Ура!
Ура!
Ура!
Чапаев герой! За родину,
за Сталина,
на бой, на бой, на бой!
Wasilij Czapajew, legendarny dowódca dywizji Armii Czerwonej z czasów rosyjskiej wojny domowej, stał się jedną z najbardziej ikonicznych postaci radzieckiego folkloru. Chociaż propaganda kreowała go na monumentalnego bohatera (stąd fraza „Czapajew gieroj”), w pamięci społecznej zapisał się przede wszystkim jako król specyficznych, czarno-humorystycznych anegdot.
W dowcipach towarzyszą mu zawsze: jego wierny ordynans Piętka, sanitariuszka Anka oraz komisarz Furmanow. Oto zestawienie klasycznych anegdot, które doskonale oddają ten specyficzny humor: [1]
Ura,ura,ura!
My kulturnyj narod
My giermanca nie boimsia
I wsiegda wpieriod.
🌐 Tajne mapy sztabowe
Czapajew i Piętka uciekają przed „białymi” i muszą przepłynąć rzekę Ural. Czapajew płynie z ogromnym trudem, machając tylko jedną ręką, a drugą kurczowo coś trzyma.
— Towarzyszu dowódco! — krzyczy Piętka. — Rzućcie tę walizkę, bo utoniecie!
— Nie mogę, Piętka! — sapie Czapajew. — Tam są mapy sztabu dywizji! Obydwie talie! [1]
🚜 Zwiad i balet
Czapajew, Piętka i Anka czołgają się nocą do okopów wroga. Piętka patrzy na pełznącą przed nim dziewczynę i mruczy z zachwytem:
— Ech, Anka, ty to chyba w cywilu baletnicą byłaś… Takie masz zgrabne i piękne nogi!
Na to zamykający zwiad Czapajew syczy z tyłu:
— A ty, Piętka, to chyba w cywilu traktorem byłeś! Taką bruzdę za sobą zostawiasz! [1]
🧠 Przesłuchanie
„Biali” wzięli do niewoli oficera Armii Czerwonej. Aby wyciągnąć z niego tajemnice wojskowe, Czapajew kazał go upić do nieprzytomności, ale jeniec rano wciąż milczy jak zaklęty.
— Mam pomysł — mówi Piętka. — Wszystko wyśpiewa, jak mu dzisiaj nie damy klina!
Czapajew patrzy na niego z przerażeniem i szepcze z podziwem:
— Ależ ty jesteś potworem, Piętka… [1]
🌡️ Zagadka geograficzna
— Towarzyszu dowódco, Golfsztrom zamarzł! — melduje przejęty Piętka.
Czapajew marszczy brwi, macha ręką i odpowiada:
— Ile razy mam wam powtarzać: Żydów na zwiad nie posyłać! [1]
🪵 Twardy charakter
— Wy, towarzyszu dowódco — mówi zamyślony Piętka — to czasem jesteście jak zwykły pień!
Czapajew prostuje się dumnie, podkręca wąsa i odpowiada:
— A tak, Piętka! Bywam twardy i nieugięty! [1]
Skąd wzięło się hasło „Czapajew gieroj”?
Fraza ta pochodzi z popularnej i prześmiewczej pieśni podwórkowo-ogozowej (często śpiewanej w Polsce przy ogniskach czy w harcerstwie). Piosenka była parodią radzieckiego patosu. Jej refren brzmiał zazwyczaj tak: [1, 2, 3, 4]
Czapajew gieroj, za rodinu, za Stalinu na boj, na boj, na boj… [1, 2]
————————————–
Czapajew i Piętka uciekają przed „białymi”. Sytuacja jest dramatyczna, w końcu postanawiają ukryć się w studni na podwórku jakiegoś gospodarstwa. Chwilę później na podwórze wpadają biali oficerowie. Jeden z nich podchodzi do studni, zagląda w ciemność i woła testowo:
— Echoooo!
Czapajew z dołu sumiennie odpowiada:
— Echoooo…
Biały oficer mruczy pod nosem:
— Hm, a może oni tam na dole siedzą? Może wrzucić tam granat?
Czapajew z dołu natychmiast udaje echo:
— Może wrzucić tam granat…
W tym momencie na podwórze wbiega sanitariuszka Anka. Biali łapią ją i oficer decyduje:
— Dobra, nie ma czasu na granaty. Wrzućmy tę dziewuchę do studni, niech tam zgnije!
Czapajew z dołu, nie wychodząc z roli echa, krzyczy na cały głos:
— Wrzućmy tę dziewuchę do studni, niech tam zgnije! A ty, Anka, podrzucaj wyżej, podrzucaj wyżej!
============================
Piet’ka wbiega do Czapajewa:
— Wasyl Iwanowicz! Biały rżnie Ankę!
Czapajew chwyta karabin, wybiega i krzyczy:
— Anka, podrzucaj wyżej, podrzucaj wyżej! Ja go w locie zdejmę!
============================
Петька вбегает к Чапаеву:
— Василий Иванович! Белый трахает Анку!
Чапаев хватает винтовку, выбегает и кричит:
— Анка, подбрасывай выше, подбрасывай выше! Я его влёт сниму!
=================================
Петька прибегает к Чапаеву:
— Василий Иванович! Фурманов говорит, что вы политически неграмотный!
Чапаев задумчиво:
— Петька… Скажи товарищу комиссару, что я его лично расстреляю за контр-революционную агитацию.
Чапаев спрашивает Фурманова:
— Товарищ комиссар, а что такое диалектика?
Фурманов долго и сложно объясняет.
Чапаев кивает:— Понял! Значит так: белые наступают — мы отступаем.
Белые отступают — мы наступаем.
А белые стоят на месте… мы диалектику изучаем!