Pepe Escobar i podpułkownik Daniel Davis: Co przyniesie to zawieszenie broni?
- uncut-news.ch uncutnews-ch/pepe-escobar-und-lt-col-daniel-davis-was-wird-dieser-waffenstillstand-bringen
Głęboka analiza Pepe Escobara i podpułkownika Daniela Davisa
W niezwykle interesującej rozmowie na konferencji „Daniel Davis Deep Dive” znany analityk geopolityczny Pepe Escobar i emerytowany podpułkownik USA Daniel Davis rzucili światło na obecną sytuację po nagłym ogłoszeniu zawieszenia broni w konflikcie między USA, Iranem i Izraelem.
To, czy zawieszenie broni doprowadzi do trwałego pokoju, czy będzie jedynie chwilowym wytchnieniem w wysoce złożonej geopolitycznej rozgrywce szachów, pozostaje całkowicie otwarte. Escobar i Davis analizują sprzeczne sygnały płynące z Waszyngtonu, rolę zewnętrznych mediatorów, takich jak Pakistan i Chiny, oraz ogromne różnice w interpretacji, które już od pierwszego dnia grożą zerwaniem całego porozumienia.
Sprzeczne komunikaty Trumpa:
Od „Zniszczenia cywilizacji” do „Złotego wieku”
Prezydent Donald Trump opublikował w ciągu kilku godzin dwa skrajnie sprzeczne oświadczenia na portalu Truth Social. Zaledwie dzień wcześniej zagroził zbombardowaniem Iranu, cofając go do epoki kamienia łupanego i unicestwiając całą cywilizację – sformułowanie, które Escobar klasyfikuje jako retoryczną eskalację „Imperium Chaosu”.
Zaledwie kilka godzin później Trump nagle powiedział o „wielkim dniu dla pokoju na świecie”. Iran miał już dość, Stany Zjednoczone miały pomóc w transporcie morskim przez Cieśninę Ormuz, wesprzeć odbudowę i zarobić „mnóstwo pieniędzy”.
Escobar postrzega to nie tylko jako typową dla Trumpa zmienność, ale także jako klasyczny przykład manipulacji narracją: Trump ani nie czyta oryginalnych dokumentów, ani nie zastanawia się nad własnymi wypowiedziami. Nagły zwrot akcji nie jest ani logicznie, ani strategicznie zrozumiały, lecz jest raczej wynikiem gorączkowych dyskusji w tle.
Ukryci architekci:
Pakistan, Chiny i dyplomacja „zagubiona w tłumaczeniu”
Prawdziwe źródło zawieszenia broni nie leży w Waszyngtonie, ale w łańcuchu dyplomatycznym, który rozpoczął się kilka dni temu w Islamabadzie. Cztery państwa muzułmańskie – Pakistan, Arabia Saudyjska, Egipt i Turcja – spotkały się, aby omówić deeskalację.
Następnie pakistański minister spraw zagranicznych udał się do Pekinu, gdzie Chiny jednoznacznie dały do zrozumienia, że przedstawione dotychczas propozycje są niewystarczające. Pekin przedstawił pięciopunktowy plan, który stał się podstawą dalszych negocjacji.
Pepe Escobar, który doskonale zna Pakistan, ponieważ przez dziesięciolecia zajmował się reportażem (zarówno przed, jak i po 11 września), podkreśla kluczową rolę tego kraju jako „posłańca”, a nie architekta.
Obecny rząd w Islamabadzie – który obalił i uwięził Imrana Khana – ma bliskie powiązania z amerykańskim kompleksem wojskowo-przemysłowym, Pentagonem i CIA. Feldmarszałek Asim Munir ma nawet numer Trumpa na szybkim wybieraniu.
Niemniej jednak sam Iran nie był bezpośrednio zaangażowany; wszystkie informacje były rozpowszechniane kanałami pakistańskimi. Escobar mówi o „epickim zdarzeniu zaginionym w tłumaczeniu”: Stany Zjednoczone opracowały 15-punktowy plan, Iran – 10-punktowy. Obie strony interpretują dokumenty zupełnie inaczej.
Chiny przekonały Teheran dopiero w ostatniej chwili, aby dał szansę rozejmowi – obietnicą „Wesprzemy cię”.
Główne konflikty:
Liban, Cieśnina Ormuz i 10-punktowe żądania Iranu
Porozumienie o zawieszeniu broni już pierwszego dnia groziło załamaniem. Pakistan od początku jasno dawał do zrozumienia, że Liban jest stroną zawieszenia broni. Sharif opublikował to publicznie na Twitterze – sugerując, że Waszyngton wyraził na to zgodę.
Mimo to, zaledwie kilka godzin później Izrael rozpoczął masową kampanię bombardowań Bejrutu, w tym w dzielnicach o wpływowych tradycjach Zachodu, takich jak Corniche. Rzeczniczka Departamentu Stanu USA Caroline Levitt potwierdziła później, że Liban nie był stroną porozumienia.
Escobar uważa to za jasny znak: Izrael – „kult śmierci w Azji Zachodniej” – nie został nawet włączony do negocjacji i zniweczył umowę już pierwszego dnia.
Jeszcze poważniejszy jest spór o Cieśninę Ormuz. Iran, z pomocą Chin, wprowadził tam alternatywny system opłat (E1) i obecnie pobiera opłaty w juanach.
Podczas gdy Trump wspomniał o pomocy USA w transporcie, Iran grozi całkowitym zamknięciem cieśniny, jeśli „zawieszenie broni na wszystkich frontach” zostanie naruszone. Escobar wyjaśnia: To oznaczałoby koniec petrodolara, jaki znamy.
Analizy Goldman Sachs ostrzegały Waszyngton od lat – ale nikt nie słuchał. Iran mógł finansować swoje reparacje wyłącznie z opłat drogowych.
Dziesięć punktów Iranu jest nie do przyjęcia dla Waszyngtonu: gwarancja nieagresji, utrzymanie kontroli nad Cieśniną Ormuz, zakończenie wszystkich wojen regionalnych, w tym z Hezbollahem, wycofanie wszystkich wojsk amerykańskich, reparacje, uznanie prawa do wzbogacania uranu, zniesienie wszystkich sankcji.
Trump później twierdził, że „nie doszło do wzbogacenia” i że Stany Zjednoczone usuwają „głęboko zakopany pył nuklearny” – choć jednocześnie przyznał, że pył ten pozostał nietknięty pod nadzorem satelitarnym od czasu ataku.
Escobar postrzega to jako ostateczne ujawnienie uzasadnienia wojny przez USA: „nieuchronna bomba atomowa” była pretekstem. Prawdziwym celem była zmiana reżimu i powstrzymanie irańskiej projekcji siły – oba te cele zakończyły się niepowodzeniem.
Rzeczywistość wojskowa kontra narracja Waszyngtonu
Trump, sekretarz obrony Pete Hegseth i generał CQ Brown przedstawili atak jako „spektakularne zwycięstwo militarne”. Twierdzili, że Iran został „zdewastowany”, gdyż 80% jego produkcji dronów i pocisków rakietowych zostało zniszczonych, a 80% jego obrony powietrznej zostało wyłączonych.
Escobar nazywa to po prostu „kłamaniem w żywe oczy”.
Większość podziemnych „miast rakietowych” (ponad 31 obiektów, wiele w odległych prowincjach, takich jak Sistan-Beludżystan) pozostaje nietknięta. Iran poinformował Stany Zjednoczone i Pakistan, że nadal posiada ponad 15 000 pocisków i 40 000 dronów – wiele z nich to zaawansowane modele zmodernizowane w Rosji, odporne na zakłócenia.
Chociaż siły powietrzne i część marynarki wojennej zostały trafione, miniaturowe okręty podwodne i rezerwy rakiet strategicznych pozostały nienaruszone.
Natomiast przemysł petrochemiczny i infrastruktura cywilna (mosty, uniwersytety, Isfahan) poniosły poważne straty – cenę, którą Iran może odbudować w dłuższej perspektywie przy pomocy Chin i Rosji.
Spójność narodowa w Iranie i rola krytyków wewnętrznych
Pomimo zniszczeń Iran przeżywa bezprecedensową jedność narodową.
Escobar opowiada o swojej długoletniej wiedzy na temat kraju: Po 47 latach najbrutalniejszych sankcji suwerenne państwo walczy praktycznie samotnie z najsilniejszą armadą na świecie – i doprowadziło do jej paraliżu.
Dotychczasowe rozbieżności w społeczeństwie (polityka gospodarcza, Republika Islamska) schodzą obecnie na dalszy plan.
Nawet były minister spraw zagranicznych Zarif został okrzyknięty zdrajcą w irańskich mediach społecznościowych, ponieważ jego artykuł w „Foreign Affairs” został odebrany jako dokument kapitulacji.
Perspektywy:
Negocjacje w Islamabadzie i główne linie geopolityczne
Rozmowy mają rozpocząć się w Islamabadzie w piątek. Iran mają reprezentować minister spraw zagranicznych Araghchi i przewodniczący parlamentu Ghalibaf.
Escobar oczekuje, że Irańczycy szczegółowo wyjaśnią swoje żądania i będą skłonni pójść na kompromis w jednej lub dwóch kwestiach (np. w kwestii reparacji poprzez opłatę za przejście graniczne w Ormuzie).
Prawdziwym pytaniem jest jednak „dobra wola” delegacji USA. Po dwóch poprzednich zdradach w trakcie negocjacji (w tym zabójstwie Najwyższego Przywódcy) zaufanie to zostało zachwiane.
Iran zdaje sobie sprawę, że jest to wojna na większą skalę, skierowana przeciwko suwerennym cywilizacjom (Iranowi, Rosji, Chinom), które kontrolują źródła energii.
Wniosek
Escobar i Davis przedstawiają ponury, ale realistyczny obraz: bez jasnych instrukcji ze strony Stanów Zjednoczonych skierowanych do Izraela, nakazujących przestrzeganie porozumienia, zawieszenie broni jest już „DOA” (dead on arrival – martwe od samego początku).
Nieracjonalni aktorzy po obu stronach – Izrael i niestabilny Trump – sprawiają, że każda prognoza jest ryzykowna.
Niemniej jednak, gdyby zawieszenie broni utrzymało się, mogłoby ono radykalnie zmienić geopolitykę regionu – wzmocniłoby Iran, osłabiło petrodolara i wprowadziło nową rolę mediatorów dla Chin i Pakistanu.
Rozmowa kończy się uświadomieniem: świat się temu przygląda, zwłaszcza kraje Globalnego Południa. Nie widzą tam „zdewastowanego” Iranu, lecz kraj, który radzi sobie pomimo wszelkich przeciwności.
Kluczowym pytaniem na nadchodzące dni pozostaje, czy Waszyngton kiedykolwiek uzna tę rzeczywistość.