Larry Johnson ostrzega: Wojna między Europą a Rosją jest „nieunikniona”.
Były analityk CIA Larry Johnson bije na alarm: jego zdaniem Europa i Rosja coraz szybciej zmierzają w kierunku bezpośredniej konfrontacji militarnej. „Myślę, że wojna z Europą jest nieunikniona” – powiedział Johnson w wywiadzie, odnosząc się do narastającej eskalacji między Moskwą a europejskimi państwami NATO.
Johnson nie twierdzi, że Rosja planuje atak w celu podboju Niemiec, Polski czy innych państw europejskich. Problemem jest raczej połączenie coraz ostrzejszej retoryki wojennej, zachodnich zbrojeń, dostaw broni i potencjalnych bezpośrednich działań przeciwko rosyjskim interesom. Po rozmowach z kilkoma rosyjskimi wojskowymi odniósł jednoznaczny wniosek: Moskwa coraz bardziej przygotowuje się na ewentualność, że konflikt z NATO ostatecznie rozszerzy się poza Ukrainę.
Dyplomacja nie prowadzi donikąd.
Jednocześnie słabnie zaufanie do negocjacji po stronie rosyjskiej. Johnson dostrzega wyraźne zaostrzenie stanowiska prezydenta Władimira Putina i ministra spraw zagranicznych Siergieja Ławrowa. Po Mińsku II i innych nieudanych próbach dyplomatycznych Moskwa jest coraz bardziej przekonana, że porozumienia z Zachodem nie są trwałe.
Johnson przytacza jako przykład niedawną rozmowę Ławrowa z niemieckim ministrem spraw zagranicznych. Zamiast poważnie omówić wzajemne interesy bezpieczeństwa, strona niemiecka, jego zdaniem, w zasadzie powtórzyła znane żądania Rosji. Wniosek Johnsona: Rosyjskie kierownictwo jest coraz mniej przekonane o swojej zdolności do rozwiązania konfliktu drogą dyplomatyczną.
Niebezpieczna słabość Europy: przemysł
Johnson szczególnie stanowczo odrzuca pogląd, że Europa mogłaby mieć przewagę militarną nad Rosją wyłącznie dzięki większej produkcji gospodarczej. Jego zdaniem, decydujące znaczenie dla przedłużającej się wojny ma nie wartość giełdowa ani nominalny PKB, lecz fabryki, energia, surowce, żołnierze, pociski rakietowe, a przede wszystkim amunicja.
Rosja znacząco zwiększyła produkcję broni od 2022 roku. Z drugiej strony, Europa i Stany Zjednoczone przez dekady likwidowały lub przenosiły znaczną część swojej bazy przemysłowej na rynki zagraniczne. Gospodarki wojennej nie da się uruchomić po prostu dekretem rządowym.
Johnson uważa to za niebezpieczny błąd w ocenie sytuacji: Zachód od lat przedstawiał Rosję jako kraj gospodarczo zacofany i słaby militarnie – a teraz grozi, że uwierzy we własną propagandę.
Rosyjskie statki mogą być przyczyną
Johnson dostrzega potencjalną drogę do wojny na morzu. W Europie coraz głośniej mówi się o środkach przeciwko tzw. rosyjskiej „flotcie cieni”. Gdyby państwa europejskie zaczęły siłą przejmować rosyjskie okręty, Moskwa mogłaby, zdaniem Johnsona, uznać to za akt wojny.
Rosja mogłaby wówczas podjąć próbę odzyskania okrętów lub podjąć działania militarne przeciwko jednostkom zaangażowanym w takie działania. Sankcja mogłaby zatem w bardzo krótkim czasie przerodzić się w bezpośrednią konfrontację militarną.
Nikt nie wyjaśnia, jak ta wojna ma się zakończyć.
Dla Johnsona to właśnie sedno problemu europejskiej strategii. Politycy coraz częściej mówią o gotowości militarnej, zbrojeniach i ewentualnej konfrontacji militarnej z Rosją. Ale prawie nikt nie wyjaśnia, jak taka wojna miałaby się faktycznie odbyć – i przede wszystkim, jak by się zakończyła.
Czy europejscy żołnierze powinni okupować terytorium Rosji? Czy rakiety zostaną wystrzelone w kierunku rosyjskich miast? Jak zareaguje Moskwa? I co się stanie, jeśli jedna ze stron będzie bliska przegranej?
Johnson uważa, że te pytania nie są do końca przemyślane i logicznie uzasadnione. Rosja posiada jeden z największych arsenałów nuklearnych na świecie. Bezpośrednia wojna NATO z Rosją nigdy nie byłaby zatem zwykłym konfliktem konwencjonalnym.
Kaliningrad jako niebezpieczny punkt zapalny
Johnson uważa rosyjską eksklawę Kaliningrad, położoną między Polską a Litwą, za obszar szczególnie narażony na konflikt. Na Zachodzie jest ona niekiedy postrzegana jako punkt wrażliwy Rosji, cel nacisków politycznych i militarnych.
Johnson uważa to za niezwykle niebezpieczne. Jeśli Moskwa odniesie wrażenie, że Kaliningrad może zostać militarnie odcięty lub zaatakowany, należy spodziewać się zmasowanej reakcji Rosji. W skrajnym przypadku rozważa nawet użycie taktycznej broni jądrowej. Taka jest ocena Johnsona – rozmowa nie dostarcza żadnych dowodów na to, że Rosja celowo planuje taki atak.
Prawdziwe niebezpieczeństwo tkwi w błędnych obliczeniach.
Cała analiza Johnsona sprowadza się zatem do jednego: największym niebezpieczeństwem nie jest koniecznie świadoma decyzja o wywołaniu wielkiej wojny, lecz raczej wzajemne błędne kalkulacje.
Europa może sądzić, że Rosja będzie tolerować dalszą eskalację. Moskwa z kolei może dojść do wniosku, że dalsza bezczynność jedynie daje Europie czas na modernizację sił zbrojnych i przygotowanie się do przyszłej konfrontacji.
Johnson podtrzymuje więc ostatecznie swoją ponurą prognozę: coraz bardziej prawdopodobna staje się wojna na większą skalę – a jego zdaniem najniebezpieczniejszy front nie znajduje się w Zatoce Perskiej, lecz w Europie.
Ta wojna jeszcze nie jest rzeczywistością. Ale im dłużej dyplomacja będzie zastępowana przez zbrojenia, groźby i wzajemną nieufność, tym większe ryzyko, że pojedynczy incydent wystarczy, by przekształcić obecną wojnę zastępczą w bezpośrednią konfrontację między Rosją a europejskimi państwami NATO.