„Poznaj swego wroga i poznaj siebie; wtedy nie musisz obawiać się wyniku setek bitew”
Cena złudzeń
- uncut-news.ch uncutnews-ch/der-preis-der-illusionen
W jaki sposób uprzedzenia i błędne oceny Zachodu wobec Iranu i Rosji naruszają najstarszą zasadę Sun Tzu – na jego własną szkodę.
Feliks Abt
Zachodnie karykatury doprowadziły do poważnych błędów strategicznych.
Przez dziesięciolecia zachodnie rządy i media przedstawiały Iran jako zacofane, zdominowane przez religię społeczeństwo, rządzone przez irracjonalnych duchownych („mullahów”). Ta uproszczona karykatura uniemożliwiała decydentom zrozumienie, jak faktycznie funkcjonuje państwo irańskie pod względem politycznym i militarnym.
Ta błędna kalkulacja przyczyniła się do poważnych błędów strategicznych Stanów Zjednoczonych – w szczególności do powtarzającego się założenia, że ataki militarne lub celowe zabójstwa przywódców doprowadzą do zmiany reżimu. Jednakże masowe publiczne ceremonie żałobne po zabójstwach wysoko postawionych irańskich urzędników, w których uczestniczyły dziesiątki milionów ludzi, jasno pokazały, że rząd cieszył się szerokim poparciem społecznym i bynajmniej nie był na skraju upadku. Jak na ironię, poparcie to jest prawdopodobnie wielokrotnie większe niż poparcie rządów, które przez dziesięciolecia poddawały Iran niesprowokowanym, nielegalnym wojnom agresywnym, sankcjom i innym formom agresji.
Historycznie rzecz biorąc, Iran zawsze opierał się nadmiernemu uzależnieniu od Rosji lub Chin, stawiając na pierwszym miejscu suwerenność narodową. Pomimo dekad surowych sankcji międzynarodowych, kraj ten zbudował jeden z najnowocześniejszych technologicznie systemów przemysłowych na świecie, obejmujący zaawansowaną produkcję pocisków rakietowych, zaawansowaną technologię precyzyjnego naprowadzania, dalekosiężny program nuklearny oraz znaczące możliwości produkcji przemysłowej.
Sankcje nie sparaliżowały rozwoju technologicznego Iranu. Wręcz przeciwnie, zmusiły kraj do zbudowania szerokiej niezależności technologicznej w wielu obszarach – rozwoju, którego skali wielu zachodnich obserwatorów nie doceniło lub w ogóle nie dostrzegło.
Dalsze błędne oceny
Produkcja pocisków Patriot w Europie jest nierealna.
Nawet gdyby Ukraina otrzymała licencje na produkcję systemów obrony powietrznej Patriot, pomysł ten pozostałby w dużej mierze symboliczny. Systemy Patriot wymagają niezwykle złożonego ekosystemu przemysłowego – wysoce wyspecjalizowanych technologii, wykwalifikowanego personelu i ściśle zintegrowanych łańcuchów dostaw, których nie da się szybko stworzyć. Nawet Stany Zjednoczone mają trudności z uzupełnianiem własnych zapasów Patriotów w niezbędnym tempie.
Wiele systemów, które w przyszłości miałyby być określane mianem „Made in Europe”, nadal w dużym stopniu opierałoby się na amerykańskich podzespołach, podczas gdy decydenci polityczni prezentowaliby je swojej opinii publicznej jako produkty europejskie.
Mało prawdopodobne jest, aby sankcje wobec Rosji zostały znacząco zaostrzone.
Przed śmiercią amerykański senator Lindsey Graham wezwał do „niszczycielskich sankcji” wobec Rosji. Jednak takie środki prawdopodobnie nie przyniosłyby większego efektu w praktyce.
- Rynki światowe pozostają uzależnione od rosyjskiej ropy.
- Stany Zjednoczone nie mogą zatrzymać eksportu energii z Rosji bez wywołania poważnych zakłóceń na światowych rynkach energii.
- Poprzednie pakiety sankcji wyraźnie pokazały swoje ograniczenia i często okazywały się w dużej mierze nieskuteczne.
- Rzeczywistość ekonomiczna nadal bierze górę nad retoryką polityczną.
Publiczne żądania jeszcze surowszych sankcji pełnią więc przede wszystkim funkcję inscenizacji politycznej, a nie są polityką, którą można faktycznie wdrożyć.
NATO przerzuca swój ciężar finansowy na Europę.
Stany Zjednoczone pozostają zdecydowanie oddane NATO.
Jednocześnie Waszyngton coraz częściej apeluje do swoich europejskich sojuszników, aby wzięli na siebie większą część wydatków wojskowych sojuszu.
Nie chodzi tu o wycofanie się Stanów Zjednoczonych z Europy, lecz o redystrybucję obciążeń finansowych. Waszyngton może utrzymać swoje wpływy strategiczne, jednocześnie ograniczając wydatki bezpośrednie.
Sytuacja militarna na Ukrainie pogarsza się.
Pozycja militarna Ukrainy ulega coraz większemu pogorszeniu.
- Możliwości obrony powietrznej Ukrainy uległy znacznemu osłabieniu.
- Rosyjskie ataki rakietowe i drony coraz częściej uderzają w swoje cele.
- Chociaż ukraińskie ataki dronów przyciągają uwagę mediów, ich znaczenie strategiczne jest ograniczone.
- Rosyjskie siły zbrojne kontynuują stopniowe zdobywanie terytorium w ramach wojny na wyniszczenie.
Obecnie impet militarny leży po stronie Rosji.
Ukraina stoi w obliczu poważnego kryzysu demograficznego.
Populacja Ukrainy drastycznie się skurczyła. Znaczna część pozostałych mieszkańców to osoby starsze, a wielu młodych ludzi w wieku produkcyjnym opuściło kraj lub zginęło w wojnie. Trwające walki dodatkowo pogarszają długoterminowe perspektywy gospodarcze i demograficzne kraju.
To jedna z największych tragedii humanitarnych tej wojny. Dalsze przedłużanie konfliktu tylko pogorszy sytuację.
Rosja mogłaby rozszerzyć swoje działania militarne.
Rosja nie wyczerpała jeszcze w pełni swojego potencjału militarnego. Od samego początku Moskwa postawiła na wojnę na wyniszczenie, zamiast szybkiego zwycięstwa, wykorzystując pełnię swoich możliwości militarnych. Uczyniła tak między innymi po to, aby zminimalizować własne straty i uniknąć ryzyka utraty gotowości ochotników do zaciągnięcia się do wojska – w przeciwieństwie do Ukrainy, która opiera się na poborowych.
Wraz z postępującym osłabieniem ukraińskich sił zbrojnych, nasilają się również działania rosyjskie. Ataki na miasta takie jak Odessa nasiliły się. Rosja umacnia swoją kontrolę nad Donbasem; co więcej, może ona rozszerzyć się na inne obszary, określane czasem mianem „Noworosji”. W dłuższej perspektywie nawet Kijów mógłby stać się celem militarnym w celu wyeliminowania reżimu banderowców, który Moskwa uważa za antyrosyjski i którego interesy są ściśle powiązane z interesami NATO.
Europa i Stany Zjednoczone wykorzystują Ukrainę jako swojego pełnomocnika.
Rządy europejskie i Stany Zjednoczone w rzeczywistości prowadzą konflikt z Rosją za pośrednictwem Ukrainy. Po zamachu stanu w 2014 roku, który doprowadził do obalenia demokratycznie wybranego rządu, nowy nacjonalistyczny reżim porzucił konstytucyjnie zagwarantowaną neutralność kraju. Następnie NATO wyszkoliło, wyposażyło i wsparło operacyjnie ukraińskie siły zbrojne. Jednocześnie siły te rozpoczęły ostrzał rosyjskojęzycznych obszarów w Donbasie.
- Zachodnie agencje wywiadowcze i zachodnie systemy uzbrojenia umożliwiają Ukrainie kontynuowanie ataków, w tym na cele głęboko w Rosji.
- Rosja ograniczyła swoje działania militarne głównie do terytorium Ukrainy i unikała bezpośrednich ataków na państwa NATO.
Taka sytuacja pozwala Zachodowi pośrednio walczyć z Rosją, podczas gdy Ukraina ponosi ogromne koszty ludzkie – jest to klasyczny przykład wojny zastępczej.
Wojny przynoszą korzyści potężnym – cenę płaci społeczeństwo.
Wojny służą przede wszystkim określonym elitom politycznym i ekonomicznym.
- Przemysł zbrojeniowy, bogaci inwestorzy i wpływowi ludzie często osiągają znaczne zyski.
- Jednak dla ludności pracującej standard życia ulega obniżeniu.
- Rządy krajów europejskich znacząco przesunęły środki finansowe z priorytetów krajowych na wydatki wojskowe.
- W rezultacie tych wydarzeń cierpi długoterminowa konkurencyjność przemysłu i zatrudnienie.
Wiele osób postrzega państwa obce, takie jak Rosja, jako swojego głównego przeciwnika. W rzeczywistości jednak powinni krytycznie przyglądać się elitom politycznym i gospodarczym we własnym kraju, które czerpią zyski z przedłużających się konfliktów.
Rosyjska infrastruktura energetyczna okazała się odporna.
Ukraińskie ataki dronów na rosyjskie rafinerie jak dotąd nie miały większego znaczenia strategicznego.
- Rosja importowała olej napędowy ze względów technicznych i handlowych nawet w czasie pokoju.
- Uszkodzone rafinerie naprawiono bez znaczącego spadku ogólnej produkcji.
- Eksport rosyjskiej energii powrócił do poziomu sprzed wojny.
- Poziom zapasów i istniejące moce rezerwowe w dużej mierze zrekompensowały poniesione straty.
- Udoskonalone systemy obrony powietrznej prawdopodobnie jeszcze bardziej ograniczą skuteczność przyszłych ataków.
Tak zwana „wojna energetyczna” nie dotknęła jeszcze znacząco rosyjskiego sektora naftowego.
Poznaj swojego wroga
Ostatecznie te uporczywe karykatury i błędne osądy nie są jedynie błędami analitycznymi – stanowią one akty strategicznego samookaleczenia. Odmawiając dostrzeżenia swoich przeciwników takimi, jacy są naprawdę, Zachód łamie jedną z najbardziej ponadczasowych zasad Sun Tzu:
„Poznaj swego wroga i poznaj siebie; wtedy nie musisz obawiać się wyniku setek bitew”.
Dopóki Zachód będzie kurczowo trzymał się swoich złudzeń i przedkładał pobożne życzenia nad trzeźwą analizę, będzie płacił wysoką cenę za własne błędne postrzeganie.
▪ ▪ ▪
Felix Abt jest przedsiębiorcą mieszkającym w Azji, autorem na Substack i vlogerem podróżniczym na YouTube.