Od 1973 roku petrodolar stanowi podstawę amerykańskiej potęgi – niepisane porozumienie gwarantujące, że globalna energia będzie przedmiotem obrotu we wspólnej walucie. To porozumienie zmusza wszystkie państwa do utrzymywania rezerw dolarowych, skutecznie uzależniając los rolnika z Globalnego Południa od stabilności księgi rachunkowej w Waszyngtonie.
Wywoływanie głodu: przemoc w Zatoce Perskiej i logika kontroli
Amerykańsko-izraelski atak na Iran jest przedstawiany przez USA jako manewr obronny. W rzeczywistości jednak unaocznia to coś więcej: to operacja podtrzymująca [maintenance operation] dla globalnego systemu, który nie jest już w stanie samodzielnie funkcjonować i coraz bardziej polega na przemocy.
Cieśninę Ormuz można postrzegać jako zawór bezpieczeństwa dla światowej gospodarki. Każde zagrożenie jej zamknięciem zaburza przewidywalność, od której zależą globalne rynki w zakresie cen, inwestycji i przepływów handlowych.
Od 1973 roku petrodolar stanowi podstawę amerykańskiej potęgi – niepisane porozumienie gwarantujące, że globalna energia będzie przedmiotem obrotu we wspólnej walucie. To porozumienie zmusza wszystkie państwa do utrzymywania rezerw dolarowych, skutecznie uzależniając los rolnika z Globalnego Południa od stabilności księgi rachunkowej w Waszyngtonie.
Ale petrodolar to nie tylko finansowa abstrakcja. Jest on osadzony w samym globalnym systemie żywnościowym. Zielona Rewolucja w coraz większym stopniu zastępowała biologię gleby środkami pochodzącymi z paliw kopalnych, przekształcając rolnictwo w przedłużenie gospodarki energetycznej. A ponieważ rolnictwo przemysłowe jest strukturalnie powiązane z paliwami kopalnymi, każdy wstrząs w systemie energetycznym staje się wstrząsem w systemie żywnościowym, co skutkuje gwałtownym wzrostem cen żywności.
Kiedy USA bombardują irańską „stację paliw”, cena paliwa rośnie. Ponieważ współczesne rolnictwo na tym paliwie się opiera – poprzez maszyny napędzane olejem napędowym, nawozy na bazie gazu ziemnego i globalne łańcuchy transportowe – ten szok przekłada się bezpośrednio na koszty produkcji żywności. W ten sposób kontrola nad rynkami energii staje się pośrednią kontrolą nad tym, kogo stać na jedzenie, a tym samym nad samymi społeczeństwami.
Każdy kraj, który próbuje dokonywać transakcji poza dolarem, jest traktowany jako zagrożenie systemowe. Operacja Epic Fury (lub Epic Failure, biorąc pod uwagę reakcję Iranu) nie dotyczy demokracji ani powstrzymywania broni jądrowej. Chodzi o egzekwowanie hegemonii monetarnej i zapobieganie powstaniu autonomicznej alternatywy, w szczególności takiej, której centrum stanowiłyby Chiny i blok BRICS.
System ten opiera się na strukturalnej współzależności między dwoma głównymi architektami świata: Stanami Zjednoczonymi i Chinami. Są oni przedstawiani jako przeciwnicy, a jednocześnie funkcjonują raczej jak konkurujący ze sobą wykonawcy, budujący tę samą cyfrowy folwark. Stany Zjednoczone egzekwują architekturę monetarną poprzez sankcje i siłę militarną. Chiny kontrolują zasoby pierwiastków ziem rzadkich i moce przetwórcze niezbędne dla dronów, czujników i inteligentnej infrastruktury, które definiują kolejną fazę technokratycznych rządów.
Razem systemy te rozszerzają tę samą logikę zależności — od paliwa i walut po dane, infrastrukturę i codzienne życie.
Żadna ze stron nie chce zniszczyć systemu. Walczą o to, kto będzie nim zarządzał.
W miarę rozwoju tej walki instytucje takie jak ONZ i Światowe Forum Ekonomiczne dostarczają terminologii zarządczej na potrzeby transformacji. Pod hasłem „zrównoważonego rozwoju” rolnictwo jest przekształcane w klasę aktywów korporacyjnych. Rolnicy są przekształcani w „jednostki pochłaniające dwutlenek węgla”, a nawet najmniejsza działka rolna jest indeksowana jako pochłaniacz dwutlenku węgla lub ryzyko systemowe.
Koncepcje ekologii i troski o środowisko naturalne są podważane, by skonsolidować ziemię, dane i zależności w rękach finansowo-cyfrowych elit. Świat, w którym ludzie mogą się sami wyżywić, to świat, którym nie da się łatwo rządzić.
To, czy serwer znajduje się w Waszyngtonie, czy w Pekinie, jest kwestią drugorzędną. Głębszym celem jest przekształcenie życia biologicznego i społecznego w dane oraz eliminacja zdecentralizowanej odporności.
Oficjalna narracja o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej to wygodna dywersja. Atak na Iran w 2026 roku lepiej rozumieć jako uderzenie w alternatywną architekturę, którą Chiny budują w całej Eurazji.
Iran od dawna służy Chinom jako tanie źródło energii – sposób na zasilanie ich machiny przemysłowej poza systemem SWIFT, denominowanym w dolarach. Atakując irański węzeł, USA przeprowadzają swego rodzaju geopolityczną operację obejścia [bypass] bezpieczeństwa energetycznego Chin.
Operacja Epic Failure [epicka porażka -AC] to wiadomość dla Pekinu wysłana za pośrednictwem Teheranu: każda próba zbudowania drogi poza zatwierdzonymi pasami ruchu obecnego porządku może zostać fizycznie udaremniona.
Jednak architekci pozostają uwięzieni we własnym projekcie. Stany Zjednoczone nie mogą doprowadzić do upadku Iranu bez destabilizacji rynków i recyklingu petrodolara z Zatoki Perskiej, które podtrzymują jego potęgę. Chiny nie mogą uwolnić się od porządku finansowego, od którego są zależne i do podważenia którego jednocześnie dążą. Obie strony walczą o zachowanie systemu, który już sam siebie niszczy.
Gdy nad rafineriami i tankowcami stojącymi w Cieśninie Ormuz unosi się dym, widoczna staje się prawda: imperium wciąż funkcjonuje przy użyciu siły.
I to sprowadza nas z powrotem do systemu żywnościowego. Prawdziwa agroekologia oparta na odbudowie biologii gleby i obiegu azotu to coś więcej niż praktyka rolnicza. To forma politycznej odmowy (zobacz rozdział 3, aby zapoznać się z dyskusją na temat agroekologii: czym jest i jakie są jej sukcesy).
Zdecentralizowany, samowystarczalny system żywnościowy zrywa więź między rolnikiem, dolarem i monotonną mantrą „inteligentnego” rolnictwa (choć tylko częściowo i nierównomiernie w świecie wciąż zależnym od globalnych łańcuchów dostaw). Jego siła jest biologiczna, lokalna i rozproszona – wszystko to, co obecna architektura ma na celu zdławić.
W świecie, który jest przekształcany w strumienie danych i zależności, prosta czynność uprawy żywności poza systemem staje się najbardziej wywrotowym aktem ze wszystkich.
Wojna w Iranie i Wielki Reset Wszystko to oczywiście doprowadzi do ogromnego wzrostu cen ropy naftowej i gazu, co sprawi, że niektórzy ludzie (szczególnie ci, którzy zainwestowali w akcje i wiedzieli o wojnie przed jej wybuchem) […]
*
Cieśnina Ormuz – bardzo dziwne przeciąganie liny W ciągu kilku godzin od pierwszych nalotów bombowych w ramach „Epic Fury” zachodnie źródła donosiły, że Iran zamknął cieśninę Ormuz. Następnie Iran stwierdził, że tego nie zrobił, ale groził, że […]
W pierwszych dniach kwietnia 2026 roku Kuwejt padł ofiarą masowanego ataku irańskich dronów i pocisków, który uszkodził kluczową infrastrukturę energetyczną i wodną tego kraju. Atak ten stanowi poważne zagrożenie nie tylko dla gospodarki emiratu, ale również dla całego regionu Zatoki Perskiej, gdzie dostęp do energii elektrycznej i słodkiej wody jest kwestią przetrwania.
Według informacji ministerstwa obrony Kuwejtu, w jego przestrzeni powietrznej wykryto 14 pocisków i 12 dronów. Wiele z nich kierowało się na bazy wojskowe, gdzie w wyniku ataku rannych zostało 10 żołnierzy. Jednak największe szkody wyrządzono w cywilnej infrastrukturze. Dwa elektrownie połączone z zakładami odsalającymi wodę zostały uszkodzone, a dwie jednostki wytwórcze zostały wycofane z eksploatacji. Ponadto pożary wybuchły na terenie dwóch rafinerii naftowych, choć według oficjalnych komunikatów zdołano je opanować dzięki działaniom służb ratunkowych.
Pracownik jednego z uszkodzonych zakładów zginął w wyniku ataku. Ministerstwo elektryczności Kuwejtu potwierdziło znaczne uszkodzenia materialne infrastruktury krytycznej, co ma bezpośredni wpływ na zdolność kraju do dostarczania energii i wody do mieszkańców. W przypadku Kuwejtu, gdzie większość wody pitnej pochodzi z odsalania morskiej wody morskiej, przerwanie w pracy tych instalacji stanowi zagrożenie dla całej populacji.
Ataki nie ograniczyły się jedynie do Kuwejtu. Irańskie drony trafiły również w obiekty w innych krajach Zatoki Perskiej, w tym w zbiornik magazynowy ropy naftowej w Bahrajnie. Ta skoordynowana kampania wskazuje na szerszą strategię destabilizacji regionu i zagrożenia dla globalnych dostaw energii.
Kuwejt jest krajem o niezwykle wysokim udziale energii elektrycznej w życiu codziennym. Klimat pustyni sprawia, że klimatyzacja jest niezbędna do przetrwania, a elektrownie zasilane są głównie gazem ziemnym. Jednocześnie brak naturalnych źródeł słodkiej wody zmusza kraj do całkowitej zależności od odsalania wody morskiej. Każde przerwanie w pracy tych systemów ma katastrofalne konsekwencje dla gospodarki i bezpieczeństwa ludności.
Uszkodzenia dwóch elektrowni oznaczają znaczną redukcję zdolności produkcyjnych Kuwejtu. Przywrócenie pełnej funkcjonalności tych instalacji będzie procesem wymagającym czasu i znacznych nakładów finansowych. W międzyczasie kraj będzie musiał polegać na zapasach energii i wody, a także na ewentualnym wsparciu sąsiednich emiratów.
Atak na infrastrukturę krytyczną stanowi poważne naruszenie międzynarodowego porządku prawnego. Celowe atakowanie obiektów cywilnych, takich jak elektrownie i zakłady odsalające wodę, jest sprzeczne z normami prawa humanitarnego. Fakt, że w wyniku ataku zginął pracownik, podkreśla skalę zagrożenia dla zwykłych ludzi.
Incydent ten ma również szersze implikacje geopolityczne. Zaostrzenie napięć w Zatoce Perskiej zagraża stabilności regionu i wpływa na globalne ceny energii. Kuwejt, jako producent ropy naftowej i gazu ziemnego, odgrywa ważną rolę w światowym rynku energii. Każde zakłócenie w jego produkcji może mieć konsekwencje dla całej światowej gospodarki.
Międzynarodowa społeczność musi poważnie potraktować te ataki jako sygnał alarmujący o eskalacji konfliktu w jednym z najważniejszych regionów świata. Konieczne jest podjęcie działań zmierzających do de-eskalacji napięć i ochrony infrastruktury krytycznej, od której zależy bezpieczeństwo milionów ludzi mieszkających w Zatoce Perskiej.
Trump odnosi jedynie sukcesy. Za brak sukcesu odpowiadają inni. Zwolnienie pani prokurator generalny Pam Bondi zapoczątkowało czystkę w strukturach administracji Białego Domu i Pentagonu. Według doniesień szef Pentagonu Pete Hegseth zażądał natychmiastowej dymisji szefa sztabu armii, generała Randy’ego George’a, a dwóch innych wysokich rangą oficerów zostało zwolnionych bez podania oficjalnego powodu.
Od razu skojarzyła mi się sytuacja wśród niemieckich generałów pod koniec drugiej wojny światowej. Nie zamierzam porównywać Trumpa z Hitlerem. Inne czasy inna polityka. Porównuje sytuację poprzedzającą upadek potęgi militarnej z ambicjami hegemonii nad światem.
Skala zwolnień (1942-1945): W kontekście całego ostatniego okresu wojny, doniesienia prasowe i historyczne mówiły o zwolnieniu od kilkudziesięciu do ponad 100 generałów. Tylko w 1945 roku, w obliczu ostatecznej klęski, rotacja na stanowiskach dowódczych była ciągła.
Armia Estonii wysłała wsparcie dla koalicji Epsteina w celu udrożnienia Cieśniny Ormuz.
Zniszczone amerykańskie bazy wojskowe nie stanowią już zaplecza dla tysięcy żołnierzy, którzy muszą się ukrywać na prywatnych kwaterach i w hotelach w krajach, które mieli bronić. Kolejny myśliwiec przychwytująca F-15E został strącony nad zatoką Perską i do tej pory nie ma wieści o losach dwóch pilotów. Wysłane na pomoc dwa helikoptery typu Apache również zostały zestrzelone. Takie zdarzenia nie mają zapewne decydującego wpływu na sukcesy operacji specjalnej, świadczą jednak o braku zapowiedzianej dumnie dominacji powietrznej USA.
W odpowiedzi największa demokracja świata robi to, co zawsze robiła: atakuje cywilów wroga, którego sama wytypowała. Mosty, uniwersytety, szpitale i szkoły – takie są dla skompromitowanej armii cele w Iranie. Pomimo intensywnych obserwacji satelitarnych, resztek szpiegów Mosadu i CIA w Iranie, nie wiedzą, gdzie znajdują się fabryki dronów, rakiet, magazyny i wyrzutnie rakietowe. Podobnie jak w Wietnamie, gdzie zrzucali napalm na wioski wietnamskie, teraz stosuje ważące ponad 13 ton bomby GBU-57. IDF używa bomby z białym fosforem.
Generałowie, którzy nie chcą ginąć za Izrael, zostali zwolnieni w USA. Źródło.
Nie tylko sprzeciw ważnych generałów spędza sen z oczu Donalda Trumpa. Armia USA boryka się z problemami zdrowotnymi rekrutów. Nadmierna otyłość, chroniczne choroby i spowodowane przez „ratujące życie” pseudoszczepionki mRNA choroby serca. Także wśród żołnierzy przeprowadzono badania naukowe dotyczące spowodowanych przez tę inwazję medyczną chorób serca. To badanie zostało opisane w artykule na thefocalpoints.com opublikowane 31 marca. Połowa personelu wojskowego zaszczepionego przeciwko COVID-19 cierpiała na subkliniczne obciążenie serca.
Prof. Jeffrey Sachs potwierdza, że psychiatrzy sądowi klinicznie uznali Donalda Trumpa za psychopatę w czystej postaci:
"To impulsywny, paranoiczny megaloman, całkowicie niezdolny do racjonalnego myślenia, wciągający Amerykę w katastrofalną wojnę." pic.twitter.com/85sHrHsLjL
Marynarka wojenna irańskiego Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) stanowczo odrzuciła żądanie Donalda Trumpa dotyczące otwarcia cieśniny Ormuz. Wcześniej prezydent USA w pełnej przekleństw wypowiedzi zagroził eskalacją ataków w razie utrzymania blokady cieśniny.
Na koncie przypisywanym marynarce wojennej IRGC w serwisie X w niedzielę późnym wieczorem pojawił się wpis, w którym zadeklarowano, że „cieśnina Ormuz nigdy nie powróci do dawnego stanu, zwłaszcza dla Ameryki i Izraela” – przekazał portal brytyjskiej stacji Sky News.
Marynarka IRGC zapowiedziała, że jest w trakcie finalizowania przygotowań operacyjnych do planu zaprowadzenia „nowego porządku w Zatoce Perskiej”.
W niedzielę Trump zapowiedział na platformie Truth Social, że Iran ma jeszcze 48 godzin na zawarcie porozumienia albo otwarcie cieśniny Ormuz, a jeśli nie zrobi tego w wyznaczonym czasie, straci elektrownie i mosty.
„Wtorek będzie Dniem Elektrowni i Dniem Mostów w jednym. Czegoś takiego jeszcze nie było. Otwórzcie tę pier… cieśninę, wy szaleni dranie, albo będziecie żyli w piekle” – głosi niedzielny wpis Trumpa na Truth Social.
Termin upływa w nocy z wtorku na środę (o godz. 2 czasu polskiego). A w sobotę Trump mówił, że daje Iranowi czas do poniedziałku wieczorem.
Dowództwo irańskich sił zbrojnych ostrzegło, że dalsza eskalacja wojny przez USA i Izrael zamieni cały region w piekło. Rzecznik centralnego dowództwa armii oświadczył, że „iluzja pokonania Islamskiej Republiki Iranu zamieniła się w bagno, w którym się pogrążycie”.
Po rozpoczęciu przez USA i Izrael wojny z Iranem 28 lutego władze w Teheranie zablokowały Ormuz – ważny dla arabskich krajów Zatoki Perskiej morski szlak eksportu ropy naftowej i gazu ziemnego.
W ubiegłym tygodniu media, w tym dziennik „New York Times”, informowały, że irański parlament pracuje nad ustawą mającą narzucić opłaty statkom przepływających przez Ormuz. Ustawa miałaby potwierdzać „niezależność, kontrolę i nadzór” Iranu nad kluczową dla światowego handlu cieśniną. Należność miałaby być uiszczana z pominięciem tradycyjnego systemu finansowego – w chińskich juanach lub kryptowalutach. Armatorzy planujący przeprawienie się przez cieśninę mieliby kontaktować się z firmą brokerską powiązaną z IRGC.
Cieśnina, stanowiąca najwęższy punkt Zatoki Perskiej, leży na wodach terytorialnych Iranu i Omanu, ale zgodnie z prawem międzynarodowym jest traktowana jako międzynarodowy szlak wodny – przypomniał „New York Times”. Iran nigdy nie ratyfikował odnośnych dokumentów prawnych.
Spora część niemieckiej prasy i komentatorów już od 13 marca przewiduje polityczną, a przede wszystkim gospodarczą i finansową porażkę władz USA i ich sojuszników wskutek dalszej wojny z Iranem i po jej zakończeniu. Przewidują oni także zapaść niektórych branż przemysłu i transportu Niemiec i recesję całej niemieckiej gospodarki.
W opinii szeregu niemieckich ekonomistów od stycznia br. niemiecka gospodarka znów słabnie. Dane za styczeń okazały się bowiem znacząco gorsze, niż przewidywali. Niemiecki GUS podał między innymi, że w styczniu liczba nowych zamówień w przemyśle spadła aż o 11,1 proc. względem grudnia 2025 r. Tak dużego spadku tych zamówień nie było ani razu w ciągu ostatnich ponad dwóch lat. Stopniowo kurczy się też produkcja. W przemyśle i budownictwie wolumen produkcji był w styczniu br. o ponad 1,5 proc. mniejszy niż w grudniu. A sytuacja w lutym nie uległa jakiemuś wyraźnemu polepszeniu.
Natomiast od 28 lutego, tj. od rozpoczęcia zbrodniczej wojny terrorystycznych władz Izraela i władz USA z Iranem i Libanem, sytuacja gospodarcza Niemiec i krajów okolicznych pogarsza się z każdym dniem. Od 9 marca już nawet federalne Ministerstwo Gospodarki zaczęło mówić dość wyraźnie i wprost, pierwszy raz od kilku lat, o dalszym „odczuwalnym zmniejszaniu zamówień i produkcji”. Według ww. resortu „najbliższa przyszłość” może nie przynieść żadnej poprawy – właśnie ze względu na skutki wojny na Bliskim Wschodzie i związanych z nią bardzo wysokich cen ropy naftowej, gazu ziemnego, nawozów dla rolnictwa i innych podstawowych surowców i towarów. Ekonomiści ostrzegają, w tym między innymi renomowany monachijski Instytut Badań Ekonomicznych Ifo, że im dłużej potrwa wojna Izraela i USA z Iranem, tym poważniejsze będą jej negatywne skutki dla niemieckiej gospodarki. Nastąpi m.in. wzrost inflacji, dalszy wzrost kosztów i cen paliw i transportu, żywności i innych podstawowych dóbr (wg jungefreiheit.de).
Niektórzy jednak uważają, że nawet w razie przedłużania się tej wojny syjonistów z Izraela, przewidywane przez rząd RFN w grudniu i styczniu umiarkowane gospodarcze ożywienie w Niemczech w skali całego roku 2026, przynajmniej w większości branż, nie ulegnie całkowitemu zahamowaniu. Przede wszystkim z powodu zaplanowanych już w roku ubiegłym dodatkowych wielomiliardowych wydatków rządu RFN na niemiecką infrastrukturę, na „neutralność klimatyczną” i cele wojskowo-obronne. Wydatków z już zaciągniętych i przyszłych pożyczek – w sumie ogromnych.
„Epicka porażka” władz USA?
Tymczasem wojenno-zbrodnicza, bo bardzo niszcząca i krwawa „operacja” władz USA i Izraela przeciwko Iranowi – zatytułowana dość pretensjonalnie i śmiesznie jako „Epicka furia”, stała się już przedmiotem krytyki i niekiedy nawet satyry niektórych niemieckich mediów. Np. 13 marca dziennik ekonomiczny „Handelsblatt” nazwał przewidywany polityczny i ekonomiczno-gospodarczy rezultat tej niepotrzebnej wojny „epicką porażką” USA i ich sojuszników. Nie tyle w sensie bieżącym – tym w okresie od 28 lutego do 12 marca, ale w sensie przewidywanej przyszłej bolesnej porażki politycznej i ekonomicznej USA i ich wojennych sojuszników – w perspektywie kilkumiesięcznej i dłuższej. Między innymi na polu gospodarczym, ale także w przypadku już chyba nieuchronnej porażki partii Donalda Trumpa i innych z rządu USA w listopadowych wyborach do Kongresu.
Na pierwszej stronie dziennika „Handelsblatt” z 13 marca widniał tytuł: „Operacja »Epicka porażka«”. A niżej: „Z każdym dniem coraz wyraźniej widać, że prezydent USA zaczął wojnę z Iranem bez wyraźnego celu, a teraz nie może znaleźć wyjścia z niej. Ceny surowców rosną, sojusznicy USA skarżą się codziennie, a światowa gospodarka cierpi”.
Co gorsza, po 13 dniach wojny i chaosu „nic nie wskazuje na rychły pokój na Bliskim Wschodzie”. Wprawdzie „atakujący [z Izraela i USA] zabili część irańskiego kierownictwa oraz przywódcę Iranu Alego Chamenei, osłabili wojsko reżimu i zniszczyli infrastrukturę energetyczną, jednak irański rząd najwyraźniej wcale nie stoi na krawędzi upadku, a koszty wojny [dla USA i spółki] rosną do niebotycznych wysokości – zarówno koszty polityczne, jak też ekonomiczne”. A ponadto „choć Iran jest już słabszy militarnie”, to „pod względem strategicznym sytuacja wygląda inaczej: wystarczy jeszcze tylko kilka skutecznych uderzeń wojsk Iranu, aby wywołać cenowy szok na światowym rynku energii”. „Wystarczy też kilka ataków na zakłady odsalania wody, infrastrukturę turystyczną lub elektrownie krajów Zatoki Perskiej, a rozszerzenie wojny poza granice Iranu stanie się rzeczywistością”. Opiniotwórczy dziennik z Düsseldorfu konkludował, że w tej wojnie we władzach USA nadal widać „brak planu i brak końca wojny w zasięgu wzroku – po prawie dwóch tygodniach tej wojny taki jest bilans »Epickiej furii«”. Richtig!
Inną ciekawą i słuszną opinię nt. wojny syjonistów z Iranem wyraził w rozmowie z „Handelsblatt” sławny ekonomista i laureat Nagrody Nobla Joseph E. Stiglitz: „Prezydent Stanów Zjednoczonych rzucił granatem w gospodarkę amerykańską i w całą gospodarkę świata”.
Inne niemieckie media przypominają między innymi, że ta krwawa wojna o interesy władz Izraela i zamknięcie Cieśniny Ormuz przez (broniące swej suwerenności) władze Iranu już spowodowały nie tylko duże wzrosty cen ropy naftowej i gazu ziemnego, ale też nieuchronnie spowodują wzrosty cen nawozów rolnych – może nawet o jedną trzecią. Więc ceny żywności też w Europie mogą wyraźnie wzrosnąć, co doprowadzi do poważnego kryzysu. Jak podał serwis „Deutsche Welle”, według danych firmy Signal Group, zajmującej się analizą rynków zamorskich, na same kraje wokół Zatoki Perskiej przypada bowiem aż ponad 20 proc. światowego obrotu nawozami amonowymi, fosforowymi i siarkowymi.
A według danych Bloomberg Intelligence prawie połowa światowego handlu mocznikiem – najczęściej stosowanym nawozem azotowym – pochodzi z regionu Zatoki Perskiej. Sam Katar odpowiada za jedną dziesiątą światowej podaży tego nawozu. Kiedy w drugim tygodniu wojny firma Qatar Energy wstrzymała produkcję wskutek irańskich ataków na Ras Laffan, największy w świecie ośrodek produkcji gazu ziemnego skroplonego i nawozów, to od razu setki tysięcy ton kluczowych składników nawozów zostało wyłączonych z obrotu handlowego. Super!
Podobno od początku tej żydowskiej wojny z Iranem tylko do 12 marca ceny nawozów wzrosły w różnych krajach świata aż o 10–30 proc. Np. Indie należą do krajów najbardziej narażonych, ponieważ aż dwie trzecie importu nawozów azotowych, w tym znaczna część mocznika, pochodzi właśnie z krajów regionu Zatoki Perskiej. A możliwe niedobory nawozów zagrożą zbliżającemu się sezonowi sadzenia w porze monsunowej, co może wywołać gwałtowny wzrost kosztów produkcji ryżu, pszenicy i innych podstawowych produktów dla około 1,5 miliarda ludzi. Z kolei np. Brazylia, jeden z największych eksporterów produktów rolnych na świecie, pokrywa aż około 40 proc. swojego zapotrzebowania na mocznik i nawozy azotowe też z krajów regionu Zatoki Perskiej. Więc jakiekolwiek długotrwałe zakłócenia w dostawach tych nawozów zagrażają plonom soi i kukurydzy, w czasie gdy światowe zapasy są już mocno ograniczone.
Kto zapłaci za te i inne prawdopodobne wielomiliardowe szkody i straty Brazylii, Indii i wielu innych krajów świata? Też tych z Europy? Czy może zapłacą za to, choć częściowo, zbrodnicze władze terrorystyczno -syjonistycznego państwa – okupującego od ponad 77 lat historyczne tereny Palestyny i chrześcijańskiej Ziemi Świętej?
Ciężkie porażki FDP i SPD
Po wyborach w Badenii-Wirtembergii doszło do wyrazistego ukazania kolejnego absurdu obecnej niemieckiej demokracji: Rządzący Niemcami od roku 1949 chadecy z CDU mogliby łatwo utworzyć wspólny rząd krajowy wraz z prawicową Alternatywą dla Niemiec (AfD), bo razem mieliby w landtagu w Stuttgarcie wyraźną większość poselskich mandatów – CDU 56, a AfD 35. Ale „demokratyczni” postchadecy z CDU tego nie chcą, bo wolą nadal izolować AfD od współrządzenia i wpływania na jakiekolwiek władze i wolą kontynuować w tym landzie swoje wspólne, już blisko 10-letnie, rządy z radykalną lewicą z partii Zielonych.
Bo 8 marca w wyborach do parlamentu Badenii-Wirtembergii dość niespodziewanie ponownie zwyciężyli euro-komunistyczni Zieloni – współrządzący w tym landzie od 2011 r. Otrzymali aż 30,2 proc. wyborczych głosów (choć o 2,4 proc. mniej niż 5 lat wcześniej) i też 56 poselskich mandatów. CDU, współrządząca tam z Zielonymi od roku 2016, uzyskała 29,7 proc. wyborczych głosów (o 5,6 proc. więcej niż w 2021 r.), a narodowo-konserwatywna Alternatywa dla Niemiec 18,8 proc. (aż o 9,1 proc. więcej niż 5 lat temu). Wyborczą klęskę ponieśli socjaliści z SPD, uzyskując zaledwie 5,5 proc. głosów i 10 mandatów, a także liberałowie z FDP, którzy po raz pierwszy w historii do parlamentu tego dużego i bogatego landu nie weszli. W tym swoim historycznym mateczniku zdobyli bowiem teraz tylko 4,4 proc. poparcia – aż o 6,1 proc. mniej niż w 2021 r. Schlimm!
Zwycięstwo Zielonych to przede wszystkim sukces głównego kandydata tej partii do objęcia stanowiska szefa rządu w Stuttgarcie – doświadczonego 60-letniego Cema Özdemira, który w kampanii wyborczej dystansował się od szalonych władz centralnych swej partii i prezentował postulaty znacznie bardziej rozsądne. Özdemir opowiadał się między innymi za utrzymaniem możliwości produkcji samochodów z silnikiem spalinowym, za większym wsparciem rządu landu dla branży motoryzacyjnej i tej od produkcji maszyn, a nawet za pewnym zaostrzeniem warunków imigracji i polityki imigracyjnej. Özdemir zapowiadał też już od jesieni kontynuację polityki swego partyjnego towarzysza – dotychczasowego popularnego premiera Badenii-Wirtembergii, 78-letniego Winfrieda Kretschmanna. Dzięki tej zręcznej propagandzie Zieloni odrobili w faktycznych wyborach aż 14–15 proc. strat poparcia, które jeszcze 5–6 miesięcy wcześniej dzieliły ich w sondażach od prowadzącej CDU (!).
Warto zauważyć, że na tych „zielonych” euro-komunistów głosowały, jak zawsze, głównie kobiety zatrudnione na etatach w tysiącach różnych urzędów, biur, szkół itd. A także liczni niepracujący młodzi. A więc głównie taki współczesny i rzekomo „dyskryminowany” czy „molestowany” partyjny nowy „proletariat” tych nowych komunistów – z faktycznego braku dawnego proletariatu fabrycznego. Tym więcej było takich niepracujących i jeszcze nieznających trudów życia młodych, którzy oddali swój wyborczy głos na Zielonych, że w tych wyborach w Badenii-Wirtembergii po raz pierwszy w historii mogli już głosować też 16-latkowie i 17-latkowie. Sehr schön und demokratisch!
Widać tu jak na dłoni, że powszechna i totalna demokracja – w sensie powszechnych głosowań – to konieczny warunek i początek każdego rodzaju socjalizmu i euro-komunizmu.
Tak więc Cem Özdemir ma teraz wielką szansę zostać pierwszym w historii RFN premierem o pochodzeniu imigracyjnym – premierem rządu dużego i przemysłowego landu. Urodził się bowiem w Niemczech w grudniu 1965 r., ale jako syn tureckich legalnych gastarbeiterów. Turek niemieckim premierem! W dodatku Turek „zielony” i trochę „czerwony”! Gott bewahre Deutschland!
W ciągu jednego dnia doszło do utraty dwóch amerykańskich maszyn wojskowych. Incydenty miały miejsce niemal równocześnie i dotyczyły różnych typów samolotów oraz odmiennych okoliczności operacyjnych. Pierwsze zdarzenie to katastrofa szturmowca A-10 Thunderbolt II nad rejonem Cieśnina Ormuz. W tym samym czasie nad terytorium Iranu zestrzelony został myśliwiec F-15E Strike Eagle.
Katastrofa A-10 nad Ormuz
Szturmowiec A-10 rozbił się podczas wykonywania lotu operacyjnego. Przyczyny zdarzenia nie zostały dotąd oficjalnie wyjaśnione. Według informacji podawanych przez The New York Times pilot zdołał się katapultować. Następnie został podjęty przez jednostki ratunkowe i przetransportowany w bezpieczne miejsce. Maszyna tego typu jest wykorzystywana głównie do wsparcia wojsk lądowych. Charakteryzuje się dużą odpornością na uszkodzenia oraz możliwością działania w trudnych warunkach bojowych.
Zestrzelenie F-15 nad Iranem
Równolegle doszło do bardziej bezpośredniego incydentu bojowego. Myśliwiec F-15E został zestrzelony nad terytorium Iranu. Na pokładzie znajdowało się dwóch członków załogi. Jeden z nich został odnaleziony i uratowany. Trwają poszukiwania drugiego lotnika. W operację zaangażowane są amerykańskie siły specjalne. Działania prowadzone są w trudnym i niebezpiecznym środowisku operacyjnym.
Iran oferuje nagrodę za pilota
Władze irańskie poinformowały o ogłoszeniu nagrody za informacje dotyczące zaginionego pilota. Według dostępnych danych może ona wynosić równowartość około 60 tys. dolarów. Tego typu działania mają zwiększyć szanse na odnalezienie lotnika, ale jednocześnie podnoszą napięcie w regionie.
Możliwe kolejne straty sprzętu
Pojawiają się również doniesienia o trafieniu śmigłowca Sikorsky UH-60 Black Hawk. Maszyna miała uczestniczyć w akcji poszukiwawczej. Na tym etapie brak oficjalnego potwierdzenia tych informacji.
W niezwykle kontrowersyjnym wywiadzie z sędzią Andrew Napolitano w kanale „Judging Freedom” z 2 kwietnia 2026 roku, emerytowany pułkownik Douglas Macgregor wydał surowe ostrzeżenie przed potencjalnym rozmieszczeniem wojsk amerykańskich w Iranie. Doświadczony ekspert wojskowy określił ten pomysł jako strategiczną katastrofę, ostro skrytykował obecną politykę USA i oskarżył administrację o drastyczne niedocenianie potencjału Iranu. Macgregor, który od dziesięcioleci uważany jest za jednego z najwnikliwszych krytyków amerykańskich awantur militarnych, przedstawił ponury obraz konsekwencji takiej eskalacji.
Pułkownik rozpoczął od fundamentalnej krytyki amerykańskiej polityki zagranicznej. Stwierdził, że niewypowiedziane wojny stały się niestety normą w Stanach Zjednoczonych. Rząd prowadził wojny prewencyjne – czyli wojny agresywne – bez protestów amerykańskiej opinii publicznej. Ludzie przyzwyczaili się do bezprawnego stosowania siły przez państwo.
Macgregor zacytował ideały amerykańskich Ojców Założycieli: „Co, jeśli czasami jedynym sposobem na kochanie swojego kraju jest zmiana lub obalenie rządu? Co, jeśli Jefferson miał rację? Co, jeśli najlepszy rząd to taki, który rządzi najmniej? Co, jeśli niebezpiecznie jest mieć rację, gdy rząd się myli? Co, jeśli lepiej umrzeć za wolność niż żyć w niewoli?”
Największe zagrożenie dla wolności istnieje właśnie teraz.
Straty i lokalizacja baz amerykańskich
W wywiadzie dla Napolitano, Macgregor najpierw potwierdził, że liczba ofiar wśród Amerykanów była znacznie większa, niż oficjalnie przyznano. Większość ofiar stanowił personel naziemny baz amerykańskich w Zatoce Perskiej, które zostały mocno zaatakowane, a w niektórych przypadkach zniszczone.
Wyraził zdziwienie, że w ogóle stacjonuje tam jeszcze jakikolwiek personel. Bazy zostały przejęte przez Stany Zjednoczone po wycofaniu się Brytyjczyków w latach 60. XX wieku – początkowo za prezydenta Cartera w reakcji na postrzegane zagrożenie sowieckie ze strony Afganistanu, które w dużej mierze było propagowane przez Izrael.
W rzeczywistości Emiraty i inne państwa Zatoki Perskiej domagały się obecności USA, ponieważ liczyły na ochronę ze strony Iranu. Teraz stało się jasne, że Stany Zjednoczone nie są w stanie zapewnić tej ochrony – to gorzka lekcja dla całego regionu.
Brak ewakuacji i błędna ocena Iranu
Pomimo ataków, bazy nie zostały ewakuowane. Żołnierze, a prawdopodobnie także lotnicy i marines, wycofali się do budynków cywilnych, takich jak piwnice budynków mieszkalnych. Nie jest to jednak rozwiązanie długoterminowe.
Macgregor jasno dał do zrozumienia: Stany Zjednoczone drastycznie niedoceniły potencjału militarnego Iranu. Gdyby sytuacja została oceniona realistycznie, wszystkie siły zostałyby wycofane już dawno temu.
Ruchy wojsk i rzeczywistość wojskowa
Odnosząc się do około 10 000 dodatkowych żołnierzy lądowych – piechoty i piechoty morskiej – wysłanych z USA w ciągu ostatnich dwóch tygodni, Macgregor stwierdził, że nie byli oni obecni w atakowanych bazach. Niektóre jednostki mogły przedostać się do regionu w celu rozpoznania potencjalnych miejsc rozmieszczenia, na przykład w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, Kuwejcie lub Bahrajnie.
Najnowsza grupa marines została jednak wysłana na Diego Garcia. Flota amerykańska pozostaje w odległości setek kilometrów od wejścia do Zatoki Perskiej, aby uniknąć irańskich ataków.
Kwestia, jak w tych warunkach wprowadzić wojska do regionu, jest niezwykle trudna: samoloty są niezbędne, ale Iran dysponuje kompleksowym, stałym systemem nadzoru – zarówno w obrębie własnych granic, jak i w promieniu do 1000 kilometrów. Dzięki rosyjskiemu i chińskiemu wywiadowi satelitarnemu Teheran może nie tylko wszystko widzieć, ale także podsłuchiwać rozmowy na ziemi. W takich warunkach ataki z zaskoczenia są praktycznie niemożliwe.
Krytyka przedstawienia Iranu przez Trumpa
Macgregor odniósł się następnie do przemówienia prezydenta Trumpa z poprzedniego wieczoru. W żadnym wypadku nie przekonała go logika inwazji. Trump jedynie powtórzył argumenty Benjamina Netanjahu: Iran jako państwo terrorystyczne, jako sponsor terroryzmu, jako największe zagrożenie dla świata.
To jednostronna, izraelska perspektywa, forsowana przez media od lat. W rzeczywistości Iran od dawna nie jest państwem terrorystycznym.
Macgregor przypomniał, że generał Kasem Sulejmani pomagał USA w Iraku w latach 2006-2007, pośrednicząc w zawieraniu porozumień z milicjami szyickimi i nakłaniając je do zaprzestania walk. Później te same milicje odegrały kluczową rolę w pokonaniu ISIS i uratowaniu tysięcy osób niesunnickich, w tym chrześcijan i Druzów.
Twierdzenie, że Iran buduje ogromny arsenał pocisków balistycznych, aby zagrozić Stanom Zjednoczonym lub Europie, jest absurdalne. Iran znacząco rozszerzył arsenał tych pocisków i dronów właśnie dlatego, że nie posiada broni jądrowej i chce chronić się przed atakami Izraela. Poprzedni Najwyższy Przywódca wyraźnie zakazał budowy bomby.
Ocena nalotów
Poprzednie amerykańskie naloty, z użyciem ponad 11 000 precyzyjnych pocisków kierowanych i kosztujące miliardy dolarów, nie zakończyły się sukcesem. Iran nadal wystrzeliwuje precyzyjne pociski rakietowe i drony – zarówno w kierunku Izraela, jak i Emiratów Zatoki Perskiej.
Izraelska obrona powietrzna, w tym Żelazna Kopuła, została w dużej mierze wyczerpana. Zamiast obiecanej kapitulacji w ciągu 96 godzin, Izraelczycy musieli teraz wytrzymać trzy tygodnie intensywnych bombardowań.
Co gorsza: nowy Najwyższy Przywódca Iranu zniósł wszelkie zakazy dotyczące rozwoju broni jądrowej. To, czemu Trump chciał zapobiec, najprawdopodobniej się spełni. Polityka USA prowadzi zatem do proliferacji broni jądrowej na całym świecie. Każde mocarstwo średniej wielkości zdaje sobie sprawę, że bez własnej broni jądrowej atak ze strony USA i Izraela jest możliwy w każdej chwili.
Krytyka doktryny wojskowej i planów operacyjnych
Macgregor skrytykował również historyczne błędne oszacowanie siły powietrznej. Od czasów teorii Billy’ego Mitchella i Curtisa LeMaya uważano, że wroga można powalić na kolana wyłącznie za pomocą bombardowań, bez udziału wojsk lądowych.
To nigdy nie zadziałało – ani podczas II wojny światowej, ani w Serbii w 1999 roku, po 78 dniach walk powietrznych. Teraz schemat się powtarza: po niepowodzeniu nalotów rozlega się wezwanie wojsk lądowych. To katastrofa.
Plany Pentagonu, w tym operacja komandosów mająca na celu przejęcie wzbogaconego uranu, są iluzoryczne. Iran dysponuje milionem uzbrojonych żołnierzy, kompleksowym systemem nadzoru i licznymi systemami obrony powietrznej. Siły specjalne są w takim środowisku niezwykle wrażliwe – jak szukanie igły w stogu siana. Przynęty i podstępy już wielokrotnie zmyliły naloty.
Obawy związane z prawem międzynarodowym
Macgregor uznał za szczególnie alarmujące zapowiedź Trumpa, że masowo zbombarduje irańskie elektrownie, jeśli nie zostanie osiągnięte porozumienie. Ataki na infrastrukturę cywilną stanowią zbrodnię wojenną w świetle prawa międzynarodowego.
Stany Zjednoczone robiły to już wcześniej, ale to nie zmienia faktu, że jest to nielegalne. Irańczycy nigdy nie podporządkują się Izraelowi – a tym samym Stanom Zjednoczonym. Historia i mentalność tego kraju po prostu na to nie pozwalają.
Iran jest bombardowany nie dlatego, że stwarza egzystencjalne zagrożenie dla USA, ale w celu wzmocnienia dominacji Izraela.
Globalne konsekwencje gospodarcze
Na koniec, Macgregor ostrzegł przed globalnymi konsekwencjami. Światowa gospodarka już teraz odczuwa ogromne straty: Przemysł tworzyw sztucznych w Korei i Japonii stanął w miejscu, a 47 kluczowych produktów wymagających ropy naftowej jest dotkniętych skutkami.
Indie cierpią; na całym świecie występują niedobory żywności, paliwa, surowców i nawozów. Zbliża się głód.
Mimo to Trump nie wspomniał w swoim przemówieniu o względach humanitarnych, ani słowem nie wspomniał o konsekwencjach dla ludności cywilnej na całym świecie. Zamiast tego, działania podejmowane są w próżni.
Wniosek
Podsumowując, pułkownik Macgregor opisał cały plan jako logicznie niespójny, lekkomyślny i niekompetentny.
Rozmieszczenie wojsk lądowych – czy to w celu okupacji wysp, poszukiwania uranu, czy realizacji innych celów – jest niezwykle niebezpieczne. Flota jest zbyt daleko, samoloty-cysterny są tracone, a zaopatrzenie jest praktycznie niemożliwe.
Irańskie pociski balistyczne i drony mogłyby z łatwością trafiać w cele na małych wyspach (często o powierzchni zaledwie 14–15 kilometrów kwadratowych). Nawet najlepsi marines i siły specjalne nie byłyby w stanie zapewnić ochrony w tym nowym świecie ciągłego nadzoru i precyzyjnych kontrataków.
Macgregor zacytował byłego zastępcę sekretarza obrony Roberta Worka: Takie operacje desantowe lub powietrznodesantowe są możliwe jedynie wtedy, gdy całkowicie wyeliminowana zostanie zdolność wroga do rozpoznania i uderzenia – co w tym przypadku nie ma miejsca.
Ostateczne wezwanie
Wywiad zakończył się apelem Macgregora o rozsądek i realizm. Stany Zjednoczone powtarzały błędy minionych wojen.
Zamiast pokazać siłę, pokazali słabość i ryzykowali nie tylko życiem amerykańskich żołnierzy, ale także globalną katastrofą humanitarną i gospodarczą.
Pułkownik Douglas Macgregor jasno stwierdził: Oecność wojsk lądowych USA w Iranie nie będzie zwycięstwem – będzie katastrofą.
Wojna między USA a Izraelem przeciwko Iranowi zmienia porządek geopolityczny i może wywołać kryzys gospodarczy. Ekonomista Michael Hudson omawia szok na rynku ropy naftowej i wyzwanie, jakie Teheran stawia USA.
Wojna między USA i Izraelem a Iranem zmienia porządek geopolityczny i może nawet wywołać globalny kryzys gospodarczy. Konflikt spowodował największy w historii szok cenowy ropy naftowej, wstrząsnął światowymi rynkami i podniósł ceny paliw i żywności.
Aby lepiej zrozumieć globalne implikacje, Ben Norton, redaktor Geopolitical Economy Report, przeprowadził wywiad z ekonomistą Michaelem Hudsonem. Hudson omówił, w jaki sposób Iran podważa dominację dolara amerykańskiego i osłabia kontrolę Waszyngtonu nad światowym rynkiem ropy naftowej, będącym kluczowym filarem amerykańskiej polityki zagranicznej.
==========================================
BEN NORTON : Wojna, którą Stany Zjednoczone i Izrael rozpoczęły przeciwko Iranowi, ma ogromny wpływ na światową gospodarkę.
Dotknięte są wszystkie kraje świata, ponieważ wojna pomiędzy USA i Izraelem spowodowała największy szok cenowy ropy naftowej w historii – większy niż szoki cenowe ropy naftowej z 1973 i 1979 roku.
Efekty są szczególnie widoczne w Azji, gdzie większość importowanej ropy naftowej pochodzi z Zatoki Perskiej.
Filipiny ogłosiły stan wyjątkowy i obecnie reglamentują energię, ponieważ z powodu wojny nie mają wystarczającej ilości ropy naftowej.
Ponadto 32 państwa członkowskie Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA) jednomyślnie podjęły decyzję o uwolnieniu 400 milionów baryłek ropy naftowej ze swoich rezerw awaryjnych.
Jest to jednak tylko rozwiązanie wymuszone, bardzo doraźne. Nie jest to rozwiązanie długoterminowe.
W związku z tym globalna cena ropy spadła jedynie nieznacznie w reakcji na doniesienia o uwolnieniu rezerw. Od tego czasu stale rośnie, ponieważ dopóki trwa wojna między USA i Izraelem z Iranem, na rynku energii będą występować ogromne zakłócenia.
Biorąc pod uwagę, że ropa naftowa jest najważniejszym surowcem na Ziemi – wykorzystywanym w wielu innych produktach i służącym do transportu żywności i innych dóbr we wszystkich dziedzinach życia społecznego – światowi przywódcy ostrzegają obecnie, że może to wywołać globalną recesję .
Ta wojna podnosi ceny nie tylko benzyny, ale także żywności, ponieważ wiele nawozów i substancji chemicznych wykorzystywanych w nawozach pochodzi z regionu Zatoki Perskiej.
Prawdopodobnie doprowadzi to do wzrostu stóp procentowych, co z kolei przełoży się na wyższe oprocentowanie kredytów hipotecznych i innych pożyczek dla osób fizycznych. Najmocniej ucierpią osoby najuboższe.
Aby zrozumieć, jaki wpływ ta wojna będzie miała na światową gospodarkę, rozmawiamy dziś ze znanym ekonomistą Michaelem Hudsonem, autorem licznych książek, w tym „ Superimperialism : The Economic Strategy of American Empire” .
Dzieje się tak, ponieważ Iran bezpośrednio podważa globalną dominację dolara amerykańskiego, a w szczególności systemu petrodolara – fakt, że przez dekady większość ropy naftowej na rynku światowym była wyceniana i sprzedawana w dolarach. Iran teraz to kwestionuje.
W odpowiedzi na tę agresywną wojnę między USA i Izraelem, Teheran zamknął Cieśninę Ormuz, zdecydowanie najważniejsze wąskie gardło w transporcie ropy naftowej na świecie.
Przez tę wąską cieśninę przepływa codziennie około 20% ropy naftowej będącej przedmiotem handlu na świecie – lub co najmniej 20% ropy naftowej przepływało przez tę cieśninę zanim USA i Izrael rozpoczęły tę wojnę.
Iran żąda teraz, aby inne kraje, jeśli chcą przepłynąć przez Cieśninę Ormuz, zgodziły się sprzedawać ropę nie za dolary amerykańskie, lecz za chińską walutę – juany.
Biorąc pod uwagę ogromne geopolityczne i ekonomiczne konsekwencje tej wojny, uznałem, że Michael Hudson będzie idealnym gościem.
Bez zbędnych ceregieli przedstawimy teraz najciekawsze fragmenty wypowiedzi Michaela, a następnie przejdziemy bezpośrednio do wywiadu.
MICHAEL HUDSON : Iran uznał to za punkt zwrotny: od teraz będziemy na zawsze kontrolować Cieśninę Ormuz w Zatoce Perskiej i handel ropą naftową.
Oznacza to, że zamiast planów Stanów Zjednoczonych, które miały wykorzystywać ropę naftową jako narzędzie nacisku na inne kraje, aby wymusić na nich podporządkowanie się amerykańskiej polityce zagranicznej, Iran przejął kontrolę nad tym narzędziem i może nakładać sankcje na USA i ich sojuszników, sankcje na Izrael, sankcje na Europejczyków lub innych sojuszników Stanów Zjednoczonych.
To odwróciło bieg wszelkich prób USA wykorzystania ropy naftowej jako narzędzia kontroli. Pytanie brzmi, czy Iranowi uda się osiągnąć to, na czym opiera się cała polityka zagraniczna USA: kontrolę nad międzynarodowymi dochodami z eksportu ropy naftowej.
…
Amerykańska filozofia jest taka: Po pierwsze, bombardowanie cywilów narusza wszelkie zakazy prawa międzynarodowego. Cywile są bombardowani, aby ich zdemoralizować.
A jeśli skupimy się na tym, co Trump zrobił kilka tygodni temu, wspólnie z Izraelem, to bombardujecie szkoły , bombardujecie szpitale . Taka jest amerykańska polityka zagraniczna.
Najbardziej widoczne jest to w przypadku polityki Izraela w Strefie Gazy, a teraz także na Zachodnim Brzegu. Jest to ta sama polityka, którą Stany Zjednoczone prowadzą wobec Iranu.
Chodziło o to, aby zdemoralizować społeczeństwo i sprawić, by Irańczycy pozbyli się ajatollahów, mówiąc: „Nie chcemy już być bombardowani; chcemy uratować dzieci; wynegocjujmy umowę i wyznaczmy przywódcę akceptowalnego dla Stanów Zjednoczonych, aby zaprzestali bombardowania nas”.
To była bzdura od samego początku, ale stanowiła przewodnią zasadę amerykańskiej polityki zagranicznej: bombardowanie kraju prowadzi do zmiany reżimu, a ostatecznie do jego upadku.
…
Konflikt w Iranie zadecyduje o przyszłości światowej gospodarki. Czy przywróci Ameryce kontrolę nad handlem ropą naftową i zapewni USA upragnioną kluczową pozycję w światowej gospodarce? A może będziemy niezależni od Stanów Zjednoczonych?
O to właśnie chodzi w tej wojnie.
BEN NORTON : Michaelu, to zawsze dla nas przyjemność; dziękuję ci bardzo, że jesteś dziś z nami.
Mówił Pan już o niektórych kwestiach, które są obecnie przedmiotem dyskusji na świecie w związku z wojną w Iranie – zwłaszcza o dominacji dolara i systemie petrodolara. Pisze Pan o nich od dziesięcioleci, od lat 70. XX wieku.
W rzeczywistości rząd USA od dziesięcioleci planuje potencjalną wojnę z Iranem. To nic nowego.
Donald Trump jest teraz pierwszym prezydentem na tyle szalonym, by spróbować. Ale pamiętam, że za rządów George’a W. Busha, po inwazji USA na Irak, dużo mówiło się o możliwej inwazji na Iran.
Więc, Michaelu, proszę, wyjaśnij swoje spojrzenie na tę wojnę. Jaki jest jej szerszy kontekst i jak wpłynie ona na świat?
MICHAEL HUDSON : Wspomniałeś, że odnosi się to do ostatnich kilku lat lub dekad; tak naprawdę sięga pół wieku.
Już w połowie lat 70., gdy pracowałem dla Hudson Institute na kontraktach z Departamentem Skarbu, Białym Domem i Departamentem Obrony, brałem udział w spotkaniach, na których wielokrotnie omawiano, że Stany Zjednoczone będą musiały ostatecznie przejąć kontrolę nad całą ropą naftową na Bliskim Wschodzie, co oznaczało podbój Iranu.
Na przykład w połowie lat 70. Herman Khan oświadczył na konferencji wojskowej, że Beludżystan oferuje prawdopodobnie najlepszą okazję do podziału Iranu na terytoria zależne etnicznie. Położony między Pakistanem a Iranem, Beludżystan był prawdopodobnie idealnym miejscem do rozpoczęcia ruchu separatystycznego. Istniały plany wojskowe.
W połowie lat 70. pracowałem w sektorze naftowym i w obszarze bilansu płatniczego. Przez wiele lat zajmowałem to stanowisko w Chase Manhattan Bank. Byłem właściwie jedyną osobą – tak nisko w hierarchii, technik po dwudziestce – która miała dostęp do wszystkich szczegółów operacyjnych i statystyk głównych amerykańskich firm naftowych, aby móc obliczyć rolę ropy naftowej w bilansie płatniczym, a tym samym jej wpływ na dolara.
Stało się to tuż po tym, jak Stany Zjednoczone zostały zmuszone do porzucenia standardu złota w 1971 r. z powodu wojny w Wietnamie.
Stany Zjednoczone od początku zdawały sobie sprawę, że to, co widzimy dzisiaj, będzie ostateczną bitwą o – jak miały nadzieję – umocnienie amerykańskiej kontroli nad ropą naftową na Bliskim Wschodzie. Chciały zająć decydujące miejsce, ponieważ centralnym punktem, najsilniejszą dźwignią amerykańskiej polityki zagranicznej w ubiegłym stuleciu, była kontrola nad światowym handlem ropą naftową.
Ponieważ jest to niezwykle zyskowne dla samych amerykańskich firm naftowych – daje im to ogromną kontrolę nad polityką USA – a także potencjalną kontrolę nad gospodarką USA nad innymi krajami, poprzez możliwość odcięcia dostaw ropy naftowej do innych krajów, a tym samym zatrzymania produkcji energii elektrycznej, produkcji chemicznej i produkcji nawozów z wykorzystaniem gazu ziemnego.
Przemysł naftowy obejmuje również przemysł gazowy, ponieważ są one ze sobą ściśle powiązane. Wszystko to jest starannie rozważane. Co roku wojsko aktualizuje długoterminowe plany na wypadek, gdybyśmy faktycznie musieli użyć siły, aby wyegzekwować naszą kontrolę nad Bliskim Wschodem; jeśli z jakiegokolwiek powodu państwa naftowe OPEC uniezależnią się od Stanów Zjednoczonych i zechcą inwestować swoje zyski z ropy poza Stanami Zjednoczonymi, zamiast przekazywać je w całości Stanom Zjednoczonym, aby inwestować je w obligacje rządowe, obligacje korporacyjne, depozyty bankowe i akcje; jeśli choć jedno z nich zechce skorzystać ze swojej suwerenności i pójść własną drogą, będziemy musieli przejąć kontrolę; a w każdym razie będziemy musieli przejąć kontrolę nad Iranem, ponieważ jest to najpotężniejszy, ostateczny punkt oparcia dla amerykańskiej kontroli.
Wszystko to było całkowicie transparentne. To nie jest po prostu wojna Donalda Trumpa. To wojna, którą rozpoczął właśnie w tym czasie, ponieważ w wyniku wojny – najpierw na Ukrainie, a potem w dostawach do Izraela – Ameryka systematycznie traciła siłę gospodarczą i militarną, a także broń, pociski, samoloty i bomby.
Nigdy więc nie będzie bardziej sprzyjającego czasu na wojnę niż teraz. I oczywiście, to zły czas, ale nie aż tak zły, jak się stanie w niedalekiej przyszłości. A wojsko, neokonserwatyści, którzy za nim stoją, i CIA, która za nim stoi, nie odpuszczą.
Mówią: „Co mamy do stracenia? Jeśli teraz nie zabezpieczymy dostaw ropy z Bliskiego Wschodu, stracimy to, co stało się najważniejszą dźwignią amerykańskiej polityki zagranicznej”.
Donald Trump wierzył, że może podbić Iran w ciągu dwóch do czterech tygodni. I naprawdę w to wierzył.
Miał nadzieję, że do czasu planowanej podróży do Chin będzie mógł skonfrontować się z Chinami i powiedzieć: „Cóż, właśnie doprowadziliśmy do zmiany reżimu w Iranie. Zainstalowaliśmy irańską oligarchię kliencką, dyktatora klienckiego, który przejmuje władzę i stanie się, że tak powiem, irańską wersją Borysa Jelcyna, zarządzającą irańską ropą naftową w interesie Stanów Zjednoczonych”.
„Mamy więc teraz prawo nałożyć na was sankcje, Chiny. Moglibyśmy odciąć wam dostawy ropy. Ale wiecie, nie chcemy tego robić. Jeśli zaczniecie eksportować surowce, gal, wolfram i wszystkie inne rzeczy, których potrzebujemy dla naszej armii, na które nałożyliście kontrolę eksportu, to oddamy wam ropę”.
Trump miał nadzieję zaprezentować to zwycięstwo Chinom. Cóż, to marzenie najwyraźniej legło w gruzach. Wojsko źle obliczyło sytuację, bo nie było w stanie wymyślić alternatywy, która mogłaby zagrozić temu wielkiemu planowi.
Przypomnij sobie wszystkie amerykańskie ataki militarne z ostatnich 50 lat, od wojny w Wietnamie – wszystkie wojny USA, od Wietnamu po Irak, Afganistan, Syrię i Wenezuelę.
To zawsze Stany Zjednoczone i ich sojusznicy, koalicja chętnych, walczyły przeciwko poszczególnym krajom. To pierwsza wojna, jaką Ameryka stoczyła od II wojny światowej, w której wrogie kraje są ze sobą sprzymierzone.
Nie chodzi już tylko o walkę z Iranem. Chodzi o walkę z Iranem, wspieraną przez Rosję i Chiny, bo wszyscy wiedzą, że to walka do samego końca o odpowiedź na pytanie: Czy Stany Zjednoczone będą w stanie odzyskać kontrolę nad światową gospodarką dzięki monopolom? Monopolowi naftowemu, pożądanemu monopolowi informatycznemu, monopolowi na chipy komputerowe, monopolowi technologicznemu, ale także ich zdolności do zaopatrywania innych krajów w żywność, eksportu i kontroli nad zbożem.
To ostatnia szansa. I to właśnie pewna desperacja początkowo skłoniła amerykańskich planistów do zaangażowania się w ten projekt.
I wierzę, że to się nie uda. Wszyscy generałowie mówili im, że to się nie uda. Pesymistyczni generałowie zostali praktycznie wyrzuceni z wojska i Ministerstwa Spraw Zagranicznych, ponieważ: „Skoro jesteś pesymistą, to dlaczego się nie angażujesz? Dlaczego nie jesteś częścią zespołu? A może jesteś marionetką Putina? Po prostu musisz wierzyć”.
Ameryka wierzyła, że nie może przegrać wojny, ponieważ jej polityka bombardowania innych krajów zawsze okaże się skuteczna.
Amerykańska filozofia jest taka: Bombardując cywilów, łamiesz wszystkie zasady prawa międzynarodowego, które tego zabraniają. Bombardujesz cywilów, żeby ich zdemoralizować.
A jeśli skupimy się na tym, co Trump zrobił kilka tygodni temu, wspólnie z Izraelem, to bombardujemy szkoły, bombardujemy szpitale. Taka jest amerykańska polityka zagraniczna.
Najbardziej widoczne jest to w przypadku polityki Izraela w Strefie Gazy, a teraz także na Zachodnim Brzegu. Jest to ta sama polityka, którą Stany Zjednoczone prowadzą wobec Iranu.
Chodziło o to, aby zdemoralizować społeczeństwo i sprawić, by Irańczycy pozbyli się ajatollahów, mówiąc: „Nie chcemy już być bombardowani; chcemy uratować dzieci; wynegocjujmy umowę i wyznaczmy przywódcę akceptowalnego dla Stanów Zjednoczonych, aby zaprzestali bombardowania nas”.
To była bzdura od samego początku, ale stanowiła przewodnią zasadę amerykańskiej polityki zagranicznej: bombardowanie kraju prowadzi do zmiany reżimu, a ostatecznie do jego upadku.
Tego właśnie Ameryka oczekiwała od Rosji.
Ale zasadniczo Iran podziela tego samego ducha, co Patrick Henry w amerykańskiej rewolucji przeciwko Wielkiej Brytanii w 1776 roku. Krzyczał: „Dajcie mi wolność albo dajcie mi śmierć!”. I właśnie to mówi Iran.
Ma to dla nich kluczowe znaczenie, ponieważ wiedzą, jakie są plany USA, skoro Stany Zjednoczone tak otwarcie je ujawniły.
Tak, chcą zmiany reżimu; chcą zniszczyć Iran; chcą przejąć kontrolę nad irańską ropą naftową i wykorzystać dochody z jej eksportu do podtrzymania dolara amerykańskiego, a w zasadzie amerykańskiej gospodarki. Chcą dać amerykańskiej polityce zagranicznej możliwość pozbawiania innych krajów ropy naftowej i powiedzieć: „Możemy zamknąć wasz przemysł, wasz przemysł chemiczny, wszystkie wasze gałęzie przemysłu, które potrzebują energii elektrycznej, ropy i gazu; możemy to wszystko zrobić, jeśli będziecie prowadzić niezależną politykę i przestrzegać własnej suwerenności. A my w Stanach Zjednoczonych odrzucamy zasadę Organizacji Narodów Zjednoczonych, że każdy naród posiada swoją własną suwerenność”.
To fundamentalna zasada cywilizacji zachodniej ostatniego półwiecza, fundamentalna zasada Karty Narodów Zjednoczonych. Stany Zjednoczone odrzucają ją w całości.
Dzięki temu inne kraje zrozumiały, że to rzeczywiście ostatni konflikt.
Konflikt w Iranie zadecyduje o przyszłości światowej gospodarki. Czy przywróci Ameryce kontrolę nad handlem ropą naftową i zapewni USA upragnioną kluczową pozycję w światowej gospodarce? A może będziemy niezależni od Stanów Zjednoczonych?
O to właśnie chodzi w tej wojnie.
BEN NORTON : Dobrze powiedziane, Michaelu. Poruszyłeś tak wiele ważnych kwestii. Trudno powiedzieć, od czego zacząć.
Chciałem tylko krótko skomentować fakt, że Stany Zjednoczone od dziesięcioleci przygotowują się do wojny z Iranem i, jak powiedziałeś, czekają na najmniejszy zły moment.
Uważam, że to całkowicie słuszne, ponieważ w ciągu ostatnich dwóch lat miały miejsce dwa ważne wydarzenia, które doprowadziły do wojny w Iranie.
Po pierwsze, doszło do obalenia rządu syryjskiego w 2011 r., co zapoczątkowało wojnę o zmianę reżimu, zakończoną ostatecznie sukcesem pod koniec 2024 r. i stanowiącą ważny krok w kierunku wojny z Iranem.
Następnie Izrael zabił także przywódców libańskiego ruchu oporu, co ich zdaniem wyeliminowałoby Liban z równania.
Eliminując Liban i Syrię – lub przynajmniej wierząc, że wyeliminowały Liban – USA i Izrael były w stanie zaatakować Iran, izolując Teheran od jego sojuszników.
Widzimy, że opór w Libanie trwa, mimo że Izrael dokonał inwazji i próbuje skolonizować południe kraju.
Teraz chciałbym omówić system dolarowy bardziej szczegółowo. Myślę, że jest to kluczowe dla zrozumienia tej wojny.
Rozmawiamy o tym, w jaki sposób USA zamierzają wykorzystać swoją kontrolę nad światowym rynkiem ropy naftowej, aby wesprzeć dolara.
System petrodolara ma swoje początki w 1974 r., kiedy to rząd Richarda Nixona, po odłączeniu dolara od standardu złota, zawarł porozumienie z Arabią Saudyjską, która w tamtym czasie była największym producentem ropy naftowej na świecie, w celu zapewnienia, że ropa naftowa będzie handlowana wyłącznie w dolarach, co zagwarantowało globalny popyt na dolara.
Wygląda na to, że Iran doskonale rozumie, jakie to ma znaczenie dla hegemonii USA, jak ważne jest dla systemu dolarowego i petrodolara, ponieważ bezpośrednio wziął to na celownik.
Iran zamknął Cieśninę Ormuz i żąda, aby kraje przepływające przez nią handlowały ropą naftową w juanach chińskich.
Co więcej, pojawiły się doniesienia, że irańskie wojsko bierze na celownik nie tylko amerykańskie bazy wojskowe w regionie, ale także biura dużych amerykańskich korporacji, w tym amerykańskich instytucji finansowych i dużych firm technologicznych, które budują duże centra danych AI w takich miejscach jak ZEA.
Myślę więc, że Iran zdaje sobie sprawę, jak ważny jest aspekt ekonomiczny w tej wojnie. Czy chciałby Pan o tym porozmawiać?
MICHAEL HUDSON : Tak, plany Stanów Zjednoczonych dotyczące kontroli militarnej nad Bliskim Wschodem nie opierały się na własnych operacjach bojowych, ponieważ Stany Zjednoczone były wyczerpane wojną w Wietnamie – pamiętamy, że w połowie lat 70.
Stany Zjednoczone miały dwie armie klienckie walczące na Bliskim Wschodzie.
Przede wszystkim Izrael jest armią klientelną. Porozumienie osiągnięto już w latach 70. XX wieku – a Herman Kahn z Instytutu Hudsona odegrał w nim kluczową rolę. Uzgodniono z senatorem Henrym „Scoopem” Jacksonem, jednym z czołowych senatorów amerykańskich opowiadających się za wojskiem, że wykorzysta on Izrael jako armię zastępczą USA.
BEN NORTON : Joe Biden, będąc jeszcze senatorem, dał temu jasno do zrozumienia. W przemówieniu powiedział: „Izrael to najlepsza inwestycja, jaką możemy poczynić”.
JOE BIDEN : (1986) Gdyby Izrael nie istniał, Stany Zjednoczone musiałyby stworzyć Izrael, aby chronić swoje interesy w regionie. Stany Zjednoczone musiałyby zatem podjąć działania i ustanowić Izrael.
(W 2022 r.) Często mówiłem, Panie Prezydencie, że gdyby to nie był Izrael, musielibyśmy go wymyślić.
(W 2023 r.) Już dawno powiedziałem: gdyby Izrael nie istniał, musielibyśmy go wymyślić.
MICHAEL HUDSON : Tak, wtedy było bardzo otwarcie.
Później, po wydarzeniach 11 września i po tym, jak prezydent Carter poparł mudżahedinów w Afganistanie jako alternatywę dla świeckich rządów w tym kraju, Al-Kaida przekształciła się w wahhabicką armię terrorystyczną.
A wahhabici są drugą siłą wysłaną przez Amerykę.
Wspomniałeś o Syrii. Oczywiście, przywódcy ISIS, terrorystów, są w Syrii. I są zajęci mordowaniem wszystkich nie-sunnitów. Zabijają alawitów, zabijają chrześcijan. Są w zasadzie ścinaczami głów.
Są to zatem dwie armie zastępcze Stanów Zjednoczonych [Izrael i Wahhabici].
Dlaczego więc to wszystko jest teraz tak pilne? Po pierwsze, wahhabici ściśle współpracują z Izraelem od dziesięciu lat. Izrael jest jedyną grupą niesunnicką, której nie zaatakowali. Współpracują ze sobą od lat.
Cóż, tym, co zmusiło wojsko w Izraelu do działania, był atak Izraela na Strefę Gazy i opór ze strony Libanu, wojna domowa, która rozprzestrzeniła się na cały Bliski Wschód, a także ogólnoświatowa krytyka ludobójstwa w Strefie Gazy, której świadkami byli przedstawiciele Organizacji Narodów Zjednoczonych i Międzynarodowego Trybunału Karnego.
Wszystko to postawiło USA i Izrael przed koniecznością zadania sobie pytania: „Czy pozwolimy na przejęcie władzy?”
Izrael próbuje teraz przejąć władzę w Libanie. Podejrzewam, że Izraelczycy będą potrzebować wyjścia, jeśli Iranowi uda się zniszczyć gospodarcze fundamenty państwa izraelskiego.
To są ramy wojskowe dla tego wszystkiego, a oto są ramy finansowe.
Chciałbym jeszcze raz poruszyć kwestię kontroli petrodolarów, o której pan wspomniał.
Nie chodziło tylko o wycenę ropy w dolarach. Wszystkie kraje wyceniały eksport miedzi, właściwie wszystko, w dolarach, ponieważ to wciąż była główna waluta.
Kraje niemal bezproblemowo przeniosły swoje rezerwy walutowe ze złota i dolarów amerykańskich, które były równie wartościowe jak złoto, na dolary amerykańskie, nawet gdy dolar nie był już tak wartościowy jak złoto. Nadal handlowano dolarami amerykańskimi.
Pytanie więc brzmiało: Gdzie zainwestować te środki?
Zgodnie z dyrektywami Kissingera – a wszystko to zostało mi wyjaśnione przez Departament Skarbu i Departament Stanu w latach 1974 i 1975 – wojsko amerykańskie poinformowało Arabię Saudyjską i inne kraje OPEC: „Możecie żądać dowolnej ceny za ropę, ale nadwyżki musicie zainwestować w Stanach Zjednoczonych. Nie pozwolimy wam przejąć kontroli nad dużymi amerykańskimi firmami. Nie możecie kupić amerykańskich firm; tylko my możemy przejąć kontrolę nad zagranicznymi gospodarkami. Będziecie kupować obligacje. Możecie finansować amerykański przemysł i amerykańskie firmy. Możecie kupować akcje tych firm. Możecie zarabiać pieniądze, po prostu deponując swoje pieniądze w bankach”.
To były petrodolary. Petrodolary stanowiły oszczędności krajów OPEC, które były inwestowane w bankach.
Cóż, ponowne wykorzystanie nadwyżek OPEC nie jest dziś tak ważne, jak w latach 70. Wtedy petrodolary napływały do amerykańskich banków. I co się z nimi stało? Pożyczano je krajom Globalnego Południa, aby sfinansować deficyt handlowy i bilans płatniczy.
Doprowadziło to ostatecznie do załamania się dolara Ameryki Łacińskiej i innych długów zagranicznych. Później z kolei doprowadziło do azjatyckiego kryzysu finansowego w 1998 roku, który, jak sądzę, posłuży jako doskonały przykład dalszych wydarzeń w tym roku.
Jednak Arabia Saudyjska i inne kraje przez ostatnie 10–20 lat wykorzystywały przychody z eksportu do rozwijania swoich gospodarek w sposób wręcz szalony, budując ogromne luksusowe posiadłości na pustyni i wznosząc wielkie zakłady odsalania wody, aby dostarczać wodę na potrzeby całego kraju.
Ale nadal dysponują ogromnymi oszczędnościami w postaci obligacji, akcji i inwestycji finansowych w Stanach Zjednoczonych.
Ponieważ kraje OPEC są obecnie pozbawione dochodów z eksportu, ogłosiły: „Rzeczywiście obciążyliśmy naszą gospodarkę długiem. Pomimo naszego bogactwa, nasze projekty i inwestycje w nieruchomości są finansowane długiem, a teraz musimy zacząć sprzedawać nasze amerykańskie papiery wartościowe i złoto, aby utrzymać równowagę budżetową i bilans płatniczy”.
Wszystko to prowadzi obecnie do wyprzedaży dolara. W rezultacie cały efekt petrodolara – cały napływ funduszy OPEC do waluty, czyli cena ropy w dolarach – uległ odwróceniu. To wywiera obecnie znaczną presję na dolara.
To jest kolejne zagrożenie.
Iran oświadczył: „To punkt zwrotny. Teraz będziemy na zawsze kontrolować Cieśninę Ormuz w Zatoce Perskiej. Dlatego nazywa się Zatoka Perska, bo należy do nas. I będziemy kontrolować handel ropą”.
Oznacza to, że to nie Stany Zjednoczone wykorzystują już ropę naftową jako narzędzie nacisku na inne kraje, aby wymusić na nich podporządkowanie się amerykańskiej polityce zagranicznej, lecz Iran kontroluje teraz ten punkt nacisku i może nakładać sankcje na USA i ich sojuszników, sankcje na Izrael, sankcje na Europejczyków i innych sojuszników Stanów Zjednoczonych.
To odwróciło sytuację i uniemożliwiło Stanom Zjednoczonym wykorzystanie ropy naftowej jako środka kontroli.
Pytanie brzmi, czy Iranowi uda się osiągnąć to, na czym opiera się cała polityka zagraniczna Stanów Zjednoczonych: kontrolę nad międzynarodowymi dochodami z eksportu ropy naftowej.
I ustalenie, kto może kupić ropę, gaz ziemny i hel – te trzy rzeczy – a także kontrola nad Cieśniną Ormuz, kontrola nad importem żywności i innych dóbr do krajów OPEC, tak aby stanowiła ona wąskie gardło zarówno dla krajów OPEC, jak i zagranicznych konsumentów ropy.
BEN NORTON : Tak, Michaelu, chciałbym tutaj rozwinąć kwestię energii.
Międzynarodowa Agencja Energetyczna określiła obecny kryzys energetyczny mianem największego szoku podażowego w historii świata.
Jest on poważniejszy niż kryzys naftowy wywołany embargiem OPEC z 1973 r., który również był powiązany z agresywną wojną Izraela.
A potem, w 1979 r., w wyniku rewolucji irańskiej nastąpił kolejny kryzys naftowy.
Ale dziś jesteśmy świadkami największego kryzysu naftowego w historii.
Cena ropy naftowej gwałtownie wzrosła, co napędzi inflację na całym świecie, ponieważ ropa naftowa jest kluczowym surowcem do produkcji wielu innych produktów i jest potrzebna do transportu większości towarów, zwłaszcza żywności.
Co więcej, wiele nawozów i chemikaliów używanych w nawozach pochodzi z Zatoki Perskiej. Może to zatem wywołać kryzys żywnościowy, który szczególnie mocno dotknie kraje Globalnego Południa.
Kraje eksportujące ropę naftową mogłyby naturalnie skorzystać na wyższych przychodach – jednak znaczna część infrastruktury naftowej i gazowej w regionie Zatoki Perskiej została zniszczona przez wojnę. W związku z tym niektóre z tych państw Zatoki Perskiej mogą nie skorzystać ze wzrostu przychodów z eksportu.
Większość krajów Globalnego Południa importuje jednak ropę naftową, energię i inne surowce. A wraz ze wzrostem cen surowców będzie to miało znaczący wpływ na ich gospodarki.
Prawdopodobnie doprowadzi to do deficytów na rachunku bieżącym. Oznacza to, że w krajach Globalnego Południa wiele walut straci na wartości w stosunku do dolara, co prawdopodobnie doprowadzi do odpływu kapitału – tak zwanego „gorącego pieniądza”, ponieważ zagraniczni inwestorzy po prostu sprzedadzą wszystkie swoje aktywa na rynkach wschodzących.
Możemy zatem doświadczyć kryzysów walutowych, gospodarczych, energetycznych i żywnościowych.
Ta wojna wyborcza, ta agresywna wojna rozpoczęta przez Trumpa i Netanjahu, może wywołać potężny kryzys gospodarczy, który szczególnie mocno uderzy w globalne Południe.
Czy widzisz to tak samo?
MICHAEL HUDSON : Tak, i wszystko to było przewidywalne.
Jeśli chcesz zobaczyć paradygmat, model tego, co się wydarzy, spójrz najpierw na to, co stało się z niemieckim przemysłem po tym, jak Stany Zjednoczone i Europa nałożyły sankcje na zakup rosyjskiego gazu i ropy.
Niemiecki przemysł załamał się, a Europa i Niemcy pogrążają się w depresji. Stoją w obliczu głębokiej depresji.
To, co wydarzyło się w Niemczech, zniszczyło gospodarkę kraju i doprowadziło do zamknięcia przemysłu chemicznego.
Ropa naftowa nie jest wykorzystywana wyłącznie do produkcji energii. Jak wspomniałeś wcześniej, ropa jest również wykorzystywana w przemyśle chemicznym. Jest składnikiem przemysłu szklarskiego i produkcji nawozów.
Nawozy są teraz szczególnie ważne, ponieważ powstają z gazu ziemnego. A zanim Iran zbombardował Katar, Katar był wiodącym eksporterem skroplonego gazu ziemnego.
Ten gaz ziemny był wykorzystywany w innych krajach, zwłaszcza w sojusznikach Ameryki – Japonii, Korei i na Filipinach – do produkcji nawozów. Wszystkie te kraje przeżywają kryzys.
A hel, podobnie jak gaz ziemny – faktem jest, że na przykład hel nie jest dostępny dla Tajwanu i jego przemysłu półprzewodnikowego ani energetycznego. Tajwan nie ma również dostępu do ropy naftowej.
Jak Tajwan ma produkować półprzewodniki, które mają być kluczem do amerykańskiej kontroli nad technologią informatyczną, do wszystkich chipów komputerowych i monopoli, które Ameryka miała nadzieję osiągnąć? To zatem dalekosiężne pytanie.
Co więcej, na półkuli północnej zbliża się sezon sadzenia, a w tym okresie potrzebne jest nawożenie.
Ceny nawozów, w dużej mierze wytwarzanych z gazu ziemnego, już rosną w Stanach Zjednoczonych. To wywiera presję na rolnictwo. Amerykańscy rolnicy – podobnie jak z pewnością rolnicy w całej Europie i na Globalnym Południu – narzekają: „Nie możemy zarobić na sprzedaży naszych plonów po dzisiejszych cenach, skoro musimy płacić tak wysokie cła na nawozy i sprzęt rolniczy, które Trump nałożył na nas, że tracimy pieniądze na uprawę”.
Co więc zrobią?
Doprowadzi to do kryzysu w rolnictwie. A kraje, które ucierpią najbardziej, to oczywiście te, które najmniej mogą sobie pozwolić na wyższe ceny nawozów, benzyny i ropy naftowej. To kraje Globalnego Południa.
Ponieważ oprócz kosztów ropy naftowej i gazu oraz ich produktów ubocznych, muszą również spłacać zaległe długi zagraniczne w dolarach. Coś musi się zmienić.
Będą zaległości w płatnościach. Inne kraje będą się zastanawiać: „Co powinniśmy zrobić? Czy chcemy pójść w ślady Europy i powiedzieć: »Mamy kryzys budżetowy, ceny ropy rosną. Musimy dotować właścicieli domów, żeby mogli ogrzewać swoje domy gazem lub olejem. Nasi pracownicy już żyją na granicy ubóstwa i zadłużają się coraz bardziej. Przegramy wybory w Europie, tak jak w Ameryce, jeśli konsumenci będą musieli wydawać o wiele więcej pieniędzy na ropę, gaz, ogrzewanie i prąd w przypadku zaległości w płatnościach. Będziemy więc musieli ograniczyć wszystkie inne wydatki socjalne i jednocześnie zwiększyć wydatki na wojsko«”.
Doprowadzi to zatem do kryzysu politycznego, do konfliktu między zwolennikami i przeciwnikami wojny, między zwolennikami i przeciwnikami USA, od Europy po kraje globalnego Południa i kraje azjatyckie będące sojusznikami Ameryki.
W jaki sposób Korea i Japonia mogą zebrać 350 miliardów dolarów, które koreański parlament rzekomo właśnie zatwierdził, uzasadniając to następująco: „Zapłacimy Donaldowi Trumpowi 350 miliardów dolarów, które będzie mógł wykorzystać według własnego uznania, abyśmy nie stracili rynku eksportowego USA dla naszych produktów”?
Japonia zobowiązała się do wydania 650 miliardów dolarów. Jak mają to zrobić, skoro nie mają gazu i ropy naftowej potrzebnych do eksportu do Stanów Zjednoczonych?
Ktoś tam pewnie pomyślał: „Jeśli nie będziemy mieli ropy i gazu, nie będziemy eksportować do Stanów Zjednoczonych. Nie musimy więc dawać Stanom Zjednoczonym 350 miliardów dolarów z Korei i 650 miliardów dolarów z Japonii”.
Wszystkie te umowy zawarte przez Trumpa zostaną wtedy anulowane.
BEN NORTON : Cóż, Michaelu, myślę, że to idealne zakończenie. Bardzo dziękuję, że tu jesteś.
Niestety, wygląda na to, że ta wojna będzie trwała, ale jestem pewien, że wkrótce zaproszę Cię ponownie, aby omówić globalny wpływ tego konfliktu bardziej szczegółowo. Dziękuję.
MICHAEL HUDSON : Nie mogę się doczekać. Dziękuję za zaproszenie.
Następne 10 dni zadecydują, czy USA przekroczą ten sam próg, co w marcu 1965 roku.
Następne dziesięć dni pokaże – zanim jeszcze sprawa trafi na pierwsze strony gazet – czy Stany Zjednoczone przystąpią do wojny lądowej z Iranem.
Decydującym wskaźnikiem nie jest liczebność wojsk. Zależy to od tego, czy Stany Zjednoczone będą w stanie zbudować system logistyczny niezbędny do zaopatrywania żołnierzy znajdujących się pod ostrzałem. To właśnie ten proces – a nie jakiekolwiek ogłoszenie – zadecyduje o tym, co stanie się dalej.
Przebieg stopniowej eskalacji w Wietnamie jest niezwykle wymowny.
I. Wzór zaczyna się przed pierwszym nalotem bombowym
Wojny takie jak ta nie zaczynają się od nalotów. Zaczynają się wcześniej – poprzez tajne interwencje mające na celu wpłynięcie na równowagę wewnętrzną państwa docelowego.
Wietnam, początek 1964 roku:
Około 16 000 amerykańskich doradców zostało już włączonych do południowowietnamskich sił zbrojnych. Tajne operacje w ramach operacji OPLAN-34A wymierzone były w Wietnam Północny. Chociaż amerykański personel formalnie nie znajdował się w stanie wojny, operacyjnie znajdował się w samym środku konfliktu.
Iran, 2025:
Według publicznych doniesień, izraelskie i amerykańskie agencje wywiadowcze działały w Iranie już przed obecną wojną. Mossad zachęcał do protestów po konflikcie w czerwcu 2025 roku, a New York Times donosił o próbach „wzniecania” niepokojów. Centralna Agencja Wywiadowcza (CIA) rozszerzyła swoje sieci gromadzenia informacji i rekrutacji.
Na początku wojny w Wietnamie i Iraku Stany Zjednoczone nie były jeszcze w stanie wojny.
Ale nie byli już poza konfliktem.
II. Od sił powietrznych do objawienia
Sytuacja szybko eskalowała.
Wietnam:
• Sierpień 1964: Zatoka Tonkińska → Autoryzacja rozmieszczenia sił zbrojnych
• 2 marca 1965 r.: Rozpoczyna się operacja Rolling Thunder – naloty
• Luty 1965: żołnierze amerykańscy giną w ataku Wietkongu w Pleiku.
Iran:
• Czerwiec 2025: Izrael i USA bombardują irańskie obiekty nuklearne
• 28 lutego 2026 r.: amerykańskie i izraelskie ataki powietrzne mające na celu wyeliminowanie przywódców
• Natychmiastowe ataki odwetowe na bazy Izraela i USA w Zatoce Perskiej (zabici żołnierze amerykańscy)
• Kontynuacja ataków rakietowych i dronów do marca. Siły powietrzne powinny przywrócić kontrolę.
Zamiast tego stworzyło zagrożenie.
III. Mechanizm eskalacji
Mechanizm jest uwarunkowany strukturalnie:
Naloty tworzą placówki.
Placówki stają się celami.
Cele wymagają ochrony.
Ochrona wymaga wojsk lądowych.
Nie jest to preferencja polityczna. Eskalacja jest koniecznością wynikającą z przebiegu wojny.
IV. Transformacja w Wietnamie: Jak naprawdę wyglądały sygnały
Przejście z walki powietrznej do walki lądowej w Wietnamie nie nastąpiło w wyniku jednej decyzji.
Trwało to około sześciu tygodni, o czym świadczą obserwowalne wskaźniki.
Nasilenie ataków na pozycje amerykańskie • 7 lutego 1965 r.: Atak na Pleiku zabija 8 Amerykanów i rani ponad 100 • Powtarzające się ataki obnażyły podatność amerykańskich baz lotniczych
Misja została rozszerzona w ciszy • „Rolling Thunder” rozpoczął się jako sygnał • Szybko nastąpiło przejście na ciągłe, nieokreślone bombardowanie.
Wprowadzono rozmieszczenie wojsk obronnych • 8 marca 1965 r.: 3500 marines ląduje w Da Nang • Oficjalna misja: obrona bazy lotniczej
Najpierw przeniesiono logistykę – i szybko ją rozbudowano. Zanim piechota morska mogła otrzymać zaopatrzenie, Stany Zjednoczone stanęły przed fundamentalnym ograniczeniem: nie miały systemu logistycznego do prowadzenia wojny lądowej.
Porty były ograniczone. Pojemność magazynów była niewystarczająca. Struktury dowodzenia operacjami zaopatrzeniowymi na dużą skalę jeszcze nie istniały.
Sytuacja ta zaczęła się zmieniać w tygodniach poprzedzających eskalację.
Zwiększono transport lotniczy do rejonu operacyjnego. Wydłużono pasy startowe, aby obsłużyć większy ruch. Zapasy paliwa i amunicji gwałtownie wzrosły. Oddziały inżynieryjne zostały rozmieszczone w celu zwiększenia przepustowości baz i przygotowania nowych centrów logistycznych poza zatłoczonym korytarzem Sajgonu.
Nie były to działania poboczne. Sygnałem były logistyka i rozbudowa sieci.
Stany Zjednoczone nie tylko wysłały wojska. Zbudowały system niezbędny do utrzymania ich przy życiu i zdolności do działania w warunkach ciągłych bombardowań.
Gdy system ten nabrał kształtu, odwrócenie tej zmiany stało się praktycznie niemożliwe.
Role „defensywne” zatarły się z ofensywnymi • Kwiecień 1965: Marines otrzymali zezwolenie na operacje ofensywne • Do lipca: Zatwierdzenie znacznego zwiększenia liczebności wojsk
Mówiąc jasno: prezydent Johnson ogłosił wysłanie większych amerykańskich wojsk lądowych do Wietnamu dopiero 28 lipca 1965 r. – kilka miesięcy po rozpoczęciu kampanii powietrznej „Rolling Thunder”.
Tego dnia Johnson ogłosił na transmitowanej w telewizji ogólnokrajowej konferencji prasowej w Białym Domu, że wydał rozkaz natychmiastowego zwiększenia liczebności sił zbrojnych USA z 75 000 do 125 000, a także potwierdził, że w celu wsparcia zaostrzonych walk zostaną wysłane dodatkowe oddziały.
W grudniu 1965 r. liczebność sił zbrojnych USA wynosiła 184 000.
Kluczowy punkt:
Wojna lądowa nie rozpoczęła się wraz z wylądowaniem wojsk. Wszystko zaczęło się od stworzenia systemu, który miał im pomóc.
V. Na jakim etapie wojny z Iranem obecnie się znajdujemy
Pojawiają się te same znaki.
Placówki są zagrożone. Amerykańskie bazy w Zatoce Perskiej były wielokrotnie atakowane, w wyniku czego w zeszłym miesiącu ponad 300 żołnierzy amerykańskich zostało rannych, a co najmniej 13 zginęło.
Siły powietrzne są aktywne, ale nie zdecydowane; ataki osłabiają cele, ale nie zapobiegają działaniom odwetowym.
Trwa rozmieszczanie wojsk; około 5000 marines znajduje się obecnie w rejonie działań. Przegrupowywane są jednostki 82. Dywizji Powietrznodesantowej, w tym jednostki piechoty szybkiego reagowania i sztaby dowodzenia.
Teraz uwaga skupia się na logistyce – nie na tym, czy wojska można przemieścić, ale na tym, czy można je zatrzymać.
To doprowadza nas tutaj:
pomiędzy „Rolling Thunder” (2 marca) i Da Nang (8 marca).
Punkt zwrotny. W Wietnamie ta szansa trwała tylko sześć dni.
VI. Prawdziwy próg: Etap 3 pułapki eskalacji
Mała siła naziemna nie jest stabilna. Stwarza to wybór binarny: Zwiększ lub strać.
Rozważmy prawdopodobny przypadek:
Siły amerykańskie zdobywają strategiczny węzeł – obiekt energetyczny, wyspę, wąskie gardło. Początkowy sukces jest prawdopodobny. Utrzymanie go już nie.
Utrzymanie tego wymaga ciągłego:
Paliwo
· Amunicja
Obrona powietrzna
wsparcie medyczne i techniczne
Iran zaatakuje każdy szlak dostaw – irańskie rakiety i drony wielokrotnie uderzały w amerykańskie obiekty w Arabii Saudyjskiej i w całym Zatoce Perskiej, w tym w bazę lotniczą Prince Sultan w zeszłym tygodniu.
Szlaki morskie są narażone na pociski, miny i ataki rojowe. Szlaki powietrzne opierają się na dużych samolotach transportowych operujących z odsłoniętych baz. Gdy tylko te przepływy zaopatrzenia zostaną zagrożone, logika natychmiast się zmienia:
Aby utrzymać swoje siły zbrojne, Stany Zjednoczone muszą rozbudować system.
Więcej instalacji obronnych. Więcej statków eskortowych. Więcej baz.
Każdy krok jest defensywny. Każdy krok zaostrza wojnę.
Pentagon ogłosił pod koniec ubiegłego tygodnia, że 10 000 dodatkowych żołnierzy amerykańskich przygotowuje się do wysłania do Zatoki Perskiej.
VII. Zegar
Wojska bojowe przemieszczają się w ciągu kilku dni. Logistyka przemieszcza się w ciągu kilku tygodni.
Aby przekroczyć próg, Stany Zjednoczone muszą zbudować następujące obiekty:
— wstępnie rozmieszczone zapasy paliwa i amunicji
— zrównoważone cykle transportu lotniczego (C-17/5/130)
— Systemy dowodzenia obszarem operacyjnym (obecnie stacjonuje 82. Dywizja Powietrznodesantowa). Można je zaobserwować. I zaczynają stawać się coraz bardziej widoczne.
Jak potwierdza Wall Street Journal: władze USA aktywnie przygotowują obecnie plany awaryjne na wypadek trwających operacji lądowych, w tym potencjalnego rozmieszczenia konwencjonalnej piechoty poza obecnymi siłami morskimi i powietrznymi.
Oznacza to, że oś czasu nie jest już czysto teoretyczna.
Następne 10 dni pokażą, czy system ten zostanie zbudowany na szeroką skalę.
VIII. Iluzja kontroli
Na tym etapie najbardziej niebezpiecznym założeniem jest to, że eskalacja jest opcjonalna i że kolejny krok mógłby ustabilizować sytuację.
Wietnam sugeruje co innego.
Po rozmieszczeniu wojsk lądowych presja na ich wzmocnienie staje się strukturalna.
Żaden rząd nie pozwoli, aby ujawnione siły zbrojne zawiodły.
· Poziom zaangażowania rośnie.
• Krok po kroku.
Nieodwracalny.
IX. Okno decyzyjne dla fazy 3
Stany Zjednoczone nie przystąpiły jeszcze do wojny lądowej. Zbliżają się jednak do momentu, w którym ta opcja stanie się realna.
A gdy tylko stanie się to wykonalne, stanie się bardziej prawdopodobne. Ponieważ ograniczenie się zmienia:
· od pytania, czy jest to wykonalne
· w kierunku pytania, czy to, co zostało zbudowane, jest faktycznie użytkowane
To jest moment, na który należy zwrócić uwagę.
Nie, jeśli zostaną wysłane wojska.
Ale tylko jeśli stojący za nimi system będzie gotowy.
X. Relacja na żywo na temat eskalacji strategicznej: 4 kwietnia o godz. 16:00 czasu środkowoamerykańskiego, godz. 17:00 czasu wschodnioamerykańskiego
Dla tych, którzy chcą śledzić to na bieżąco – zanim stanie się to oczywiste – przedstawię dokładne wskaźniki, harmonogramy i progi na odprawie na żywo dotyczącej eskalacji strategicznej w najbliższą sobotę: 4 kwietnia o 16:00 czasu centralnego, 17:00 czasu wschodniego.
Jeśli chcesz zrozumieć nie tylko to, co dzieje się teraz, ale także to, co wydarzy się wkrótce, to jest moment, na który powinieneś zwrócić uwagę.
To są rzeczy, które jakby nam ktoś powiedział kilka lat temu, że to jest mainstream amerykański, to byśmy się puknęli w głowę, że to niemożliwe.
Jacek Hoga – historyk, ekspert ds. bezpieczeństwa i prezes Fundacji Ad Arma, mówi o wszystkich przyczynach Wojny z Iranem i ocenia ją z różnych punktów widzenia.
Transkrypcja (fragmenty) oraz film
Publiczne wzywanie w stu kilkudziesięciu jednostkach amerykańskich wojskowych do tego, żeby przyspieszyli Armageddon poprzez walkę z Iranem, bo jest to według radykalnych heretyków amerykańskich, okazja do stworzenia okoliczności, w których Żydzi będą mogli stworzyć trzecią świątynię. To są rzeczy, które jakby nam ktoś powiedział kilka lat temu, że to jest mainstream amerykański, to byśmy się puknęli w głowę, że to niemożliwe.
Także sekretarz obrony łamany na wojnę (Pete Hegseth), a są materiały wideo sprzed kilku lat, kiedy on mówi, że należy marzyć o sytuacji, w której doprowadzimy do tego, że będą okoliczności, w których pomożemy Izraelowi odbudować, doprowadzić do takiej sytuacji politycznej, żeby oni mogli odbudować Trzecią Świątynię. W związku z czym, z perspektywy tych syjonistycznych, ewangelikalnych heretyków, to jest okazja religijna, to jest dla nich Święta Wojna.
Z jednej strony mamy heretyków, którzy uważają, że to jest Święta Wojna. Z drugiej strony mamy pogan, którzy uważają, że to jest Święta Wojna, a z trzeciej strony mamy Izraelitów rabinicznych, którzy też uważają, że to jest świetna okazja do odtworzenia Trzeciej Świątyni. W związku z czym to nie jest gospodarka, to nie są ceny ropy, czy złota, czy szlaki komunikacyjne.
To są rzeczy, o których polscy analitycy geostrategiczni chcieliby zapomnieć. Ludzie mają głębsze motywy niż tylko pieniądze.
Jeszcze chwilę i się okaże, że zmieniliśmy w 1989 roku, czy 1991, flagi z czerwonej, z sierpem i młotem na inną, równie złą.
– Hoga cytuje nie wymienionego z nazwiska generała Wojska Polskiego.
Ja nie twierdzę, że podczas zimnej wojny Amerykanie byli tymi złymi, bo z naszej perspektywy z pewnością nie. I z obiektywnej wydaje się, że nie. Że tam prawda, dobro i piękno miały więcej możliwości działania niż za kurtyną, gdzie but radziecki był na naszym karku.
Natomiast całe zachowanie administracji amerykańskiej w tej niesprowokowanej napaści na Iran, który nie jest z mojej bajki. To jest kliniczny przykład wojny agresywnej i niesprawiedliwej.
Przeciętny mieszkaniec naszej planety ma odruch wymiotny po konfrontacji z konfabulacją prezydenta Stanów Zwyrodniałych. Dlatego moi czytelnicy nie będą zmuszani do słuchania tej niedorzecznej brei w stylu Joe Bidena. Dla masochistów zawsze zostaje możliwość otwarcia tych farmazonów, ale skutki zdrowotne mogą być poważne.
Nowa karykatura jemeńskiego artysty Kamala Sharafa poświęcona niekończącym się kłamstwom Trumpa!
W przeciwieństwie do oderwanych od rzeczywistości sprzecznych z sobą twierdzeń Trumpa, jak balsam działa na nas logiczne i autentyczne środowe orędzie prezydenta Iranu Masouda Pezeshkianiego:
Naród irański nie żywi wrogości do innych narodów, w tym do mieszkańców Ameryki, Europy ani krajów sąsiednich. Nawet w obliczu powtarzających się zagranicznych interwencji i nacisków w swojej chlubnej historii, Irańczycy konsekwentnie i wyraźnie rozróżniali rządy od narodów, którymi rządzą. Jest to głęboko zakorzeniona zasada w irańskiej kulturze i zbiorowej świadomości, a nie tymczasowa postawa polityczna. Z tego powodu przedstawianie Iranu jako zagrożenia nie jest zgodne ani z rzeczywistością historyczną, ani z obserwowanymi obecnie faktami. Takie postrzeganie jest wynikiem politycznych i ekonomicznych kaprysów możnych – potrzeby stworzenia wroga, aby uzasadnić presję, utrzymać dominację militarną, utrzymać przemysł zbrojeniowy i kontrolować rynki strategiczne. W takim otoczeniu, jeśli zagrożenie nie istnieje, zostaje ono wymyślone.
Odkąd Izrael rozpoczął bombardowanie Libanu na początku marca, libański muzyk Mahdi al Sahely publikuje mini-koncerty w zbombardowanych dzielnicach Bejrutu.
W jednym ze swoich postów gra melodię z filmu Stevena Spielberga „Lista Schindlera” z 1993 roku, skomponowaną przez Johna Williamsa. Jest to prawdopodobnie jedno z najważniejszych dzieł, które od ponad trzech dekad uwrażliwia publiczność, zwłaszcza na Zachodzie, na cierpienie Żydów podczas II wojny światowej.
Dzięki Sahely’emu ponadczasowa ścieżka dźwiękowa rozbrzmiewa teraz w ruinach stolicy kraju, który – według analityków takich jak Max Blumenthal – państwo Izrael zaczyna krok po kroku poddawać czystce etnicznej.
Kontrast między procesem twórczym muzyki a niszczycielską siłą wojny znajduje tu swoje ucieleśnienie.
Libański wiolonczelista gra „Listę Schindlera” wśród ruin Bejrutu. Źródło.
Po obu stronach konfliktu cierpią zwykli ludzie. To oni są rzeczywistymi bohaterami tej tragikomedii. Patrzą jak ciała ich bliskich są wydobywane spod gruzów. Mówią w języku, którego nie rozumiesz, ale to nie znaczy, że są postaciami z jakiejś gry komputerowej. Odczuwają tak jak ty, mają rodziny, których stratę opłakują. Cierpienia nie są wirtualne.
Teraz, kiedy potomkowie ofiar okrutnych represji nazistowskiego reżimu stworzonego w Niemczech i wspieranego przez wielką finansjierę zachodniego świata, sami stają się oprawcami, świat zatoczył wielkie koło swojej tragicznej historii. Nie doczekają się przyjścia Mesjasza. Jedyne czego się doczekają to wielka pustynia gruzów.
Może właśnie tak miała wyglądać ta ich długo wyczekiwana świątynia?
W północnej części okupowanej Palestyny, w tym w Hajfie, Tamrze, Szfaramie i Kirjat Atta, rozległy się syreny ostrzegające przed atakiem rakietowym po wystrzeleniu rakiet z Iranu.
Autor artykułu Marek Wójcik Mail: worldscam3@gmail.com
Nie świadomie, lecz podstępnie, bezwładnie zmierza świat ku wielkiej wojnie – to główne ostrzeżenie płk. Macgregora. W swojej analizie maluje on ponury obraz sytuacji geopolitycznej, w której liczne konflikty są ze sobą powiązane, a elity polityczne podejmują ryzyko, którego konsekwencje z trudem byłyby do udźwignięcia.
Macgregor dostrzega analogie do okresu sprzed 1914 roku, do systemu międzynarodowego, w którym żadne mocarstwo nie chce wojny światowej – ale wszystkie są gotowe podjąć kroki, które mogłyby do niej doprowadzić. Kluczową różnicą jest jednak istnienie broni jądrowej. Choć uniemożliwia ona bezpośredni wybuch wielkiej wojny, przenosi konflikty do sfery ‚poniżej progu nuklearnego’, gdzie mimo wszystko możliwe są ogromne zniszczenia.
Sednem jego analizy jest wojna na Ukrainie, którą opisuje jako sztucznie wywołany konflikt. Wojna ta nie wybuchłaby bez interwencji Zachodu i antyrosyjskiej postawy politycznej Kijowa. Jednocześnie rozmówca oskarża Zachód o błędną ocenę rzeczywistości militarnej: Rosja nie upadła ani gospodarczo, ani militarnie, lecz masowo rozbudowała swój potencjał przemysłowy i militarny. Sankcje nie przyniosły oczekiwanego efektu, a społeczeństwa zachodnie coraz bardziej tracą stabilność wewnętrzną.
Magregor krytykuje przede wszystkim decydentów politycznych w Europie i USA. Jego zdaniem żyją oni w ‚fantastycznym świecie równoległym’, charakteryzującym się arogancją, błędnymi kalkulacjami i myśleniem życzeniowym. Założenie, że Rosja nie ulegnie eskalacji, jest niebezpieczne i może doprowadzić do bezpośredniej konfrontacji militarnej.
Kolejnym kluczowym punktem jego analizy jest rosnący rozdźwięk między społeczeństwem a przywódcami politycznymi. Decyzje dotyczące wojny i pokoju nie są już podejmowane w interesie większości, lecz przez niewielkie elity władzy, na które wpływają różne siły, dysponujące ogromnym bogactwem i kierujące się własnymi interesami ekonomicznymi. W rezultacie demokracja ulega erozji, a strategie geopolityczne są coraz częściej napędzane przez kalkulacje finansowe i siłowo-polityczne.
Po ataku dronów na zbiorniki paliwa na lotnisku w Kuwejcie
Jego ocena jest szczególnie kontrowersyjna w odniesieniu do Bliskiego Wschodu. Jego zdaniem wojna między Izraelem a Iranem może wywołać globalną eskalację. Taki konflikt nie miałby charakteru regionalnego, lecz nieuchronnie angażowałby Rosję i Chiny. Oba kraje mają ugruntowane interesy strategiczne i obecność militarną w regionie i nie stałyby bezczynnie, gdyby Iran został militarnie zniszczony.
Macgregor ostrzega, że wielu w Waszyngtonie i Europie całkowicie błędnie ocenia sytuację. Pogląd, że wojna o ograniczonym zasięgu może być prowadzona lub kontrolowana, jest niebezpiecznym złudzeniem. Gdy taki konflikt się rozpocznie, może szybko eskalować i wymknąć się spod kontroli.
Wskazuje również na globalną zmianę układu sił. Podczas gdy Zachód postrzega siebie jako siłę dominującą, znaczna część świata – zwłaszcza państwa globalnego Południa – jest politycznie i gospodarczo bliższa Rosji, Chinom i Iranowi. W przypadku większego konfliktu Zachód byłby zatem znacznie mniej zdolny do działania niż się często zakłada.
Szczególnie interesująca część jego analizy dotyczy ekonomicznych konsekwencji takiego scenariusza. Nawet bez użycia broni jądrowej globalny konflikt może poważnie wpłynąć na gospodarki zachodnie: łańcuchy dostaw uległyby załamaniu, ceny energii gwałtownie wzrosłyby, a poziom życia gwałtownie spadłby. Wojna mogłaby zatem być niszczycielska nie tylko pod względem militarnym, ale także gospodarczym.
Płk Magregor zwraca również uwagę, że poważne wojny w historii często nie wynikały z jasnych decyzji, lecz eskalowały poprzez wydarzenia, błędne kalkulacje lub celowo zaaranżowane incydenty. Przykłady takie jak Pearl Harbor i Zatoka Tonkińska, jego zdaniem, pokazują, jak konflikty były wykorzystywane politycznie lub wywoływane przez konkretne wydarzenia.
Jego ostrzeżenie jest jednoznaczne: niebezpieczeństwo takiego punktu eskalacji istnieje również dzisiaj – na przykład w wyniku incydentu na Morzu Czerwonym, Morzu Śródziemnym lub Oceanie Indyjskim. Pojedyncze wydarzenie może wystarczyć, aby wywołać reakcję łańcuchową, która zakończy się wielką wojną.
Ostatecznie jego główne przesłanie pozostaje niezmienne: świat znajduje się już w fazie licznych konfliktów, które w każdej chwili mogą przerodzić się w większą wojnę. Nie dlatego, że ktokolwiek świadomie tego pragnie, ale dlatego, że decyzje polityczne, błędne kalkulacje i interesy strategiczne nieustannie napędzają eskalację.
Albo, jak trafnie ujął to Macgregor: Najniebezpieczniejsza wojna to ta, w którą wpadasz, nie mając prawdziwej chęci do walki.
Witam wszystkich. Z przyjemnością witamy ponownie Michaela Hudsona i profesora Steve’a Keena w Instytucie Davida Graebera. Steve Keen jest ekonomistą i pisarzem, jednym z nielicznych, którzy ostrzegali przed kryzysem z 2008 roku. Jest znany z krytyki głównego nurtu teorii neoklasycznej oraz modeli deflacji długu i niestabilności finansowej. Michael Hudson jest amerykańskim ekonomistą i historykiem długu z Uniwersytetu Missouri w Kansas City. Jego prace na temat finansów, rent i deindustrializacji wywarły głęboki wpływ na poglądy Davida Graebera na temat imperium, daniny i polityki długu.
Dzisiaj chcemy przeanalizować pogłębiający się kryzys i możliwe scenariusze jego przebiegu, zwłaszcza w kontekście trwającej wojny, która, osobiście, coraz bardziej przypomina mi radziecką inwazję na Afganistan. Moje pytanie do Michaela i Steve’a brzmi: Inflacja, hiperinflacja czy deflacja? Jaki scenariusz ich zdaniem się spełni? Zacznijmy od Michaela Hudsona.
MICHAEL HUDSON Obserwując dziś rynki akcji i obligacji, świat przyjmuje założenie, że wojna w Iranie nie potrwa dłużej niż około miesiąc.
To wojna światowa, ponieważ cały świat jest zależny od ropy naftowej i skroplonego gazu ziemnego – do nawozów, energii, elektryczności, ogrzewania, gotowania, produkcji szkła i helu.
Hel i gaz ziemny były dostarczane do większości krajów świata przez Katar, jako część arabskiej organizacji OPEC. Jednak jego wielomiliardowe zakłady produkcji skroplonego gazu ziemnego (LNG) – których budowa zajęła cztery lata – zostały właśnie zbombardowane przez Iran, ponieważ Katar gości amerykańskie bazy wojskowe wykorzystywane do ataków na Iran.
Iran oświadczył: Jeśli spróbujecie zniszczyć nasz przemysł naftowy, doprowadzimy do całkowitego załamania całego światowego przemysłu naftowego, gazowego, helowego i energetycznego, co doprowadzi do Wielkiego Kryzysu w wyniku podwojenia cen ropy. To doprowadzi do kryzysu płatniczego dla sojuszników Ameryki, nie tylko w Europie, ale także w Korei, Japonii i na Filipinach, które już podejmują środki nadzwyczajne.
Trump najwyraźniej celowo dąży do wywołania globalnego kryzysu gospodarczego, który potrwa co najmniej cztery lata – tak jak miało to miejsce podczas I i II wojny światowej. Wierzy, że to da Ameryce przewagę: Ameryka jest samowystarczalna pod względem gazu i ropy. Inne kraje będą musiały od nas kupować. A kiedy to zrobią, zażądamy od nich nałożenia sankcji na Rosję, Iran i każdego, kogo uznaliśmy za wroga.
Tymczasem rentowność 10-letnich obligacji skarbowych USA wzrosła powyżej 4,5%, a 30-letnich – powyżej 5%. Wall Street zdało sobie sprawę, że podwojenie cen eksportu ropy naftowej prowadzi do inflacji.
Ale to wszystko to bzdura ekonomiczna.
Oczywiście ceny ropy rosną – tak bardzo, że Azja i kraje Globalnego Południa będą wyglądać jak Niemcy po tym, jak USA zablokowały im dostęp do rosyjskiego gazu. Niemiecki przemysł szklarski upadł. Przemysł nawozowy upadł. Przemysł motoryzacyjny się wycofuje – Mercedes i inne firmy przenoszą się do Chin.
Cła Trumpa na stal i aluminium podnoszą ceny kombajnów rolniczych i traktorów. Rolnicy w USA borykają się z tym samym problemem, co rolnicy na całym świecie: wyższymi kosztami nawozów, wyższymi kosztami sprzętu żniwnego i wyższymi kosztami paliwa.
Czego Wall Street nie bierze pod uwagę: Tak, ceny energii i produktów powiązanych rosną. Ale to doprowadzi do zamknięcia przemysłu i ogromnej depresji. Zwolnienia. Rządy będą musiały przekierować dochody, aby pomóc rodzinom w opłaceniu prądu i gazu – co oznacza cięcia w wydatkach socjalnych. Bezrobocie.
Ludzie stają się coraz biedniejsi. To nie inflacja. To deflacja.
Ceny ropy naftowej, stali, aluminium, nawozów, gazu i helu wzrosną, podczas gdy ceny innych surowców generalnie spadną. Stoimy w obliczu największego kryzysu od czasów Wielkiego Kryzysu.
Taki jest zamierzony cel amerykańskiej polityki zagranicznej. Zaplanowali ją w najdrobniejszych szczegółach. Wierzą, że niezależnie od tego, jak bardzo zaszkodzi to amerykańskiej gospodarce, zaszkodzi klasie robotniczej, obniżając płace, tworząc bezrobocie i doprowadzając ludzi do rozpaczy. To dar niebios dla walki klas.
Kiedy firmy muszą ograniczyć produkcję, jak mają spłacać swoje długi? Pracownicy – eufemistycznie nazywani „konsumentami” – płacą już ponad 30% odsetek od opłat za karty kredytowe i kar. Liczba niespłaconych kredytów studenckich rośnie. Zadłużenie z tytułu opieki medycznej jest najszybciej rosnącą przyczyną bankructw w Stanach Zjednoczonych. Stopy procentowe kredytów hipotecznych gwałtownie wzrosły.
To nowa forma walki klasowej. Nie chodzi o pracodawców przeciwko pracownikom, ponieważ przemysł i klasa robotnicza cierpią razem w walce o przetrwanie. Chodzi o klasę finansową przeciwko reszcie gospodarki.
Finanse, ubezpieczenia i nieruchomości, czyli sektor FIRE, to obszar, w którym odnotowano prawie cały wzrost PKB USA, podczas gdy realna gospodarka uległa skurczeniu.
To w zasadzie powtórzenie debat z połowy XVIII wieku: jak Wielka Brytania powinna poradzić sobie z faktem, że wierzyciele wydawali pieniądze na import dóbr luksusowych zamiast na produkcję krajową? To Londyn się wzbogacił, a nie reszta Anglii.
NIKA Michael, chciałbym dodać Steve’a. Co sądzisz o analizie Michaela?
STEVE KEEN Jeśli jest ktoś, z kim się zgadzam, to Michael. Kiedy pierwszy raz mnie o to zapytałeś, powiedziałem: najpierw inflacja, potem deflacja. Michael przedstawił kontekst historyczny. Chciałbym dodać kilka elementów statystycznych.
Absolutnym fundamentem gospodarki jest energia. Pokazuję tu zużycie energii w petadżuli na lewej osi i globalny produkt brutto na prawej. Obie linie pokrywają się niemal idealnie. I co najważniejsze: jest to relacja jeden do jednego. Spadek zużycia energii o 5% oznacza spadek globalnego produktu brutto o 5%.
Co się dzieje teraz: Około 20% światowych zasobów skroplonego gazu ziemnego zostało odciętych. W połączeniu z utratą ropy naftowej z Cieśniny Ormuz i innymi zakłóceniami w dostawach, możemy mówić o spadku globalnego zapotrzebowania na energię o około 10% – co oznacza 10% spadek PKB.
Moja krótka formuła: Praca bez energii jest trupem; kapitał bez energii jest martwą rzeźbą.
Ten krach spowoduje wzrost cen ropy naftowej – zgadza się z tym konwencjonalne myślenie. Ale żyjemy też w gospodarce zfinansjalizowanej. I właśnie w tym różnimy się z Michaelem od ekonomistów głównego nurtu, ponieważ całkowicie ignorują oni dług prywatny. Mają obsesję na punkcie długu publicznego. Nawet nie biorą pod uwagę długu prywatnego.
W Ameryce zadłużenie prywatne wynosi obecnie około 140% PKB – wciąż jest ogromne. To właśnie o tym obciążeniu mówił Michael dla gospodarstw domowych i firm. Jeśli okaże się, że nie mogą już osiągać tak dużych zysków z powodu wyższych cen ropy, jeśli wzrośnie bezrobocie, nie będą już w stanie obsługiwać tego długu. A to, co prawdopodobnie zobaczymy, będzie tym samym, co w latach 2007–2008, tylko na sterydach: całkowitym załamaniem popytu napędzanego kredytem.
Pracownicy nie mogą przerzucić rosnących cen ropy na wyższe płace. Kapitaliści przemysłowi też niekoniecznie mogą to zrobić. Co się więc dzieje? Ludzie obniżają ceny, licząc na utrzymanie klientów. Ale ich sąsiad robi to samo. Wszyscy starają się zmniejszyć zadłużenie – a to niszczy pieniądz, spowalnia gospodarkę i powoduje deflację.
Irving Fisher pięknie to sformułował w latach 30. XX wieku – to, co nazywam paradoksem Fishera: Im więcej dłużnicy płacą, tym więcej są winni. Rzeczywisty ciężar rośnie, gdy poziom cen spada. To właśnie prowadzi do Wielkiego Kryzysu.
A oto przerażająca część: jeśli zapasy nawozów spadną o 20%, globalna produkcja żywności prawdopodobnie spadnie o ponad 20%. Oznacza to, że wystarczy żywności dla około 6 miliardów ludzi – a jest ich 8 miliardów. W tym roku możemy stanąć w obliczu globalnego głodu.
Tak jak anarchista, który oddał strzał, zabijając arcyksięcia, nie miał pojęcia, co uwolni, myślę, że Trump jest taki sam. Nie zdaje sobie sprawy z konsekwencji. Zachowuje się jak boss mafii, wyciskając pieniądze z wahań rynku. Ale reszta z nas będzie musiała żyć z niezamierzonymi konsekwencjami.
A jeśli jakikolwiek rząd światowy to obserwuje – w co wątpię – to niech usuną Trumpa. Skończą z tym. Ameryka musi przyznać się do porażki i wycofać się, abyśmy mieli szansę odbudować światową infrastrukturę fizyczną, zanim nadejdzie globalny głód.
MICHAEL HUDSON: Chciałbym odnieść się do pytania Niki o hiperinflację, ponieważ deflacja i hiperinflacja mogą występować razem. Kiedy kraje nie są w stanie spłacić swoich długów zagranicznych – a Globalne Południe ma ogromne długi zagraniczne w dolarach – co robią? MFW mówi: oszczędności. Ubożeją klasę robotniczą, aż będą w stanie spłacić długi. To jest dzisiejsza gospodarka śmieciowa, a jej korzenie sięgają bulionizmu Davida Ricardo.
Każda hiperinflacja w historii była spowodowana koniecznością spłaty długów zagranicznych.
Hiperinflacja w Niemczech w latach dwudziestych XX wieku nie była spowodowana wydatkami rządowymi na zatrudnienie czy programy socjalne – to mit. Była spowodowana drukowaniem marek niemieckich i zalewaniem rynku walutowego w celu wypłaty reparacji wojennych. Chile i Francja doświadczyły tego samego schematu hiperinflacji.
A tej rzeczywistości nie naucza się na studiach ekonomicznych. Dlatego absolwenci rozpoczynający pracę w bankach centralnych na całym świecie nie rozumieją różnicy między hiperinflacją, normalną inflacją cenową a deflacją. Steve i ja jesteśmy w zasadzie persona non grata w kręgach towarzyskich, ponieważ to, co wyjaśniamy, grozi przejęciem władzy, które właśnie się dokonuje – podobnie jak kryzys bilansu płatniczego w Azji w latach 1997–1998.
NIKA: To ciekawe, Michael – właśnie zdałem sobie sprawę, że Rosja też miała dużo długu, bo Jelcyn zgodził się przejąć dług zagraniczny całego Związku Radzieckiego. A ropa kosztowała wtedy może 10 dolarów za baryłkę. Nigdy bym nie pomyślał, że hiperinflacja i deflacja mogą wystąpić jednocześnie. Ale być może właśnie to wydarzyło się w Rosji w latach 90.
STEVE KEEN Tak – Rosja nie miała dużego długu wewnętrznego, ale miała ogromne zadłużenie zagraniczne. Istnieją argumenty – których jeszcze dokładnie nie zbadałem – że hiperinflacja w Republice Weimarskiej była częściowo celowa: spłaciła długi, które amerykańscy spekulanci kupili w niemieckich obligacjach. Miało to więc straszną cenę, ale korzystny efekt uboczny: niemiecki dług zagraniczny został wyeliminowany.
I jest jedna rzecz, którą Michael i ja musimy ciągle sprostowywać: ludzie mówią, że to inflacja weimarska była przyczyną Hitlera. Nie. Hitler siedział w więzieniu podczas inflacji weimarskiej. Doszedł do władzy dziesięć lat później. Do władzy doprowadziła go deflacja – narastający kryzys w latach 1932–1933, kiedy ceny spadały o 10% rocznie. To właśnie powoduje rozpad społeczeństwa.
Czeka nas katastrofalny rok. Nawet pomijając dynamikę zadłużenia, utrata zaledwie 10% globalnej energii oznacza 10% spadek PKB. Ludzie będą głodować, bo nie jesz warzyw – jesz ropę naftową. Proces Habera-Boscha, wynaleziony podczas I wojny światowej, wykorzystuje ropę naftową do produkcji nawozów azotowych. Bez niego nośność planety wynosi około 1–2 miliardów ludzi. Obecnie mamy ich 8 miliardów. Jeśli stracimy 20% globalnej produkcji nawozów, stracimy żywność dla 20% światowej populacji. Nigdy nie doświadczyliśmy globalnego głodu. Mieliśmy lokalne klęski głodu. To byłoby zupełnie coś innego.
MICHAEL HUDSON Aby doprecyzować chronologię, o której wspomniał Steve: System finansowy załamał się w 1929 roku. Świat wszedł w kryzys w 1931 roku. W 1931 roku świat ostatecznie ogłosił moratorium na długi aliantów europejskich wobec Stanów Zjednoczonych oraz na reparacje niemieckie. Moratorium to – uznanie, że długów nie da się spłacić – nastąpiło przed dojściem Hitlera do władzy. Późniejsza deflacja stworzyła polityczne warunki do jego dojścia do władzy.
STEVE KEEN I to jest związane z fundamentalnym niezrozumieniem ekonomii neoklasycznej. Modelują gospodarkę jako pojedyncze dobro wytwarzane przez połączenie pracy i kapitału – bez zasobów naturalnych, bez wkładu energii. Nie zdają sobie nawet sprawy, że nie da się niczego wyprodukować bez energii. Nie wiedzą, że helu nie da się przechowywać – ulatnia się z każdego pojemnika w ciągu miesiąca lub dwóch. Gdy tylko te dostawy zostaną odcięte, te gałęzie przemysłu upadają.
Czterdzieści czy pięćdziesiąt lat temu nawet ekonomiści, których krytykowaliśmy za obsesję na punkcie równowagi, nadal posługiwali się macierzami przepływów międzygałęziowych. Rozumieli: aby to osiągnąć, potrzebne są te dane wejściowe. Idioci, którzy od tamtej pory przejęli władzę – ze swoimi modelami DSGE (Dynamicznej Stochastycznej Równowagi Ogólnej) – mają jeden dobry model rzeczywistości, który ignoruje zasoby naturalne. Nie zdają sobie sprawy, że wojna o Cieśninę Ormuz odcięłaby jedną trzecią światowych dostaw nawozów. Nauczą się tego na własnej skórze.
Dlatego uważam, że to idiotyzm, a nie spisek.
Ludzie podejmujący te decyzje nie rozumieją, że do wytwarzania dóbr i usług niezbędne są fizyczne zasoby świata przyrody.
MICHAEL HUDSON Każda teoria ekonomiczna ma implikacje polityczne. Teoria równowagi służy tym, którzy chcą, aby państwo nie odgrywało żadnej roli: sektor finansowy powinien regulować rynki, a płace powinny spaść do poziomu równowagi, którego żąda 1% najbogatszych. Powód, dla którego Steve i ja popieramy umorzenie długu, nie jest abstrakcyjny – chodzi o to, że umorzenie długu anuluje oszczędności klasy wierzycieli. Kończy to ucisk gospodarki przez klasę finansową.
Chiny zrobiły to, czego nie udało się Zachodowi. Traktują pieniądz i kredyt jako usługę publiczną. Prawie 80% kredytów w USA i Wielkiej Brytanii jest przeznaczane na zakup nieruchomości – to winduje ceny aktywów, zwiększa zadłużenie i, co najważniejsze, wzbogaca klasę finansową. Chiński bank centralny generuje pieniądz, aby finansować infrastrukturę, inwestycje przemysłowe i zaawansowane technologie. Nie ma tam klasy finansowej. Klasa ta uciekła na Tajwan lub na Zachód po rewolucji Mao.
Historyczny precedens sięga trzech tysięcy lat wstecz. Od Sumeru i Babilonii po starożytny Bliski Wschód – od epoki brązu do pierwszego tysiąclecia p.n.e. – długi były umarzane, jeśli nie można ich było spłacić. Prawa Hammurabiego stanowiły, że długi rolne były umarzane w przypadku powodzi, suszy lub nieurodzaju. Alternatywą byłoby narastanie długów w rękach klasy wierzycieli, która stałaby się oligarchią, przejmowałaby ziemie i pogrążała ludność w niewoli długów. Właśnie tak stało się w Rzymie. I ta sama dynamika powtarza się teraz na całym świecie.
O tym właśnie jest moja książka „Upadek starożytności” . Chinom udało się uniemożliwić przejęcie władzy przez jedną klasę finansową.
STEVE KEEN Jednym z powodów jest to, że Chiny uczyły się od Marksa, a nie od neoklasycznych bzdur. W tomie III „ Kapitału” , w rozdziale 33, Marks opisał klasę finansową jako „wędrujących jeźdźców kredytu”, którzy płacą wysokie odsetki z kieszeni innych ludzi i żyją dostatnio z oczekiwanych zysków. Opisał system kredytowy jako dający tej klasie pasożytów „cudowną władzę nie tylko okresowego rujnowania kapitalistów przemysłowych, ale także ingerowania w faktyczną produkcję w najbardziej niebezpieczny sposób” i że „ta grupa nic nie rozumie o produkcji i nie ma z nią nic wspólnego”.
Ta świadomość przeniknęła do samego rdzenia Komunistycznej Partii Chin. Ponieważ teoria neoklasyczna całkowicie ignoruje finanse, Zachód pozwolił systemowi finansowemu przejąć kontrolę nad gospodarką. Dlatego gospodarki zachodnie znajdują się w takim stanie, w jakim są.
MICHAEL HUDSON A Marksa wyprzedził Ricardo, który wykazał, że przemysłowcy nie będą mieli żadnych zysków, jeśli właściciele ziemscy będą pobierać całą rentę – ponieważ będą musieli płacić pracownikom tylko tyle, ile potrzeba na zakup żywności, której cena jest zawyżona o rentę. Marks rozszerzył tę koncepcję renty gruntowej na rentę monopolistyczną, a następnie na rentę finansową. To był analityczny i fiskalny projekt ekonomii klasycznej: identyfikacja i eliminacja dochodów niewypracowanych. Adama Smitha i Johna Stuarta Milla nazwano socjalistami, ponieważ chcieli zapobiec powstaniu oligarchii finansowej.
Następnie, pod koniec XIX wieku, nadeszła kontrrewolucja. Ekonomia neoklasyczna całkowicie odrzuciła koncepcję renty ekonomicznej – ponieważ renta, w klasycznym ujęciu, to dochód pozbawiony roli produkcyjnej. Neoliberalizm został zbudowany na tym zaprzeczeniu, że dochód rentiera jest nieproduktywny. I tak dziś mamy ekonomistów, którzy nawet nie uwzględniają długu w swoich modelach – bo, jak mawiają, „dług jednej osoby jest majątkiem drugiej osoby”.
Nie mówią, że długi 90% stanowią aktywa 10%.
A te 10% kredytu rośnie wykładniczo, niezależnie od tego, czy gospodarka jest w stanie cokolwiek wyprodukować lub spłacić. To jest martwy punkt akademickiej ekonomii.
Mimo to Chiny nadal wysyłają studentów do Stanów Zjednoczonych na studia ekonomiczne. Michael wykładał na Uniwersytecie Pekińskim przez dwa lata. Jego studenci mówili mu, że rząd i firmy wolą zatrudniać ekonomistów wykształconych w USA niż tych z Chin. To sprzeczność, której Chiny wciąż nie rozwiązały w pełni.
NIKA: Ale czym Chiny się różnią? Zgromadziły wszystko – ropę, zboże. Mają pojazdy elektryczne. Są w zupełnie innej sytuacji. Michael, jak myślisz, jak Chiny skorzystają na tym kryzysie? Czy mogłyby po prostu przejąć władzę?
STEVE KEEN Chiny najwyraźniej dysponują półtorarocznymi zapasami zboża. Nawet jeśli nastąpi globalny głód – a wierzę, że tak się stanie – Chiny będą w stanie wyżywić swoją ludność. Zainwestowały też więcej energii niż jakikolwiek inny kraj w odchodzenie od paliw kopalnych: energii słonecznej, jądrowej i wiatrowej.
Istnieje głęboki kulturowy powód tego przygotowania: każde chińskie dziecko uczy się o wojnach opiumowych. Wiedzą, że Wielka Brytania, nie mogąc produkować tego, czego potrzebowały Chiny, zmusiła Chiny do importu opium w celu zrównoważenia handlu – i że to upokorzenie zdefiniowało XIX wiek. Chińskie dzieci się o tym uczą. Amerykańskie dzieci nawet nie wiedzą, czym były wojny opiumowe. Dążenie Chin do samowystarczalności nie jest więc jedynie kwestią polityki – to wielopokoleniowa odpowiedź na kolonialną eksploatację. Dzięki przygotowaniu mogą uniknąć wielu nieszczęść, które czekają resztę świata.
NIKA, czy możesz wyjaśnić – słowami, które rzeczywiście rozumiem – jak deflacja i inflacja mogą występować jednocześnie? Myślę, że wiele osób uważa to za bardzo mylące. Zwłaszcza, że jedna część świata, Chiny, wydaje się radzić sobie znacznie lepiej niż wszyscy inni. Nagle świat przestaje być ze sobą powiązany. Mamy ten podział. I oto mamy to dziwne monstrum – deflację i inflację jednocześnie.
STEVE KEEN Podstawowa kwestia jest taka: ekonomia głównego nurtu nie rozumie zależności gospodarki od energii. Zniszczenie zasobów energii, nawozów i kluczowych czynników produkcji doprowadzi do załamania globalnej produkcji fizycznej – i tylko to. I nie rozumieją oni długu prywatnego. Mają obsesję na punkcie długu publicznego. Ignorując dług prywatny, nie dostrzegają deflacyjnej reakcji łańcuchowej – kiedy tak wiele osób i firm nie jest już w stanie obsługiwać swoich długów, pieniądz ulega zniszczeniu, gospodarka się kurczy, a ceny spadają.
Muszę kończyć – trzeci podcast tego dnia. Miło cię widzieć, Michael.
MICHAEL HUDSON Steve ujął to idealnie. Deflacja i inflacja jednocześnie. To, co jest zawyżane, to ceny energii. To, co jest zawyżane, to reszta gospodarki – która potrzebuje tej energii i nie może już sobie pozwolić na funkcjonowanie.
NIKA: Zapowiada się, że to będzie straszny rok. Bardzo dziękuję wam obojgu za obecność. Około 250 osób oglądało nas na żywo na Twitterze – to dobrze. Dzięki, Michael. Czy możemy kontynuować tę rozmowę?
MICHAEL HUDSON Tak, tak. Po prostu zabrakło nam czasu.
Imperium traci zdolność ukrywania swojej brzydkiej natury
„Oby wszystko się objawiło” – to moja modlitwa za nasz świat od wielu lat. To głęboko skrywane pragnienie właśnie się spełniło, a prawda wygląda równie brzydko, jak się spodziewano.
Kiedyś trudno było pokazać ludziom Zachodu zepsucie amerykańskiego imperium. Teraz jest ono widoczne dla wszystkich w postaci brutalnych nagrań z ludobójstwa i szalenie okrutnej wojny o bezpośrednich konsekwencjach ekonomicznych.
Trzeba było włożyć wiele wysiłku, aby uświadomić przeciętnemu mieszkańcowi Zachodu, że agresje NATO aktywnie sprowokowały wojnę na Ukrainie, że zachodni interwencjonizm odegrał znaczącą rolę w przemocy i chaosie w Syrii, a także że amerykańska wojna gospodarcza była w dużej mierze odpowiedzialna za cierpienia Kubańczyków i Wenezuelczyków. Mordercze okrucieństwo imperium było ukrywane za warstwami zaciemniania, co pozwalało propagandystom przedstawiać zachodnią strukturę władzy jako biernego świadka nadużyć obcych reżimów.
Teraz propagandziści mają bardzo mało do roboty, więc takie zaciemnianie rzeczywistości nie jest już możliwe. Nie da się przedstawić szkoły pełnej dzieci, która została wysadzona w powietrze przez amerykański nalot, jako czegoś innego niż jest w rzeczywistości. Manipulacja narracyjna, jaką można przeprowadzić na podstawie surowego nagrania wideo ludobójstwa wspieranego przez Zachód, rozgrywającego się na oczach całego świata, dzień po dniu, przez lata, jest ograniczona. Nie da się wmówić ludziom Zachodu, że chcą płacić o wiele więcej za paliwo i artykuły spożywcze.
Widziałem, jak były członek Parlamentu Europejskiego Luis Garicano narzekał na Twitterze, że działania Trumpa sprawiają wrażenie, jakby lewicowcy przez cały czas mieli rację co do amerykańskiego imperium, mówiąc: „Wielu z nas, liberalnych Europejczyków, spędziło dekady sprzeciwiając się karykaturalnej wersji Ameryki prezentowanej przez europejską skrajną lewicę (to wszystko ropa/imperializm/bogacenie się kosztem innych), a potem przychodzi jakaś głupia administracja i perfekcyjnie odtwarza tę karykaturę”.
Cały światopogląd Garicano opiera się na jego zdolności unikania uznania oczywistej prawdy: że tak zwana „skrajna lewica” zawsze miała rację, a imperium, które czci, zawsze było złe. Po prostu coraz trudniej jej ukryć swoją prawdziwą naturę, z powodu tego samego zła, które próbowała ukryć.
Wszystko staje się coraz bardziej jawne. Coraz bardziej przejrzyste. To, co kiedyś było dziełem wyłącznie sygnalistów, dziennikarzy śledczych, aktywistów i mediów dysydenckich, teraz jest dziełem samego imperium, bo prawda o czymś tak złośliwym może być ukrywana tylko do pewnego momentu. Imperium, które spajają kłamstwa, korupcja i niekończące się rzezie, nigdy nie miało pozostać niezauważone. Brutalność niezbędna do dominacji nad planetą musiała w końcu wyjść na jaw.
„Oby wszystko się objawiło” – to moja modlitwa za nasz świat od wielu lat. To głęboko skrywane pragnienie właśnie się spełniło, a prawda wygląda równie brzydko, jak się spodziewano.
Niech wszystko zostanie ujawnione. Niech wszystko, co ukryte, stanie się widoczne. W imperium. W naszych rządach. W naszej kulturze. W naszej społeczności. W naszych relacjach międzyludzkich. W nas samych.
Wszelkie nadużycia ostatecznie sprowadzają się do braku jasnego spojrzenia. Rządy mogą znęcać się nad ludźmi, ponieważ dynamika korupcji i tyranii nie jest wyraźnie dostrzegana przez społeczeństwo, które gwałtownie zbuntowałoby się, gdyby naprawdę zrozumiało, co ich przywódcy robią im i ich światu. Przemoc domowa i wykorzystywanie seksualne w rodzinie mogą trwać tylko wtedy, gdy reszta społeczności nie widzi i nie rozumie, co robi sprawca. Nasze własne skłonności do nadużyć mogą trwać tylko tak długo, jak długo nasze reakcje na traumę i nieadaptacyjne mechanizmy radzenia sobie z nią pozostają ukryte w cieniu naszej podświadomości.
Wszystkie te dysfunkcyjne dynamika stracą swoją trwałość, gdy będziemy coraz bardziej świadomi tego, co naprawdę się dzieje w nas samych i w naszym świecie. Teraz sytuacja wygląda brzydko, bo prawda jest brzydka, ale tylko dzięki ujawnieniu się prawdy możemy dążyć do zdrowia i harmonii jako gatunek.
Jeśli kiedykolwiek głęboko pracowałeś nad swoją psychologią, widziałeś, jak to się rozgrywa w twoim osobistym doświadczeniu. Możesz uleczyć swoje wewnętrzne zranienia, jeśli zbierzesz się na odwagę, by zanurzyć się we własnej ciemności i stawić czoła z bezkompromisową szczerością niewygodnym realiom, których unikałeś w sobie przez całe życie – ale z jakiegoś powodu trzymałeś je w nieświadomości. Są przerażające. Są bolesne. Są wstydliwe. Stawienie im czoła może wydawać się końcem świata. Jednak tylko poprzez wydobycie ich na światło świadomości można je w pełni dostrzec, pogodzić się z nimi i uleczyć.
Cały świat jest taki sam. Ludzie jako kolektyw nie są w stanie rozwiązać problemów, których nie dostrzegamy i nie rozumiemy. Nasi władcy wkładają mnóstwo energii w podtrzymywanie wpływowych operacji, takich jak propaganda medialna, hollywoodzkie operacje psychologiczne, manipulacje algorytmami Doliny Krzemowej i tajność rządowa, aby utrudnić nam jasne widzenie i rozumienie.
Ale teraz wszystko to wychodzi na światło dzienne. Coraz więcej staje się widoczne.
Niech kłamstwa i zaciemnienia nadal będą ujawniane. Niech prawda nadal będzie widoczna.
Wiem, na czym polegają tajemne pertraktacje USA z Iranem. Trump nas nie okłamuje, on naprawdę prowadzi rozmowy w sprawie zawieszenia broni. Niekoniecznie z ludźmi sprawującymi realną władzę w Iranie, ale jednak. Dlaczego nie udało się żadnemu z dziennikarzy dotrzeć do tych negocjatorów? Odpowiedź jest prosta: ponieważ strona amerykańska ma taki zwyczaj, że usuwa wszelkich świadków negocjacji. Zgodnie z zasadą, że dobry negocjator, to martwy negocjator. Taktykę tę Amerykanie udoskonalili, pertraktując dawno temu z Indianami. Domyślam się, że zgodnie z tradycją częstowali mediatorów wodą ognistą.
Jeśli ktoś się do tej pory nie zorientował, chciałbym zwrócić uwagę na dzisiejszą datę… Dalej będzie już w miarę poważnie.
Pomysł na negocjacje nie jest wcale zły. Może pomóc Trumpowi wyjść z twarzą z tej awantury, na którą namówili go najlepsi przyjaciele. Może pomóc, ale nie pomoże, o ile Iran nadal będzie odpalał swoje ponoć dawno zużyte zasoby rakiet i wysyłał drony. A Iran nie zamierza po raz drugi dogadać się z odwiecznymi wrogami. Bo i po co? Żeby w najbliższej przyszłości zostać narzędziem pomagającym w budowie trzeciej świątyni dla wyznawców Mojżesza?
Według „Wall Street Journal”, doniesienia o fałszywych wiadomościach dotyczących negocjacji, wyolbrzymione zagrożenia militarne oraz „terapia rozmową” prezydenta USA nie są już w stanie powstrzymać spadku wartości akcji ani wpłynąć na ceny ropy.
Mądry człowiek może dać się raz nabrać. Zdezorientowany, da się nabrać i drugi raz, ale za trzecim będzie już bardziej ostrożny. To właśnie dlatego mówi się, że kłamstwo na krótkie nogi. Nie róbmy wariata z prezydenta USA. Może się tak właśnie zachowuje, ale nie chcemy przecież, by wyłgał się przed karą, jeśli daj Boże stanie kiedyś przed sądem.
Nadal uważam, że gdyby dzisiaj prezydentem była Kamala Haris, to także doszłoby do wojny z Iranem, a mielibyśmy dodatkowo pełną gamę tęczy, inwazji nachodźców, integrację polityczną USA ze Związkiem Socjalistycznych Republik Europejskich, przymus szczepionkowy histerię klimatyczną i powiększony podatek za wydychanie dwutlenku węgla.
Trump uciekł do Indii po tym, jak rozwalił z Bibi Bliski Wschód, Iran i gospodarkę światową. Chciał rozpocząć nowy biznes, zaczynając całkiem na dole. Dlaczego w Indiach? Ponieważ w Indiach nie ma ICE. Źródło: Telegram 31,03,2026 r. 10:23.
Teraz wybór broni należy do Trumpa. Albo pozwoli, żeby skończył w zakładzie psychiatrycznym, albo podtrzymując amerykańską tradycję, pozostawi przyjaciela szantażystę na Bliskim Wschodzie własnemu, niezbyt godnemu pozazdroszczenia losowi i opublikuje wszystkie dokumenty sprawy wyspy E., którymi go Bibi szantażował. Odejdzie w niesławie, ale przynajmniej nie jako ten, który doprowadził świat do katastrofy zagłady. I jeszcze jedno: niech da sobie spokój z pokojową nagrodą Nobla – naprawdę nie ma o co walczyć. To żadna chluba stać w jednym szeregu obok zbrodniarza Baracka Obamy i donosiciela Bolka.
Autor artykułu Marek Wójcik Mail: worldscam3@gmail.com
Moderator:Wspomniał Pan już o Europie w pierwszej połowie rozmowy, która znów znalazła się w niezwykle dziwnej sytuacji. Najpierw Trump poprosił Europejczyków o pomoc, potem obraził się na Starmera za zaoferowanie pomocy w „nieodpowiednim momencie” i tak dalej.
Europejskie orły
——————————————————–
Pańskim zdaniem, czy Europa nadal posiada jakąkolwiek niezależność – nie tylko w stosunku do Trumpa, ale także w kontekście wojny w Zatoce Perskiej, ponieważ to ona najbardziej ucierpi? Czy nadal ma ona jakikolwiek wpływ na bieżące wydarzenia polityczne?
Aleksander Dugin: W tym kontekście, trzymając się metafory wyspy Epsteina, Europa jest czymś w rodzaju wspólnika, strażnika lub pomocnika w przerażających zbrodniach popełnionych przez głównych sprawców. Mają ograniczony zakres wolności, ale w istocie są jedynie pracownikami tej wyspy. Nie są głównymi przestępcami, ale nie są też zwykłymi ofiarami. W głębi duszy chcieliby być wśród „pierwszej kategorii”, ale wiedzą, że w każdej chwili mogą zostać porzuceni i stać się ofiarami.
Belgijski premier powiedział, że istnieje różnica między wasalem a niewolnikiem, ale w rzeczywistości jej nie ma: wasal jest traktowany z szacunkiem, ale wymaga całkowitego podporządkowania; niewolnik nie otrzymuje szacunku. Właśnie taka jest sytuacja Europy. Gdyby Trump był życzliwy, nazwałby ich „lojalnymi wasalami”, jak to czasami robi. Kiedy jest zły, traktuje swoich pracowników jak niewolników – nie poklepuje ich po plecach, ale gryzie i bije.
Pozycja wasala-niewolnika jest taka: pan jest szalony, ale co można zrobić? Można czekać, aż trafi do szpitala psychiatrycznego, sabotować operacje, twierdzić, że twój departament nie jest zamieszany w działalność przestępczą. Wtedy zostanie się zwolnionym albo ostatecznie padnie ofiarą. Pole manewru UE jest ograniczone: chcą, żeby horror się skończył, żeby szaleniec zniknął, żeby mogli stać się dumnymi wasalami. Dopóki Trump traktuje ich jak zbuntowanych niewolników, próbują uciec na wyspę Epsteina i sami stają się ofiarami tych samych sił, którymi Trump manipuluje wedle własnego uznania.
W tym przypadku następuje de-subiektywizacja wszystkich, z którymi Trump wchodzi w interakcje: on jest jedynym podmiotem. Traktuje każdego, kto może zostać uprzedmiotowiony, wykorzystany, zabity lub zgwałcony. Europa zajmuje pozycję pośrednią: w istocie są również „gośćmi” na wyspie, którzy w każdej chwili mogą zostać przekształceni ze sprawców w ofiary.
My, Chiny i wielki Iran, który demonstruje swoją godność i wolę, by nie stać się przedmiotem, odmawiając de-subiektywizacji – sprzeciwiamy się temu rozpętanemu szaleńcowi. Nasz potencjał, nasza strategiczna broń jądrowa, nasza gospodarka, nasza wola, nasz prezydent i nasz naród, oddani tradycyjnym wartościom, a nie wartościom Epsteina. Mówimy o suwerenności i nie jesteśmy gotowi być wasalami, nawet jeśli jesteśmy rozpieszczani. Próbowaliśmy tej roli w latach 90. i wiemy, jak się kończy.
W. Putin i D. Trump – zaczęło się kiedyś obiecująco
—————————————————————————-
Każde negocjacje z nami i Chinami to dla Trumpa poważne obciążenie psychologiczne, ponieważ ma do czynienia z podmiotami. Odprzedmiotowienie nas nie jest takie łatwe i to jest główny problem. Musimy teraz, udzielając Iranowi maksymalnego wsparcia, opracować kontr-strategię, ponieważ nie możemy pozwolić na taki porządek świata: musimy zastanowić się, jak okiełznać tego szaleńca i sprowadzić go do bezpiecznej strefy. Wielu debatowało nad dalekowzrocznością naszego prezydenta, kiedy powiedział, że Kamala Harris byłaby lepsza. Wszyscy uważaliśmy to za ironię, wierzyliśmy, że Trump dotrzyma obietnic. Okazuje się, że nasz prezydent przejrzał szum medialny. Jest zadziwiająco dalekowzroczny.
Mamy teraz do czynienia z globalną katastrofą: balansujemy na krawędzi wojny nuklearnej, ponieważ u steru mocarstwa stoi osoba wyraźnie chora psychicznie, z urojeniami, zrujnowaną psychiką i ewidentną demencją. To niebezpieczne dla wszystkich, więc musimy zastanowić się, jak się chronić. Nawiasem mówiąc, Europa powinna zwrócić się do nas, ponieważ jesteśmy przewidywalni.
Moderator:Kontynuujmy od tego momentu. Pomijając osobowość Trumpa, widzimy, że to, co dzieje się na Bliskim Wschodzie – szok energetyczny i gospodarczy – nieuchronnie prowadzi Europę do katastrofy. Praktycznie wszyscy eksperci to mówią. Europejczycy idą jak baranki na rzeź.
Jaki jest powód takiego zachowania? Czy to wynik krótkowzroczności i dekadencji elit, które po prostu nie rozumieją, że ten kryzys przyniesie im jedynie zubożenie i upadek, czy też celowa zdrada ze strony kierownictwa UE, takiego jak von der Leyen i inni, którzy doskonale wiedzą, do czego to prowadzi, ale mimo to kontynuują? Jak wytłumaczyć prawdziwie samobójczą postawę Europy?
Aleksander Dugin: Po prostu nie mają wyboru. Naprawdę. Są po prostu częścią tego systemu, zwykłymi pracownikami.
Moderator:Ale czy nie mogliby się zbuntować przeciwko Trumpowi, wesprzeć pozycje Iranu, Rosji, Chin itd.? Wyobraża pan to sobie?
Aleksander Dugin: Nie, oczywiście, że nie. Co, Macron – ten zwinny polityk o niejasnym kierunku, czy pracownik BlackRock Merz, który wygląda jak Himmler w koszmarze, czy absolutny idiota Starmer – czy oni powołają się na europejską suwerenność? Wszyscy, którzy mogli – Schröder w Niemczech czy politycy we Francji, tacy jak Mitterrand i Chirac – odeszli. Ci politycy byli suwerenni: choć postępowali zgodnie z zasadami zachodniego, atlantyckiego świata, posiadali prawdziwą suwerenność.
Od tego czasu seria zmian w elitach sprowadziła ich do roli jedynie personelu pomocniczego. Być może są próżni, ale nie reprezentują ani interesów społeczeństwa europejskiego, ani niezależnej geopolityki. Są częścią systemu amerykańsko-centrycznego, pozbawionego jakiejkolwiek wolności. Globalistyczni przywódcy USA grzecznie maskowali to podporządkowanie elit UE: mówili o multilateralizmie, twierdząc, że opinie partnerów mają znaczenie. To jak wiadomość na automatycznej sekretarce: „Twoja opinia jest dla nas ważna”, ale w rzeczywistości – zachowaj ją dla siebie.
Moderator:Czy to zatem głupota, czy zdrada?
Aleksander Dugin: To wynik długoterminowych wysiłków; To nie tylko głupota czy zdrada – Europa utraciła suwerenność po 1945 roku. Gdy tylko Stany Zjednoczone stały się supermocarstwem, przejęły odpowiedzialność za najpilniejsze problemy militarne, polityczne, a następnie gospodarcze Europy, a kompetencje Starego Świata zmalały.
Oczywiście europejscy przywódcy często próbowali uwolnić się od tej amerykańskiej hegemonii i ustanowić Europę suwerennym podmiotem z własnymi interesami, celami i wartościami – pomyślmy o de Gaulle’u, który całkowicie wycofał się z NATO. Ale ponieśli porażkę, ponieważ Waszyngton powiedział: „Dlaczego chcecie się odłączyć? Dzielimy wspólne wartości; jesteście naszymi partnerami”. Nazywano ich partnerami, ale w rzeczywistości pozostali wasalami, których traktowano „dobrze”. „Nie potrzebujecie własnej tożsamości; to nasza sprawa; pomyślimy za was”. Jak mawiało niemieckie przysłowie: „Zostawcie nam swoje sumienie; Führer pomyśli za was” – dziś jest tak samo: „Przywódcy europejscy, Waszyngton pomyśli za was”.
Teraz mają szaleńca na czele tego porządku. Oczywiście nie spodziewali się, że będą posłuszni kompletnie niezrównoważonemu władcy, który otwarcie ich upokarza. Wysysa z nich energię, a na pytanie: „Dlaczego?” odpowiada:„Bo chcę. Nie ma już prawa międzynarodowego, jestem tylko ja i moja moralność”. Jeśli chcą ropy, mogą udać się do Cieśniny Ormuz i wypowiedzieć wojnę Irańczykom; to nie jego problem.
Może wkrótce ogłosić: „Wygrałem, Ameryka zadała decydujący cios, Iran już nie istnieje, umywam ręce”. I wszystko pozostanie po staremu: bomby na Izrael, wybuchy nowych baz – ale Trump będzie twierdził, że to wszystko fake newsy. Już teraz mówi, że wszystkie szkody, jakich doświadcza Izrael, są spowodowane przez sztuczną inteligencję, ani jeden pocisk nie przebił „Żelaznej Kopuły”, wszystko jest w porządku.
W tym halucynacyjnym, solipsystycznym świecie można ogłosić zwycięstwo, a Europa musi ponieść konsekwencje.
Donald i Melania Trumpowie – podobno żyją w separacji
=========================================
Gdzie mają się zwrócić? Nie ma pola manewru. Ci przywódcy nie lubią Trumpa, a kto mógłby go lubić? Kiedy patrzę na Melanię Trump, zastanawiam się: Co jej chodzi po głowie? Z kim spędziła życie? To naprawdę przerażające. Jak można kochać kogoś takiego? Można ich tolerować, będąc niewolnikiem, ale nic więcej. Jej surowa mina pokazuje, że wie: sytuacja jest bardzo zła; jest ofiarą. Być może nawet wysyła sygnały, mówiąc: „Jestem jasnowidzem, wizjonerem” – w rzeczywistości krzyczy: „Ratuj mnie!”.
Moderator:Więc wie więcej niż my…
Aleksander Dugin: Z pewnością wie więcej, a ta wiedza zatruwa jej życie. Ale zostawmy ją na boku. Jeśli chodzi o Europę, to nie jest ona nawet ukochaną żoną, ale czymś o wiele bardziej niefortunnym na tej wyspie Epsteina, w którą przekształcił się cały Zachód.
Przywódcy europejscy są „w pułapce”: nie chcieli tego; marzyli o innym statusie, chcieli ustalać zasady, ale im się nie udało. Nie mam dla nich żadnej litości – zasłużyli na to, co ich spotyka, a nawet na gorsze rzeczy. Dlatego musimy polegać wyłącznie na własnych siłach, wygrać tę wojnę, zbliżyć się do naszych sojuszników – Iranu, Korei Północnej, Chin – i szukać innych partnerów dla wielobiegunowego świata.
Musimy przekonać wszystkich, którzy wciąż posiadają odrobinę suwerenności, co ich czeka, jeśli ta hegemonia się utrzyma, i zbudować nasz wielobiegunowy świat. Jeśli w Europie wybuchną rewolucje i liberalne, globalistyczne elity zostaną obalone – cóż, myślę, że wyciągniemy do nich pomoc, nawet „rurociąg” pomocy, a może nawet kilka. Ale najpierw muszą uwolnić się od swojej zależności.
Narody Europy cierpią podwójnie: rządzą nimi szaleńcy, którzy z kolei podlegają jeszcze gorszemu szaleńcowi. Wyobraźcie sobie, jak oni muszą się czuć. A najgorsze jest to, że nawet nie są już karmieni. Wasale i niewolnicy kiedyś mieli co jeść; teraz pan odmawia im jedzenia. Epstein i Bill Gates kiedyś dyskutowali o tym, co zrobić z biednymi, i doszli do wniosku, że należy ich wyeliminować.
Być może właśnie tak ten plan się teraz realizuje.
[—] …wahałam się, czy przekładać kolejny tekst o udostępnianiu przestrzeni powietrznej ukraińskim dronom, ale dziś w serwisie informacyjnym MP pojawił się następujący wpis (więc coś jest na rzeczy):
„Federacja Rosyjska. Moskwa ostrzega, że podejmie radykalne działania, jeśli Ukraina wykorzysta terytorium innych państw do przeprowadzania ataków na rosyjskie porty bałtyckie. W ostatnich dniach rosyjskie media rozpowszechniają informację, że Warszawa, Wilno, Ryga i Tallin udostępniały swoją przestrzeń powietrzną ukraińskim dronom, które miałyby atakować cele w Rosji. Polska, Litwa, Łotwa i Estonia zgodnie zaprzeczają takim informacjom. Poseł Konfederacji Korony Polskiej Włodzimierz Skalik na swoim profilu w serwisie X zasugerował, że ustanowienie strefy EP R130 wzdłuż wschodniej granicy Polski miało umożliwić Ukrainie przeprowadzenie ataków dronami na rosyjską infrastrukturę naftową w obwodzie leningradzkim oraz na porty Ust-Ługa i Primorsk. Informacji tej zaprzeczył Dowódca Operacyjny Rodzajów Sił Zbrojnych gen. broni Maciej Klisz.”
Estonia oficjalnie zezwala na ukraińskie ataki na Rosję nad swoim terytorium.
Wczoraj wieczorem rosyjski region Sankt Petersburga został ponownie zaatakowany przez ukraińskie drony, które nadleciały z przestrzeni powietrznej państw bałtyckich. Estońskie wojsko poinformowało, że drony zostały dostrzeżone, ale nie zestrzelone.
Anti-Spiegel 31 marca 2026
Od kilku dni donoszę, że Ukraina atakuje dronami cele w regionie Sankt Petersburga w Rosji, wykorzystując przestrzeń powietrzną państw członkowskich UE i NATO: Polski, Litwy, Łotwy i Estonii, za ich wyraźną zgodą. Chociaż nie wyraziły one publicznie tej zgody, fakt, że pozwalają na ataki na Rosję z wykorzystaniem swojej przestrzeni powietrznej bez choćby cienia protestu, potwierdza ich współudział.
Estońskie wojsko wydało następujące oświadczenie w sprawie wydarzeń z nocy 31 marca:
„W nocy 31 marca, w wyniku rosyjskiej agresji na Ukrainę, w niektórych rejonach Estonii wykryto zagrożenia powietrzne, podczas których potencjalnie niebezpieczne statki powietrzne mogły wlecieć w estońską przestrzeń powietrzną. Estońskie Siły Zbrojne wykryły potencjalnie niebezpieczną aktywność lotniczą zarówno w przestrzeni powietrznej Estonii, jak i poza nią, i wydały ostrzeżenie o zagrożeniu. Po ustąpieniu zagrożenia wydano oddzielne powiadomienie. Nie były to ćwiczenia. Sytuacja potencjalnego zagrożenia zakończyła się. Proszę wznowić normalną działalność. Wszelkie zmiany sytuacji będą zgłaszane.”
Jak już wskazywałem w moich artykułach z ostatnich dni, nie jest niczym nowym, że Polska i państwa bałtyckie zezwalają na ataki ukraińskich dronów na Rosję nad swoim terytorium. Podejrzenie to jest uzasadnione co najmniej od zeszłego lata i zostało de facto udowodnione od sierpnia ubiegłego roku.
Różnica polega na tym, że państwa bałtyckie otwarcie się do tego przyznają. Oficjalnie deklarują, że ukraińskie drony wykorzystują ich przestrzeń powietrzną do ataków na Rosję, ale w przeciwieństwie do Finlandii nie protestują przeciwko temu w Kijowie. Oświadczają również, że nie podejmują żadnych działań przeciwko wtargnięciu ukraińskich dronów z materiałami wybuchowymi, co, mówiąc wprost, oznacza, że zezwalają na te ataki i przynajmniej pośrednio je wspierają. To już stanowi de facto udział w wojnie.
I nie mówimy tu o małych dronach, które nie powodują znaczących zniszczeń. Mówimy o dronach bojowych An-196 o zasięgu ponad 2000 kilometrów i głowicy o masie co najmniej 75 kilogramów, tak potężnych, że poważnie uszkodziły dwie rafinerie i co najmniej jeden port handlowy w rejonie Sankt Petersburga. Ponadto drony atakują również rosyjską bazę morską w Kronsztadzie, choć nie wiadomo, czy doszło tam do jakichkolwiek zniszczeń.
Jak dotąd Rosja nie odpowiedziała militarnie na te ataki, mimo że byłaby do tego uprawniona na mocy prawa międzynarodowego. Pomimo ciągłych prowokacji ze strony państw NATO i UE, Rosja zachowuje umiar, a oficjalne rosyjskie media i główne rosyjskie media nie odniosły się do tej kwestii. Przynajmniej na razie.
Wydaje się, że sytuacja się zmienia. Ukraińskie ataki, otwarcie wspierane przez państwa europejskie, były tematem cotygodniowego przeglądu wiadomości w rosyjskiej telewizji w niedzielę, a coraz więcej rosyjskich mediów teraz o nich donosi.
A zachodnie media, które wcześniej całkowicie ignorowały ten problem, teraz otwarcie donoszą o ukraińskich dronach latających nad państwami bałtyckimi. Oczywiście nie wspominają, że stanowi to jawny udział w wojnie, ale sam fakt, że niemieckie media, takie jak „Der Spiegel”, donoszą o tym od kilku dni, wskazuje, że coś się zmieniło. Obie strony przestały milczeć.
To nowa sytuacja. I moim zdaniem bardzo niepokojąca, ponieważ wywiera presję na Rosję, a presja na rząd, by podjął działania, będzie rosła. Jedynym sposobem na przeciwdziałanie temu jest militarne działanie, ponieważ Europejczycy odrzucają jakiekolwiek negocjacje z Rosją, a miłe słowa są bezużyteczne.
Byłem dziś u fryzjera i rozmawiałem z przypadkowymi przechodniami – w salonie, kawiarni, taksówce czy na ulicy. Nie jest to reprezentatywne, ale niemal jednomyślna opinia była taka, że Rosja powinna przestać pozwalać Europejczykom traktować się „jak wycieraczkę” i w końcu zademonstrować swoją determinację zdecydowanym ciosem, pokazując, że nie będzie dłużej tolerować takich rzeczy.
Nigdy wcześniej nie spotkałem się z takim poziomem konsensusu w luźnych rozmowach.
Aleksander Dugin: On [Trump] to wszystko zaczął; to on rozpoczął atak na Iran. To on sprowokował te kontr-środki, które teraz dotykają jego sojuszników – Zjednoczone Emiraty Arabskie, Katar, Bahrajn, Kuwejt – a teraz mówi: „Umywam ręce. Mam dość ropy. Jeśli macie problemy, sami brońcie swoich tankowców w Cieśninie Ormuz”. To zupełnie niezrozumiałe. Widzieliśmy różnych przywódców w Ameryce i Europie, i mieliśmy tu również różne osobowości – niektóre graniczące z niestabilnością psychiczną, to się zdarza.
Ale to, co widzimy dzisiaj, u osoby u steru Ameryki, jest naprawdę niepokojące, ponieważ w jej działaniach nie ma absolutnie żadnej logiki. Dziś jedno, jutro drugie, pojutrze co innego. Jeszcze się przeciwko nam nie zwrócił, nie skierował na nas swojej agresywnej złości – wręcz przeciwnie, powstrzymuje się od działania w tej sprawie; najwyraźniej uważa, że konieczne jest podejście etapowe.
Aleksander Dugin
Ma już dwa aktywne fronty: Amerykę Łacińską (Wenezuelę i Kubę), wobec której stosuje sankcje i blokadę. Jest bezpośrednio zaangażowany w wojnę na Bliskim Wschodzie, która wydaje się nie mieć końca, a następne w kolejności są Chiny i Tajwan. Ukraina nie jest już dla niego problemem. Ale jeśli te agresywne działania odniosą sukces, wszystko przeniesie się bliżej domu. Musimy jasno zdać sobie sprawę: Iran jest teraz tarczą dla nas i dla Chin, bo my jesteśmy następni. A dla Trumpa, nawet w jego stanie, rozpoczęcie agresji na wszystkich frontach byłoby zbyt dużym wysiłkiem.
Ale musimy wiedzieć, z kim mamy do czynienia. Wszelkie wyobrażenia o tym, że możemy się pogodzić z tym systemem, znaleźć wspólny język – to już przeszłość.
Próbowaliśmy i, nawiasem mówiąc, zrobiliśmy to dobrze. Bo kiedy pojawił się Trump, miał dość sensowny plan działania i otaczali go całkiem porządni, poważni i konsekwentni ludzie. Teraz wyrzucił ich wszystkich – ostatnich zaledwie wczoraj. Mówi: „Zostali mi tylko przyjaciele: Mark Levin, Laura Loomer i Lindsey Graham, a wszyscy inni, którzy nie lubią moich przyjaciół, są znienawidzeni przez całą Amerykę, w tym konserwatystów, prawicowców i lewicowców”. Po pierwsze, ta trójka – są brzydcy, nawet fizycznie – a po drugie, całkowicie odpychający; nie mają charyzmy.
Wszyscy porządni ludzie z bliskiego otoczenia Trumpa odeszli lub przestali komentować: J.D. Vance, Tucker Carlson, Megyn Kelly – wszyscy zajęli nowe stanowisko.
Właśnie to chciałem powiedzieć: Trump jest w beznadziejnej sytuacji. Musimy to zrozumieć. Jego zachowanie na wojnie i w polityce międzynarodowej ogólnie jest niezwykle niebezpieczne. Musimy być niezwykle ostrożni w tej sytuacji.
Moderator:Omówmy to bardziej szczegółowo, ponieważ w pańskich słowach jest wiele aspektów, które zasługują na uwagę. Zacznijmy od ataku USA i Izraela na Iran oraz irańskich ataków odwetowych na monarchie Zatoki Perskiej. Według najnowszych informacji PKB Kuwejtu i Kataru spadło już o 14% i nadal spada: rafinerie są zamykane, a cały przemysł naftowy w regionie popada w stagnację. Najwyraźniej Iran robi to celowo. Nawet zgodnie ze słowami Donalda Trumpa, które pan zacytował, zgadza się on, że monarchie Zatoki Perskiej nie interesują go już jako źródło ropy.
Moje następne pytanie: Kto pana zdaniem korzysta na tym konflikcie? Publiczne, formalne powody były pretekstem – wszyscy wiemy, że nikt już nie mówi o irańskiej broni jądrowej. Jak opisałby pan pierwotną ideę stojącą za tym konfliktem? Kto pierwotnie miał wygrać, kto chce wygrać i jak?
Aleksander Dugin: Wydaje mi się, że działamy na kilku poziomach: geopolityki, ekonomii i ideologii religijnej. Generalnie uważamy, że ideologia religijna to dziwactwo, które nic nie znaczy, ponieważ zwyciężają tylko siły materialne. To błąd. Trzech uczestników tego konfliktu jest silnie zmotywowanych apokaliptycznymi wizjami, a wizje te są diametralnie różne.
Z jednej strony mamy ideę „Wielkiego Izraela”, której orędownikiem jest Netanjahu: to wojna dni ostatecznych, którą prowadzi on przeciwko tzw. Amalekitom – Iranowi. W tej walce Mesjasz ma się pojawić na końcu, a w tym celu przygotowuje się pewne rytuały.
Sanhedryn został ponownie ustanowiony, sprowadzono czerwone krowy na ofiarę, a budowa Trzeciej Świątyni jest przygotowywana. Arcykapłan, który nie dotyka ziemi, jest niesiony na palankinie. Trwają przygotowania do zburzenia meczetu Al-Aksa, a dwa dni temu, po raz pierwszy w historii Izraela, zakazano nabożeństw w czasie Ramadanu. Taka jest rzeczywistość izraelskiej polityki, która wszelkimi sposobami dąży do realizacji mesjańskiego projektu.
Chrześcijański syjonizm w otoczeniu Trumpa również stał się dominującą siłą. Paula White, liderka ewangelikalnych dyspensacjonalistów, odprawia nabożeństwo w Białym Domu i ogłasza, że proroctwo końca świata się spełnia i dlatego Izrael jest tak ważny: Módlmy się za Izrael i zabijajmy wszystkich jego wrogów. Nie należy lekceważyć skali fanatyzmu religijnego w Izraelu i USA. Wcześniej wydawał się on drugorzędny; dziś jest czynnikiem w polityce na wysokim szczeblu. Iran reaguje w ten sposób, postrzegając Trumpa i Netanjahu jako Adżajala – Antychrysta. Geopolityka schodzi tu na drugi plan.
Mimo to jest w tym pewna logika. Jeśli Trump chce zapewnić sobie wyłączną hegemonię USA, jest zainteresowany zerwaniem więzi gospodarczych Rosji ze światem. W tym miejscu kontynuuje linię Bidena: sankcje, zakaz kupowania naszej ropy, ataki na nasze tankowce – on to wszystko promuje.
Z drugiej strony, jedyną pozostałą opcją jest odcięcie drugiego globalnego centrum energetycznego – Bliskiego Wschodu. Ameryka ma własną ropę i gaz, i jest gotowa sprzedać je po bardzo wysokiej cenie. Do tego Wenezuela, którą Trump już uważa za okupowaną i zaanektowaną wraz ze wszystkimi jej zasobami. To alternatywne źródło energii na świecie – radykalny, jednobiegunowy model hegemoniczny.
Sposób, w jaki to wszystko się rozgrywa, przypomina paranoiczny, postmodernistyczny serial albo serial o krwiożerczym zabójcy. Mieszanka radykalnej eschatologii napędzającej Izrael, geopolitycznej konfrontacji i zmiany w bilansie energetycznym maluje ponury obraz: Rosja jest odcinana od świata, drugie źródło zasobów jest paraliżowane, a wszystko po to, by Ameryka mogła ugruntować swoją pozycję globalnego hegemona w nowej „erze mesjańskiej”.
Spotkanie Trumpa z Xi Jinpingiem zostało przełożone na 14-15 maja br.
————————————————-
Moderator:Kontynuujmy naszą rozmowę z innej perspektywy. Trump ma odwiedzić Chiny za niecałe trzy tygodnie. Z jednej strony Pekin jest oficjalnie najważniejszym geopolitycznym przeciwnikiem USA. Z drugiej strony Waszyngton nie może obejść się bez Chin: Chiny są źródłem ważnych surowców i pierwiastków ziem rzadkich. Bez nich amerykański przemysł – od lotnictwa po zaawansowane technologie – nie mógłby funkcjonować.
Jak Pana zdaniem ten dylemat mógłby zostać rozwiązany w Waszyngtonie i Pekinie? Co ta wizyta mogłaby tak naprawdę zmienić? Krążą nawet pogłoski, że Chiny mogłyby zmusić USA do zmiany polityki wobec Bliskiego Wschodu, wykorzystując swoją bazę surowcową jako narzędzie nacisku. Co Pan o tym sądzi?
Aleksander Dugin: Po pierwsze, Trump ogłosił dziś, że nie pojedzie do Chin: jego plan się zmienia. To, co było planowane zaledwie trzy tygodnie temu, jest teraz odkładane na czas nieokreślony – a tu liczy się każda minuta. Niedawno widziałem, jak mówił w zachodnich mediach społecznościowych, że nie jedzie; najpierw powinni wysłać statki.
Zasadniczo ma to swoją racjonalną stronę: Chiny są potężnym biegunem w wielobiegunowym świecie, z którym należy się liczyć, tak jak z Rosją, z powodów ekonomicznych, politycznych, militarnych i nuklearnych. Jednocześnie widać wyraźnie, że Trump tego nie chce. Nie chce się z nikim ani z niczym układać – ani z mocarstwami drugiej, ani pierwszej kategorii. Ale nie odważy się jeszcze na otwarty konflikt z Chinami: coś go powstrzymuje – być może resztki dawnego intelektu. Nie jest tak naprawdę gotowy, by wejść na tak cienki lód konfrontacji.
W jego mniemaniu świat jest egocentryczny: istnieje tylko jeden punkt decyzyjny – on sam. To poważna forma paranoi, przekonanie, że liczy się tylko własne „ja” i jest wszechmocne, a wszystko inne jest przedmiotem jego woli, która musi się podporządkować. Każdy, kto się nie podporządkowuje, wyzwala w nim gniew, mściwość i destrukcyjną żądzę. To działa w przypadku słabszych celów: zadziałało w przypadku Maduro, a także w zamordowaniu całego irańskiego kierownictwa, Izrael uzyskał wsparcie w zniszczeniu Gazy, Kuba ma zostać przejęta, a europejscy partnerzy są upokarzani. Gdziekolwiek może, prowadzi paranoiczną politykę centralizmu – robi to.
Uważa Indie i Japonię za niewolników. Najwyraźniej jego doświadczenia na wyspie Epsteina – jego absolutna dominacja nad dziećmi, słabszymi, ofiarami – zaszczepiły w nim tak potworne, przestępcze zachowania. Trump zachowuje się, jakby był otoczony przez ofiary Epsteina. Epstein kazał swoim ofiarom wybić zęby, żeby nie gryzły – wyobraźcie to sobie! A Trump brał udział w tych pedofilskich orgiach. Co mu chodzi po głowie? Z kim mamy do czynienia? Teraz Ameryka jest tym przerażona.
Z taką osobą mamy do czynienia. Jak postrzega Rosję i Iran? Myślę, że postrzega nas i Chiny jako bardzo niebezpiecznych konkurentów, którzy mogliby być świadkami tych zbrodni i zareagować. Dlatego uważam, że naprawdę nas nienawidzi. Ale coś powstrzymuje go przed bezpośrednim atakiem: zbyt wiele zależy od Chin i Rosji w gospodarce, wojsku i polityce. I jest jeszcze jeden front. A może to już w ogóle nie jest front – mam na myśli Europę.
Atak na skrzynkę e-mailową szefa FBI, Kasha Patela, to nie tylko włamanie: to sygnał strategiczny. Irańska grupa Handala włamała się do prywatnej skrzynki e-mailowej dyrektora FBI Kasha Patela i opublikowała informacje dotyczące jego życia prywatnego z ostatnich kilku lat. Nie ujawniono żadnych danych zastrzeżonych, ale skutki są druzgocące: pokazano, że nawet najwyższe szczeble amerykańskich służb bezpieczeństwa są podatne na ataki.
FOTO: Strona internetowa używana przez Handala Hack Team – grupę hakerów powiązaną z Iranem, która przyznała się do włamania na prywatne konto e-mailowe dyrektora FBI Kasha Patela.
Cyberatak na Kasha Patela, dyrektora FBI, ujawnia strategię systematycznej destabilizacji, która wykracza daleko poza zwykłe włamania.
27 marca 2026 roku, grupa hakerów powiązana z rządem irańskim przyznała się do włamania na osobiste konto e-mailowe Kash Patela – dyrektora FBI. Handala Hack Team opublikowała na swojej stronie internetowej serię zdjęć Patela, jego życiorys oraz archiwum zawierające ponad 300 wiadomości e-mail. Skradzione e-maile wydają się pochodzić z okresu od 2011 do 2022 roku i obejmują korespondencję osobistą, zawodową oraz dotyczącą podróży. Nie są to zatem dokumenty operacyjne FBI, ale nie umniejsza to wagi i symbolicznego znaczenia owej operacji.
Wkrótce po zajściu FBI potwierdziło akcję w oficjalnym oświadczeniu: „FBI ma świadomość, że osoby o złych zamiarach próbują uzyskać dostęp do prywatnych wiadomości e-mail dyrektora Patela, i podjęliśmy wszelkie niezbędne kroki w celu ograniczenia potencjalnych zagrożeń związanych z tą działalnością. Informacje, o których mowa, mają charakter archiwalny i nie dotyczą żadnych danych rządowych”. Jednak tego rodzaju bagatelizowanie sprawy przez instytucję nie oddaje w pełni całej sytuacji.
Nie jest to pierwszy raz: Patel znalazł się na celowniku już w roku 2024
To nie pierwszy raz, kiedy hakerzy wspierani przez Iran uzyskali dostęp do prywatnych informacji Patela. Pod koniec 2024 roku, kiedy ten oczekiwał jeszcze na mianowanie na stanowisko dyrektora FBI, urzędnicy rządowi poinformowali go, że stał się celem irańskiej operacji hakerskiej i że niektóre z jego prywatnych wiadomości zostały ujawnione.
Analitycy ds. cyberbezpieczeństwa uważają, że Iran posiadał wspomniane pliki już od dłuższego czasu i strategicznie wybrał moment ich ujawnienia. Jak stwierdził Alex Orleans z Sublime Security: „Wygląda to na coś, co trzymali w zanadrzu na odpowiedni moment. Irańscy gracze gromadzą wszelkiego rodzaju materiały, czekając na odpowiednią okazję”.
Czym jest Handala?
Nazwa grupy nawiązuje do postaci Handali – ikony palestyńskiego ruchu oporu, która powstała dzięki rysunkowi politycznemu z 1969 roku i stała się symbolem tożsamości palestyńskiej. Jednak za ową fasadą ideologiczną kryje się znacznie bardziej złożona struktura. Handala Hack to internetowa postać prowadzona przez Void Manticore (znanego również jako Red Sandstorm i Banished Kitten), podmiot powiązany z irańskim Ministerstwem Wywiadu i Bezpieczeństwa (MOIS). Inne pseudonimy powiązane z tym samym podmiotem to Karma i Homeland Justice, wykorzystywane w operacjach wymierzonych przeciwko Izraelowi i Albanii.
Od momentu pojawienia się grupy w grudniu 2023 roku, w następstwie ataków z 7 października, Handala zaatakowała dziesiątki izraelskich i amerykańskich celów. Podczas wojny z Iranem w 2026 roku, grupa ta stała za cyberatakiem na amerykańską firmę z branży technologii medycznej Stryker Corporation, określanym jako najpoważniejszy atak cybernetyczny w czasie wojny, jaki kiedykolwiek przeprowadzono przeciwko Stanom Zjednoczonym.
Ich strategia operacyjna jest wyrafinowana: funkcjonuje celowe rozdzielenie między operacjami wstępnego dostępu, prowadzonymi przez wyspecjalizowane jednostki, a publicznymi kampaniami destrukcyjnymi, podpisywanymi przez hakerów-aktywistów. Schemat ten pozwala na prowadzenie działań destabilizujących przy zachowaniu możliwości wyparcia się zaangażowania państwa.
Wykradzione informacje: mniejsza ilość danych niejawnych, więcej broni psychologicznej
Z technicznego punktu widzenia skradzione materiały obejmują zdjęcia, szczegóły dotyczące podróży oraz starsze wiadomości z okresu ponad dziesięciu lat. Żaden z tajnych systemów FBI nie został naruszony. Wśród opublikowanych e-maili znajdują się wiadomości o charakterze rodzinnym, dotyczące podróży na Kubę, a także dotyczące podatków osobistych i mieszkań, które Patel próbował wynająć w Waszyngtonie ponad dziesięć lat temu.
Ale nie chodzi tu o wartość operacyjną danych. Gil Messing z Check Point wyjaśnił, że operacja typu„hack-and-leak” wymierzona w Patela stanowi część irańskiej strategii mającej na celu wprawienie amerykańskich urzędników w zakłopotanie oraz „sprawienie, by poczuli się bezbronni”. Irańczycy, jak powiedział, „wykorzystują wszystkie dostępne środki”. To jest wojna psychologiczna. To jest przesłanie: nikt nie jest bezpieczny, nie wyłączając szefa FBI.
Odwet: eskalacja cykliczna
Kontekst ma kluczowe znaczenie. Handala oświadczyła, że atak jest bezpośrednią odpowiedzią na operację FBI z poprzedniego tygodnia, w ramach której skonfiskowano kilka domen grupy, oskarżając ją o „operacje psychologiczne” oraz o to, że jest emanacją irańskiego Ministerstwa Wywiadu. Amerykańscy prokuratorzy formalnie oskarżyli irańskie Ministerstwo Wywiadu (MOIS) o kierowanie grupą Handala. Jednak po przejęciu stron przez FBI, irańscy operatorzy informatyczni nadal kontynuowali mszczenie ofiar i rozpowszechnianie propagandy, a grupa szybko powróciła online na nowych domenach. Jest to najbardziej podstępna cecha wojny hybrydowej: uderzać, ponosić konsekwencje, reorganizować się i uderzać ponownie, poruszając się w cieniu niczym rój, którego nie da się całkowicie zneutralizować.
Wojna hybrydowa: cyfrowy front, który przebiega przez prywatne e-maile
Przedstawiony przypadek jest symboliczny dla głębokiej przemiany samego pojęcia konfliktu. Wojna hybrydowa, łącząca konwencjonalne operacje wojskowe, cyberataki, dezinformację, operacje psychologiczne i presję gospodarczą, posiada obecnie stabilny front oraz okres trwania całkowicie odmienny od frontu wojny konwencjonalnej.
Są to konflikty, które przeplatają się z innymi obszarami świata, z innymi frontami, nie zawsze dającymi się umieścić w tym samym obszarze starć. Wystarczy wspomnieć, że w komunikatach opublikowanych online przez grupę, Handala oferowała nagrody i otwarcie nakłaniała swoich „partnerów” z meksykańskiego kartelu do popełniania aktów przemocy wobec ich celów. Jest to eskalacja, która przekształca hakowanie w narzędzie konkretnego zagrożenia fizycznego. Grupa Handala groziła również bezpośrednio irańsko-amerykańskim i irańsko-kanadyjskim aktywistom za pośrednictwem poczty elektronicznej, twierdząc, że udostępniła ich adresy domowe agentom operacyjnym w ich krajach. Nie chodzi już wyłącznie o kradzież danych: to zastraszanie, to przymus, to wojna.
Achillesa pięta danych logowania
To nie pierwszy raz, kiedy hakerzy włamują się na konta osobiste wysokich rangą urzędników. Do znanych wcześniejszych przypadków należą włamanie do konta Gmail dyrektora kampanii Hillary Clinton w 2016 roku oraz do konta AOL ówczesnego dyrektora CIA Johna Brennana w roku 2015. Schemat jest zawsze ten sam: konto prywatne jako furtka.Handala systematycznie wykorzystuje wykradzione dane logowania i zhakowane konta VPN do uzyskania wstępnego dostępu, podejmując setki udokumentowanych prób ataków brute-force na infrastrukturę VPN firm i instytucji rządowych.
Wniosek jest przykry: osoby odpowiedzialne za bezpieczeństwo narodowe nie mogą sobie pozwolić na rozdzielanie swojej prywatnej “higieny” cyfrowej od tej zawodowej. Niezabezpieczony prywatny e-mail to otwarte okno na życie osoby, która z definicji powinna być strażnikiem tajemnic państwowych.
Atak na skrzynkę e-mailową Kash Patela stanowi element spójnej, ciągłej i coraz bardziej agresywnej strategii Iranu, mającej na celu destabilizację amerykańskich instytucji, gromadzenie informacji przydatnych dla wywiadu, podsycanie propagandy oraz wywołanie poczucia bezbronności nawet wśród najwyższych rangą przedstawicieli aparatu bezpieczeństwa. Według analityków, strategia irańska wydaje się celowo pozostawać poniżej postrzeganych tzw. „czerwonych linii” – unikając destrukcyjnych ataków na krytyczną infrastrukturę amerykańską, jednocześnie wciąż uderzając w gospodarkę, reputację i psychikę przeciwników.
W tymże scenariuszu, cyberbezpieczeństwo nie może być traktowane wyłącznie jako kwestia techniczna. Jest to kwestia doktryny, kultury instytucjonalnej oraz ochrony ludzi, a nie tylko danych. Każdy, kto pełni kluczowe funkcje w zakresie bezpieczeństwa narodowego, jest z definicji celem o wysokiej wartości. Jego konta osobiste, rodzina, przemieszczanie się: wszystko to może potencjalnie stać się bronią w rękach przeciwnika.
