Francja wypiera Boże Narodzenie? „Obchody końca roku” albo „choinka” zamiast chrześcijańskiej tradycji

9 listopada 2026

Francuskie media stawiają pytanie: czy Zgromadzenie Narodowe całkowicie wykreśli już określenie „Boże Narodzenie” ze swoich oficjalnych zaproszeń? Służby przewodniczącej parlamentu, Yaël Braun-Pivet, systematycznie usuwają bowiem tę nazwę z rozsyłanych zaproszeń, zastępując ją określeniem „choinka”. Rozpoczęły się również niemal tradycyjne już spory o miejskie szopki bożonarodzeniowe.

W zaproszeniach rozesłanych 2 listopada przez Kolegium Kwestorów Zgromadzenia Narodowego oficjalnie potwierdzono organizację tradycyjnego przyjęcia dla dzieci pracowników parlamentu i urzędników służby cywilnej. Jest jednak pewien szczegół: określenie „Boże Narodzenie” w tajemniczy sposób zniknęło ze słownika tej instytucji. Zastąpiono je sformułowaniem „obchody końca roku”.

To nie pierwszy przypadek, gdy francuskie instytucje publiczne rezygnują z nazwy Bożego Narodzenia, zastępując ją neutralnie brzmiącymi „obchodami końca roku”. Nowe nazewnictwo skrytykowała deputowana partii Tożsamość i Wolność Anne Sicard, która nagłośniła tę „semantyczną” podmianę w mediach społecznościowych. Zwróciła uwagę, że służby przewodniczącej Zgromadzenia Narodowego, Yaël Braun-Pivet, systematycznie usuwają określenie „Boże Narodzenie” również z zaproszeń wysyłanych posłom na uroczystość zapalenia światełek na choince w siedzibie parlamentu, czyli Pałacu Burbonów. Deputowana zapytała retorycznie, czy pod presją lewicowej partii La France Insoumise służby parlamentu posuną się jeszcze dalej i „zmienią nazwę Pałacu Burbonów, aby zatrzeć wszelkie ślady po Ancien Régime?”.

Oburzenie jest zrozumiałe, ale wymazywanie bożonarodzeniowej tradycji trwa już od lat. Jeszcze w lipcu 2025 roku to samo Kolegium Kwestorów zatwierdziło budżety na organizację wydarzenia nazwanego „Grudniowym Festiwalem Choinki”. W ten sposób zmieniono terminologię stosowaną w poprzednich latach.

Pozornie jest to drobny szczegół, ale niszczenie tradycji bożonarodzeniowych w parlamencie jest zachętą do podobnych lokalnych działań rozmaitych „laikardów” i antyreligijnej kampanii polityków skrajnej lewicy.

W grudniu 2025 roku deputowana LFI (Francja Niepokorna) Marie Mesmeur trafiła na pierwsze strony gazet w Rennes, chwaląc się udziałem w wydarzeniu, które określiła mianem „szkolnego festiwalu zimowego”, choć chodziło o jarmark bożonarodzeniowy. W podparyskim Asnières w tym samym roku polityk LFI i komunistyczny senator Pierre Ouzoulias pozwał lokalną gazetę miejską za opublikowanie artykułu redakcyjnego przypominającego o chrześcijańskich korzeniach świąt, opatrzonego ilustracją Narodzenia Pańskiego. Z kolei we wrześniu tego roku w miejscowości Pleurtuit (Ille-et-Vilaine) większość rady miejskiej (reprezentująca koalicję centrową!) zdecydowała o zmianie nazwy grudniowego jarmarku na „Zaczarowaną Wioskę 2026”. Radni Zjednoczenia Narodowego i Unii na rzecz Republiki domagali się, by wydarzenie nosiło nazwę „Zaczarowana Wioska Bożonarodzeniowa”, ale bezskutecznie.

Powoli rozpoczynają się także kolejne „laickie boje” o szopki bożonarodzeniowe. Za „akt sprzeczny ze świeckim uniwersalizmem” lewica uznaje plan budowy w Perpignan monumentalnej, 18-metrowej szopki. Po donosach i zamknięciu w 2025 roku szopki wystawionej w samym ratuszu prawicowy mer miasta Louis Aliot przygotowuje nową instalację, tym razem na świeżym powietrzu. Maryja, Józef i Dzieciątko Jezus zostaną przedstawieni w postaci monumentalnych figur, które staną na miejskim placu.

W Perpignan rada miejska po kilku latach sporów o szopki bożonarodzeniowe wystawiane w ratuszu, zdecydowała się przenieść wystawę na plac miejski. Miasto zaplanowało zakup trzech monumentalnych figur Świętej Rodziny, które zostaną ustawione w centrum na okres świąteczny w 2026 roku. Figury, zaprojektowane przez hiszpańskiego artystę José Manuela Garcíę Esquivę, znanego jako „Pachi”, będą miały kilka metrów wysokości: Józef i Maria mają mieć 18 metrów, a Dzieciątko Jezus 4 metry. Ratusz prezentuje instalację jako „unikatową atrakcję we Francji”. Na realizację tego projektu miasto Perpignan przeznaczyło 120 tys. euro.

Rada miasta uzasadnia to lokalną tradycją – pessebre, katalońską tradycją szopki, która zajmuje szczególne miejsce w obchodach Bożego Narodzenia w Katalonii, ale także korzyściami ekonomicznymi i turystycznymi gminy. Wskazują tu na hiszpańskie miasto Alicante, gdzie monumentalna szopka bożonarodzeniowa zaprojektowana przez tego samego artystę stała się obowiązkowym punktem zwiedzania przez turystów w okresie świątecznym. José Manuel García Esquiva zasłynął właśnie dzięki Belén Gigante (Wielkiej Szopce) zainstalowanej w Alicante, a jego monumentalne figury zyskały międzynarodową sławę.

Tłem dla obecnego przedsięwzięcia jest decyzja Sądu Administracyjnego w Montpellier z 2025 roku, który uchylił decyzję mera Perpignan o ustawieniu szopki na dziedzińcu ratusza. Sąd uznał, że taka instalacja nie spełnia wymogów wynikających z zasady neutralności instytucji publicznych. Tym razem – jak zapewniają władze miasta – instalacja zostanie przygotowana zgodnie z obowiązującymi przepisami. Lewicowa opozycja nie zamierza jednak odpuszczać. Określa przedsięwzięcie jako „akt ideologiczny, sprzeczny ze świeckim uniwersalizmem”. Lewacka Liga Praw Człowieka z Pirenejów Wschodnich uznała decyzję rady za „naruszenie zasad ustawy o laickości państwa z 1905 roku”, a jej prezes Henri Saurine zamierza znowu składać donosy w sądzie.

Opór wobec niszczenia bożonarodzeniowej tradycji trwa, choć w wielu francuskich miastach rządzonych przez lewicę problemem stają się nawet zwykłe choinki, a Boże Narodzenie zastępuje się dziwnie brzmiącymi „obchodami końca roku”. Szopki przestały być jedynie elementem świątecznej dekoracji. Stały się symbolem znacznie głębszego sporu o francuskie korzenie cywilizacyjne.

BD