Jakie są trzy największe wyzwania strategiczne Rosji?
Andrzej Korybko
Nowy „kordon sanitarny” wzniesiony przez Trumpa 2.0 wokół Rosji, trudności w utrzymaniu równowagi na linii Chiny-Indie oraz zakłócone pętle sprzężenia zwrotnego, z którymi zmaga się jego Departament Stanu, to główne ryzyka strategiczne, którymi należy się pilnie zająć, aby jak najskuteczniej zabezpieczyć przyszłość Rosji.
Putin ostrożnie doradzał Rosjanom podczas swojego przemówienia na niedawnym dorocznym spotkaniu Klubu Wałdajskiego, że „z pewnością potrzebujemy mapy drogowej na przyszłość. Nie potrzebujemy pobożnych życzeń , abstrakcyjnej i spekulatywnej konstrukcji ani nierealistycznej wizualizacji naszych pragnień, ale realistycznej oceny ryzyka, możliwości i zasadniczych celów”.
Jego pełen pasji apel stał się inspiracją do napisania niniejszego artykułu, w którym wymieniono trzy największe wyzwania strategiczne Rosji i zaproponowano pragmatyczne sposoby ich pokonania.
I. „ Kordon sanitarny” stworzony przez Trumpa 2.0 wokół Rosji stanowi dla niej największe zagrożenie.
Obejmuje Rosję w regionie arktyczno-bałtyckim poprzez blok Wikingów pod przewodnictwem Szwecji , w Europie Środkowej poprzez rywalizację Polski i Niemiec , na Kaukazie Południowym i w Azji Środkowej poprzez to, co można określić jako neo-osmańskie ambicje Turcji oraz w Azji Północno-Wschodniej poprzez Japonię stanowiącą rdzeń AUKUS+ .
Poprzednie powiązane analizy zawarte w tym akapicie opisują każde z tych zagrożeń bardziej szczegółowo.
Zagrożenia na zachodniej flance można by złagodzić poprzez utworzenie wspieranego przez USA, a kierowanego przez Polskę Międzymorza, w połączeniu z porozumieniami o kontroli zbrojeń, co razem zmniejszyłoby ryzyko związane z militaryzowaną Unią Europejską pod dominacją Niemiec .
Można to ułatwić dzięki strategicznemu partnerstwu z USA , zorientowanemu na zasoby .
Ograniczenie zagrożeń na południowej flance wymaga porozumienia z Azerbejdżanem w sprawie demilitaryzacji TRIPP, natomiast zagrożenia na wschodniej flance można złagodzić porozumieniem z Japonią w sprawie Wysp Kurylskich.
II. Następnym strategicznym wyzwaniem dla Rosji jest niedopuszczenie do jakichkolwiek poważnych zakłóceń w równowadze stosunków chińsko-indyjskich.
Nawet postrzegana zależność Rosji od Chin może sprawić, że Indie zwrócą się ku USA – ze strachu, że Chiny mogłyby wykorzystać tę zależność jako broń, aby zmusić Rosję do zaprzestania dostarczania broni i części zamiennych do Indii, zmuszając tym samym Indie do jednostronnych ustępstw na rzecz Chin i ich pakistańskiego sojusznika w ich sporach terytorialnych.
Tego ponurego scenariusza można uniknąć, przyznając Indiom przywileje w zakresie polityki wojskowej i handlowej.
Mogłoby to przybrać formę wspólnej produkcji najnowocześniejszej technologii wojskowej, a także preferencyjnego dostępu indyjskich produktów do rynku rosyjskiego.
Jeśli nie uda się zapobiec wyżej wymienionemu ponuremu scenariuszowi, ewentualna zmiana kierunku stosunków Indii z USA może zmusić Rosję do zwrócenia się ku Chinom, co sprawi, że jej dotychczasowa, postrzegana jedynie zależność od Chińskiej Republiki Ludowej stanie się faktem dokonanym.
III. I wreszcie, Rosja musi pilnie naprawić zerwane pętle sprzężenia zwrotnego, które utrudniają formułowanie i wdrażanie jej polityki.
Głównymi problemami, które pilnie wymagają rozwiązania, są: pobożne życzenia, wyraźna sugestia Ławrowa , że jego ludzie mogą być optymistyczni do granic naiwności, jego wyraźna krytyka, że nie podejmują proaktywnych działań w obliczu ukrytych kryzysów, zerowa tolerancja dla odmiennych opinii oraz uzasadnione podejrzenie, że prawdziwa propaganda – zwłaszcza jej „potiomkinowska” odmiana – znalazła drogę do tych pętli sprzężenia zwrotnego.
Nie można wykluczyć nieprzyjemnej ewentualności, że problem ten sprawi, iż decydenci polityczni nie zauważą pozostałych dwóch wyzwań strategicznych.
W związku z tym należy pilnie naprawić zakłócone pętle sprzężenia zwrotnego w Rosji, aby zapewnić, w miarę możliwości, opracowanie i skuteczne wdrożenie najskuteczniejszych środków politycznych mających na celu przeciwdziałanie zagrożeniom militarnym i bezpieczeństwa, jakie stwarza „kordon sanitarny”, a także niebezpieczeństwom ekonomicznym i politycznym, jakie mogłoby szybko wywołać poważne zakłócenie chińsko-indyjskiej równowagi sił w Rosji.
Są to zadania herkulesowe, ale Rosja w przeszłości mierzyła się już z jeszcze większymi wyzwaniami i przezwyciężała je, dlatego oczekuje się, że zrobi to ponownie.