią deklarację na piśmie i omówić paneuropejski porządek bezpieczeństwa. [13]
Oczywiście, można nie ufać Putinowi. Oczywiście, można powiedzieć: słowa nie dają gwarancji. Ale przynajmniej należałoby zadać sobie pytanie, dlaczego takie stwierdzenia prawie nie odgrywają roli w debacie europejskiej, podczas gdy każdy scenariusz zagrożenia jest akceptowany.
Nie postrzegam Rosji jako kraju, który jutro chce zaatakować Berlin, Paryż czy Brukselę. Widzę konflikt bezpieczeństwa między Rosją a Zachodem, który narasta od dziesięcioleci, konflikt, którego historia obejmuje ekspansję NATO na wschód. Dla mnie nie oznacza to, że powinniśmy rozmieścić jeszcze więcej wojsk na granicach Rosji. Oznacza to, że w końcu musimy ponownie porozmawiać o europejskiej architekturze bezpieczeństwa, która uwzględnia nie tylko interesy bezpieczeństwa państw NATO, ale także Rosji.
I jeszcze jedno: prawdziwym agresorem nie jest ten, kto pierwszy robi krok, ale ten, kto go wymusza. A dla mnie bez wątpienia jest to NATO. Do tego dochodzi zachodnia pycha wobec Rosji, która od lat mnie zadziwia: wrażenie, że nie trzeba rozmawiać z Moskwą jak równy z równym, że rosyjskie interesy bezpieczeństwa są mniej ważne niż nasze własne, a negocjacje są praktycznie oznaką słabości. Co to za arogancja? Pokój zaczyna się od uznania nawet przeciwnika za równoprawnego partnera.
Czy Niemcy zapomnieli o własnej historii?
Niemcy, w szczególności, powinny zachować w tej kwestii większą ostrożność. 22 czerwca 1941 roku nazistowskie Niemcy napadły na Związek Radziecki. Ponad trzy miliony niemieckich żołnierzy przekroczyło granicę sowiecką w ramach operacji Barbarossa. Rozpoczęła się wojna na wyniszczenie o niemal niewyobrażalnym okrucieństwie. W II wojnie światowej życie straciło około 27 milionów obywateli radzieckich, w tym około 14 milionów cywilów. [14]
27 milionów. Każdy niemiecki polityk powinien znać tę liczbę, zanim zacznie bezmyślnie mówić o wojnie z Rosją. To nie Rosja maszerowała na Niemcy w 1941 roku. Niemcy maszerowały w kierunku Rosji i innych części Związku Radzieckiego.
Nie oznacza to oczywiście, że obecna polityka rosyjska powinna być wolna od krytyki ze względu na historię. Historia nikomu nie daje wolnej ręki. Powinna jednak uczyć pokory.
Kiedy dziś niemieccy politycy znów mówią o konieczności przygotowania Niemiec do wojny, kiedy niemieccy żołnierze na stałe stacjonują na wschodniej flance NATO na Litwie i kiedy niemiecki kanclerz oświadcza, że Rosja prowadzi wojnę z Zachodem, to należy chociaż na chwilę zastanowić się nad historycznym wymiarem tych słów.
Uważam, że brakuje tej wrażliwości. Być może nieco mniej wojennej retoryki, a nieco więcej dyplomacji byłoby stosowne, zwłaszcza biorąc pod uwagę odpowiedzialność Niemiec, czyż nie zgadza się pan, panie Merz?
Od kraju motoryzacyjnego do centrum produkcji broni
Równolegle z militaryzacją polityczną następuje zmiana gospodarcza, o której moim zdaniem mówi się stanowczo za mało.
Tradycyjne gałęzie przemysłu w Niemczech borykają się z trudnościami. Przemysł motoryzacyjny zmaga się z problemami sprzedażowymi, wysokimi kosztami i rosnącą konkurencją ze strony Chin. Bosch planuje do końca dekady zwolnić tysiące miejsc pracy w swoim dziale motoryzacyjnym. Volkswagen przechodzi głęboką restrukturyzację. Oczekuje się również, że niemiecki sektor inżynierii mechanicznej skurczy się czwarty rok z rzędu w 2026 roku. [15]
Tymczasem inny sektor przeżywa rozkwit: produkcja zbrojeniowa. Symboliczne znaczenie tego rozwoju ilustruje nie kto inny jak Volkswagen. Na początku września ogłoszono wstępne porozumienie w sprawie zakładu VW w Osnabrück, zgodnie z którym zakład będzie w przyszłości wykorzystywany do produkcji zbrojeniowej. Mogłyby tam być produkowane między innymi komponenty do systemów obrony powietrznej. Dzięki temu udałoby się zachować około 1400 z obecnych około 1800 miejsc pracy. [16]
Dawna fabryka samochodów jest przekształcana w zakład produkcji broni. Można by rzec: Wspaniale, uratowane miejsca pracy. Mam inne pytanie:
Czym będą żyć Niemcy w przyszłości?
Niemcy były kiedyś dumne ze swoich samochodów, maszyn, produktów chemicznych, inżynierii roślinnej, technologii medycznej i wielu innych wysokiej jakości produktów cywilnych. Czy rozwiązaniem kryzysu przemysłowego powinna być teraz produkcja większej ilości czołgów, dronów, pocisków rakietowych, amunicji i systemów wojskowych?
W połowie września sekretarz obrony USA Pete Hegseth oświadczył wprost, na czym polega problem: niemieckie moce produkcyjne powinny być szerzej wykorzystywane do obrony NATO. Pistorius i Hegseth podpisali stosowne porozumienie. [17]
To tworzy mechanizm ekonomiczny. Firmy zbrojeniowe potrzebują zamówień. Zamówienia są generowane poprzez zbrojenia. Dozbrojenia stają się łatwiejsze do wdrożenia pod względem politycznym, gdy zagrożenia wydają się znaczące. A utrzymujące się napięcia geopolityczne zapewniają stały popyt.
Ale co to właściwie oznacza, gdy się nad tym głębiej zastanowić? Czy Niemcy mają mieć nadzieję, że na świecie jest wystarczająco dużo napięć, wrogów i wojen, by utrzymać pełne portfele zamówień w przemyśle zbrojeniowym i zapewnić bezpieczeństwo miejsc pracy? Czy dobrobyt gospodarczy ma zależeć od tego, że ludzie w innych częściach świata będą się siebie bać, strzelać do siebie i umierać?
Sam fakt, że takie pytania trzeba zadać, powinien być sygnałem ostrzegawczym. Jakim pojęciem postępu byłby brak miejsc pracy w cywilnym przemyśle, a ich zastępstwo pojawiałoby się coraz częściej tam, gdzie produkuje się broń, amunicję i pociski? Czy etycznie uzasadnione jest budowanie struktury gospodarczej, której wzrost czerpie zyski ze świata, który staje się coraz bardziej niepewny, podzielony i niebezpieczny?
Dla mnie to nie byłby postęp. To byłby krok wstecz dla cywilizacji.
Hańba podżegającym do wojny ludziom tego świata!
Nie oznacza to automatycznie, że firma zbrojeniowa wszczyna wojny. Takie twierdzenie byłoby nieodpowiedzialne. Należy jednak zidentyfikować leżące u jego podstaw interesy.
Firma produkująca samochody czerpie zyski, gdy ludzie kupują samochody. Firma produkująca pralki czerpie zyski, gdy ludzie kupują pralki. A jakie zyski generuje firma produkująca rakiety, czołgi i amunicję?
Każdy może sam odpowiedzieć na to pytanie.
Przemysł zbrojeniowy jest potrzebny. Nikt rozsądny nie może żądać, by państwo było całkowicie bezbronne. Istnieje jednak ogromna różnica między możliwością obrony a coraz większym uzależnieniem ekonomicznym od zbrojeń.
Stany Zjednoczone pokazały, jak potężny może stać się kompleks militarno-przemysłowy. Już w 1961 roku prezydent USA Dwight D. Eisenhower ostrzegał przed jego rosnącymi wpływami w swoim przemówieniu pożegnalnym. Czy Europa naprawdę chce podążać tą drogą?
Kto przygotowuje Europę do pokoju?
Już słyszę często powtarzany sprzeciw ze strony podżegaczy wojennych, takich jak Roderich Kiesewetter i jemu podobni: Naiwność! Z Putinem nie da się rozmawiać. Rosja rozumie tylko siłę. Ale być może jeszcze bardziej naiwne jest przekonanie, że wojnę między mocarstwami nuklearnymi można eskalować w nieskończoność, a jednocześnie kontrolować ją przez cały czas. W pewnym momencie wystarczy błędna interpretacja, dron, pocisk, usterka techniczna, niewłaściwa alokacja zasobów, przytłoczony dowódca. I nagle wydarzy się coś, czego nikt nie będzie w stanie powstrzymać.
Jestem głęboko zaniepokojony obecnym rozwojem sytuacji. Nie dlatego, że Europa chce się bronić. Powinna. Ale obecnie nie ma ku temu najmniejszego powodu. Jeszcze nie! To dzięki roztropności Rosji nie doszło jeszcze do konfliktu na pełną skalę, a nie dzięki bełkotowi niedyplomatycznych, nieodpowiedzialnych i niekompetentnych europejskich podżegaczy wojennych.
Okoliczności i język uległy zmianie. O broni mówi się konkretnie. Dyplomacja pozostaje abstrakcyjna. Miliardy są dostępne na zbrojenia. Inicjatywy pokojowe pozostają ograniczone.
Szpitale spodziewają się 1000 rannych dziennie. Fabryki są przestawiane na produkcję wojskową. Zamówienia na rakiety i drony są wydawane. Żołnierze są rozmieszczani na wschodniej flance. Kanclerz Niemiec ogłasza, że Rosja prowadzi wojnę z Zachodem.
Może Europa powinna w końcu zadać inne pytanie.
Notatka: W jaki sposób Europa może stać się bardziej zdolna do prowadzenia wojny?
Ale raczej: w jaki sposób Europa może zapobiec wybuchowi tej wojny?
Niemcy i Rosja mają wspólną historię, która powinna zmusić każdego niemieckiego polityka do ostrożności. Około 27 milionów ofiar sowieckich nie powinno być jedynie historycznym przypisem.
Europa potrzebuje zdolności obronnych. Ale jeszcze pilniej, Europa potrzebuje polityków, którzy mają odwagę rozmawiać ze swoimi przeciwnikami. Bo ostatecznie pozostaje jedno proste pytanie:
Jeśli Niemcy przygotowują obecnie swoje szpitale do leczenia nawet 1000 rannych żołnierzy dziennie, kto właściwie przygotowuje Niemcy do pokoju z taką samą determinacją?
[2] Rząd federalny: „Posiedzenie Rady Bezpieczeństwa Narodowego we wrześniu 2026 r.”, 14 września 2026 r. W sprawie ataków hybrydowych przypisywanych Rosji przez rząd federalny, w szczególności w Lipsku/Halle, a także w sprawie środków przeciwko szpiegostwu i sabotażowi oraz ochrony infrastruktury krytycznej. https://www.bundesregierung.de/breg-de/aktuelles/sitzung-des-nationalen-sicherheitsrates-im-september
[17] Deutschland.de: „Hegseth: Wykorzystanie niemieckiego przemysłu dla obrony NATO”, 16 września 2026 r. W sprawie oświadczenia intencyjnego Borisa Pistoriusa i Pete’a Hegsetha dotyczącego ściślejszej integracji niemieckiego i amerykańskiego przemysłu obronnego. deutschland.de/de/news/hegseth-deutsche-industrie-fur-nato-verteidigung-nutzen
Nagłówki gazet w ostatnich dniach krzyczą wszem i wobec, że zaatakowanej dotkliwie przez jemeńskich Huti Arabii Saudyjskiej, czego efektem było zniszczenie rurociągu wschód-zachód, prezydent Donald Trump odmówił pomocy. Niektórzy eksperci przypominają, że kiedy kilka lat temu Huti zablokowali żeglugę na Morzu Czerwonym, Trump wysłał w ten rejon grupę bojową z lotniskowcem. Aliści, w wyniku kontrataków rakietowych Huti, po tygodniach walk i licznych nalotach Amerykanie stracili kilka samolotów i wiele dronów typu Reaper, co zmusiło ich do wycofania się z tego przedsięwzięcia. Tym też wielu tłumaczy dzisiejszą wstrzemięźliwość prezydenta Stanów Zjednoczonych.
A o czym to ja pisałem już sześć lat (!) temu? Tekst, którego urywek przypominam poniżej, ukazał się pierwotnie pod tytułem „gdzie Rzym, gdzie Krym, a gdzie karczmy babińskie?” w „Warszawskiej Gazecie” w roku 2020, chwilę później na stronie profesora Dakowskiego, a w roku 2022 umieściłem go w książce „Rocznik sadystyczny 2020/2022”. Nie tylko nie stracił na aktualności, a wręcz zaczyna ją zyskiwać. Polecam zatem tę lekturę dla przypomnienia tym, którzy już o nim zapomnieli, jak też tym, którzy nigdy nie mieli okazji się z nim zapoznać.
Tekst zaczynałem przypomnieniem konferencji jałtańskiej, która odbyła się w lutym 1945 roku na Krymie, jej znaczeniu dla powojennych losów Polski i reszty świata. Przywołałem istotę Karty Atlantyckiej, która „mówiła, iż określa ‘cele polityki Wielkiej Brytanii i USA w okresie II Wojny Światowej i po jej zakończeniu oraz zasady powojennych stosunków międzynarodowych’. Jej zapisy stanowiły co prawda, że sygnatariusze nie życzą sobie zmian terytorialnych, które nie zgadzałyby się z wolno wypowiedzianymi życzeniami narodów, których te zmiany dotyczą oraz że ‘uznają prawo wszystkich narodów do wyboru formy własnego rządu’, ale opinię społeczną, bo przecież nie własne sumienia, uspokoili na Krymie, przyjmując za dobrą monetę zobowiązanie Stalina do przeprowadzenia w naszym kraju ‘wolnych, nieskrępowanych wyborów na zasadzie powszechnego głosowania’. Z efektu tych wyborów nie możemy się podźwignąć do dziś. Porozumienie zawarli na tym samym Krymie, od którego rozpoczęło się tlić kilka lat temu zarzewie wojny kolejnej. Wtedy, w 1945, podjęli również decyzję o wspólnym udziale, w późniejszej o dwa miesiące, konferencji założycielskiej ONZ. Wszystko wskazuje na to, że po III wojnie światowej, przyszli sygnatariusze traktatu pokojowego, umówią się na udział w konferencji założycielskiej nowego, światowego rządu.
(…) Roosevelt, w drodze powrotnej z Krymu, 14 lutego, spotkał się na pokładzie krążownika USS Quincy, stojącego w bezpiecznym Kanale Sueskim, z królem Abdul Azizem Ibn Saudem, założycielem Królestwa Arabii Saudyjskiej. Rozmawiali, między innymi, o żydowskim osadnictwie w Palestynie, przy czym Roosevelt próbował uzyskać poparcie króla dla utworzenia tam żydowskiej ojczyzny, na co król zareagował kategoryczna odmową. Dyskutowano także o niepodległości Syrii i Libanu, ale przede wszystkim skupiono się na przyszłości dynastii saudyjskiej w oparciu o arabską ropę naftową. Efektem tych rozmów był tak zwany Pakt Quincy, który miał gwarantować monarchii amerykańską ochronę wojskową, właśnie w zamian za dostęp do ropy. Pakt określał, że ‘stabilność Arabii Saudyjskiej jest częścią żywotnych interesów’ Stanów Zjednoczonych, które w zamian zapewniają bezwarunkową ochronę rodzinie Saudów i Królestwu, przed wszelkimi, możliwymi zagrożeniami zewnętrznymi’.
Ustalono, że przywództwo Arabii Saudyjskiej w tym regionie leży również w interesie amerykańskim. Powołany do życia jeszcze w r. 1933, koncern Aramco (Arabian-American Oil Company), w ramach którego zezwolenie na poszukiwanie i eksploatację zasobów saudyjskich uzyskał Standard Oil of California (SoCal), dzisiejszy Chevron, a później dołączono doń Texas Oil Company (Texaco), Standard Oil of New Jersey (Esso) i Standard Oil of New York (Socony), uzyskał monopol na eksploatację pól naftowych na okres 60 lat. USA zgodzić się miały, w ramach paktu, na nieingerowanie w wewnętrzną politykę Saudów. Warto nadmienić, że ropa miała służyć głównie amerykańskim siłom zbrojnym. Oczywiście, zgodnie z amerykańskim rytuałem politycznym, obietnice Roosevelta dotyczące Palestyny, złamał już jego następca, czyli Truman, który dał tym samym zielone światło dla budowy państwa Izrael. Jednak wydobycie ropy szło przez kolejne lata, zgodnie z umową, a koncern jest światowym liderem w jej produkcji. Współpraca przebiegała przez wszystkie te lata poprawnie, z małymi zgrzytami, kiedy USA nie weszły do Syrii w roku 2010 i w 2013, kiedy nastąpiło zbliżenie amerykańsko-irańskie. Ale, jak wiemy, już w roku 2011, w Syrii wybuchła ‘wojna domowa’, a w 2020 Amerykanie zlikwidowali irańskiego generała Solejmaniego, rujnując wzajemne relacje, więc sytuacja między naftowymi partnerami zdawała się pozostawać niezakłócona.
Arabia Saudyjska, wspólnie ze Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi, pod wpływem usilnych starań Pentagonu, toczy od dłuższego czasu wojnę z Jemenem, wspierana dostawami amerykańskiej broni, w tym samolotów i dronów. Jednym z głównych założeń USA, było niedopuszczenie, by cieśnina Bab-al-Mandab (pomiędzy Jemenem, Dżibuti i Erytreą), łącząca Morze Czerwone z Oceanem Indyjskim, dostała się pod wpływy irańskie. Jest to bowiem istotny punkt żeglugowy na trasie Europa-Daleki Wschód.
Nawiasem mówiąc, Tarek Bin Laden, brat Osamy, właściciel firmy Middle East Development, planował przerzucić nad cieśniną najdłuższy na świecie most, a po stronie Dżibuti grupa Saudi Binladen miała budować miasto Noor, mające być pierwszym z projektowanych, tak zwanych setek „miast światła”. Ale, w związku z realizacją Nowego Ładu, następca prezydenta Trumpa znowu, zgodnie z tradycją amerykańskiej polityki resetów wcześniejszych umów, postanowił powywracać figury na szachownicy i oskarżył saudyjskiego księcia Muhammada Bin Salmana o morderstwo dziennikarza Jamala Chaszukdżi (bratanka wielokrotnie przeze mnie opisywanego międzynarodowego handlarza bronią, Adnana), a Arabię Saudyjską nazwał wyrzutkiem.
Równocześnie, Joe Biden wznowił rozmowy z Iranem, wstrzymał sprzedaż broni dla Saudyjczyków i usunął bojowników jemeńskich z amerykańskiej listy organizacji terrorystycznych. Pod koniec kwietnia, desygnował na stanowisko ambasadora w Arabii Saudyjskiej, Michaela Ratney, co monarchia odebrała, jako dowód braku woli współpracy ze strony Waszyngtonu twierdząc, że Ratney, jako urzędnik cywilny nie spełnia oczekiwań w zakresie umowy o ochronie wojskowej wynikającej z Paktu Quincy, a co za tym idzie, wzbudza obawy dotyczące dalszej kooperacji w zakresie produkcji ropy naftowej. Jakby tego było mało, na początku maja, na polecenie Bidena, FBI upubliczniła dokumenty wskazujące na przekazywanie ‘porywaczom samolotów’ 9/11 pieniędzy w czasie, kiedy przebywali na terenie USA, przez obywatela Arabii Saudyjskiej, Omara al-Bayoumi, powiązanego z saudyjskim wywiadem. Dokumenty, o których wspominałem już w którejś ze swoich książek, nie są niczym nowym i ten wątek pojawiał się znacznie wcześniej, ale obecnie robi się z tego niesamowitą sensację, podpierając te zarzuty kartką papieru, pozyskaną w trakcie przeszukania rzeczy Bayoumi’ego przez wywiad brytyjski (!), na której widoczne są wyliczenia dotyczące ‘wysokości samolotu dla osiągnięcia celu’.
Są one, moim skromnym zdaniem człowieka związanego z lotnictwem, równie poważne, jak odnaleziony u stóp WTC, nietknięty paszport jednego z porywaczy. Dla równowagi, odcinając się od działań prezydenta, Sekretarz Skarbu, Janet Yellen, podkreśliła znaczenie dwustronnych stosunków amerykańsko-saudyjskich. Obserwując szopkę dla naiwnych, wokół saudyjskiego wątku 9/11 i słuchając diametralnie różnych wypowiedzi amerykańskich urzędników, a także mając na uwadze fakt, że Ratney pełnił do niedawna funkcję Konsula Generalnego USA w Jerozolimie, a szczególnie czytając wypowiedź byłego szefa wywiadu Arabii Saudyjskiej, Turki al-Faisala, według której ‘jego kraj czuje się opuszczony przez amerykańskiego sojusznika’, możemy spodziewać się niezwykle ciekawych zwrotów akcji w rejonie arabskim.
Tym bardziej, że Senat USA zagłosował właśnie za poparciem ustawy NOPEC (No Oil Producing and Exporting Cartels Act) wymierzonej w Organizację Krajów Eksportujących Ropę Naftową (OPEC), a jeśli Biden ją podpisze, to uderzy ona w sektor naftowy i gazowy na całym świecie. W marcu tego roku, Arabia Saudyjska oświadczyła, że będzie sprzedawała swoją ropę w chińskich juanach, Rosja zrobiła podobny ruch ze swoim rublem, a następnie powiązała swą walutę ze złotem, co zamierzają zrobić również Chiny. Widmo diabelskie na dnie kielicha rośnie coraz szybciej”.
Jak zatem widzimy, na Bliskim Wschodzie nie dzieje się nic nieprzewidywalnego. Wręcz przeciwnie, mimo pozornego chaosu i udawanego zdziwienia „rządów” państw, które dawno utraciły prawo do tej nazwy, plany światowej oligarchii są konsekwentnie realizowane.
Sławomir M. Kozak
jeśli uważasz, że moja praca pozwala lepiej zrozumieć świat, nie wahaj się
Dlaczego Trump odmówił pomocy Arabii Saudyjskiej we wznowionej przez nią wojnie z Jemenem? Dlaczego Rosja wstrzymała eksport diesla i USA rozważa podobny krok? Można tłumaczyć takie zachowanie Trumpa zbliżającymi się wyborami połówkowymi w USA. Jasne, że w takiej sytuacji nie będzie się angażował w kolejną awanturę. Z drugiej strony wysokie ceny ropy też nie przekonają wyborców, by oddali głos na jego partię. Ograniczenia eksportu paliw można tłumaczyć względami strategicznymi, jednak Rosja jest eksporterem ropy i cena tego produktu jest ważnym elementem rosyjskiej gospodarki. Przez dłuższy czas trwania wojny na Ukrainie Rosja dostarczała tam ropę do sprezentowanych Ukrainie przez Zachód czołgów.
Wygląda to na nielegalne porozumienie krajów wydobywających ropę. W dużym uproszczeniu: światowy kartel producentów ropy uzgodnił działania w celu maksymalizacji zysków. A Arabia Saudyjska? Stała się ofiarą własnej polityki opartej na sojuszu z USA. Nie zdziwiłoby mnie, gdyby powtórzyła się historia Saddama Husejna i cichego wsparcia przez CIA jego ataku na Kuwejt, który się zakończył inwazją Stanów Zjednoczonych w Iraku. Tym razem USA nie potrzebuje nawet swojej armii – załatwią to za nich Jemeńczycy. Tak kończy się ignorowanie historii praktycznie wszystkich dotychczasowych sojuszników USA.
Cena ropy jest sztucznie zawyżana przez propagowanie teorii niedoborów tego surowca. Pisałem o tym w artykule Mit paliw kopalnych.
Od miesięcy rosną ceny paliw, a wielu obwinia za to przede wszystkim konflikt wokół Cieśniny Ormuz w kontekście wojny z Iranem. Czy jednak to naprawdę cała prawda? Często pomija się przy tym jeden kluczowy czynnik. Od dziesięcioleci ostrzega się, że światowe rezerwy ropy naftowej się wyczerpują. A co, jeśli to założenie nigdy nie odpowiadało rzeczywistości? Ten film dokumentalny podważa utrwalone przekonania i oddaje głos ekspertom, którzy zasadniczo kwestionują powszechny pogląd na temat powstawania i dostępności ropy naftowej. Czy ceny ropy są sztucznie zawyżane i czy istnieją ustalenia, które w debacie publicznej nie spotykają się z większym zainteresowaniem? Film dokumentalny, który podważa podstawy jednego z najważniejszych pytań naszych czasów: czy energia naprawdę jest dobrem deficytowym – czy też jej niedobór został po prostu wymyślony? Źródło.
Rosyjski minister spraw zagranicznych Siergiej Ławrow udzielił wywiadu, w którym jednoznacznie ostrzegł Europejczyków przed dalszą eskalacją. Przedstawię tu jego odpowiedź na jedno z pytań.
Pytanie: Kiedy widzimy, co mówi i robi Europa, nasuwa się dziwne wrażenie. Z jednej strony mówią, że Rosja nie odważy się na eskalację, nie użyje broni jądrowej i zawaha się przed atakiem odwetowym na terytorium Europy. Z drugiej strony obsesyjnie przygotowują się na lata 2029/2030, kiedy to, jak twierdzą, Rosja najprawdopodobniej zaatakuje. Europa przechodzi gwałtowną militaryzację. Nie chodzi tylko o finansowanie programów zbrojeniowych wartych miliardy, a nawet biliony; raczej sprawiają wrażenie, że zamierzają kontynuować tę militaryzację niezależnie od porozumienia pokojowego na Ukrainie. Mając to na uwadze, zadaję sobie pytanie: Czy naprawdę tak się nas boją? A może pod pretekstem ‚rosyjskiego zagrożenia’ wzmacniają swój przemysł zbrojeniowy i przygotowują się do ataku na Rosję na szeroką skalę?
Ławrow: Myślę, że kręgi militarystyczne po prostu realizują własne interesy. W czasach, gdy problemy się mnożą, nasilają i pogłębiają, środki finansowe są przeznaczane na cele wojskowe: chcą w każdym razie zwiększyć wydatki na obronność do 5% PKB, a partie polityczne domagają się, aby ich parlamenty natychmiast przekazały Ukrainie kolejne 90 miliardów euro na przyszły rok.
Przemysł zbrojeniowy jest zachwycony. Zgarnia ogromne zyski. Na przykład kanclerz Niemiec Friedrich Merz publicznie oświadczył: „Tak, zdaję sobie sprawę, że sytuacja naszej ludności znacznie się pogorszyła, ale jesteśmy zobowiązani do działania – ze względu na Ukrainę, ze względu na wartości europejskie”.
Alice Weidel i Ulrich Siegmund
A jak zareagowali na wyniki wyborów w Saksonii-Anhalt, gdzie AfD odniosła miażdżące zwycięstwo? Próbują oskarżyć ich o odrodzenie narodowego socjalizmu. I to w sytuacji, gdy ta partia – która jest niewątpliwie nacjonalistyczna, nie ma co do tego wątpliwości – po prostu opowiada się za normalnym dialogiem ze wszystkimi zaangażowanymi stronami.
Dążenie do militaryzacji Arktyki jest oczywiście również niepokojące. Ostatnio USA, Norwegia i inni aktorzy przeprowadzili tam manewry, których scenariusz całkiem otwarcie zakładał wojnę z Rosją. Co za tym stoi? Nie sądzę, żeby zaatakowali Rosję, jednocześnie twierdząc, że przygotowujemy się do agresji na Europę.
To absurd. Z jednej strony twierdzi się, że Rosja przegrywa wojnę – dlatego Ukraina potrzebuje ogromnego wsparcia, a ta pomoc musi być zwiększona, aby mogła wygrać – z drugiej strony ta sama Rosja, którą postrzegają jako przegrywającą, rzekomo planuje atak na Europę. Z politycznego punktu widzenia wygłaszanie takich bzdur jest nieszczere. Przecież prezydent Rosji Putin powiedział to i powtórzył to kilkakrotnie: „Nie zamierzamy nikogo atakować. To nonsens, idiotyzm. Świadczy to o całkowitym braku politycznego wyczucia”.
Ale jeśli ta gadanina faktycznie oznacza przygotowania do ataku z ich strony, to zapewniam, że wojna potoczy się zupełnie inaczej [niż na Ukrainie] i będzie bardzo krótka. Radzę zapamiętać te słowa.
Istnieje jednak również możliwość, że impuls, który doprowadził do I wojny światowej, powtórzy się, coś takiego jak zamach na arcyksięcia Ferdynanda w Sarajewie. Czy coś takiego można by zaaranżować, biorąc pod uwagę europejskie zamiłowanie do intryg i przygód, a także ich przebiegłość? Albo podpalenie Reichstagu? Nie wykluczam takich rzeczy; pomyślcie tylko, jak niedawno spreparowali ten incydent z dronem w Lipsku i jak zorganizowali wokół niego histeryczny spektakl na skalę światową, nie przedstawiając ani jednego dowodu.
Tak jak nigdy nie otrzymaliśmy odpowiedzi na wielokrotnie zadawane pytanie o Buczę, gdzie w kwietniu 2022 roku dziesiątki ciał nagle pojawiły się znikąd, równo ułożone wzdłuż drogi. Do dziś nie otrzymaliśmy odpowiedzi od Sekretarza Generalnego ONZ, Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka ani naszych zachodnich rozmówców, w tym Amerykanów, na pytanie: Czy możecie wykorzystać swoje zasoby, aby uzyskać listę osób, których ciała zostały pokazane przez ekipę BBC, która była na miejscu zdarzenia dokładnie w odpowiednim czasie? Nikt nam nie udziela odpowiedzi.
Mówią nam, że krewni tego nie chcą. Ale nic o nich nie słychać. To niedopuszczalne, żeby dziesiątki osób ginęły masowo, a zbrodnie wojenne były popełniane bez zainteresowania ze strony krewnych. Ale tutaj panuje kompletna cisza, więc nie mogę wykluczyć prowokacji.
ZB: Czytelnicy, którzy nie wiedzą lub nie pamiętają, co zdarzyło się w Buczy pod koniec marca 2022 roku, mogą przeczytać relację francuskiego żołnierza i pisarza Adrien Bocqueta, który przypadkowo był świadkiem ukraińskiej prowokacji:
Nasze nadmierne imperialne rozszerzenie rozpoczęło się 25 lat temu od wojny z terroryzmem. Teraz zbliża się ponury koniec wraz z wojną Donalda Trumpa z Iranem.
Donald Trump, którego wojna z Iranem jest największym strategicznym błędem w historii Stanów Zjednoczonych, nie jest odpowiedzialny za początek upadku amerykańskiego imperium, ale ponosi odpowiedzialność za jego katastrofalny koniec.
To już koniec.
Bazy USA w bogatej w ropę naftową Zatoce Perskiej zostały uszkodzone lub zniszczone i spodziewam się, że nie zostaną odbudowane. Nasi sojusznicy, nawet ci w Europie, odwracają się od nas. Dekadencja i niemoralność amerykańskiego społeczeństwa, ucieleśnione wulgarnością, otępiającą ignorancją i okrucieństwem Trumpa, są cechami definiującymi imperium. Globalne Południe, zbulwersowane rażącym lekceważeniem przez imperium międzynarodowego prawa humanitarnego – w tym jego przyzwoleniem na ludobójstwo w Strefie Gazy – postrzega nas jako wroga. Więzienie Abu Ghraib mogło zniknąć z naszej zbiorowej pamięci, ale dla reszty świata obrazy amerykańskich żołnierzy i kontrahentów sadystycznie upokarzających i torturujących uwięzionych Irakijczyków zastąpiły „disneyowską” wersję Ameryki, którą kiedyś kreowaliśmy. Wojna z Iranem, która zakłóciła globalne dostawy ropy, szybko spycha światową gospodarkę na skraj przepaści.
Toniemy. I zabieramy ze sobą wielu.
Osama bin Laden może spoczywać w wodnym grobie na Morzu Arabskim. Al-Kaida może być zaledwie cieniem samej siebie. Ale najgłębsze pragnienia bin Ladena spełniły się w ciągu ostatnich dwudziestu pięciu lat dzięki poważnym błędom w kalkulacjach imperium – roztrwonieniu bilionów dolarów na militarne klęski i dojściu do władzy naszej wersji „Ubu Roi”, Donalda J. Trumpa.
Zamiast pokonać rzekomych wrogów, Stany Zjednoczone pozwoliły im rosnąć w siłę. One i ich kolonia, Izrael, są najbardziej znienawidzonymi narodami na świecie. Każdy postęp Iranu w asymetrycznej wojnie z imperium jest witany z aplauzem na całym świecie.
Upokarzające porażki, marnotrawstwo zasobów i co najmniej 8 bilionów dolarów wydanych na kolejne wojny, które pochłonęły szacunkowo 4,5 do 4,8 miliona ofiar, doprowadziły do wyniszczenia imperium. Jego infrastruktura rozpada się. Demokratyczne instytucje są bezsilne. Imperium przetrwało dzięki niemożliwemu do utrzymania zadłużeniu w wysokości 40 bilionów dolarów. Perły demokracji, takie jak system edukacji, uczciwe wybory i wolna prasa, zostały zdyskredytowane i zdeprecjonowane.
Pozbawiona praw klasa robotnicza, sparaliżowana niepewnością ekonomiczną i rządem, który stopniowo demontuje programy socjalne utrzymujące biednych ludzi na powierzchni, jest pod wpływem propagandy wmawiana, że widoczny upadek jest dziełem zdrajców i wewnętrznych wrogów. To skłoniło zwolenników Trumpa do zwrócenia się przeciwko samym instytucjom i ideałom, które miały podtrzymywać demokrację. Zwyczajowi cele faszyzmu – „radykalna lewica”, muzułmanie, imigranci, intelektualiści, artyści, osoby czarnoskóre i dziennikarze – są prześladowani na mocy przepisów takich jak ustawa o szpiegostwie. Kłamstwa przenikają media, wzmacniając samooszukiwanie się, że gdy tylko wewnętrzni wrogowie zostaną uciszeni lub wykorzenieni, powrócą dni chwały imperium – czasy hiper-nacjonalizmu, patriarchatu, bezpieczeństwa pracy i białej supremacji.
Przemoc wobec wrogów wewnętrznych i oszustwa wyborcze są otwarcie popierane przez Trumpa i jego otoczenie, pochlebców, klaunów, oszustów i chrześcijańskich faszystów. Próba przekupienia wyborców obietnicą 5000 dolarów w przypadku zwycięstwa Republikanów w wyborach uzupełniających – w połączeniu z pogardą Trumpa dla porządku konstytucyjnego – to jawne przyznanie, że amerykańska demokracja to farsa.
George W. Bush, powołany na urząd prezydenta dekretem sądowym, zasiał te ziarna bezprawia i bezkarności. Trump sprawił, że rozkwitły.
Bandyci z Służby Imigracyjnej i Celnej (ICE), zamaskowani i cieszący się taką samą bezkarnością, jaka umożliwiła tortury i zabijanie niewinnych w Iraku i Afganistanie, terroryzują amerykańskie miasta. Przeprowadzają naloty w stylu wojskowym na nieuzbrojonych cywilów, niczym nie różniące się od tych przeprowadzanych przez imperium w Falludży czy prowincji Helmand w Afganistanie. Tworzą sieć nędznych wewnętrznych obozów koncentracyjnych.
Narzędzia zniewalania stosowane przez imperium za granicą – w tym ograniczanie swobód obywatelskich i wprowadzenie masowej inwigilacji – zostały zalegalizowane w kraju wraz z uchwaleniem Patriot Act, wraz z jego listami obserwacyjnymi, informatorami oraz profilowaniem rasowym i religijnym.
Upadające imperia narzucają swoim obywatelom tyranię, która jest aż nazbyt dobrze znana tym podporządkowanym za granicą.
Byłem na Bliskim Wschodzie, kiedy wszystko poszło nie tak. Prawie cały świat muzułmański był przerażony atakami z 11 września. Odbyły się masowe publiczne manifestacje solidarności, w tym czuwania przy świecach w Iranie. Gdybyśmy budowali na tym współczuciu, zamiast demonizować muzułmanów i zadawać cierpienie i śmierć milionom ludzi na Bliskim Wschodzie, bylibyśmy dziś o wiele bezpieczniejsi.
Zamiast tego piliśmy do syta z trującego eliksiru nacjonalizmu. Naiwnie wierzyliśmy, że zostaliśmy zaatakowani – jak powiedział Bush – ponieważ „nienawidzą naszych wolności”, a nie z powodu naszego poparcia dla apartheidu i ludobójczego państwa Izrael, naszej bezdusznej obojętności wobec ludzkiego życia poza naszymi granicami – w tym zabicia ponad miliona ludzi w Iraku w wyniku sankcji USA – i naszego poparcia dla brutalnych arabskich dyktatur.
Wśród zniszczeń, jakie pozostawiły po sobie nasze niekończące się wojny, znajdują się: zagłada całych miast, 940 000 bezpośrednich ofiar na terenach objętych konfliktem zbrojnym po 11 września, od 3,6 do 3,8 miliona pośrednich ofiar oraz 38 milionów przesiedleńców.
Porywacze wybrali masową śmierć i zniszczenie na tle panoramy miasta, aby wysłać wiadomość. Mówili językiem, którego ich nauczyliśmy. To przesłanie, które nasze myśliwce, pociski i drony dostarczyły z Wietnamu do Iraku. Nie posłuchaliśmy. Naiwnie wierzyliśmy, że możemy przekształcić Bliski Wschód na nasze podobieństwo, za pomocą naszej armii.
Porażka wojny z terroryzmem to nie tylko porażka moralna. To porażka strategiczna. Odmówiliśmy zadania oczywistego pytania: dlaczego tak wielu ludzi poza naszymi granicami odczuwało wobec nas tak silną wrogość, że byli gotowi zabić siebie i tysiące naszych współobywateli?
Ci z nas, którzy odważyli się zadać te pytania dwadzieścia pięć lat temu, zostali oczernieni jako zwolennicy terroryzmu i uciszeni.
Jedynym sposobem na pokonanie terroryzmu jest izolowanie tych, którzy dokonują aktów terrorystycznych w ich własnych społeczeństwach. Chodzi o budowanie sieci zrozumienia i solidarności. My zrobiliśmy coś przeciwnego. Staliśmy się terrorystami, których rzekomo pokonaliśmy. Zrobiliśmy dokładnie to, czego oczekiwał od nas Bin Laden. Pokonaliśmy samych siebie.
Trump przewodzi ostatniemu aktowi.
Źródło: Osama Bin Trumphttps://chrishedges.substack.com/p/osama-bin-trump?utm_source=post-email-title&publication_id=778851&post_id=215418509&utm_campaign=email-post-title&isFreemail=true&r=3uby4s&triedRedirect=true&utm_medium=email
W trzech artykułach, które napisałem dla Sonar21, konsekwentnie przedstawiałem jeden argument: Wojna na Ukrainie nie była kryzysem, który wybuchł w 2022 roku. Była wynikiem celowego, trwającego dekady zachodniego projektu, mającego na celu przekształcenie Ukrainy w instrument osłabiania Rosji – realizowanego pod przykrywką „partnerstwa” i „misji pokojowych”.
A po trzydziestu latach budowania tego instrumentu przez Waszyngton i NATO, zrobią z Ukrainą dokładnie to samo, co robili z każdym klientem wcześniej: porzucą ją, gdy tylko przestanie przynosić zyski.
Nos wielbłąda: 1992–1999
Zachód praktycznie wsunął nos pod namiot Ukrainy w momencie upadku Związku Radzieckiego. Formalne struktury zaczęły powstawać w 1992 roku, kiedy Ukraina przystąpiła do Rady Współpracy Północnoatlantyckiej NATO. Praktyczne stosunki wojskowe nawiązały się szybko: amerykańsko-ukraiński program partnerstwa państwowego z Gwardią Narodową Kalifornii w 1993 roku, przystąpienie Ukrainy do Partnerstwa dla Pokoju i pierwsze wspólne ćwiczenia w 1994 roku oraz budowa poligonu w Jaworowie pod Lwowem.
Termin „misje pokojowe” był przykrywką, a same ćwiczenia to zdradzają. Kiedy pod koniec lat 90. ćwiczenia Sea Breeze na Morzu Czarnym zaczęły obejmować zwalczanie okrętów podwodnych, fasada humanitarna legła w gruzach. Nie ćwiczy się polowania na okręty podwodne, aby zapewnić pomoc w przypadku klęsk żywiołowych. Robi się to, aby przygotować się do walki z rosyjską marynarką wojenną.
Przez 23 lata projektowałem ćwiczenia wojskowe dla amerykańskich sił specjalnych i wiem, jaka jest różnica między ćwiczeniami szkoleniowymi a próbą przed wojną. To były próby – ustrukturyzowany program szkolenia i wyposażenia Ukrainy do walki z Rosją, z NATO po jej stronie, jeśli zajdzie taka potrzeba.
Porównajmy to z rokiem 1999, kiedy NATO przyjęło Polskę, Węgry i Czechy. To rozszerzenie złamało obietnicę Jamesa Bakera, że sojusz nie przesunie się „ani o cal” na wschód – obietnicę, którą Bill Clinton po prostu odrzucił.
I to nie przypadek, że gdy wybuchła wojna, Rosja zaatakowała obiekt w Jaworowie na początku marca 2022 roku. Wiedzieli dokładnie, co tam zbudowano i dlaczego.
Od partnera do faktycznego członka: 2000–2010
Kolejna dekada dopełniła dzieła, czyniąc Ukrainę członkiem NATO, choć nie formalnie. Rozważmy jedną statystykę: w latach 2000–2010 Ukraina była jednym z sześciu głównych gospodarzy ćwiczeń NATO i dowództwa USA w Europie, tuż za nią plasując się Gruzja. Dwa państwa niebędące członkami NATO gościły więcej ćwiczeń sojuszniczych niż zdecydowana większość państw członkowskich. To nie jest partnerstwo. To dowód prima facie, że Zachód chciał przyjąć oba kraje, niezależnie od tego, co mówiła Moskwa.
Do 2010 roku Ukraina dzieliły od pełnego członkostwa tylko dwie rzeczy: nie płaciła składek i nie miała gwarancji Artykułu 5. Pod każdym względem operacyjnym – Sea Breeze, Rapid Trident, rurociąg Jaworowski, roczne planowanie celów – była już członkiem sojuszu. I nigdy nie był to jedynie wysiłek militarny. Amerykańskie i brytyjskie agencje wywiadowcze, w tym CIA, koordynowały działania z NATO i Dowództwem Unii Europejskiej, aby wyciągnąć Ukrainę ze strefy wpływów Rosji i trwale związać ją z Zachodem. Kiedy szczyt w Bukareszcie w 2008 roku ogłosił, że Ukraina „zostanie członkiem” – mimo że Francja i Niemcy zablokowały formalny Plan Działań na rzecz Członkostwa – kurs został wyznaczony na rok 2014 i wszystko, co nastąpiło później.
Wyjście: pod autobusem
Tak właśnie zbudowano ten instrument. I tak właśnie zostanie on zutylizowany. Każdy rząd zagraniczny, który ufa amerykańskim obietnicom bezpieczeństwa, powinien najpierw zbadać, co stało się z Wietnamem Południowym, Afgańczykami, Irakijczykami, Libijczykami i Kambodżanami. Kiedy wojna przestaje służyć celom Waszyngtonu, Stany Zjednoczone żegnają się.
Wzajemne oskarżenia o nieudaną kontrofensywę są początkiem właśnie tego procesu. Zachód ustawia się w pozycji, by zrzucić winę na Kijów, podczas gdy jego obietnice zbrojeniowe okazują się jedynie pustymi frazesami. Ataki dronów morskich na rosyjskie okręty to drobne ukłucia – militarnie nieistotne i niebezpieczne, głównie dlatego, że zachodni nadzór, który nimi kieruje, prowokuje rosyjski odwet za zwiad NATO nad Morzem Czarnym i wzmacnia determinację Moskwy w uduszeniu ukraińskich portów.
Jeśli chcesz uczciwie ocenić, dokąd zmierza ta wojna, zapomnij o raportach brytyjskiego wywiadu i Instytutu Studiów nad Wojną. Czekaj na dzień, w którym londyńscy bukmacherzy zaczną przyjmować zakłady na upadek Zełenskiego.
Wspólny wątek
Jeśli umieścimy te trzy artykuły w kolejności, schemat stanie się wyraźny. Pierwsze dwa dokumentują cierpliwą budowę – trzy dekady ćwiczeń, centrów szkoleniowych, koordynacji wywiadowczej i deklaracji ze szczytów, wszystkie skoncentrowane na Rosji. Trzeci opisuje rozwiązanie: moment, w którym projekt zawodzi na polu bitwy, a ci sami sponsorzy, którzy poświęcili trzydzieści lat na jego budowę, zaczynają szukać wyjścia. Trajektoria od rad partnerskich z 1992 roku do gry oskarżeń w 2023 roku nie jest ani przypadkowa, ani zwyczajna. Jest celowa. Ludzie, którzy utorowali drogę do tej wojny, nie zamierzają z niej wyjść razem z krajem, który na nią sprowadzili.
Bez przesady i dramatyzmu: aby zrozumieć, jak katastrofalne w skutkach są dla Arabii Saudyjskiej wydarzenia w Jemenie, należy najpierw zrozumieć kontekst samej wojny w Jemenie.
W marcu 2015 roku Arabia Saudyjska rozpoczęła operację Resolve Storm, tworząc wielonarodową koalicję wojskową pod swoim dowództwem w celu walki z Ansar Allah.
Lata wcześniej Ansar Allah była grupą skoncentrowaną głównie w Saadzie i północnym Jemenie. Prowadziła kilka wojen z armią jemeńską pod dowództwem Alego Abdullaha Saleha. Reżim Saleha wykorzystywał wojnę z Ansar Allah – a także walkę z Al-Kaidą i innymi grupami zbrojnymi – jako element relacji bezpieczeństwa ze Stanami Zjednoczonymi i w celu zapewnienia sobie wsparcia ze strony Waszyngtonu.
Jednakże po tzw. Arabskiej Wiośnie i upadku starego systemu politycznego w Jemenie, sytuacja zmieniła się radykalnie w krótkim czasie.
Ansar Allah zdołało posunąć się na południe od Saady, zdobyć Sanę w 2014 r. i kontynuować natarcie, aż niemal dotarło do Adenu.
W tym momencie interweniowała Arabia Saudyjska.
Zdobycie Adenu przez Ansar Allah oznaczało, że ruch ten był o krok od przejęcia kontroli nad większością Jemenu – w tym nad jego portami i strategicznie ważnymi obszarami nad Morzem Czerwonym, Cieśniną Bab al-Mandab i Zatoką Adeńską.
Początkowo interwencja saudyjska rzeczywiście zakończyła się sukcesem: Siły Ansar Allah zostały odparte od Adenu. Następnie wojska wspierane przez Arabię Saudyjską i Zjednoczone Emiraty Arabskie odbiły części południowego i zachodniego wybrzeża. Po tym linia frontu ustabilizowała się, a Jemen pogrążył się w długiej wojnie na wyniszczenie.
Jednak w ciągu ponad dziesięciu lat wojny, pomimo środków finansowych, samolotów i broni, a także wsparcia politycznego i militarnego, Arabia Saudyjska, Emiraty i ich sojusznicy nie zdołali zdobyć Sany, zniszczyć Ansar Allah ani odzyskać większości terytoriów kontrolowanych przez ten ruch.
Najważniejszym osiągnięciem było przejęcie kontroli nad zachodnim wybrzeżem na południe od Al-Hudajdy aż po Al-Mukha, Dhubaab, Bab al-Mandab oraz okoliczne obszary i wyspy.
Obszar ten stanowił praktycznie najważniejszy militarny zysk terytorialny, jaki Arabia Saudyjska i jej sojusznicy osiągnęli w zachodnim Jemenie w ciągu dziesięciu lat wojny.
I dokładnie to się teraz zmieniło: Ansar Allah potrzebowało zaledwie kilku dni, aby niemal całkowicie odzyskać ten obszar.
W ciągu tygodnia intensywnych działań ofensywnych załamał się front, który Arabia Saudyjska i jej sojusznicy budowali i zabezpieczali przez lata.
A to jest prawdziwa katastrofa dla Arabii Saudyjskiej.
Aby to zrozumieć, trzeba wziąć pod uwagę znaczenie samego zachodniego wybrzeża.
Jednym z najważniejszych miast Jemenu, które w ostatnich latach pozostawało poza kontrolą Ansar Allah, jest Al-Mukha – nie tylko dlatego, że jest miastem nadmorskim, ale również dlatego, że ma ważny port i znajduje się przy głównej drodze do Bab al-Mandab.
W ostatnich latach Ansar Allah kontrolował port Al-Hudajda i ograniczony pas wybrzeża na północy. Z tego obszaru ruch ten przeprowadził większość operacji morskich przeciwko statkom powiązanym z Izraelem od początku wojny w Strefie Gazy w 2023 roku.
Stamtąd następnie rozwinęła się bezpośrednia konfrontacja ze Stanami Zjednoczonymi i Wielką Brytanią na Morzu Czerwonym.
Jednakże Ansar Allah działała z relatywnie ograniczonego obszaru geograficznego.
Ruch musiał użyć rakiet balistycznych dalekiego zasięgu, pocisków manewrujących, dronów i broni morskiej, aby dotrzeć do statków położonych dalej na południe lub w pobliżu Bab al-Mandab.
Niemniej jednak Ansar Allah udowodnił, że Ruch ten jest w stanie zakłócić transport morski i zmusić duże firmy do zmiany tras.
Jednak wdrożenie bardziej kompleksowej blokady – zwłaszcza wobec saudyjskich tankowców – było znacznie trudniejsze, dopóki Al-Mukha, znaczna część zachodniego wybrzeża i Bab al-Mandab pozostawały poza ich kontrolą.
Powodem jest to, że Arabia Saudyjska do tej pory mogła efektywnie transportować ropę naftową przy użyciu własnych tankowców, dzięki czemu nie musiała się tak bardzo martwić rosnącymi kosztami ubezpieczeń morskich.
I dokładnie to się teraz zmieniło.
Od początku wojny Arabia Saudyjska nałożyła daleko idącą blokadę na Jemen, a zwłaszcza na obszary kontrolowane przez Ansar Allah. Rijad nałożył ograniczenia na lotnisko w Sanie, ruch portowy oraz przepływ towarów, dochodów, wynagrodzeń i całej gospodarki, wykorzystując tę blokadę jako narzędzie do osłabienia rządu w Sanie i przytłoczenia go problemami gospodarczymi.
Ansar Allah podjęła wówczas decyzję – jak powszechnie wiadomo – o nałożeniu blokady morskiej na Arabię Saudyjską, aby zmusić Rijad do zniesienia blokady obszarów kontrolowanych przez Ansar Allah.
Ansar Allah sprawuje teraz ścisłą kontrolę nad zachodnim wybrzeżem Jemenu i bramami Bab al-Mandab. To znacznie zwiększa ich możliwości monitorowania żeglugi i stwarzania zagrożenia dla statków i tankowców w porównaniu z rokiem 2023.
I właśnie w tym momencie stają się widoczne pełne konsekwencje tego, co wydarzyło się w Arabii Saudyjskiej.
Ponieważ Arabia Saudyjska, która do tej pory była w stanie transportować dużą część swojej ropy naftowej przez cieśninę Bab al-Mandab pomimo blokady jemeńskiej, nie będzie już mogła tego robić tak łatwo w nowych warunkach militarnych.
Najmłodsi Czytelnicy nie pamiętają już nawet tego dnia. Ale, powinni poznać chociaż kilka podstawowych faktów, żeby wiedzieć, czemu (komu) zawdzięczają to wszystko, czego doświadczają dzisiaj i z czym się będą mierzyły ich dzieci w przyszłości. Tylko z tego powodu piszę te słowa, bo przecież napisałem przez ostatnich 17 lat już na ten temat tyle, ile żaden autor na świecie. Brzmi to mało skromnie, ale takie są fakty. Kto zechce, może sięgnąć do moich książek i zanurzyć się w szczegóły, których zebrałem multum. Nie będę zatem przytaczał ogólników na temat oficjalnej wersji tamtego dnia, wystarczy poszukać w sieci.
Tu, w telegraficznym skrócie o tym, czego w Wikipedii nie znajdziecie.
Już w kilka godzin po ataku wmówiono światu, że dokonali go islamscy wrogowie Ameryki, muzułmanie z organizacji Al-Kaida, której przewodził wówczas Osama Bin Laden. Ten zarzut wyartykułował w studio NBC, o 12:46 tego dnia, w dwie godziny po zawaleniu Północnej Wieży kompleksu WTC, Paul Bremer – od 1999 roku przewodniczący Narodowej Komisji ds. Terroryzmu. Zapewniał o tym ze stoickim spokojem, choć w obu budynkach tego ranka znajdowało się 400 jego pracowników, o których słowem nie wspomniał, a których losów każdy mógł się domyślać. „To dzień, który zmieni nasze życie” – powiedział. I wiedział, co mówi.
Dwa lata później został szefem koalicyjnej administracji Iraku, odpowiedzialnym za wszelkie polityczne i gospodarcze kwestie związane z odbudową tego kraju, zaatakowanego i zrujnowanego w ramach tzw. „wojny z terrorem”. Jak spożytkowano bilion dolarów, który przeznaczono na jego odbudowę, nie wiadomo do dziś. Do dziś też rząd Stanów Zjednoczonych Ameryki nie wyjawił dlaczego nigdy nie wydał listu gończego za Bin Ladenem, którego rzekomo amerykańskie służby dopadły po 10 latach poszukiwań. Nigdy też nie postawiono mu żadnych formalnych zarzutów.
Dwie godziny, to rzeczywiście dość szybko, ale byli przecież tacy, którzy wiedzieli dwa miesiące wcześniej, jak nowojorski spekulant na rynku nieruchomości Larry Silverstein, który wydzierżawił wtedy na 99 lat obie wieże. Zdążył je jeszcze ubezpieczyć na kwotę 7 miliardów. W umowie znalazła się szczęśliwie klauzula ubezpieczająca WTC „od ataków terrorystycznych”, co w owym czasie nie było praktyką częstą. Nie tylko je uzyskał, ale zbudował później w tym miejscu budynek One World Trade Center, który od tej pory zarabia kolejne miliardy.
Ale co tu mówić o dwóch miesiącach, skoro ze dwa lata wcześniej rozpoczęły się zapewne prace nad scenariuszem do filmu „The Lone Gunmen”, w którego pilotażowej części w pełni załadowany Boeing 727 miał rozbić się o WTC, stając się tym samym narzędziem w rękach rządowych konspiratorów, dążących do wywołania wojny i zwiększenia zysków armii. Spiskowcy winą za zamach obarczali w filmie cudzoziemskich terrorystów. Film pojawił się na kanale Fox TV już 4 marca 2001 roku. Jego producentem był Arnon Milchan, pracownik służb specjalnych Izraela.
Kiedy wspominałem o tym kilkanaście lat temu, okrzyczany byłem zwolennikiem teorii spiskowych, dziś informacje o tym osobniku znaleźć już można w oficjalnych opracowaniach wielu autorów i publicystów, w tym emerytowanych pracowników Mosadu.
Cóż jednak znaczą owe dwa lata wobec lat ponad dwudziestu?! A przecież właśnie w roku 1980 pojawił się wywiad, którego Michael’owi Evans’owi udzielił Isser Harel, założyciel wszystkich kolejnych służb izraelskich, szef Shai jeszcze przed powstaniem państwa – w roku 1944, dyrektor Shin Bet od roku 1948 i Mosadu do 1962, a w latach 1962-1963 dowódca w wywiadzie wojskowym Aman. Ten raczej dobrze zorientowany oficer powiedział wówczas, że islamski terroryzm uderzy wcześniej, czy później w Amerykę, a konkretnie w jej falliczny symbol. „Waszym największym fallicznym symbolem jest Nowy Jork, a jego najwyższy budynek będzie fallicznym symbolem, w który uderzą”. Evans przytoczył tę wypowiedź w książce „The American Prophecies, Terrorism and Mid-East Conflict Reveal a Nation’s Destiny”, która ukazała się na rynku w styczniu 2001 roku. Pomijając wszelkie inne aspekty, dowodzi to też tego, że jest to szajka ewidentnych zboczeńców.
Takich „profetycznych” sygnałów można przytaczać dziesiątki, część z nich przywołuję na stronach moich książek o tym szczególnym dniu, który odcisnął się tragicznym piętnem na dziejach całego świata, również na losach naszego kraju. Bo przecież dołączyliśmy wtedy do tej diabolicznej koalicji, doskonale rozumiejąc wezwanie z przemówienia prezydenta Busha, napisanego mu zresztą przez neokonserwatystę Davida Fruma, mówiące, że „albo jesteście z nami, albo z terrorystami”. Frum, którego dziś nazwalibyśmy już wprost globalistą, był też autorem innego, słynnego określenia „oś zła”, sformułowanego pięć miesięcy później, a odnoszącego się do Iraku, Iranu i Korei Północnej.
Od tego pamiętnego wtorku sprzed blisko ćwierćwiecza, w tzw. „wojnie z terrorem” zginęło ponad milion ludzi. Część moich rodaków nadal zapewne wierzy, że Amerykę zaatakowali wtedy Talibowie z jaskiń Afganistanu, uzbrojeni w nożyki do cięcia kartonu, których później dosięgnęła karząca ręka sprawiedliwości.
Niektórzy wiedzą, że to absurd, bo chodzili do dobrych szkół w czasach jeszcze przed kolonialnych i potrafią myśleć. Choć i w tej grupie dominuje przekonanie, że ta operacja była z rodzaju „inside job”, bo taką wersją zdarzeń kanalizuje się tych szczególnie dociekliwych. Cóż jednak oznacza owo „wewnętrzne działanie”? Amerykańskie? Z pewnością, nie można zarzucić takiej zbrodni Amerykanom wiernym swojemu państwu. Wszystko wskazuje na projektowanie i udział w niej ludzi, którzy Ameryki w sercach nie nosili. Ale chciałbym podkreślić, że przypisywanie tego ataku konkretnej nacji, co bywa często stosowane, jest podobnie nieusprawiedliwione, jak objaśnianie zbrodni katyńskiej sprawstwem czysto rosyjskim.
To poczynania konkretnego grona osób, które łączy wspólnota interesów przede wszystkim, ale też przekonania, latami podsycane posłuszeństwo plemienne, nienawiść do religii, wierność ideologii trockistowskiej. Dopiero wszystkie te elementy tworzą wizerunek tych, którzy z kilkoma amerykańskimi zdrajcami, dokonali tego przewrotu. Bo też był to przewrót, swoisty zamach stanu, w wyniku którego ta ekipa, budująca przez lata swoją pozycję w amerykańskim systemie politycznym, przemyśle zbrojeniowym, a zwłaszcza w kręgach wywiadu, nie wypuściła już, wtedy przejętej władzy, po dziś dzień. A, żeby im się to udało, musieli kilkadziesiąt lat wcześniej, w odstępie kilku lat, wyeliminować największych swoich wrogów – Johna i Roberta Kennedy’ch. Też współpracując. O tym piszę w swojej najnowszej książce, która ukaże się już jesienią tego roku.
Nikt zapewne nie miał w Polsce okazji poznać raportu Szkoły Zaawansowanych Studiów Wojskowych Armii Stanów Zjednoczonych, w którym napisano, że podejrzenia, co do roli Izraela powinny być naturalne dla każdego, kto jest świadomy reputacji Mosadu jako wywiadu, który jest „bezwzględny i przebiegły. Jest w stanie zaatakować siły USA i sprawić, by wyglądało to na działanie Palestyńczyków/Arabów”. Słowa te przywołał dzień przed zamachem, 10 września 2001 roku, Washington Times. Dlaczego? Czy autorzy, zarówno raportu, jak i cytującego go artykułu, byli wariatami? Przyjęcie takiego założenia byłoby wysoce dla nich krzywdzące. I jedni, i drudzy działali już wówczas na popularyzację opcji „inside job”, jako dzieła jakiejś zdegenerowanej, szaleńczej grupki amerykańskich odszczepieńców. Aby, jeśli nawet nie „kupi” się wersji o Talibach, nie brać pod uwagę nikogo innego, niż rodzimych zdrajców. Tym bardziej, że kolejne fakty zaczęły układać się z czasem coraz czytelniej w obrazek mozolnie budowany z kolorowych puzzli.
Kolorowo ubrani byli mężczyźni, tańczący radośnie podczas pierwszej eksplozji na dachu furgonetki, którą przejechali wkrótce kilka przecznic dalej, by kontynuować zabawę, robiąc sobie przy tym zdjęcia z płonącymi wieżami w tle. Byli widziani przez różnych świadków, a pewna kobieta nie wytrzymała tego widoku i powiadomiła policję. Zgłoszenie przywołała tego samego popołudnia stacja NBC News. Mówiło o „białej furgonetce, dwóch lub trzech facetach w środku. Wyglądają, jak Palestyńczycy i krążą wokół budynku”.
Policja wkrótce wydała list gończy za „pojazdem prawdopodobnie związanym z atakiem terrorystycznym w Nowym Jorku. Biała furgonetka marki Chevrolet z 2000 roku, z rejestracją New Jersey i logo „Urban Moving Systems” na tylnych drzwiach, widziana w Liberty State Park, Jersey City, NJ, w momencie pierwszego uderzenia odrzutowca w World Trade Center. Trzy osoby z furgonetki widziano świętujące po pierwszym uderzeniu i późniejszej eksplozji”. Kiedy ich zatrzymano, okazało się, że było ich pięciu: Sivan i Paul Kurzberg, Yaron Shmuel, Oded Ellner oraz Omer Marmari. Braci Kurzberg zidentyfikowano natychmiast, jako funkcjonariuszy Mosadu. Raport FBI, dziś już dostępny, mówi że „pojazd został przeszukany przez psa szkolonego do szukania materiałów wybuchowych i dało to wynik pozytywny”. Szef firmy zajmującej się przeprowadzkami (oczywista przykrywka), Dominik Otto Suter, odleciał nie niepokojony przez nikogo, już 14 września do Tel Awiwu. Pozostali „studenci” opuścili USA trochę później, a już w Izraelu opowiadali z uśmiechem o swoich przygodach, przed kamerami jednej z tamtejszych stacji telewizyjnych.
Takich studentów było zresztą wtedy w Stanach około 200. Ponad 30 z nich zidentyfikowano na długo przed 9/11, wraz ze stu innymi mieszkali w Hollywood. Studiowali rzekomo sztukę. Jedna z takich grup studiowała ją w praktyce, na 91 piętrze nowojorskiej Wieży Północnej. Określała się mianem grupy Gelatin, wywodziła się podobno z Austrii i w ramach „sztuki ulicznej” usunęła całe okno, po czym wystawiła poza nie drewniany taras. Żeby zrozumieć, jaką rolę mógł odegrać ten kawałek rusztowania, należy pamiętać, że eksplozja spowodowana rzekomym uderzeniem Boeinga 767 w Wieżę Północną miała miejsce między 92, a 98 piętrem. A, choć ich działania miały miejsce rok wcześniej, to i tak, co najmniej zagadkowo wyglądały używane przez nich wtedy manekiny, które uwieczniono na jednym z filmów, w dniu zamachów.
Już po wszystkim, „studenci” twierdzili, że… śledzili arabskich ekstremistów. Zaprawdę, byli blisko. Jeden z nich, Hanan Serfaty mieszkał w bezpośrednim sąsiedztwie apartamentu zajmowanego przez głównego herszta zamachowców, Mohameda Atty. Tyle, że to on, a nie ów „zamachowiec”, zdołał wypłacić ze swego konta ponad 100 000 dolarów, w ciągu trzech miesięcy przed atakami. Jak podał w roku 2009 magazyn New York Times, niejaki Ali al-Jarrah, kuzyn „porywacza” samolotu UAL 93, 25 lat funkcjonował pod przykrywką, jako izraelski agent infiltrujący palestyński ruch oporu i Hezbollah.
Piętra od 93 do 100 w Wieży Północnej zajmowała firma Marsh & McLennan, której dyrektorem generalnym był Jeffrey Greenberg, syn bogatego syjonisty (i finansisty George’a W. Busha) Maurice’a Greenberga, który był jednocześnie właścicielem Kroll Inc, firmy odpowiedzialnej za bezpieczeństwo całego kompleksu WTC 11 września 2001 roku. Greenbergowie byli również ubezpieczycielami Bliźniaczych Wież i 24 lipca 2001 roku podjęli całkiem przytomnie środki ostrożności polegające na reasekuracji zawieranego wówczas kontraktu. W listopadzie 2000 roku, do zarządu Marsh & McLennan dołączył wspominany przeze mnie wcześniej Paul Bremer. Spośród 400 zatrudnionych w jego firmie osób, 11 września zginęło blisko 300.
Jeśli mówimy o ochronie, to nie sposób nie wspomnieć o tym, że oba samoloty, które podobno rozbiły się o WTC, wystartowały z lotniska Logan w Bostonie, gdzie za bezpieczeństwo odpowiedzialna była firma International Consultants on Targeted Security (ICTS), mająca siedzibę w Izraelu, a zarządzana przez Menachema Atzmona, skarbnika partii Likud, z której wywodzi się zresztą Benjamin Netanjahu.
Tych „niewytłumaczalnych” powiązań z jednym, konkretnym śladem, mógłbym przytaczać bez liku, bo spędziłem nad ich poszukiwaniem i analizowaniem kilkanaście lat. Zapewne nie pomogło mi to w mojej karierze zawodowej, która urwała się nagle i w sposób ewidentnie zmanipulowany. Od pięciu już lat pozostaję bez pracy, której byłem pasjonatem i walczę w sądzie o możliwość powrotu. Jednak, jak wiadomo, sądy nasze są wolne. Cokolwiek miałoby to znaczyć. Ale, przynajmniej żyję.
Inni nie mieli tyle szczęścia, choć nie zajmowali się pracą o podwyższonym ryzyku, jak na przykład księgowi badający manko w wysokości 2,3 biliona dolarów na kontach Departamentu Obrony USA, poza milionem, o którym wspomniał na jeden dzień przed zamachami, 10 września 2001 roku, Donald Rumsfeld. Analitycy finansowi z Resource Services Washington (RSW) mieli niezwykłego pecha, bo właśnie w ich biura w Pentagonie „wleciał” nazajutrz samolot, którego części nie odnaleziono do dziś. 34 pracowników RSW i 12 innych etatowych księgowych najlepiej strzeżonego budynku świata zginęło wpatrując się w komputery.
Jedyny z nich, którego nie było tego dnia w pracy, nie umknął i tak przeznaczeniu. Bryan C. Jack, wybitny matematyk i główny analityk odpowiedzialny za budżet obronny Ameryki znalazł się bowiem tego dnia na pokładzie samolotu AA 77, lecąc służbowo do Kalifornii. Ten właśnie Boeing 757, jak twierdzą z uporem od 23 lat media głównego ścieku, uderzył w budynek Pentagonu, w miejsce, gdzie na co dzień przy swoim biurku Bryan zwykł zarabiać na chleb.
P.S.
W roku 2006, Rob Balsamo, jeden z amerykańskich pilotów powołał do życia organizację Pilots For 9/11 Truth (P4T). Jak napisał wtedy na głównej stronie „Pilots for 9/11 Truth to organizacja zrzeszająca profesjonalistów lotniczych i pilotów z całego świata, którzy zebrali się w jednym celu. Jesteśmy zaangażowani w poszukiwanie prawdy o wydarzeniach z 11 września 2001 roku. Nie przedstawiamy teorii, ani nie wskazujemy winnych. Skupiamy się na ustaleniu prawdy o tym fatalnym dniu w oparciu o solidne dane i fakty – ponieważ 11 września 2001 roku był katalizatorem wielu wydarzeń kształtujących nasz dzisiejszy świat – a rząd Stanów Zjednoczonych nie wydaje się być otwarty na informacje i fakty”.
Rob zaprosił mnie do udziału w organizacji rok później, gdy wydałem swoją pierwszą książkę na temat 9/11. Dzięki niemu mogłem do kolejnych tytułów dołączać filmy, które powstawały pod marką P4T. Ostatniego z nich nie zdążyłem umieścić w kolejnej książce, która dopiero miała powstać. Rob odszedł na wieczną, błękitną wartę, filmu nie przetłumaczyłem, książki nie napisałem.
Dziś myślę jednak, że pewnie chciałby, aby Jego praca nie poszła na marne i z tego powodu, mimo braku polskich napisów, umieszczam film zatytułowanySKYGATE na swojej stronie. Osoby nie znające języka angielskiego proszę o wybaczenie tej niedogodności, pozostałe zachęcam gorąco do obejrzenia materiału, ponieważ lepszego i bardziej profesjonalnego podsumowania tego, co kryje się za pojęciem „9/11”, nigdzie nie znajdziecie.
Wszystkich, którzy zechcą wspierać moje dalsze wysiłki w przybliżaniu prawdy o manipulatorach niszczących życie milionów ludzi, proszę o zwyczajowe postawienie kawy, za który to gest serdecznie z góry dziękuję. I zapraszam do pozostania blisko Oficyny Aurora.
. Ludobójcza organizacja syjonistyczna jest w kryzysie. Jej poplecznik z syndykatu Epsteina, Trump, daleko traci w sondażach. A wojna Izraela z Iranem, prowadzona z pomocą uprowadzonych sił zbrojnych USA, przeradza się w katastrofalną klęskę.
USA muszą zakończyć wojnę z Iranem i powstrzymać rozlew krwi. Sojusznicy Ameryki są największymi ofiarami powoli rozwijającego się załamania gospodarczego spowodowanego blokadą eksportu ropy naftowej i nawozów z Azji Zachodniej przez państwa Osi Oporu.
W Azji Japonia, Korea Południowa i Tajwan niemal wyczerpały swoje strategiczne rezerwy energetyczne. A w Europie, której gospodarka przemysłowa została sparaliżowana przez zniszczenie gazociągu Nord Stream przez USA, niedobory energii związane z zamknięciem Cieśniny Ormuz pogarszają sytuację. Europa coraz bardziej zmaga się z eskalacją niedoborów oleju napędowego, paliwa lotniczego i oleju opałowego.
Wasale Ameryki w Azji Zachodniej znajdują się w równie tragicznej sytuacji. Kruche gospodarki Jordanii i Egiptu ucierpiały z powodu niedoborów nawozów i rosnących kosztów energii. Oczywiście, amerykańscy niewolnicy petrodolara – ZEA, Kuwejt, Bahrajn, Arabia Saudyjska i Katar – są gospodarczo duszeni przez kontrolę Osi Oporu nad Ormuz i Bab al-Mandab.
Jeśli te coraz bardziej zdesperowane kraje spróbują żyć z oszczędności, spieniężając swoje obligacje amerykańskie, rynek obligacji załamie się. Bańka spekulacyjna, złożona z ogromnych inwestycji bez znaczącego zwrotu, pęknie. Nastąpi ekonomiczny Armagedon.
A potem jest problem petrodolara. Bazy amerykańskie w tych krajach zostały zdewastowane przez irańskie ataki dronów i rakiet, a większość z nich została praktycznie opuszczona. Jeśli Amerykanie nie poczynią bolesnych ustępstw wobec Iranu, zostaną oni całkowicie wypędzeni z regionu. Zagraża to petrodolarowi – a wraz z nim globalnemu pierścieniowi amerykańskich baz, finansowanemu z „niezwykłego przywileju”, który pozwala amerykańskim oligarchom drukować nieograniczone ilości pieniędzy i zmuszać świat do ich akceptacji.
Stany Zjednoczone stoją zatem przed wyborem: poddać się Iranowi i ograniczyć szkody wyrządzane jego imperium, czy też eskalować konflikt w kierunku apokaliptycznej zagłady. Z perspektywy USA, kapitulacja z jednoczesnym ogłoszeniem zwycięstwa jest zdecydowanie najlepszą opcją.
Ale Izraelczycy widzą to inaczej. Dla nich wojna z Iranem to kwestia przetrwania. Jeśli USA się poddają, a Iran wyjdzie z tego silniejszy niż kiedykolwiek, powstanie odradzająca się oś oporu – dokładnie w momencie, gdy globalna i amerykańska opinia publiczna zdecydowanie zwróci się przeciwko „ludobójczemu bytowi”. To nie tylko położy kres niekończącemu się ekspansjonizmowi projektu „Wielkiego Izraela”, ale prawdopodobnie doprowadzi również do wyzwolenia całej okupowanej Palestyny.
Historycznie rzecz biorąc, straszne rzeczy dzieją się, gdy „Izrael” dostrzega egzystencjalne zagrożenie, a USA pozostają obojętne. W 1963 roku prezydent USA Kennedy obiecał wstrzymać izraelski program zbrojeń nuklearnych. Ojciec założyciel Izraela, Ben Gurion, oburzony nieustępliwością Kennedy’ego, zrezygnował z funkcji premiera w czerwcu 1963 roku i w dużej mierze zniknął z życia publicznego. Źródła kontrolowane przez syjonistów, takie jak Gemini, twierdzą, że Ben Gurion „poświęcił się spokojnemu życiu poświęconemu studiom i pisaniu”. Jednak wielu historyków, w tym Michael Collins Piper i Laurent Guyénot, uważa, że Ben Gurion ukrył się, aby poświęcić się planowaniu zamachu na Kennedy’ego. Po zamachu stanu przeciwko JFK, Lyndon Johnson, izraelski poplecznik, dał zielone światło syjonistycznej broni jądrowej, wojnie ekspansjonistycznej w 1967 roku, a nawet próbie zabójstwa 293 amerykańskich marynarzy na pokładzie USS Liberty.
Jeszcze gorsze rzeczy wydarzyły się w 2001 roku, kiedy amerykańska obojętność wobec projektu Wielkiego Izraela pozwoliła syjonistycznemu tworowi zmierzać ku katastrofie. Gospodarka Izraela była w ruinie z powodu krachu internetowego, osadnicy wyjeżdżali zamiast przybywać, a stały napływ bojowników ruchu oporu i męczenników zamieniał życie w piekło dla tych osadników, którzy zdecydowali się zostać. Prognozy demograficzne wskazywały, że syjonizm był skazany na zagładę, podczas gdy region coraz bardziej jednoczył się przeciwko ludobójczemu tworowi – częściowo dzięki rosnącej islamskiej gorliwości i solidarności.
„Izrael” odpowiedział, przeprowadzając ataki pod fałszywą flagą z 11 września na Amerykę. Masakra World Trade Center i Pentagonu, fałszywie przypisana muzułmanom, wciągnęła Amerykę w wojnę mającą na celu zniszczenie „siedmiu krajów w ciągu pięciu lat” – a mianowicie siedmiu państw, które Izrael uważał za swoich wrogów. Wywołało to również wielopokoleniową falę „permanentnej islamofobii”, która służyła długoterminowym interesom Izraela.
Zamachy stanu związane z zamachem stanu JFK i 11 września ilustrują gotowość Izraela do użycia spektakularnej przemocy wobec Stanów Zjednoczonych, aby zapobiec temu, co postrzega jako kryzysy egzystencjalne. Dziś zbliżająca się klęska w izraelsko-amerykańskiej wojnie z Iranem stanowi dla Izraela matkę wszystkich kryzysów egzystencjalnych. Spektakularny krwawy atak na terytorium amerykańskie, przypisywany Iranowi, mógłby popchnąć Stany Zjednoczone dokładnie w kierunku eskalacji, której Izrael rozpaczliwie pragnie.
Zabić Trumpa?
Izrael mógłby zamordować Trumpa i zrzucić winę za to na Iran. Okrzyki oburzenia w mediach – „musimy dokończyć dzieło, które rozpoczął nasz upadły prezydent Trump” – mogłyby nawet skłonić opinię publiczną USA do poparcia inwazji lądowej na Iran.
Izrael wyraźnie utorował drogę do tego scenariusza. Netanjahu konsekwentnie terroryzował Trumpa twierdzeniami, że Irańczycy czają się za każdym krzakiem, czekając, by go zabić. Ostatnio sfabrykowane przez Izrael twierdzenie, że Iran planuje zestrzelić Air Force One, przekonało Trumpa do wymknięcia się z samolotu w kontenerze cateringowym, pozostawiając na pokładzie swoich doradców i przedstawicieli prasy jako przynętę dla pocisków antytrumpowskich.
Tchórzliwy amerykański prezydent wielokrotnie groził, że jeśli zabije Iran, zostanie on „zmieciony z powierzchni ziemi”, „wysadzony w powietrze” lub „zdziesiątkowany i zniszczony”. W wyjątkowo niespójnym tweecie Trump wykrzyknął:
„1000 pocisków jest załadowanych i wycelowanych w Islamską Republikę Iranu, a tysiące kolejnych natychmiast pójdą w ich ślady, jeśli rząd Iranu spełni swoją groźbę, ogłoszoną w wielu częściach świata, dotyczącą zamachu lub próby zamachu na urzędującego prezydenta Stanów Zjednoczonych Ameryki – w tym przypadku MNIE! Rozkazy zostały już wydane, a armia USA jest gotowa, chętna i zdolna do całkowitego zniszczenia i zniszczenia całego terytorium Iranu w ciągu jednego roku – z możliwością przedłużenia – Chwała Allahowi!”.
W tych i wielu innych podobnych wypowiedziach Trump zdaje się wręcz błagać Izraelczyków, aby go zabili i obwinili za to Iran! Czy prezydent USA naprawdę jest taki głupi?
Twierdzę, że Trump wydaje się cierpieć na osobliwą formę syndromu sztokholmskiego, diagnozę psychiatryczną opisującą, jak więzień lub oprawca rozwija bezmyślną, niewolniczą więź lojalności lub uczucia do swojego porywacza lub oprawcy. W tym przypadku agresywnym porywaczem jest Izrael, który prowadzi z Trumpem kompromat w stylu Epsteina. Ale to nie tylko szantaż: cała kariera Trumpa polegała na byciu przykrywką dla żydowskiej przestępczości zorganizowanej. Jego hotele i kasyna służyły jako miejsca prania brudnych pieniędzy, arena oszustw i spekulacji. Jego programy telewizyjne, w tym konkursy piękności Miss Teen USA, Miss USA i Miss Universe, miały żydowskich gangsterów kalibru Epsteina jako producentów. Jest powód, dla którego szefowie „Kosher Nostry”, Jared Kushner i Steve Witkoff, działają jak marionetki Trumpa. I jest powód, dla którego Netanjahu dzierży klucze do Białego Domu i może wkraczać do środka i wszczynać wojny, kiedy tylko zechce.
Trump czuje się tak przestraszony i bezradny w rękach Izraela i jego żydowskiej mafii, że rekompensuje to sobie tyradami o tym, że Iran chce go zabić – chociaż tak naprawdę wie głęboko, i być może nie do końca świadomie, że to Izrael może go zabić w każdej chwili i najprawdopodobniej zrobi to, kiedy tylko będzie mu to odpowiadało.
Tyradząc o wyimaginowanych irańskich zabójcach, dotknięty syndromem sztokholmskim Trump łudzi się, że zadowala swoich izraelskich porywaczy, a może nawet zasłużył na ich łaskę.
Władza Izraela nad Trumpem i jego zdolność do zabijania go z własnej woli zostały zademonstrowane nie tylko przez syjonistyczne zabójstwo (syjonistycznego) pilnie strzeżonego Charliego Kirka, ale także przez co najmniej dwa z trzech domniemanych zamachów na pomarańczowego pawiana. Elementy proizraelskie w zespole ochrony Trumpa prawdopodobnie były zamieszane w dwa ewidentnie sfingowane ataki na Trumpa: nagłośniony na całym świecie incydent z „obcięciem uszu” w Butler w Pensylwanii oraz farsę związaną z kolacją korespondentów Białego Domu. Ponieważ brak miejsca na szczegółową analizę, prosimy o zapoznanie się z filmami dokumentalnymi Johna Hankeya „Trump in the Crosshairs” (o Butlerze) i „Hoax: The White House Correspondents’ Dinner”.
Uwaga, spoiler: Jest aż nadto oczywiste, że Trump skrupulatnie przećwiczył swój występ w Butler w Pensylwanii i że był równie dobrze przygotowany na zainscenizowany strzał podczas kolacji korespondentów, który spokojnie zniósł z porozumiewawczym uśmiechem, podczas gdy inni, w tym jego żona Melania, wpadli w panikę. Funkcjonariusze Mossadu w zespole ochrony Trumpa, którzy zorganizowali te wydarzenia, niewątpliwie filmowali próby Trumpa. Gdyby Trump kiedykolwiek im nie posłuchał, mogliby upublicznić nagrania, na których ćwiczy rzucanie się na ziemię, otwieranie kapsułki z krwią do wrestlingu i oznaczanie sobie ucha i twarzy czerwonymi smugami, a następnie – wbrew wszelkim przepisom Secret Service – zeskakuje na równe nogi, grożąc pięścią przed flagą, podczas gdy współwinni fotoreporterzy stoją w gotowości i krzyczą: „Walcz, walcz, walcz!”.
Jednakże, ponieważ Trump jest tak żałosnym niewolnikiem – podczas gdy jego potencjalny następca, J.D. Vance, z podejrzliwością patrzy na „wojnę z Iranem w imieniu Izraela” – Izraelczycy raczej nie zamordują swojego najlepszego agenta USA w historii. Zamiast tego mogliby zainscenizować „nieudany” zamach na życie Trumpa za pomocą „irańskiego drona”. Albo mogliby zdetonować radioaktywną „brudną bombę” w Waszyngtonie lub innym prominentnym miejscu, mając nadzieję, że sfingowany irański „atak nuklearny na Amerykę” sprowokuje nuklearny odwet. Z kontrolowanym przez Izrael szaleńcem Trumpem u władzy, mogliby z powodzeniem spełnić to życzenie. Albo mogliby przeprowadzić niszczycielski cyberatak na amerykańską infrastrukturę, wywołując taki chaos, że zdezorientowani, przestraszeni i rozgniewani Amerykanie staliby się podatni na medialną propagandę obwiniającą Iran i wzywającą do inwazji USA. Połączenie powyższych elementów – „brudnej bomby” plus cyberatak plus sfingowany zamach na Trumpa – mogłoby zmaksymalizować chaos i jego wpływ na amerykańską opinię publiczną.
Taka operacja mogłaby mieć na celu stworzenie stanu wyjątkowego, dając Trumpowi pretekst do odwołania wyborów i ogłoszenia się dożywotnim prezydentem, czym coraz częściej grozi. Ten scenariusz idealnie wpisuje się w ruch „End Democracy”, na którego czele stoi syjonistyczny, tech-faszystowski oligarcha Peter Thiel i jego główny ideolog Curtis Yarvin. Rozwiązałoby to również największy problem Trumpa: jak przetrwać wybory w 2026 roku i uniknąć impeachmentu oraz więzienia, pomimo skrajnej niepopularności jego samego i jego partii.
Ale czy Amerykanie daliby się nabrać na kolejną masową operację pod fałszywą flagą?
Komentatorzy z głównego nurtu mediów, tacy jak Tucker Carlson, Candace Owens i Young Turks, coraz częściej wyrażają podejrzenia co do udziału Izraela w zamachu na JFK, operacji pod fałszywą flagą przeciwko USS Liberty, atakach z 11 września, zabójstwie Butlera i zabójstwie Charliego Kirka.
Te i inne głosy niemal krzyczą z dachów, że Izrael jest zdolny do mordowania amerykańskich prezydentów i tysięcy amerykańskich cywilów, jednocześnie wykorzystując kontrolę nad mediami głównego nurtu, by wpędzić naród w wojnę.
Biorąc pod uwagę rosnącą świadomość społeczną na temat izraelskiego zaangażowania w zamachy stanu na Kennedy’ego i 11 września, a także inne okrucieństwa, a także ogromną niepopularność wokół ludobójstwa Izraela w Strefie Gazy, syjoniści ryzykowaliby najpoważniejszą falę krytyki, gdyby przeprowadzili kolejny spektakularny atak pod fałszywą flagą na Amerykę. Jednak biorąc pod uwagę ich arogancką pogardę dla Gojim i ich często demonstrowaną zdolność do unikania kary za gigantyczne zbrodnie, takiego scenariusza nie można wykluczyć.
George Peabody i Junius Morgan stworzyli „światowy rząd” kapitału.
Londyński Peabody Bank był jednym z pierwszych instytucjonalnych pasów transmisyjnych między stolicą City a szybko industrializującym się amerykańskim rynkiem finansowym. Z tej transatlantyckiej infrastruktury wyłonił się później Morgan, jeden z najważniejszych ośrodków władzy na Wall Street.
George Peabody urodził się 18 lutego 1795 roku w South Danvers, miasteczku w hrabstwie Essex w północno-wschodnim Massachusetts, około 27 km na północny wschód od Bostonu.
30 kwietnia 1868 roku na jego cześć miasto przemianowano na „Peabody”.
Przed 1838 rokiem Peabody zarabiał na handlu hurtowym i imporcie; od 1837 roku rozpoczął również pośredniczenie w udzielaniu pożyczek rządowych USA i na inwestycje infrastrukturalne europejskim inwestorom ze swojej londyńskiej siedziby. W 1838 roku Peabody rozpoczął działalność bankową w Londynie. Doprowadziło to do założenia w 1851 roku firmy George Peabody & Co. Firma działała głównie pomiędzy kapitałem brytyjskim a handlem amerykańskim, obligacjami rządowymi i papierami wartościowymi kolei. W 1854 roku Peabody zatrudnił jako młodszego wspólnika amerykańskiego kupca Juniusa Spencera Morgana, ojca J.P. Morgana, który wniósł 40 000 funtów. Stanowiło to niecałe 9% ówczesnego kapitału firmy, który wynosił 450 000 funtów.
Sam kapitał pochodził z wcześniejszej kariery Morgana jako odnoszącego sukcesy kupca i finansisty w Nowej Anglii. Zanim przeniósł się do Londynu, był wspólnikiem w bostońskiej firmie handlowo-bankowej JM Beebe, Morgan & Co.
Oficjalna historia korporacyjna JP Morgan potwierdza, że Junius został partnerem Peabody’ego w 1854 roku, zastępując go na stanowisku szefa londyńskiego biura, i że biuro to było ściśle powiązane z JP Morgan & Co. przez dziesięciolecia. Późniejsza reorganizacja londyńskiego biznesu w Morgan Grenfell & Co. w 1910 roku nie oznacza zerwania z tą historią, lecz raczej jej organizacyjną kontynuację. (1)
Londyńska firma Peabody, Morgan & Co. specjalizowała się w amerykańskich papierach wartościowych, wymianie walut i bankowości korespondencyjnej. Po wybuchu wojny Junius Morgan postawił na Unię i handlował jej obligacjami wojennymi. Londyńska firma, wraz z nowojorskim biurem JP Morgana, wykorzystała przewagę informacyjną i telegraficzną: po doniesieniach o upadku Vicksburga w lipcu 1863 roku, kupili obligacje Unii, zanim zwycięstwo stało się powszechnie znane w Londynie, a ceny odpowiednio wzrosły. Był to spekulacyjny zysk z informacji związanych z wojną i przewidywanych wydarzeń militarnych.
Junius S. Morgan i jego syn John Pierpont (JP) Morgan (ur. 1837), który za 300 dolarów amerykańskich (2) zdołał wykupić się ze służby wojskowej, czerpali zyski z handlu obligacjami Unii podczas wojny secesyjnej w USA (1861–1865).
Spekulacje na obligacjach Unii w czasie wojny wzmocniły pozycję sieci ojców i synów. Jednak największy wzrost bogactwa nastąpił głównie po 1865 roku, kiedy Stany Zjednoczone rozbudowały linie kolejowe, zrestrukturyzowały dług publiczny, a przedsiębiorstwa przemysłowe potrzebowały kapitału. JP Morgan był w stanie ułatwić napływ brytyjskiego kapitału i znacząco wzmocnić swoją pozycję w tym procesie. (3)
Po przejściu Peabody’ego na emeryturę w 1864 r. Junius kontynuował zarządzanie firmą pod nazwą JS Morgan & Co.
Ujawnia to ważną linię ciągłości:
Londyn był wówczas centralnym międzynarodowym ośrodkiem kredytowym, giełdowym i ubezpieczeniowym. Amerykańscy dłużnicy, firmy kolejowe, domy handlowe i budżety publiczne mogły tam uzyskać dostęp do europejskiej płynności finansowej – ale na warunkach negocjowanych w City.
Peabody i Morgan działali zatem w roli pośredników, ubezpieczycieli i zaufanych organów: zajmowali się amerykańskimi projektami inwestycyjnymi w imieniu brytyjskich inwestorów, a jednocześnie uzależnili dostęp Stanów Zjednoczonych do kapitału londyńskiego od banków prywatnych.
Funkcja ta pozostała prywatna. Nie była ani demokratycznie legitymizowana, ani nie była w pierwszej kolejności ukierunkowana na interes publiczny. Jej logika opierała się na wiarygodności kredytowej, zabezpieczeniach, prowizjach, udziale w rynku i stabilnych warunkach politycznych.
Junius Morgan nie tylko sprowadził do Londynu „kapitał amerykański”. Wręcz przeciwnie, uczynił londyńską potęgę finansową czynnikiem decydującym o industrializacji USA – zwłaszcza tam, gdzie koleje, obligacje rządowe i finansowanie dużych korporacji wymagały długoterminowego kapitału.
Historia Wall Street nie zaczyna się w Nowym Jorku. Prowadzi wąskimi uliczkami londyńskiego City, przez kursy walut, obligacje, finansowanie handlu i prywatną władzę kilku banków kupieckich. Kiedy George Peabody przyjął Amerykanina Juniusa Spencera Morgana do swojego londyńskiego banku w 1854 roku, nastąpił przełomowy moment: brytyjski kapitał uzyskał uprzywilejowany dostęp do rozwijającego się rynku amerykańskiego, a Stany Zjednoczone mogły finansować przyspieszenie swojego przemysłu za pośrednictwem kanałów kredytowych City.
Londyn zapewnił kapitał, Nowy Jork zorganizował jego rozlokowanie. To powiązanie było prekursorem potęgi Morganów, która później, za pośrednictwem Wall Street, znacząco wpłynęła na koleje, przemysł na dużą skalę i politykę finansową.
Ci, którzy kontrolują kanały kredytowe, często decydują, które państwa, firmy i gałęzie przemysłu mogą się rozwijać – i za jaką cenę.
Junius Spencer Morgan finansował amerykańskie koleje głównie poprzez inwestowanie brytyjskiego kapitału w amerykańskie papiery wartościowe za pośrednictwem swojego londyńskiego banku. Był nie tyle bezpośrednim budowniczym, co centralnym pośrednikiem, bankierem emisyjnym i gwarantem wiarygodności kredytowej między amerykańskimi firmami kolejowymi a europejskimi rynkami kapitałowymi.
Był to międzynarodowy most kredytowy: brytyjskie oszczędności finansowały amerykańską infrastrukturę, a Morgan Bank odpowiadał za selekcję, lokowanie, realizację i reputację. Junius Morgan jest zatem uważany za kluczowego gracza w tym powiązaniu między brytyjskim a amerykańskim rynkiem kapitałowym.
Dobitnym przykładem skłonności Morgan Bank do ryzyka jest linia kolejowa Baltimore & Ohio: kiedy straty zmusiły ją do zadłużania się na długi termin, a obligacje stały się trudne do ulokowania, Junius i JP Morgan zorganizowali syndykat bankowy, który kupował i utrzymywał papiery wartościowe do czasu poprawy warunków rynkowych. Całkowita wyprzedaż trwała lata. To było autentyczne podejmowanie ryzyka, a nie zwykłe pośrednictwo.
Zwłaszcza na rynku, na którym informacje o odległych liniach kolejowych w USA były niekompletne, nazwa Morgan była zatem sygnałem dla europejskich inwestorów: bank zweryfikował sprawę i narażał swoją reputację. To wotum zaufania pozwoliło spółkom kolejowym pozyskać kapitał na korzystniejszych, a nawet bardziej opłacalnych warunkach.
Porównanie Peabody/Morgan z Rothschild/Baring w XIX wieku
Peabody/Junius Morgan był rozwijającym się anglo-amerykańskim domem emisyjnym w XIX wieku; Rothschild i Baring byli starszymi, bardziej wpływowymi finansowo i politycznie powiązanymi domami wiodącymi londyńskiego świata finansów. Ich wspólną cechą było wykorzystywanie Londynu do łączenia finansowania handlu, transakcji wymiany walut i lokowania międzynarodowych papierów wartościowych – jednak ich geograficzne obszary działania i bazy wpływów znacznie się różniły. (4)
Baring był uważany za wiodący londyński dom akceptacyjny i kantorowy w XIX wieku oraz drugi najważniejszy dom emisyjny po Rothschildzie w zakresie emisji zagranicznych. Jednocześnie utrzymywał szczególną przewagę nad amerykańskimi obligacjami kolejowymi.
Zdecydowaną przewagą Rothschildów była ich międzynarodowa sieć rodzinna. Pięć rodów mogło koordynować przekazy, złoto, weksle i płatności ponad granicami państwowymi w czasie, gdy telegraf dopiero się rozwijał, a banki państwowe nie przejęły jeszcze swojej późniejszej roli międzynarodowych stabilizatorów.
Skupiono się na finansowaniu państwowym oraz finansowaniu europejskich wojen i długu państwowego.
Na przykład w 1818 roku (pięć lat po wojnach wyzwoleńczych) londyńska firma zorganizowała pożyczkę dla Prus w wysokości 5 milionów funtów; podczas kryzysu płynnościowego w latach 1825–1826 udało jej się również zaopatrzyć Bank Anglii w znaczną ilość kruszcu bijącego monety.
Koleje były ważne dla Rothschilda, ale głównie jako uzupełnienie państwowej polityki infrastrukturalnej w Europie. Przykłady sięgają od Kolei Północnej Francji z 1845 roku, przez austro-włoskie finansowanie kolei, po brazylijskie, rosyjskie i indyjskie projekty kolejowe. Rothschild był zatem zasadniczo kontynentalnym europejskim i państwowym finansistą władzy – a nie przede wszystkim mediatorem amerykańskiego boomu kolejowego. (5)
Baring: Handel atlantycki i obligacje zagraniczne
Firma Baring Brothers powstała w branży handlu międzynarodowego. Jej podstawowa działalność obejmowała handel towarami, wekslami i finansowanie handlu; później firma połączyła tę działalność z emisją zagranicznych obligacji rządowych i korporacyjnych. (6)
Na arenie transatlantyckiej Baring początkowo utrzymywał bliższe relacje z Peabody/Morgan niż z Rothschildem: obie firmy kupowały amerykańskie papiery wartościowe na własny rachunek i działały jako brokerzy lub domy emisyjne dla nowych emisji amerykańskich w Europie. Baring był jednak znacznie bardziej zdywersyfikowany i wcześniej zintegrował się z rynkiem globalnym. Negatywne aspekty stały się szczególnie widoczne w 1890 roku: nadmierna koncentracja w Argentynie doprowadziła do kryzysu Baringa. Na krótko przed kryzysem, w latach 1885–1890, firma promowała papiery wartościowe i inwestycje o wartości nominalnej zbliżającej się do 20 milionów funtów w argentyńskim sektorze kolejowym.
Peabody/Morgan: amerykański specjalista
Peabody & Co., a później JS Morgan & Co., zajmowały specyficzną niszę: wiarygodne pośrednictwo między stanami USA i firmami potrzebującymi kapitału z jednej strony a londyńskimi inwestorami z drugiej. Ich działalność obejmowała obligacje rządowe, weksle i finansowanie handlu, ale coraz częściej przekierowywała się na finansowanie amerykańskiej infrastruktury, zwłaszcza kolei.
Firma była szczególnie narażona podczas kryzysu zadłużenia publicznego USA po 1837 roku. Amerykańskie papiery wartościowe były niekiedy polemicznie określane na londyńskiej giełdzie jako „amerykańskie papiery wartościowe”. Baring i Peabody czasami sami kupowali takie papiery wartościowe i jednocześnie starali się o nowe emisje wśród europejskich inwestorów. To właśnie doświadczenie w zakresie ryzyka i wynikająca z niego sieć informacyjna stały się później przewagą konkurencyjną Morganów. (7)
W przeciwieństwie do Rothschilda, Peabody/Morgan nie posiadała równie silnej europejskiej sieci rodzinnej. W przeciwieństwie do Baringa, firma koncentrowała się bardziej na rynku amerykańskim. To ukierunkowanie okazało się korzystne w dłuższej perspektywie: wraz z ekspansją przemysłową Stanów Zjednoczonych, środek ciężkości międzynarodowych finansów korporacyjnych coraz bardziej przesuwał się do Nowego Jorku, gdzie JP Morgan wykorzystywał oś Londyn-Nowy Jork, ustanowioną przez Peabody i Junius Morgan, do restrukturyzacji kolei, dużych IPO i fuzji.
Klasyfikacja władzy-polityczna
Instytucje te nie były jedynie „pożyczkodawcami”. Decydowały, które państwa, projekty i firmy uzyskają dostęp do kapitału międzynarodowego, po jakim oprocentowaniu i na jakich warunkach. Ich władza opierała się na trzech czynnikach:
Kontrola nad informacjami, korespondencją i międzynarodowymi metodami płatności.
Zdolność do badania, nabywania i umieszczania papierów wartościowych u inwestorów.
Kapitał reputacyjny: Nazwa wiodącej firmy obniżała postrzegane ryzyko niewypłacalności nabywców.
Rothschild zdominował główne europejskie finansowanie rządowe w pierwszej połowie wieku; Baring był szczególnie silnym konkurentem Londynu w handlu, emisjach zagranicznych i Ameryce; Peabody/Morgan stał się wyspecjalizowanym kanałem infrastrukturalnym i finansowym dla USA. Ta hierarchia nie była absolutna: firmy współpracowały przy pojedynczych dużych emisjach, a jednocześnie konkurowały o mandaty, opłaty, przewagę informacyjną i dostęp polityczny. (8)
Od Juniusa do JP Morgana
Podczas gdy Junius Morgan od lat 50. XIX wieku rozbudowywał transatlantycką infrastrukturę kapitałową i dystrybucyjną, jego syn JP Morgan wykorzystał ją później do zdobycia o wiele bardziej bezpośredniej pozycji władzy w amerykańskim przemyśle kolejowym – poprzez restrukturyzację niewypłacalnych kolei, mandaty zarządcze i fuzje.
JP Morgan mógł polegać na swoim ojcu jako londyńskim agencie, zyskując w ten sposób dostęp do brytyjskich inwestorów, którzy chcieli inwestować w amerykańskie koleje. „Morganizacja” lat 80. i 90. XIX wieku – restrukturyzacja i konsolidacja przedsiębiorstw kolejowych – nie była zatem wyłącznie dziełem Juniusa Morgana, ale późniejszą ekspansją transatlantyckiej sieci emisji i pożyczek, którą pomógł stworzyć.
Według Lance’a E. Davisa i Roberta E. Gallmana brytyjskie aktywa zagraniczne wzrosły z około 208 milionów funtów w 1850 r. do 1,065 miliarda funtów w 1875 r., 2,397 miliarda funtów w 1900 r. i 3,990 miliarda funtów w 1913 r. (9)
W dekadach poprzedzających rok 1914 przeciętny brytyjski eksport netto kapitału sięgał nawet 9 procent brytyjskiego PKB rocznie.
Strategicznie ważne przejęcie White Star Line przez JP Morgan
W 1902 roku Morgan połączył kilka firm żeglugowych, tworząc International Mercantile Marine Company (IMM). White Star był okrętem flagowym i centralnym elementem firmy. Inne firmy IMM to American Line, Red Star Line, Leyland Line, Atlantic Transport Line i Dominion Line. (10)
Nie kupił przedsiębiorstwa żeglugowego w zwykłym tego słowa znaczeniu, lecz raczej potężną dźwignię przez Atlantyk Północny:
Pasażerowie, poczta, fracht, emigracja i dostęp rynków europejskich do amerykańskich kolei i korporacji przemysłowych. Jego celem była racjonalizacja konkurencji – język ówczesnej koncentracji, dyscypliny taryfowej i prywatnej kontroli nad szlakami transportowymi.
Konkurencję na północnym Atlantyku należy łagodzić poprzez wspólne zarządzanie, skoordynowane rozkłady jazdy i stabilizację stawek frachtowych. Współpracownicy Morgana wyobrażali sobie, że zamiast konkurowania wielu linii o tych samych pasażerów, pocztę i ładunki tego samego dnia, odjazdy będą racjonalnie rozłożone. (11)
Firmy żeglugowe miały zostać połączone z sieciami kolejowymi, na które Morgan również miał wpływ finansowy. Miałoby to wydłużyć łańcuch dostaw z portów europejskich przez Atlantyk do amerykańskich sieci kolejowych i rynków.
Politycznie i strategicznie ważna potęga morska
IMM miała stać się trzonem potężnej amerykańskiej floty handlowej. Współczesne i późniejsze relacje jednoznacznie łączą projekt Morgana z eksportem amerykańskich towarów i ekspansją wpływów USA w Europie. (12)
Chociaż White Star pozostała zarejestrowana w Wielkiej Brytanii i podlegała brytyjskim regulacjom, od 1902 roku znajdowała się całkowicie pod kontrolą amerykańskiego IMM. To właśnie sprawiło, że przejęcie stało się politycznie i ekonomicznie wrażliwe: historycznie brytyjska firma żeglugowa, której statki były zarejestrowane w brytyjskim rejestrze marynarki wojennej, stała się częścią zdominowanego przez USA konglomeratu finansowo-żeglugowego.(13)
IMM był częścią planu JP Morgan, mającego na celu konsolidację nie tylko banków, kolei i przemysłu, ale także transatlantyckiego transportu i przepływów handlowych w ramach prywatnego konglomeratu. Jego ambicje wydawały się nieograniczone.
Włączenie White Star Line do konglomeratu żeglugowego Morgana uczyniło Titanica i jego siostrzane statki – zwłaszcza Olympic i Britannic, ukończone po zatonięciu – symbolem prywatnego projektu konsolidacji: kapitał ze świata finansów miał nie tylko konsolidować firmy, ale także organizować transatlantycką infrastrukturę przewozów towarowych, pocztowych, migracyjnych i pasażerskich. Z tymi trzema gigantami mórz, JP Morgan prawdopodobnie miał nadzieję zdominować oceany świata. Okazało się jednak, że jest inaczej.
20 września 1911 roku brytyjski krążownik HMS Hawke staranował prawą burtę RMS Olympic w pobliżu wyspy Wight swoim dziobem . Śledztwo przeprowadzone w tamtym czasie i późniejsza sprawa sądowa wykazały, że odpowiedzialna jest Olympic , a raczej White Star Line. W rezultacie firmy ubezpieczeniowe odmówiły wypłaty odszkodowania. Po zatonięciu Titanica pojawiły się pogłoski, że to nie Titanic uderzył w górę lodową przed zatonięciem, ale raczej jego uszkodzony i przemalowany statek siostrzany, Olympic, w celu uzyskania odszkodowania z ubezpieczenia. Plotki te utrzymują się do dziś, twierdząc, że J.P. Morgan pierwotnie planował rejs Titanikiem, ale odwołał go w ostatniej chwili. Przeciwnicy J.P. Morgana, tacy jak John Jacob Astor IV, Isidor Straus i Benjamin Guggenheim, zginęli wraz z Titanikiem.
Tragiczna prawda jest już wystarczająco poważna: Titanic wpłynął na zamarznięty akwen z dużą prędkością, ostrzeżenia o lodzie i warunki widoczności nie zostały odpowiednio uwzględnione w celu zapewnienia bezpiecznej żeglugi, pojemność łodzi ratunkowych była niewystarczająca dla wszystkich na pokładzie, a wiele łodzi zostało zwodowanych bez wystarczającej liczby załogi. Brytyjskie śledztwo z 1912 roku jednoznacznie przypisało stratę zderzeniu z górą lodową przy nadmiernej prędkości. (14)
Udokumentowana historia władzy nie implikuje udowodnionego morderstwa ani spisku ubezpieczeniowego. Koncentracja władzy gospodarczej jest udokumentowana, natomiast rzekome celowe zatopienie Titanica nie. (15)
Britannic zatonął na Morzu Egejskim w 1916 roku po wpłynięciu na minę – w trakcie I wojny światowej. Jego zatonięcie było zatem wydarzeniem wojennym, a nie dowodem skoordynowanego, zaplanowanego sabotażu. Tylko (nowy?) Olympic mógł kontynuować działalność jako liniowiec pasażerski do 1935 roku.
Dlaczego projekt się nie powiódł
Morze okazało się bardziej uparte niż Wall Street. Flagi narodowe, brytyjskie interesy, niemiecka konkurencja, prawo antymonopolowe i chronicznie zawyżony bilans udaremniły planowaną dominację na Atlantyku. Kiedy IMM sprzedał linię White Star Line brytyjskim inwestorom w 1926 roku, nie było to zaprzeczeniem żądnych władzy ambicji Morgana, lecz raczej oznaką jego porażki gospodarczej w sektorze, którego nie dało się trwale ustrukturyzować jak kolei czy trustu przemysłowego.
Koncepcja Morgana była ekspansywna, ale jego faktyczna władza nad północnym Atlantykiem pozostała ograniczona. IMM nie był w stanie w pełni zintegrować swoich głównych konkurentów: w szczególności Cunard, a także duże niemieckie firmy HAPAG i Norddeutscher Lloyd, zachowały niezależność. Porozumienia z niemieckimi liniami i porozumienie z rządem brytyjskim nie zastąpiły całkowitego przejęcia.
W żegludze statki, porty, załogi i bandery narodowe pozostają powiązane z państwami, dotacjami oraz interesami marynarki wojennej i bezpieczeństwa. Trust finansowy nie może kontrolować tych czynników tak łatwo, jak przedsiębiorstwo przemysłowe.
Amerykańskie prawo antymonopolowe i opozycja polityczna ograniczyły powstawanie kompleksowych monopoli.
Linia White Star Line utraciła część swoich podstaw ekonomicznych po I wojnie światowej, a sama IMM znalazła się pod presją zadłużenia i spadku zysków. (16)
Sprzedaż stanowiła zatem wycofanie się z nieudanego projektu konsolidacji międzynarodowej. W 1926 roku IMM sprzedało linię White Star Line brytyjskiej Royal Mail Steam Packet Company za około 7 milionów funtów. (17)
Sam Morgan zmarł w 1913 roku. Decyzja o późniejszej sprzedaży White Star Line w 1926 roku nie została zatem podjęta osobiście przez niego, lecz przez zarząd International Mercantile Marine Company (IMM), którą stworzył. Sprzedaż weszła w życie 1 stycznia 1927 roku.
Wczesne finansowanie Ententy w latach 1914/1915 przez JP Morgana Jr.
Firma JP Morgan & Co. – już nie pod zarządem JP Morgana seniora, który zmarł w marcu 1913 r., lecz pod zarządem JP Morgana Jr. ( Jack Morgan) – zaczęła wspierać Ententę finansowo i materialnie nawet w okresie neutralności USA, na długo przed przystąpieniem USA do wojny w kwietniu 1917 r. (18)
Już na początku 1915 roku Morgan został mianowany przez rząd brytyjski centralnym agentem zakupów w USA; formalne brytyjskie „Porozumienie Handlowe” zostało zawarte w styczniu 1915 roku. Podobne porozumienie obowiązywało we Francji od maja 1915 roku. W rezultacie firma obsługiwała większość amerykańskich zamówień dla Wielkiej Brytanii i Francji – od żywności i bawełny po stal, chemikalia, amunicję i inny sprzęt wojenny. (19)
Początkowo rola Morgana polegała głównie na połączeniu zaopatrzenia, przetwarzania płatności i udzielania pożyczek krótkoterminowych. Stworzyła jednak również ścisłe powiązanie materialne i finansowe między kontynuacją wojny Ententy a interesami sieci Morgana.
W marcu 1915 roku konsorcjum pod przewodnictwem Morgana wyemitowało w Nowym Jorku obligacje francuskie o wartości 50 milionów dolarów. Jesienią 1915 roku syndykat Morgana zorganizował emisję obligacji anglo-francuskich o wartości 500 milionów dolarów (5%, pięcioletni termin zapadalności) – była to wówczas największa emisja obligacji zagranicznych na Wall Street. (20)
Do czasu przystąpienia Stanów Zjednoczonych do wojny w 1917 roku Morgan pośredniczył w zakupach dla aliantów o łącznej wartości blisko 3 miliardów dolarów. Bank zazwyczaj pobierał prowizję w wysokości około 1 procenta od tych zakupów; szacuje się, że prowizja ta wyniosła około 30 milionów dolarów. (21)
Do momentu przystąpienia Stanów Zjednoczonych do wojny 6 kwietnia 1917 r. prywatne pożyczki USA dla Ententy wynosiły około 2,0–2,25 miliarda dolarów amerykańskich; dla porównania, do Niemiec trafiło zaledwie około 27–35 milionów dolarów amerykańskich. Daje to – w zależności od definicji statystycznej i daty odniesienia – stosunek około 60–80:1 na korzyść Ententy. (22)
Jednak powiązania finansowe miały znaczenie polityczne: uzależniały część amerykańskiego kapitału finansowego i przemysłowego od przetrwania, a ostatecznie sukcesu Wielkiej Brytanii i Francji. Sam Morgan później zaprzeczył przed Senatem, jakoby pożyczki te wciągnęły Stany Zjednoczone w wojnę. Niezależnie od tego samousprawiedliwienia, ryzyko niewypłacalności aliantów było realne dla amerykańskich pożyczkodawców i dostawców i stanowiło istotny czynnik w ówczesnej debacie. (23)
Twierdzenie, że „ Morgan finansował Ententę i w ten sposób wciągnął USA do wojny ” jest samo w sobie przekonujące, ale należy je również rozpatrywać w kontekście amerykańskich interesów bezpieczeństwa i gospodarki oraz czynników polityki wewnętrznej, a także w kontekście wojny podwodnej.
7 maja 1915 roku RMS Lusitania został storpedowany u południowych wybrzeży Irlandii przez niemiecki okręt podwodny U-20 pod dowództwem komandora porucznika Walthera Schwiegera i zatonął w ciągu około 18 minut. Podczas swojego ostatniego rejsu z Nowego Jorku do Liverpoolu przewoził ładunek o wartości wojskowej. (24) Lusitania została zarejestrowana w Admiralicji jako jednostka rezerwowa lub pomocnicza, przeznaczona do służby jako uzbrojony krążownik pomocniczy; pojawiła się również w odpowiednich spisach morskich w 1914 roku.
Udokumentowany ładunek obejmował 4200 skrzyń metalowych nabojów zawierających około 4,2 miliona naboi do karabinów i karabinów maszynowych, 1250 skrzyń łusek odłamkowych oraz 18 skrzyń detonatorów. W amerykańskich dokumentach odnotowano również, że na pokładzie nie znajdowały się żadne materiały wybuchowe, zgodnie z definicją zawartą w ówczesnych przepisach amerykańskich; detonatory uznano za niewybuchowe w rozumieniu tej klasyfikacji. Ładunek został zgłoszony w manifeście. (25)
Dla rządu niemieckiego Lusitania stanowiła uzasadniony cel militarny ze względu na swój ładunek wojenny. Fakt, że przewoziła ładunek o znaczeniu militarnym, nie był zatem późniejszą spekulacją, lecz udokumentowanym faktem. (26)
20 września 1917 roku senator Bob LaFollette, republikański kandydat na prezydenta, który przegrał z Wilsonem, odniósł się do incydentu z Lusitanią i doktryny sekretarza stanu Lansinga, zgodnie z którą obecność obywateli amerykańskich na pokładzie dowolnego statku zapewniała immunitet. LaFollette twierdził: „Cztery dni przed wypłynięciem Lusitanii prezydent Wilson został osobiście poinformowany przez sekretarza stanu Bryana, poprzednika Lansinga, że Lusitania przewozi 6 000 000 sztuk amunicji, nie licząc materiałów wybuchowych; i że pasażerowie, którzy zamierzali podróżować statkiem, robili to z naruszeniem przepisów naszego kraju”, po czym Bryan wyjaśnił znaczenie Ustawy o pasażerach z 1812 roku. Przemówienie wywołało oburzenie w Białym Domu i Senacie. Powołano komisję w celu wydalenia senatora. Aby usprawiedliwić się przed Senatem, Bob LaFollette zażądał kompletnych dokumentów przewozowych Lusitanii. To ujawniłoby całą sprawę. W rezultacie dokumenty przewozowe zostały szybko utajnione, a wniosek o wydalenie wycofano. Jednak 21 września prezydent Wilson zatwierdził już ogólnokrajową kampanię czujności przeciwko LaFollette’owi i jego zwolennikom. (27)
Kwestionowana neutralność USA przed przystąpieniem do wojny w 1917 r.
Stany Zjednoczone ogłosiły neutralność na początku I wojny światowej, 4 sierpnia 1914 roku, formalną proklamacją prezydenta Woodrowa Wilsona. Początkowo dotyczyło to wojen między Austro-Węgrami a Serbią, Niemcami a Rosją oraz Niemcami a Francją; Wielka Brytania została następnie włączona do wojny po jej przystąpieniu. (28)
Wilson ogłosił nie tylko państwo, ale także wszystkich obywateli USA i osoby podległe amerykańskiej suwerenności, zobowiązaniem do ścisłej i bezstronnej neutralności. Proklamacja ta opierała się na amerykańskich ustawach o neutralności, traktatach oraz obowiązującym wówczas „prawie narodów”, czyli prawie międzynarodowym. (29)
Dokładniej rzecz biorąc oznaczało to:
Zakaz werbowania i wyposażania żołnierzy na potrzeby wypraw zbrojnych którejkolwiek ze stron konfliktu z terytorium USA.
Zabronione jest wykorzystywanie amerykańskich portów przez okręty wojenne stron walczących jako baz operacyjnych lub punktów obserwacyjnych.
Zaopatrzenie okrętów wojennych było ściśle ograniczone: dozwolone było dostarczanie żywności, niezbędnych napraw i tylko tyle węgla, ile było potrzebne do dotarcia do najbliższego portu macierzystego. (30)
Kluczowe ograniczenie amerykańskiej neutralności polegało na tym, że nie była ona rozumiana jako neutralność handlowa w znaczeniu całkowitego embarga gospodarczego. Departament Stanu wyraźnie wyjaśnił 15 sierpnia 1914 r.: Handel z państwami walczącymi nie zostanie zawieszony z powodu wojny w Europie. Sprzedaż i eksport kontrabandy przez osoby prywatne lub firmy nie były również zakazane na mocy prawa o neutralności USA. (31)
19 sierpnia 1914 roku Wilson ponownie zaapelował do społeczeństwa o bezstronność nie tylko „w praktyce”, ale także „w myślach”. Biorąc pod uwagę silne powiązania europejskie wielu obywateli USA i powiązania gospodarcze z walczącymi stronami, miało to znaczenie polityczne, ale nie znosiło prawa do prywatnego handlu zagranicznego.
To właśnie ten rozdział między neutralnością państwa a handlem prywatnym sprawił, że transporty takie jak ten na Lusitanii były prawnie możliwe – mimo że w sposób oczywisty i przeważający przynosiły korzyści Wielkiej Brytanii i jej sojusznikom. Dostawy do Niemiec były praktycznie niemożliwe z powodu blokady Niemiec, która naruszała prawo międzynarodowe.
We wrześniu 1914 r. Waszyngton nie złożył formalnego protestu przeciwko brytyjskiej polityce blokady, gdyż była ona sprzeczna z prawem międzynarodowym.
Dopiero po rozszerzeniu polityki Londynu i Paryża w marcu 1915 roku o dalekosiężną blokadę wszystkich niemieckich dostaw, fundamentalny konflikt prawny stał się jasny i publicznie przedmiotem amerykańskiej noty. Późniejsze stanowisko USA, że tak zwana blokada była „nieskuteczna, nielegalna i nie do obrony”, nie powinno zatem być przedstawiane jako bezpośrednia reakcja na wydarzenia z września 1914 roku. (32)
Rząd USA w praktyce zaakceptował brytyjską blokadę Niemiec w jej kluczowej, wczesnej fazie, początkowo nie podnosząc fundamentalnej kwestii prawnej jako przedmiotu protestu dyplomatycznego. Dopiero eskalacja konfliktu w 1915 r. skłoniła Waszyngton do wydania formalnego i bardziej zasadniczego sprzeciwu.
Na papierze neutralni, ale gospodarczo powiązani z Ententą: wojna USA i Europy od 1914 r.
I wojna światowa przekształciła Stany Zjednoczone z kraju będącego głównym dłużnikiem w czołowego wierzyciela i potęgę przemysłową. Boom gospodarczy początkowo opierał się na eksporcie i pożyczkach dla Ententy, a od 1917 roku dodatkowo na masowym finansowaniu zbrojeń przez rząd – co skutkowało wysokimi zyskami i pełnym zatrudnieniem, ale także wysoką inflacją i napięciami społecznymi.
W momencie wybuchu wojny w 1914 roku gospodarka USA znajdowała się w recesji. Po niej nastąpił 44-miesięczny boom: Wielka Brytania, Francja i inni sojusznicy kupowali żywność, surowce, maszyny, stal, chemikalia i broń z USA.
Przed 1915 r. amerykańska nadwyżka eksportowa wynosiła zazwyczaj 200–600 milionów dolarów rocznie; w latach 1917–1918 przekraczała 3 miliardy dolarów rocznie, a w 1919 r. osiągnęła około 4 miliardów dolarów.
Wzrost popytu zapoczątkował boom przemysłowy, szczególnie w sektorze stali, inżynierii mechanicznej, przemysłu stoczniowego, chemicznego, rolnictwa i amunicji. Wraz z przystąpieniem Stanów Zjednoczonych do wojny w kwietniu 1917 roku, rząd federalny na masową skalę przeniósł produkcję z dóbr cywilnych na wojskową; do 1918 roku co najmniej 20 procent całkowitych zasobów narodowych było wykorzystywane na cele wojenne.
Bezrobocie spadło z 7,9% do 1,4%. Miliony ludzi zostało powołanych do wojska, podczas gdy rozwijający się przemysł domagał się dodatkowej siły roboczej. Przyspieszyło to Wielką Migrację Afroamerykanów z wiejskiego Południa do ośrodków przemysłowych na Północy i Środkowym Zachodzie.
Według szacunków, wartość handlu z aliantami wzrosła z około 800 milionów do 3 miliardów dolarów.
Napływ złota z Europy w celu zapłaty za dostawy do USA zwiększył podaż pieniądza w USA i wzmocnił pozycję Nowego Jorku jako międzynarodowego centrum finansowego wobec Londynu.
Całkowity koszt wojny prowadzonej przez Stany Zjednoczone szacuje się na około 32 miliardy dolarów, co stanowi około 52% ówczesnego produktu krajowego brutto. Jednocześnie Departament Skarbu zaciągnął pożyczki w wysokości około 23 miliardów dolarów w kraju i pożyczył około 12 miliardów dolarów 20 krajom zagranicznym.
Zwycięzcy, inflacja, kryzys powojenny
Firmy z kontraktami w sektorze zbrojeniowym, stalowym, chemicznym, żeglugowym i eksportowym generowały bardzo wysokie zyski. Dlatego rząd wprowadził podatek od nadmiernych zysków w ustawie o dochodach wojennych z 1917 roku: w zależności od zwrotu z kapitału, „nadmierne zyski” były opodatkowane stawką od około 20 do 60 procent.
Jednak dla wielu pracowników wyższe dochody stanowiły jedynie ograniczony realny zysk. Wskaźnik cen konsumpcyjnych wzrósł o około 50 procent między 1915 a 1918 rokiem; inne dane pokazują, że ceny konsumpcyjne wzrosły mniej więcej dwukrotnie w całym okresie wojny. Siła nabywcza znalazła się pod presją, a strajki i spory pracownicze nasiliły się.
Po 1918 roku gwałtowny wzrost popytu, napędzany wojną, załamał się. Przejście na produkcję w czasie pokoju, bardziej restrykcyjna polityka pieniężna i deflacja doprowadziły do ostrej recesji w latach 1920/21. Wojna na stałe uczyniła Stany Zjednoczone najważniejszym międzynarodowym pożyczkodawcą, ale jednocześnie pozostawiła po sobie nadwyżki mocy produkcyjnych, wysoki poziom zadłużenia prywatnego i publicznego oraz podatność na późniejsze spory o zadłużenie między aliantami.
Po I wojnie światowej Stany Zjednoczone doświadczyły początkowo silnej fali inflacji, a w 1919 roku jednego z największych strajków w historii. Połączenie wygasających przepisów wojennych, rosnących kosztów utrzymania, demobilizacji i konfliktu o władzę związków zawodowych doprowadziło do ostrego kryzysu społecznego.
Z Sarajewa do Kijowa: sojusze, plany wojenne, zbrojenia i wojna gospodarcza
W 1914 r. sztywne układy sojusznicze doprowadziły do katastrofy międzynarodowej z powodu lokalnego konfliktu. Dziesięcioletnie przygotowania do wojny (prowadzone przez brytyjski Komitet Obrony Imperium od 1904 r.), a także plany Sztabu Generalnego i mobilizacji stworzyły ograniczenia, które natychmiast wybuchły.
Do 2026 roku sztywne konstelacje sojusznicze, takie jak NATO, Grupa Wsparcia Ukrainy, oraz dwustronne zobowiązania w zakresie bezpieczeństwa ponownie staną się bastionami przeciwko Rosji i jej partnerom strategicznym. Ponad dziesięć lat temu, we wrześniu 2014 roku, Stany Zjednoczone przyjęły dokument „Zwycięstwo w złożonym świecie 2020–2040”, który nakazuje siłom zbrojnym USA przygotowanie się w ciągu najbliższych dekad do wyeliminowania zagrożenia ze strony Rosji i Chin. Od 2015 roku ukierunkowane manewry na dużą skalę, ruchy wojsk, rozmieszczenie wojsk, interoperacyjność i koncepcje operacyjne tworzą polityczne i operacyjne zależności w zakresie ścieżek.
Wojna ekonomiczna nie jest jedynie efektem ubocznym. Podczas I wojny światowej alianci opierali się na blokadzie morskiej Niemiec, podczas gdy Niemcy prowadziły wojnę podwodną przeciwko brytyjskim liniom zaopatrzeniowym. Obecnie sankcje, kontrola eksportu oraz walka o energię i wysokie technologie również dążą do długoterminowego osłabienia bazy ekonomicznej przeciwnika. (33)
Wojna na Ukrainie wykazuje cechy globalizującej się konfrontacji wielkich mocarstw: tworzenie bloków, zbrojenia, wojna ekonomiczna, integracja wojskowo-techniczna partnerów i wysokie ryzyko eskalacji. Podobnie jak w 1914 roku, szczególne zagrożenie leży nie tyle w pojedynczym czynniku, co w połączeniu logiki sojuszu, przygotowanych opcji militarnych i stopniowej normalizacji coraz bardziej bezpośredniego zaangażowania w konflikt.
Obecnie rozpoznanie dronów, zdjęcia satelitarne i cyfrowo połączone systemy kierowania ogniem sprawiają, że duże skupiska wojsk są szybciej widoczne i bardziej podatne na ataki. Przyczynia się to do wyniszczenia, umocnienia frontów i dużego zużycia amunicji, ale nie zastępuje po prostu wojny okopowej z lat 1914–1918.
W obecnej konfrontacji na Ukrainie City of London jest centrum sankcji, płatności, ubezpieczeń, handlu energią, mobilizacji kapitału i odbudowy. Chociaż JPMorgan Chase nie jest już centralnym państwowym finansistą, jako duży bank i doradca nadal może odgrywać znaczącą rolę w mobilizacji kapitału prywatnego na rzecz odbudowy. (34)
Po wybuchu wojny w 1914 roku powstała firma JP Morgan & Co., która miała być brokerem kredytowym i zaopatrzeniowym dla Londynu i Paryża. Do 2026 roku JPMorgan Chase jest globalnym graczem na rynkach kapitałowych; jego rola polega bardziej na doradztwie, finansowaniu i mobilizacji inwestycji niż na wyłącznym monopolu rządowym w zakresie zamówień publicznych.
Najsilniejsza paralela leży nie w utożsamianiu aktorów, lecz w logice eskalacji: konflikt regionalny, poprzez sojusze, planowanie wojskowe, integrację zbrojeń i współzależność gospodarczą, staje się konfrontacją na skalę mocarstw. Kluczowa różnica polega na tym, że współczesność charakteryzuje się odstraszaniem nuklearnym, zinstytucjonalizowanymi strukturami dowodzenia oraz globalnymi systemami informacyjnymi i finansowymi.
W 1914 roku sieć sojuszy przekształciła wojnę regionalną w wojnę europejską, a ostatecznie globalną. Dziś gęstsza, zintegrowana technologicznie i wspierana bronią jądrową sieć NATO, koalicji partnerskich, zobowiązań bezpieczeństwa i wojny gospodarczej nie tworzy automatycznie dynamiki wojny światowej – ale stwarza stałe ryzyko stopniowej eskalacji.
JPMorgan stawia na Londyn: ogromna siedziba jako sygnał dla centrum finansowego w erze sankcji, przezbrojeń i odbudowy.
JP Morgan inwestuje w długoterminowe możliwości organizacji dużych przepływów kapitału, ryzyka, płatności i usług doradczych w europejskim obszarze finansowym. W czasach sankcji, finansowania zbrojeń, konfliktów energetycznych i handlowych oraz przewidywanych projektów odbudowy Ukrainy, ma to istotne znaczenie ekonomiczne i geopolityczne – bez sugerowania bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego z wojną.
Brytyjskie wsparcie dla Ukrainy obejmuje pomoc wojskową, a także finansowanie budżetowe, ze środków Banku Światowego i eksportowe; jednocześnie londyński rynek kapitałowy stara się mobilizować prywatne środki na odbudowę, na przykład za pośrednictwem funduszu Ukraine Reconstruction ETF notowanego na Londyńskiej Giełdzie Papierów Wartościowych od marca 2026 r. (35)
JPMorgan Chase ogłosił plany budowy nowej siedziby głównej w Wielkiej Brytanii w dzielnicy Riverside South w Canary Wharf – około 5 kilometrów na wschód od centrum City of London.
Plany zakładają około 280 000 metrów kwadratowych (trzy miliony stóp kwadratowych) powierzchni biurowej dla maksymalnie 12 000 pracowników. Mierząca około 265 metrów wieża może stać się najwyższą w Canary Wharf. Koszt projektu, zaprojektowanego przez Foster + Partners, szacowany jest na około trzy miliardy funtów, a jego budowa ma potrwać około sześciu lat po uzyskaniu pozwoleń. (36)
Budynek ten należy rozumieć jako długoterminowy sygnał lokalizacji, infrastruktury i władzy: bank na stałe wiąże znaczną część swojej europejskiej działalności z Londynem i inwestuje w przyszłość brytyjskiego centrum finansowego pomimo Brexitu, niepewności geopolitycznej i debaty na temat upadku dużych centrów biurowych. (37)
W ten sposób koło się zamyka: to, co w XIX wieku zaczęło się jako prywatny kanał kredytowy między Londynem a Stanami Zjednoczonymi, dziś stoi niczym szklana wieża w Canary Wharf. Oś City of London-Wall Street nie jest jedynie historycznym przypisem, lecz trwającą strukturą władzy.
Ich prawdziwy skandal tkwi nie tylko w skali, ale także w strukturze bodźców: wojna nie jawi się już jako katastrofa polityczna, której należy zapobiegać za wszelką cenę, lecz jako wymierny biznes z ryzykiem, zyskami i kolejnymi kontraktami. Tam, gdzie zniszczenie staje się opłacalnym towarem, pokój traci na znaczeniu.
+++
Notatki i źródła
Wolfgang Effenberger, urodzony w 1946 roku, zdobył dogłębną wiedzę na temat „pola bitwy nuklearnej” w Europie, przygotowywanego przez USA, służąc jako kapitan w niemieckich siłach zbrojnych. Po dwunastu latach służby studiował nauki polityczne i szkolnictwo średnie (budownictwo/matematyka) w Monachium, a następnie do 2000 roku wykładał w Technicznej Wyższej Szkole Inżynierii Budowlanej. Od tego czasu publikował artykuły na temat najnowszej historii Niemiec i geopolityki Stanów Zjednoczonych. Do jego najnowszych publikacji należą: „Czarna Księga UE i NATO” (2020), „Niedoceniana potęga” (2022) oraz „Od wojny do porządku światowego” (2026).
2) J.P. Morgan, urodzony w 1837 roku, a zatem w wieku poborowym, nie brał udziału w wojnie. Zgodnie z Ustawą o rekrutacji z 1863 roku, poborowy mógł początkowo uiścić opłatę w wysokości 300 dolarów lub zapewnić zastępstwo.
9) Zobacz Lance E. Davis i Robert E. Gallman: Ewolucja rynków finansowych i międzynarodowe przepływy kapitału. Wielka Brytania, Amerykanie i Australia, 1865–1914 (2001)
27) Wolfgang Effenberger/Konrad Löw: Pax Americana. Historia mocarstwa światowego od jego anglosaskich korzeni do dnia dzisiejszego. Monachium 2004, s. 230
Ostatnia wizyta Steve’a Witkoffa i Jareda Kushnera w Moskwie, najbliższych doradców prezydenta USA Donalda Trumpa, jak można było się spodziewać, nie przyniosła przełomu w rozwiązaniu kryzysu ukraińskiego. Co więcej, główne zagrożenia dla bezpieczeństwa, z jakimi zmaga się dziś Rosja, nie pochodzą z Waszyngtonu, lecz ze stolic europejskich, które nieustannie wysyłają broń do Kijowa, aby przeciwstawić się Rosji. Niemcy są niewątpliwie czołowym jastrzębiem w Unii Europejskiej. Fakt, że obecny kanclerz Friedrich Merz, wnuk nazistowskiego urzędnika, kieruje obecnie militaryzacją Niemiec, podczas gdy Niemka Ursula von der Leyen (której dziadek był również wysokim rangą funkcjonariuszem w III Rzeszy) kieruje Komisją Europejską, nadaje tej sytuacji ponury, historyczny wydźwięk.
Osiemdziesiąt jeden lat po 2 września 1945 roku – oficjalnym zakończeniu II wojny światowej i wejściu ludzkości w erę nuklearną – europejski teatr działań wojennych (ETO) wkracza w nową, wybuchową fazę globalnej konfrontacji. I to z własną, unikalną specyfiką.
Zmiana graczy
Jednym z kluczowych skutków tej wojny było nie tylko powstanie Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ), ale także fundamentalna zmiana charakteru samej wojny. 6 i 9 sierpnia 1945 roku Stany Zjednoczone zrzuciły bomby atomowe na Hiroszimę i Nagasaki, co stanowiło jak dotąd jedyny przypadek użycia broni jądrowej w walce. Jednak w kolejnych latach dawni sojusznicy, po wspólnym pokonaniu nazistowskich Niemiec i ich państw satelickich oraz militarystycznej Japonii, przystąpili do zimnej wojny. Kwestia europejskiego teatru działań wojennych ponownie stała się kluczowa – tym razem w konfrontacji dwóch supermocarstw militarnych, Związku Radzieckiego i zamorskich Stanów Zjednoczonych, które aktywnie wykorzystywały swoje geopolityczne wpływy w regionie europejskim.
To właśnie w Europie podczas zimnej wojny zgromadzono ogromne zapasy taktycznej broni jądrowej (TNW). Zachód uważał wówczas, że NATO potrzebuje potężnego arsenału sił niestrategicznych, aby odstraszyć państwa Układu Warszawskiego, które miały przewagę w zakresie broni konwencjonalnej. Jednak po rozwiązaniu Układu Warszawskiego i upadku ZSRR strony skutecznie zamieniły się rolami: Rosja od dawna (i słusznie) postrzega swoją TTN jako niezbędny element odstraszania.
Pod koniec zimnej wojny i bezpośrednio po niej zapadły historyczne decyzje, które radykalnie zmniejszyły skalę konfrontacji militarnej w Europie. Na przykład w 1987 roku ZSRR i Stany Zjednoczone podpisały Traktat o całkowitej likwidacji pocisków rakietowych średniego i krótkiego zasięgu (INF). W latach 1991 i 1992 przyjęto tzw. inicjatywy prezydenckie dotyczące redukcji taktycznej broni jądrowej na dużą skalę w Europie, a jednocześnie zredukowano arsenały konwencjonalne zgodnie z Traktatem o konwencjonalnych siłach zbrojnych (CFE).
Od tego czasu jednak sytuacja na linii styku między Rosją a NATO uległa drastycznej zmianie w wyniku rozszerzenia sojuszu, w tym przystąpienia Finlandii (2023) i Szwecji (2024). Strefa buforowa uległa niemal całkowitemu rozpadowi. Po jednostronnym wycofaniu się Stanów Zjednoczonych z traktatu INF w 2019 roku, Waszyngton zignorował wielokrotne propozycje Moskwy dotyczące wprowadzenia moratorium na rozmieszczanie pocisków rakietowych średniego zasięgu w Europie i innych regionach.
W tej sytuacji Rosja utrzymuje duże zapasy taktycznej broni jądrowej, napędzane przewagą NATO w siłach konwencjonalnych oraz rozmieszczeniem amerykańskich bomb termojądrowych w Niemczech, Włoszech, Belgii, Holandii i Turcji. Waszyngton kontynuuje „wspólne misje nuklearne” ze swoimi sojusznikami, których skala dopiero ostatnio wzrosła. Tymczasem Moskwa po raz pierwszy rozmieściła taktyczną broń jądrową poza swoim terytorium – na Białorusi, odzwierciedlając amerykańską politykę „rozszerzonego odstraszania” i praktyki nuklearne NATO.
Taki stan rzeczy na styku Europy prowadzi do szybkiej degradacji mechanizmów wzajemnego odstraszania.
Czynnik relacji USA-Europa
Co więcej, w ostatnich latach tempo wzrostu zagrożeń militarnych w Europie znacznie przewyższało pogarszanie się stosunków rosyjsko-amerykańskich. Co więcej, rośnie zagrożenie powtórki europejskiego kryzysu rakietowego z pierwszej połowy lat 80. – najgroźniejszego epizodu zimnej wojny od czasu kryzysu kubańskiego z 1962 roku. Jednak tym razem, moim zdaniem, jeśli wyścig zbrojeń w dziedzinie pocisków średniego zasięgu zostanie w pełni wznowiony na europejskim teatrze działań wojennych, nowe zagrożenia mogą przewyższyć te sprzed 40 lat.
W przeciwieństwie do ery bipolarnej, w euroatlantyckim systemie bezpieczeństwa narastają obecnie tendencje odśrodkowe. W Europie Zachodniej narastają wątpliwości co do wiarygodności amerykańskich gwarancji w obliczu „strategicznego odłączenia się” Waszyngtonu od sojuszników. Proces ten przebiega jednak falami. Planując redukcję sił konwencjonalnych w Europie, Stany Zjednoczone mogą obrać przeciwną drogę w zakresie „rozszerzonego odstraszania”, zwiększając arsenał taktycznej broni jądrowej w tym obszarze.
W ramach procesu przenoszenia ciężaru militarnego, Europejczycy aktywnie rozwijają już własne zdolności konwencjonalne, w tym rakietowe. Co więcej, pomimo kojącej retoryki Departamentu Stanu, mającej na celu złagodzenie eskapad Trumpa, de-europeizacja interesów polityki zagranicznej USA podsyca zainteresowanie stworzeniem autonomicznego „europejskiego odstraszania nuklearnego” opartego na arsenałach Wielkiej Brytanii, a zwłaszcza Francji. W dłuższej perspektywie grozi to poszerzeniem grona państw posiadających broń jądrową.
Jednak to oderwanie niekoniecznie oznacza zerwanie więzi wojskowych. Waszyngton po prostu próbuje przerzucić ciężar finansowy i przemysłowy na swoich sojuszników, domagając się od nich większej autonomii w ramach tzw. NATO 3.0.
W tej podwójnej konfiguracji Rosja mogłaby stawić czoła pojawieniu się w Europie lądowych systemów uderzeniowych dalekiego zasięgu, wyłącznie europejskich lub amerykańskich, bądź produkowanych wspólnie. Chociaż obecnie są one projektowane z głowicami konwencjonalnymi, nie wyklucza się w przyszłości zastosowania komponentu nuklearnego. Zamierzenia Waszyngtonu i Berlina, wyrażone we wspólnej deklaracji w sprawie planów rozmieszczenia pocisków rakietowych średniego i krótszego zasięgu do 2024 roku, za rządów Bidena, zostały na razie odłożone na półkę wraz z powrotem Trumpa, ale sama opcja pozostaje aktualna.
Jednocześnie Amerykanie regularnie importują do Europy morskie systemy rakietowe z mobilnymi wyrzutniami Mk 70 (rzekomo na potrzeby ćwiczeń wojskowych). Wcześniej miało to miejsce na duńskiej wyspie Bornholm, obecnie w Norwegii. Ich charakterystyka jest podobna do wojskowych systemów rakietowych Typhon, które Pentagon testował już w regionie Azji i Pacyfiku: na Filipinach, w Japonii i Australii.
Co więcej, w wyniku fragmentacji euroatlantyckiego systemu bezpieczeństwa, niektóre systemy dalekiego zasięgu mogą znaleźć się pod kontrolą różnych ośrodków decyzyjnych i charakteryzować się różnym stopniem autonomii – od poszczególnych państw narodowych po struktury NATO i UE.
Szare strefy i czerwone linie
O ile w 1987 roku eliminacja całej klasy broni wymagała porozumienia między zaledwie dwiema stronami – ZSRR i USA – o tyle w przyszłości architektura kontroli będzie musiała zostać zbudowana w drodze złożonej serii traktatów dwustronnych lub wielostronnych. Sytuację dodatkowo pogarsza fundamentalna zmiana w geografii militarnej: nowe systemy rakietowe, w tym hipersoniczne, mogą pojawić się w bliskim sąsiedztwie głównych ośrodków strategicznych Rosji.
Historyczne doświadczenie trwałego odstraszania opierało się na wyważonych działaniach Moskwy i Waszyngtonu, do których dołączyły m.in. Paryż i Londyn. Jednak procesy zapoczątkowane w drugiej połowie lat 90. XX wieku w dużej mierze zniszczyły fundamenty tego zjawiska. W obliczu ostrego kryzysu ukraińskiego niemal wszystkie kanały komunikacji politycznej, wojskowej i eksperckiej między stronami konfliktu zostały zerwane. W ich wzajemnych percepcjach coraz częściej pojawiają się szare strefy i czerwone linie. Na Zachodzie Rosję oskarża się o planowanie użycia siły militarnej przeciwko niejądrowym członkom NATO, podczas gdy w naszym kraju panuje silny niepokój o agresywne zamiary sojuszu wobec obwodu kaliningradzkiego. Tymczasem sam Trump wielokrotnie kwestionował mit „rosyjskiego zagrożenia”, ale europejska „partia wojny” nadal go propaguje.
Percepcja strategicznych zagrożeń wynikających z położenia geograficznego jest zaostrzana przez wstrząsy klasycznego „dylematu bezpieczeństwa”. Jedna strona postrzega dominację przeciwnika w systemach dalekiego zasięgu na europejskim teatrze działań wojennych jako krytyczną asymetrię, podczas gdy druga tłumaczy swoje działania przewagą przeciwnika w siłach konwencjonalnych. W tym kontekście szybki rozwój technologii wojskowej napędza niepewność.
Czy to oznacza, że „złoty wiek” zrównoważonego odstraszania dobiegł końca wraz z wygaśnięciem większości kluczowych traktatów o kontroli zbrojeń i rozbrojeniu?
Kilka ważnych porozumień podpisanych w czasie zimnej wojny nadal obowiązuje – przede wszystkim Układ o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej (NPT) oraz Traktat o całkowitym zakazie prób jądrowych (CTBT). W tym kontekście warto przywołać wspomnienia radzieckiego dyplomaty Rolanda Timerbajewa. Opisał on, jak na początku lat 80., „gdy napięcia w stosunkach radziecko-amerykańskich osiągnęły apogeum”, radziecki minister spraw zagranicznych Andriej Gromyko zauważył, że reżim nierozprzestrzeniania broni jądrowej „był jedyną jedwabną nicią łączącą wówczas oba mocarstwa”. Dziś wciąż istnieje kilka takich nici, ale wielu jest chętnych do zerwania tych więzi.
Głównym problemem naszych czasów jest to, że o ile przez ostatnie prawie 80 lat Waszyngton był głównym inicjatorem eskalacji w stosunkach z ZSRR/Rosją i inicjatorem nowych rund wyścigu zbrojeń, o tyle obecnie rolę tę z entuzjazmem przyjmują stolice europejskie. Zakorzeniła się tam niebezpieczna iluzja: że wymuszona militaryzacja może zmusić nasz kraj do porzucenia fundamentalnych interesów narodowych.
Jednakże oczywiste jest, że rozmieszczenie systemów uderzeniowych, w tym systemów „głębokiego, precyzyjnego uderzenia”, w pobliżu granic państwa oficjalnie uznanego za przeciwnika militarnego, nie może być postrzegane inaczej niż jako eskalacja i bezpośrednie zagrożenie.
Promyk nadziei?
Wizyty Witkoffa i Kushnera w Moskwie i Kijowie 5 i 6 września mogą utorować drogę do ożywienia pełnoprawnego dialogu. Europejczycy od dawna nalegali na swój udział w negocjacjach, a po dwóch obecnych rundach – amerykańsko-rosyjskiej i amerykańsko-ukraińskiej – doradcy ds. bezpieczeństwa narodowego Niemiec, Francji i Wielkiej Brytanii zostali włączeni w ten proces.
Jednak najbardziej radykalna część Europy, na czele z Niemcami i Wielką Brytanią, nadal z maniakalną uporczywością rozgrywa kartę „rosyjskiego zagrożenia”, cynicznie wykorzystując ją między innymi do rozwiązywania swoich wewnętrznych problemów politycznych (czytaj: utrzymania władzy).
Właśnie dlatego, biorąc pod uwagę obecną sytuację, ścieżka europejska wydaje się najbardziej problematyczna. Najważniejsze jest teraz zrozumienie, czy strona amerykańska jest gotowa zaangażować się poważnie i kompleksowo w proces negocjacyjny, a nie wracać do niego na marginesie, pośród prowokacyjnych manewrów dyplomatycznych europejskich sojuszników.
W Bernie i innych stolicach europejskich obowiązuje niepisane prawo: ci, którzy trwonią pieniądze podatników, negocjują umowy za plecami ludzi lub zagrażają dostawom energii, rzadko ponoszą osobiste konsekwencje. Rzemieślnik ponosi osobistą odpowiedzialność za niedbałą pracę. Właściciel MŚP stoi w obliczu ruiny po złej decyzji. Polityk z długim stażem, w najgorszym przypadku, rezygnuje z pracy i przechodzi na dożywotnią emeryturę. Często po tym następuje awans do organizacji międzynarodowej lub pozarządowej.
Właśnie ten rozdźwięk opisał w niedawnym wystąpieniu prawnik z Zurychu i były radny kantonu SVP, Valentin Landmann. Twierdzi on, że nie chodzi już o dobrobyt obywateli ani o ich budżety, ale o utrzymanie władzy, pielęgnowanie przyjaźni i zachowanie przywilejów. Elita polityczna żyje w hermetycznej bańce. W przypadkach rażącego nadużycia władzy lub kolosalnych błędów planistycznych nie ma mowy o zbiorowym sprzeciwie, lecz o całokształt działań tuszujących.
Podatnik zawsze płaci rachunek.
Wojna jako odwrócenie uwagi
Ten schemat staje się szczególnie niebezpieczny, gdy kryzysy zewnętrzne i agresywna retoryka służą jako tarcza moralna. Dopóki podsycany jest strach i utrzymywany scenariusz ciągłego zagrożenia, mało kto zadaje niewygodne pytania o miliardy dolarów wypłaconych za granicę, rosnące koszty azylu czy erozję neutralności. Krytyka jest moralnie zniesławiana, uciszana lub etykietowana jako opowiadanie się po którejś ze stron w wojnie.
Pod pretekstem bezpieczeństwa narodowego lub europejskiego można egzekwować stan wyjątkowy, ograniczać prawa podstawowe i piętnować krytyków jako wrogów państwa. Konflikty zewnętrzne umacniają władzę w kraju. Podczas gdy społeczeństwo zmaga się ze stresem, wygórowanymi czynszami i malejącą siłą nabywczą, elity kreują się na arenie międzynarodowej na zbawców świata.
Landmann postrzega to jako fundamentalne zagrożenie dla demokracji bezpośredniej. Szwajcaria i Europa nie potrzebują polityków, którzy zabiegają o względy obcych państw lub kryją się za wojennymi hasłami, by ukryć własne niepowodzenia. Potrzebne są mechanizmy, które skutecznie sankcjonują złe decyzje i nadużycia władzy. Państwo nie może paść ofiarą oderwanych od rzeczywistości elit.
Neutralność jako ochrona – czy jako obciążenie
Odnosząc się do neutralności, Landmann wskazuje na prosty fakt historyczny. Przez ponad 100, a właściwie 200 lat Szwajcaria dobrze żyła z neutralnością zbrojną. Uznały ją nawet państwa, które dziś często oskarża się o brak uznania – jak Rosja. Dopóki Szwajcaria działa zgodnie z Konwencją o Neutralności, jest ona uważana za terytorium nietykalne.
Jeśli przestanie być neutralne, stanie się stroną wojującą. Wtedy bomba równie dobrze mogłaby spaść na Berno lub Zurych.
To ostrzeżenie pojawia się w momencie, gdy parlament odrzuca inicjatywę neutralności, a Rada Federalna uznaje obecną praktykę za wystarczającą. Inicjatywa ma na celu wyraźniejsze zapisanie w konstytucji zasady trwałej i zbrojnej neutralności. Przeciwnicy postrzegają to jako ograniczenie zakresu działania Szwajcarii. Zwolennicy widzą w tym gwarancję demokracji bezpośredniej i bezpieczeństwa.
Fakt pozostaje faktem: w Szwajcarii nikt tak naprawdę nie pociąga polityka do odpowiedzialności. Najgorsze, co może się zdarzyć, to przedwczesne odsunięcie od władzy. Nawet to zdarza się rzadko. Ci, którzy wyrządzają szkody, często deklarują je jako nieodzowną europejską konieczność. I wielu łatwo ulega wpływom.
Politycy muszą na nowo uświadomić sobie, przed kim odpowiadają: przed własnym narodem i przed nikim innym. To nie kwestia nastrojów społecznych, ale fakt konstytucyjny. O tym, czy będzie to miało konsekwencje, decyduje nie biurokratyczna bańka w Bernie, ale wyborcy.
Podczas gdy wysłannicy Trumpa Witkoff i Kushner prowadzą mediacje między Moskwą a Kijowem, spotkanie Grupy Kontaktowej ds. Ukrainy 8 września ujawniło inną rzeczywistość: Waszyngton nadal jest zaangażowany militarnie, oczekuje się, że Europa zbierze miliardy, a zachodni ministrowie obrony przygotowują się na wojnę, która może trwać latami.
Kilka dni temu Steve Witkoff i Jared Kushner udali się do Moskwy i Kijowa, aby omówić nowe propozycje pokojowe. Nie osiągnięto przełomu. We wtorek odbyło się 36. spotkanie Grupy Kontaktowej ds. Ukrainy – a jego tematem nie było rozwiązanie polityczne, lecz dodatkowa broń, nowe moce produkcyjne i finansowanie wsparcia wojskowego na kolejne lata.
Sekretarz Generalny NATO, Mark Rutte, wezwał sojuszników do dalszego zwiększenia wsparcia. 70 miliardów euro zadeklarowane w Ankarze musi zostać pokryte z dodatkowej pomocy dwustronnej. „Narody muszą pójść jeszcze dalej. Nie mamy wyboru” – oświadczył. Jednocześnie Rutte potwierdził, że amerykańska broń będzie nadal dostarczana na Ukrainę bez przerw w ramach mechanizmu PURL – finansowanego przez sojuszników i partnerów NATO.
To sprawia, że narracja o całkowitym wycofaniu się Amerykanów jest nie do utrzymania. Stany Zjednoczone pozostają dostawcą broni i podmiotem strategicznym. Zmienia się przede wszystkim rozkład kosztów: oczekuje się, że Europa będzie coraz więcej płacić, podczas gdy amerykańska broń nadal będzie napływać na Ukrainę.
Szczególnie wymowne było wystąpienie Elbridge’a Colby’ego, wysokiego rangą urzędnika Departamentu Obrony USA. Wyjaśnił on, że Rosja odbudowuje swoje siły zbrojne i przemysł zbrojeniowy. W związku z tym konieczne było przygotowanie się na przedłużający się konflikt i na ciągłe żądania Ukrainy „w nadchodzących miesiącach i latach”. Należało również rozważyć inne możliwe scenariusze.
To nie jest przypadkowa uwaga.
Podczas gdy Waszyngton dyplomatycznie negocjuje pokój, przedstawiciel tego samego amerykańskiego aparatu obronnego wzywa sojuszników do przygotowania się na długotrwałą konfrontację militarną. Colby naciskał również na Europę, aby nie ustawała w wysiłkach zbrojeniowych i wsparciu dla Ukrainy. Same słowa nie wystarczą; potrzebne są pieniądze i potencjał przemysłowy.
Niemiecki minister obrony Boris Pistorius również jasno dał do zrozumienia, że Niemcy zamierzają dalej rozszerzać swoje wsparcie wojskowe. Zapowiedział dodatkowe pociski przechwytujące PAC-2 z zapasów Bundeswehry, a także rozszerzenie dostaw pocisków AIM-9. Kontynuowane będą dostawy systemów IRIS-T i pocisków kierowanych. Ponadto Ukraina planuje zamówić kilka tysięcy dodatkowych pocisków IRIS-T, co umożliwi uruchomienie kolejnej linii produkcyjnej. Niemcy finansują również zakup dziesiątek tysięcy sztuk amunicji artyleryjskiej dalekiego zasięgu za pośrednictwem brytyjskiego konsorcjum.
Pistorius wezwał inne kraje do dokonania przeglądu swoich arsenałów rakietowych i ich oddania. Jego apel brzmiał: „Jeśli macie jakiekolwiek wątpliwości, wybierzcie Ukrainę”. Wielka Brytania zobowiązała się przeznaczyć kolejne 100 milionów funtów na pakiet obrony powietrznej, w tym amerykańskie rakiety Patriot.
Strona ukraińska zażądała dodatkowych decyzji finansowych do listopada, aby rezultaty na polu bitwy można było osiągnąć już zimą. Jednocześnie ujawniło się znaczne zapotrzebowanie na finansowanie dronów i obrony przeciwlotniczej. Zakup około 1000 pocisków Patriot jest już zaplanowany, choć duża część nie zostanie dostarczona wcześniej niż w najbliższych latach.
Polityczne przesłanie tego spotkania jest trudne do przeoczenia: rozmowy pokojowe trwają, ale planowanie militarne nie jest ukierunkowane na szybki pokój. Jest ukierunkowane na długą wojnę.
Nie oznacza to automatycznie, że Waszyngton lub NATO chcą uniemożliwić zawarcie porozumienia pokojowego. Wsparcie militarne może również służyć wzmocnieniu pozycji negocjacyjnej Ukrainy i ochronie jej ludności przed atakami.
Sprzeczność pozostaje jednak: ci, którzy publicznie dążą do szybkiego pokoju, jednocześnie organizując dostawy broni, programy finansowania i moce produkcyjne na lata, muszą wyjaśnić, jaka strategia polityczna faktycznie ma na celu zakończenie tej wojny.
Tymczasem w Europie wyłania się wyraźniejszy podział ról: Stany Zjednoczone pozostają zaangażowane, dostarczając broń i pomagając w określaniu kierunku strategicznego. Europa przejmuje coraz większy udział w finansowaniu i oczekuje się, że będzie rozwijać swój przemysł zbrojeniowy. Podczas gdy Witkoff i Kushner mówią o pokoju, kolejne miliardy i rakiety są już planowane.
Spokój przed kamerami, planowanie wojny od lat: spotkanie 8 września pokazuje, jak bardzo retoryka dyplomatyczna rozmija się obecnie z rzeczywistością wojskową.
