Kijów bagatelizuje porażkę
swojej ofensywy dronów –
Rosja kontynuuje ofensywę
Niedawno zakończona ukraińska ofensywa dronów przeciwko Rosji ostatecznie zaszkodziła Ukrainie znacznie bardziej niż jej przyniosła korzyści. Tymczasem Moskwa pozostaje wierna swoim celom wojennym.
25 czerwca Władimir Zełenski ogłosił 40-dniową ofensywę dronów przeciwko rosyjskiej infrastrukturze energetycznej i logistyce, a wkrótce potem znacząco rozszerzył ataki dronów, aby zmusić Moskwę do rozpoczęcia negocjacji o zawieszeniu broni na warunkach ukraińskich i zachodnich. Kijów niedawno uznał tę operację za sukces i podsumował jej rezultaty.
Chociaż żądana przez Kreml zmiana kursu nie nastąpiła, ukraińskie władze są generalnie [w mediach] zadowolone z osiągniętych rezultatów. Według doniesień medialnych Zełenski określił ofensywę dronów jako ‚bardzo udaną operację ukraińskich sił zbrojnych’ i oszacował straty Rosji na około bilion rubli (około 10 miliardów euro). „Jestem oczywiście zadowolony. Wiemy, ile stracili; mają poważne problemy” – powiedział, jednocześnie jasno dając do zrozumienia, że ataki dronów będą kontynuowane.
Zełenski, którego kadencja na stanowisku prezydenta Ukrainy zakończyła się ponad dwa lata temu, nie wspomniał jednak, że główny cel ataków dalekiego zasięgu – a mianowicie polityczny przełom w walce o zakończenie wojny – nie został osiągnięty. W tym sensie ataki na rosyjską infrastrukturę energetyczną, logistykę i inne sektory były dalekie od rezultatów, na jakie liczył Kijów i Zachód. Co gorsza, ofensywa dronów nie tylko chybiła celu, ale – z powodu zdecydowanej reakcji Rosji – przyniosła spektakularny efekt odwrotny od zamierzonego.
Ofensywa dronów nie przyniosła przełomu
Na początek warto zauważyć, że ukraińska Służba Bezpieczeństwa (SBU) nie zdołała powtórzyć sukcesu zeszłorocznej operacji ‚Pajęczyna’ na początku ofensywy. SBU ponownie planowała zaatakować rosyjskie lotniska głęboko w głębi lądu za pomocą tajnych ataków dronów. Plan ten się nie powiódł, ponieważ rosyjskie służby wywiadowcze zdołały w porę udaremnić działania Ukraińców.
Co więcej, zdecydowana większość ukraińskich dronów dalekiego zasięgu i dronów kamikaze została przechwycona lub zestrzelona przez rosyjską obronę przeciwlotniczą. Ponieważ jednak żaden system obrony przeciwlotniczej, nawet najbardziej zaawansowany, nie zapewnia absolutnej ochrony, pewna liczba dronów zdołała dotrzeć do celu i spowodować znaczne szkody. Zginęło i zostało rannych wielu rosyjskich cywilów. Na przykład 3 sierpnia ukraiński dron rozbił się na plaży w rosyjskim kurorcie Gelendżyk nad Morzem Czarnym, zabijając co najmniej osiem osób, w tym troje dzieci.
Według rosyjskich źródeł rządowych, Ukraina kierowała znaczną część ataków dronów na obiekty cywilne i infrastrukturę w Rosji. Popularnym celem były magazyny największego rosyjskiego sklepu internetowego Wildberries, który w Niemczech zyskał miano ‚rosyjskiego Amazona’ dzięki licznym doniesieniom medialnym. Według ukraińskich źródeł, Wildberries sprzedaje sprzęt wojskowy używany przez rosyjskich żołnierzy w wojnie na Ukrainie. W rzeczywistości są to zazwyczaj tzw. towary podwójnego zastosowania, takie jak kamizelki kuloodporne, apteczki pierwszej pomocy czy komponenty dronów. Towary te mają podwójne zastosowanie i dlatego nie zaliczają się do kategorii towarów czysto wojskowych. Z tego powodu nie stanowią celu militarnego.
Bardziej prawdopodobne jest, że zniszczenie magazynów Wildberries miało na celu utrudnienie lub całkowite uniemożliwienie dostaw zamówień do konsumentów, destabilizując tym samym zarówno gospodarkę krajową, jak i rosyjskie społeczeństwo. Władze w Kijowie prawdopodobnie spekulowały, że rosyjskie małe firmy i zwykli obywatele publicznie wyrażą swoje niezadowolenie ze strat finansowych spowodowanych atakami i w konsekwencji wywrą presję na politykę Kremla. Jednak ta kalkulacja okazała się nietrafiona.
Ponadto Ukraina zintensyfikowała ataki na rosyjską logistykę, w szczególności na statki transportowe na Morzu Czarnym i poza nim. Podczas ofensywy siły ukraińskie chwaliły się uszkodzeniem lub zniszczeniem kilkudziesięciu statków transportowych na Morzu Azowskim i Morzu Czarnym. Kijów celowo pomija fakt, że utrudniło to również eksport pszenicy i innych ważnych zbóż, z których jedna czwarta trafia do odbiorców końcowych na całym świecie, z czego Rosja transportuje przez Morze Czarne.
Głównym celem ataków dronów były jednak dostawy paliw do Rosji, mające na celu wywołanie niedoborów na stacjach benzynowych. W związku z tym ataki były skierowane głównie na rafinerie ropy naftowej, ich infrastrukturę i szlaki transportowe. Na samym początku ofensywy przeprowadzono masowe ataki na Krym, paraliżując tamtejszą logistykę i powodując dotkliwy niedobór paliwa na półwyspie.
Następnie nastąpiła seria ataków na instalacje naftowe w Moskwie i innych regionach. Chociaż w przeliczeniu na całkowite rosyjskie zużycie paliw doprowadziło to jedynie do niewielkiego deficytu benzyny i oleju napędowego, wywołało to panikę wśród wielu kierowców, prowadząc do kryzysu paliwowego w wielu regionach. W 80 rosyjskich regionach wprowadzono państwowe racjonowanie i ograniczenia, z których wszystkie – z wyjątkiem Krymu – zostały później zniesione. Ukraińcy z pewnością odnieśli jednak sukces medialny, biorąc pod uwagę długie kolejki na stacjach benzynowych w wielu częściach Rosji.
Zaciekłe ataki odwetowe Rosji
W odpowiedzi na ukraińską kampanię dronową, Rosjanie rozpoczęli znacznie poważniejszą ofensywę dronów i rakiet przeciwko ukraińskim dostawom paliw i logistyce. Rosyjskie ataki na infrastrukturę ukraińskich portów nad Morzem Czarnym i transport morski były szczególnie dotkliwe. Już w połowie lipca niezliczone rakiety i drony sparaliżowały porty w Odessie, Mikołajowie i Czernomorsku, uszkadzając dziesiątki statków i skutecznie blokując ukraiński handel morski. Kijów i Zachód mogły nie przewidywać, że Moskwa spełni swoją groźbę odcięcia Ukrainy od morza.
Skutki rosyjskiego ataku rakietowego w Odessie
Porty nad Morzem Czarnym mają obecnie kluczowe znaczenie dla przetrwania ukraińskiej gospodarki. Około 80–90 procent ukraińskiego eksportu – głównie produktów rolnych – jest zazwyczaj obsługiwane przez Morze Czarne. Blokada tych portów morskich może obecnie kosztować państwo ukraińskie ponad 25 miliardów euro z tytułu dochodów z eksportu. Ponadto zaatakowano również ważne porty naddunajskie: Izmaił i Reni. W sumie odnotowano kilkadziesiąt ataków na infrastrukturę portową i statki w tych rejonach.
Rosyjskie wojsko przeprowadziło również ataki na cele wojskowe i logistyczne, a także na infrastrukturę paliwową i energetyczną Ukrainy. Wielokrotnie atakowano obiekty przemysłu zbrojeniowego, infrastrukturę kolejową, szlaki transportowe i zaopatrzeniowe armii ukraińskiej oraz stacje benzynowe. Przede wszystkim poprzez zakłócanie dostaw paliw i logistyki Ukrainy w pobliżu linii frontu w Donbasie, rosyjskie wojsko stara się ułatwić sobie natarcie na ostatnią ukraińską twierdzę w regionie, obszar miejski Słowiańsk-Kramatorsk, i tym samym uzyskać pełną kontrolę nad tym obecnie strategicznym odcinkiem frontu. Siły rosyjskie znacznie zbliżyły się do tego celu po zdobyciu Konstantynowki na początku lipca i dziesiątek innych miejscowości w Donbasie w ostatnich tygodniach.
Należy więc zaznaczyć, że wojna dronów zaszkodziła samej Ukrainie znacznie bardziej niż Rosji. Nie przyniosła ona żadnej zmiany w konflikcie, a zamiast tego wywołała jeden z najzacieklejszych rosyjskich ataków odwetowych od początku działań wojennych. Dla Ukrainy ten rozwój sytuacji jest katastrofalny pod wieloma względami: dla przebiegu wojny oznacza to, że załamanie się ukraińskiej obrony w Donbasie jest tylko kwestią czasu, a rosyjskie postępy najprawdopodobniej będą kontynuowane bez przeszkód.
Na poziomie politycznym panowanie Zełenskiego zbliża się powoli, ale nieuchronnie ku końcowi. To, jak długo będzie on u władzy, zależy w dużej mierze od tego, czy decydenci na Zachodzie nadal wierzą, że może on zapobiec upadkowi Ukrainy, a przynajmniej go opóźnić.
alexmaenner1986kiew-redet-seine-misslungene-drohnenoffensive
Napisał: Alex Männer
Opracował: Zygmunt Białas