Iran równa Izrael z ziemią, Trump panikuje, gdy amerykańscy marines atakują Kharg i Ormuz | Larry Johnson
Konflikt na Bliskim Wschodzie osiągnął dramatyczny poziom eskalacji w marcu 2026 roku. W ramach operacji True Promise 4 (Prawdziwa Obietnica 4), Iran wraz z sojusznikami, takimi jak Hezbollah i jemeńscy Huti, rozpoczął zmasowany ostrzał Izraela. Jednocześnie zamknięcie Cieśniny Ormuz grozi destabilizacją globalnych dostaw energii. W niedawnym wywiadzie były analityk CIA Larry Johnson analizuje sytuację jako asymetryczną wojnę na wyniszczenie, w której Izrael i państwa Zatoki Perskiej są coraz bardziej zagrożone ze względu na mniejszą głębię strategiczną i wyczerpaną obronę powietrzną. Rząd USA pod przewodnictwem prezydenta Trumpa reaguje sprzecznymi sygnałami – od gróźb operacji lądowych po panikę wywołaną rosnącymi cenami ropy.
Asymetria wojny: skala, głębokość i trwałość
Larry Johnson wyjaśnia tę dynamikę prostym porównaniem: duże terytorium (Iran) może absorbować i kontynuować ataki każdego dnia, podczas gdy mały kraj (Izrael, około 22 000 km²) szybko osiąga swoje granice obrony. Izrael ma tylko kilka dużych ośrodków miejskich – Jerozolimę, Hajfę i Tel Awiw – gdzie mieszka ponad połowa ludności. Nie ma dziesiątek rozproszonych elektrowni ani rafinerii, jak Iran.
Każde uderzenie w izraelską infrastrukturę, taką jak zakład chemiczny Ramat Hov niedaleko Dimony czy rafineria w Hajfie, ma zatem znacznie poważniejsze skutki niż porównywalne szkody w Iranie. Johnson podkreśla: „Izraelowi bardziej szkodzi utrata jednego zakładu chemicznego niż odebranie Iranowi dziesięciu”. Iran dysponuje potencjałem strategicznym, podczas gdy zdolność Izraela do przetrwania jest znacznie niższa – pomimo dużego obciążenia dla irańskiej ludności.
Codziennie napływają doniesienia o milionach Izraelczyków szukających schronienia w schronach przeciwbombowych. Izraelskie systemy obrony przeciwrakietowej (Żelazna Kopuła, Proca Dawida) wykazują znaczące słabości: według doniesień, nawet 80% irańskich pocisków je przebija. Hezbollah koordynuje ataki z Libanu, a Huti z Jemenu używają nawet broni hipersonicznej, takiej jak Palestyna 2, która może dotrzeć do Izraela w zaledwie około 15 minut.
Duże straty dla Sił Obronnych Izraela i ostrzeżenia wewnętrzne
Armia Izraela (IDF) znajduje się pod ogromną presją. Obecny szef sztabu zaalarmował gabinet bezpieczeństwa: IDF jest na skraju załamania, a system rezerwy nie będzie w stanie go dłużej utrzymać. Brakuje nowych przepisów dotyczących poboru, rezerwistów i przedłużenia służby. Bez nich armia wkrótce nie będzie w stanie wypełniać swoich rutynowych obowiązków.
Straty w Libanie są szczególnie dramatyczne: Hezbollah zniszczył 21 czołgów Merkava (najnowocześniejszych czołgów armii Izraela) w ciągu jednego dnia, a osiem kolejnych zostało już wcześniej zniszczonych. W sumie od początku ofensywy w południowym Libanie zniszczono lub unieruchomiono ponad 100 czołgów. Przypomina to porażkę z 2006 roku, ale według Johnsona jest ona jeszcze poważniejsza. Izraelowi nie udało się ostatecznie pokonać Hamasu w Strefie Gazy ani Hezbollahu – pomimo ogromnej przewagi materialnej.
Głosy w Izraelu potwierdzają kryzys: były rzecznik praw obywatelskich Sił Obronnych Izraela ostrzegł, że to, co czeka Izrael w kolejnej fazie wojny, jest „przerażające”. Johnson cytuje hebrajskojęzyczne media, które otwarcie dyskutują o tej niepewnej sytuacji.
Wyczerpanie obrony przeciwlotniczej w Izraelu i państwach Zatoki Perskiej
Państwa Zatoki Perskiej (ZEA, Bahrajn, Arabia Saudyjska) i Izrael wystrzeliły tysiące pocisków przechwytujących w ciągu zaledwie jednego miesiąca – oficjalnie nawet 2400 w samym regionie Zatoki Perskiej. Johnson podważa te dane: całkowity zapas nowoczesnych pocisków PAC-3 (Patriot) na świecie wynosił maksymalnie około 4620 na koniec 2025 roku. Znaczna część została już zużyta na Ukrainie i w poprzednich konfliktach. To, co jest teraz wystrzeliwane, to prawdopodobnie starsze warianty PAC-2, a nawet PAC-1 – imponujące wizualnie, ale często nieskuteczne militarnie.
Konsekwencja: Obrona powietrzna państw Zatoki Perskiej jest w dużej mierze wyczerpana. Iran może atakować cele bez ograniczeń. Doniesienia mówią o atakach na amerykańskie centra dowodzenia w Emiratach, atakach dronów na Piątą Flotę USA i uszkodzeniach infrastruktury. Rzecznik Iranu jednoznacznie odpowiedział na groźby Trumpa: Cieśnina Ormuz pozostanie zamknięta dla „wrogiego ruchu”; ataki na irańskie obiekty doprowadzą do jej całkowitego zamknięcia, w połączeniu z odwetem na infrastrukturze energetycznej w Izraelu i sojusznikach USA.
Państwa Zatoki Perskiej pod presją: kruche struktury
Johnson opisuje monarchie Zatoki Perskiej jako pozbawione odporności. Zjednoczone Emiraty Arabskie – pomimo futurystycznych wieżowców – czasami nie mają nowoczesnego systemu kanalizacyjnego; ścieki są codziennie wywożone ciężarówkami. 83% dochodów z ropy naftowej, turystyki, handlu i finansów zostało utracone z powodu konfliktu. Dubaj i inne ośrodki cierpią ogromnie.
Jeszcze mniejszy i bardziej narażony jest Bahrajn, z liczną populacją szyitów i przywódcą, który opuścił kraj. Johnson przewiduje, że ZEA lub Bahrajn mogą się rozpaść jako państwa w nadchodzących miesiącach. Arabia Saudyjska i inne kraje nie mają prawdziwego, organicznego fundamentu politycznego – polegają na dominacji plemiennej i dochodach z ropy naftowej. Z kolei tylko Irak i Iran wybierały swoich przywódców (choć w ograniczonym zakresie).
Iran wykorzystuje tę sytuację, aby zmienić równowagę sił w Zatoce Perskiej – być może nawet we współpracy z Turcją.
Polityka USA pod rządami Trumpa: sprzeczności i ryzyko eskalacji
Prezydent Trump wysyła sprzeczne sygnały: z jednej strony mówi o negocjacjach z „nowym, lepszym reżimem” w Iranie, z drugiej grozi „unicestwieniem” elektrowni, pól naftowych i wyspy Kharg (centralnego irańskiego portu eksportującego ropę naftową). Jednocześnie rząd USA najwyraźniej planuje operacje lądowe – w tym z udziałem piechoty morskiej i spadochroniarzy – mające na celu „otworzenie” Cieśniny Ormuz lub odzyskanie [zrabowanie md] 450 kilogramów wzbogaconego uranu.
Johnson uważa, że takie plany są wysoce problematyczne z punktu widzenia logistycznego i wątpliwe z wojskowego punktu widzenia:
Operacja lądowa na Chargu lub otwarcie cieśniny n ie bierze pod uwagę miny, podwodne drony, okręty podwodne, artylerię nadbrzeżną i pociski.
Atak w głąb Iranu (np. na składy wzbogaconego uranu) wymaga rozległego wsparcia lotniczego, magazynów paliwa i wiąże się z wysokim ryzykiem ofiar – podobnie jak miało to miejsce w przypadku poprzednich operacji USA (operacja Eagle Claw w 1980 roku, nalot na Bin Ladena).
Idea kontroli nad ropą naftową stoi w sprzeczności z wcześniejszymi złagodzeniami sankcji, które miały na celu zwiększenie jej przepływu.
Johnson uważa to za „panikę kryjącą się za agresją”. Uważa, że działania te są częściowo motywowane wizerunkowo i stanowią zagrożenie dla amerykańskich żołnierzy, nie przynosząc żadnych wyraźnych korzyści militarnych.
Konsekwencje ekonomiczne i globalne: stagflacja i zmiana wielobiegunowa
Zamknięcie Cieśniny Ormuz (przez którą normalnie przepływa około 20% światowej ropy naftowej) spowodowało gwałtowny wzrost cen ropy. W USA benzyna w niektórych regionach (Kalifornia) wzrosła do ponad 6 dolarów za galon. Ceny oleju napędowego wzrosły jeszcze bardziej. To napędza inflację, koszty transportu, ceny nawozów i łańcuchy dostaw – z ryzykiem stagflacji podobnej do tej z lat 70. XX wieku.
Pomimo sankcji Iran nadal czerpie zyski z eksportu do Chin (częściowo za pośrednictwem chińskich tankowców od których pobiera opłaty za przejazd). Państwa Zatoki Perskiej ponoszą ogromne straty. W dłuższej perspektywie konflikt przyspiesza transformację w kierunku wielobiegunowego porządku świata: Chiny czerpią korzyści ze sprzedaży pojazdów elektrycznych, a Rosja i Iran umacniają swoją pozycję. Udział dolara w światowych rezerwach walutowych stale spada. Johnson postrzega to jako początek nowego porządku gospodarczego i politycznego – porównywalnego z rozwojem Chin po 1972 roku.
Nawet lotniskowce takie jak USS Gerald Ford (który najwyraźniej został poważnie uszkodzony przez pożar) i wysokie wieżowce tracą na znaczeniu w dobie broni hipersonicznej i dronów.
Wnioski: Punkt zwrotny z niepewnym wynikiem
Larry Johnson maluje obraz wojny, której Izrael i wspierane przez USA państwa Zatoki Perskiej z trudem mogą toczyć na dłuższą metę. „Oś oporu” (Iran, Hezbollah, Huti, irackie milicje) demonstruje koordynację i wytrwałość. Wewnętrzne ostrzeżenia Izraela i wyczerpane systemy obronne wskazują na poważne trudności.
Polityka USA wydaje się sprzeczna i ryzykowna. Nie wiadomo, czy operacja lądowa zostanie rozpoczęta, czy negocjacje zostaną podjęte – ale wstrząsy gospodarcze (ceny ropy naftowej, inflacja) już teraz wpływają na gospodarkę światową. Konflikt może trwale zmienić sytuację polityczną na Bliskim Wschodzie i globalny porządek gospodarczy. Johnson ostrzega: Nadchodzące tygodnie i miesiące będą kluczowe – z wysokim ryzykiem dalszej eskalacji.